https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1ایران پدیا - مشارکتهای کاربر [fa]2026-04-18T05:54:34Zمشارکتهای کاربرMediaWiki 1.43.0https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=27569کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-03-12T10:38:56Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =حسن ایت <br />
| تصویر =حسن آیت.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر = <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =اعدام انقلابی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =تهران<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =ایران<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<ref>ویکی پدیا - [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 انقلاب فرهنگی ایران]</ref><br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=27568کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-03-12T10:36:07Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =حسن ایت <br />
| تصویر =حسن آیت.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر = <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =اعدام انقلابی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =تهران<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =ایران<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26314کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T17:05:26Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =حسن آیت <br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =حسن ایت <br />
| تصویر =حسن آیت.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر = <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =اعدام انقلابی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =تهران<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =ایران<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26313کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T17:04:28Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =عکس حسن آیت <br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =حسن ایت <br />
| تصویر =حسن آیت.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =دانشگاه <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =اعدام انقلابی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =تهران<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =ایران<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A2%DB%8C%D8%AA.jpg&diff=26312پرونده:حسن آیت.jpg2018-02-25T17:03:29Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div></div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26310کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T16:59:42Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =عکس حسن آیت <br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =حسن ایت <br />
| تصویر =حسن آیت <br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =دانشگاه <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =اعدام انقلابی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =تهران<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =ایران<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26303کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T16:21:49Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =دانشگاه<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =<br />
| تصویر =درب دانشگاه.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =دانشگاه <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =روی کار امرن خمینی <br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%D8%A8_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87.jpg&diff=26302پرونده:درب دانشگاه.jpg2018-02-25T16:21:17Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div></div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26300کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T16:19:11Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =دانشگاه<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =<br />
| تصویر =ر<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =دانشگاه <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =روی کار امرن خمینی <br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=26299روحالله خمینی2018-02-25T16:18:40Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =روحالله خمینی<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =روحالله خمینی<br />
| زادروز = {{تولد|۱۹۰۲|۰۹|۲۴}}/ ۱ مهر ۱۲۸۱ش<br />
| زادگاه =خمین<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = {{مرگ و سن|۱۹۸۹|۶|۳|۱۹۰۲|۹|۲۴}}/ ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =ایست قلبی<br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =بهشت زهرا<br />
| بناهای یادبود =مقبره خمینی<br />
| محل زندگی =<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =<br />
| تحصیلات =دروس حوزوی-آیتالله<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =تحریرالوسیله،صحیفه نور، توضیحالمسائل و...<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =مصطفی، احمد، زهرا، صدیقه ، فریده<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''روحالله خمینی (سید روحالله مصطفوی)''' (متولد۱مهرماه۱۲۸۱-فوت شده در ۱۳ خرداد ۱۳۶۸) به سید روحالله موسوی خمینی شهرت دارد. او از مراجع تقلید بهشمار میآمد که فعالیت سیاسی چندانی تا پیش از ۱۳۴۰ نداشت. اولین واکنش سیاسی او مخالفت با حق رأی زنان بود که ضمن قانون [[انجمنهای ولایتی و ایالتی]] تصویب شد.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضدبشر]- صفحه 5</ref><br />
<br />
در ۱۳ خرداد سال ۱۳۴۲ خمینی در [[مدرسه فیضیه قم]] یک سخنرانی اعتراضی و شدیداللحن داشت. وی به همین دلیل بازداشت شد.<ref>کتاب خمینی دجال ضد بشر- صفحه [https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf 5]</ref> درسال ۱۳۴۳ پس از مخالفت با [[قانون کاپیتولاسیون]] به ترکیه تبعید میشود.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر- صفحه 81]</ref> وی در سال ۱۳۴۴ به نجف میرود.<ref>مؤسسه نشر آثار امام خمینی- فصل پنجم</ref><br />
<br />
از سال ۴۴ تا ۴۵ وی یک سخنرانی سیاسی داشت که بیشتر به مسائل منطقه پرداخته و حکام اسلامی را نصیحت کرد. از جمله در این سخنرانی آمدهاست: «بر سلاطین اسلام، بر رؤسای جمهوراسلام تکلیف است که دست برادری بدهند و حدود و ثغورشان را حفظ کنند»<ref>[http://edu1404.blogfa.com/post-41.aspx اندیشههای سیاسی امام- سایت آموزش]</ref><br />
<br />
در نیمه دوم دهه چهل پس از شکلگیری مبارزه مسلحانه در ایران از جمله [[سازمان مجاهدین]] و [[چریکهای فدایی خلق ایران]]، خمینی حاضر به حمایت از هیچیک از این جنبشها نشد.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر- صفحه 6]</ref> برخی این دوران را دوره انزوای او میدانند.<br />
<br />
از سال ۱۳۴۶ تا سال ۱۳۵۰ خمینی مجموعاً چهار موضع گیری داشت<ref>صحیفه نور</ref> و پس از آن تا یک سخنرانی علیه [[جشنهای ۲۵۰۰]] ساله و شش سال بعد در مهرماه ۱۳۵۶ در برابر عده ای از طلاب نجف یک سخنرانی ایراد کرد که موضوع آن «هشدار نسبت به نفوذ افکار التقاطی و برداشتهای غلط از احکام سیاسی عبادی قرآن»<ref>کتاب کوثر- مجموعه سخنرانیهای روحالله خمینی</ref> بود.<br />
<br />
خمینی ۱۶ روز پس از خروج [[محمدرضا شاه پهلوی]] از ایران در [[۱۲ بهمن ۱۳۵۷]] وارد ایران شد. خمینی برخلاف وعدههایی که مبنی بر عدم مشارکت در سیاست و حاکمیت داده بود، با استفاده از موج حمایتهای مذهبی ومردمی، رهبری مطلقالعنان ایران را بدست گرفته با هر گونه دگراندیشی قاطعانه به مقابله برخاست. هواداران خمینی که در این دوران به سرکوب وحمله هجوم به مراکز احزاب و سازمانهای مختلف میپرداختند، به [[فالانژهای ایران|فالانژها]] معروف بودند. آنها معمولاً دفاتر سازمانها و احزاب و میز کتابهایی را که جوانان در نقاط مختلف برای نشر عقاید و افکار خود براه میانداختند مورد حمله قرار میدادند.<ref>[https://www.mojahedin.org/news/146288/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86% گزیدهیی از استراتژی قیام و سرنگونی – مسعود رجوی]</ref><br />
<br />
در [[سی خرداد ۱۳۶۰]] این تهاجمات به اوج خود رسید. در این روز مردم و هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران یک تظاهرات نیم میلیونی در تهران در اعتراض به سرکوب سیاسی برگزار کردند. این تظاهرات به فرمان شخص خمینی به گلوله بسته شد. سازمان مجاهدین خلق ایران این روز را پایان مبارزه مسالمت آمیز خود و آغاز مبارزه مسلحانه علیه خمینی اعلام کرد.<ref>[https://www.mojahedin.org/news/170202/سی-خرداد-پاسخ-به-ضرورت-تاریخ-قسمت-اول سایت مجاهد- 30 خرداد پاسخ به ضرورت تاریخ]</ref><br />
<br />
در این دوران بسیاری از جوانان و اعضا و هواداران احزاب و سازمانهای مختلف بخصوص [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] به جرم فروش نشریه دستگیر و سپس بدون بازجویی و محکمه اعدام شدند. [[صادق خلخالی]] در مصاحبهای میگوید که جوان ۱۵ سالهای را به جرم خواندن نشریه مجاهد در خیابان اعدام کردهاست.<ref>رادیو زمانه- [https://www.tribunezamaneh.com/archives/18607 بازخوانی آخرین مصاحبه آیت الله خلخالی]</ref> همچنین دوران حکفرمایی خمینی با تحمیل محدودیتهای مذهبی و ایدئولوژیکی بر جامعه همراه بود.<br />
<br />
خمینی از همان ابتدای حکمرانی، تحریکات بسیاری علیه عراق را آغاز کرد. وی در پیامی شیعیان عراق را به قیام و سرنگونی صدام حسین دعوت کرده و در پیامهای دیگر، صدام را فردی یاغی وفاسد نامید. وی همچنین نامه تبریک صدام حسین به مناسبت پیروزی انقلاب را با این آیه قرآن جواب داد که: والسلام علی من اتّبع الهدی<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_43236/_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D8%B9%D8%AB_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 صحیفه امام - جلد ۱۳ صفحه ۲۶۹]</ref><br />
<br />
این نوع پاسخگویی بوضوح نوعی اعلان جنگ با کشور همسایه بود. امری که نهایتاً به حمله صدام به ایران و تسخیر خرمشهر منجر شد. پس از ۱۵ ماه صدام حسین خواهان آتشبس و اتمام جنگ شد اما خمینی حاضر به پذیرفتن نبود. وی جنگ را نعمت میدانست و بوضوح از آن به عنوان سرپوشی برای سرکوب داخلی و همچنین وضعیت نابسامان اقتصادی و سیاسی استفاده میکرد.<br />
<br />
روحالله خمینی در سال ۱۳۶۷ دریک فتوای خونین فرمان اعدام ۳۰ هزار زندانی سیاسی را صادر کرد.<br />
<br />
خمینی در شب ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ در بیمارستان به علت ایست قلبی فوت کرد. او در هنگام مرگ ۸۷ سال سن داشت.<br />
<br />
== تولد و جوانی ==<br />
[[پرونده:روحالله خمینی در جوانی.jpg|جایگزین=روحالله خمینی در جوانی(سمت چپ)|بندانگشتی|روحالله خمینی در جوانی(سمت چپ)]]<br />
خمینی در سال۱۳۲۰ هجری قمری (۱۲۸۱شمسی) در [[شهر خمین|خمین]] متولد شد. مادرش هاجر دختر میرزا احمد از اهالی همین شهر بود. پدرش مصطفی پسر احمد هندی بود که پیشتر ساکن کشمیر هندوستان بودهاست. به گفته [[مرتضی پسندیده]]، برادر خمینی، پدر او در خمین شخص «بسیار بانفوذی بوده» و «خدمه و تفنگچی» داشته و «مشغول اداره امور مردم بودهاست» وقتی که خمینی دو ساله بود، پدرش در مسیر سلطانآباد اراک مورد حمله یکی از همراهانش قرار گرفت و بهقتل رسید. بعدها خانواده خمینی به دربار مظفرالدین شاه شکایت میکنند و به عینالدوله ملتجی میشوند تا سرانجام قاتل را قصاص میکنند.<br />
<br />
خمینی، دوران نوجوانی را در خمین گذراند. صرف و نحو و منطق را نزد برادر بزرگترش مرتضی پسندیده آموخت. از سال۱۳۳۸ قمری (۱۲۹۸شمسی) بهترتیب در حوزههای [[استان اصفهان|اصفهان]] و [[شهر اراک|اراک]] و قم تحصیل میکرد. در سال۱۳۴۵ (۱۳۰۵شمسی) در حوزه قم سطوح عالیه آموزشهای آخوندی را بهپایان رساند و در سال۱۳۵۵ (۱۳۱۵شمسی) در شمار آخوندهای مدعی [[اجتهاد]] بود. مهمترین استاد خمینی شیخ عبدالکریم حائری، مؤسس حوزه قم، است که بهگفته آخوند رضا استادی به نوبه خود شاگرد [[شیخ فضلالله نوری]] بودهاست.<br />
<br />
== خمینی در دوران رضا شاه و سکوت سیاسی ==<br />
خمینی در این دوران در حوزه علمیه مشغول تحصیلات حوزوی بوده و هیچگونه فعالیت سیاسی نداشت. در همین سالها و در آستانه سلطه کامل [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نزدیک به دو دهه از انقلاب مشروطه سپری شده بود. این دوران همراه بود با آغاز [[نهضت جنگل|جنش گیلان]]، قیام خیابانی و پسیان و مبارزات [[نهضت تنگستان|تنگستانیها]] که مجموعاً فضای جامعه آن روزگار ایران را ملتهب میساخت. در سال ۱۲۹۹ [[شیخ محمدخیابانی]] در تبریز ب هشهادت رسید و جنبش تنگستان سرکوب شد، در سال ۱۳۰۰ [[کلنل پسیان]] جان باخت و [[میرزاکوچکخان]] در کوههای گیلان به شهادت رسید. رضاخان در همین وضعیت بود که در سال ۱۳۰۲ به نخست وزیری رسید.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر صفحه 32]</ref><br />
<br />
یکی از وقایع بسیار مهمی که در آن دوران به وقوع پیوست حادثه خونین [[مسجد گوهرشاد]] در تیرماه ۱۳۱۴بود که بسیاری ازروحانیون آن زمان به آن اعتراض کردند اما روحالله خمینی هیچگونه موضوع گیری نسبت به این واقعه نداشت. «در این واقعه، جمع کثیری از مردم بی گناه را قتلعام کردند وحدود یکصدنفر از روحانیون و افراد متنفذ را دستگیر و عده یی از علمای بزرگ، نظیر مرحوم آقا سیدیونس اردبیلی و مرحوم آقازاده را به تهران آورده محاکمه نمودند.<ref>نهضت روحانیون ایران- صفحه 165</ref><br />
<br />
اطرافیان خمینی بسیار تلاش کردهاند که برای سکوت او در دوره [[رضاشاه]] توجیهاتی بیاورند<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر صفحه 37]</ref> و فی المثل در کتاب «نهضت امام خمینی» گفته شدهاست:<blockquote>«امام خمینی از آ نجا که هماره از تدابیر کافی و درایت و بصیرت سرشار برخوردار میباشد، توانست با تاکتیک و نهانکاریها که از دستورات و تعالیم زنده اسلام است و تقیه نام دارد، رژیم و کارشناسهای داخلی و خارجی آن را غافلگیر سازد.»<ref>بررسی و تحلیلی از نهضت امام خمینی – صفحه 97</ref></blockquote><br />
<br />
== خمینی در دوران محمدرضا شاه ==<br />
=== اولین موضع گیری سیاسی روحالله خمینی ===<br />
اولین مخالفت علنی خمینی با شاه، مربوط به [[انجمنهای ایالتی و ولایتی]] است که دولت وقت به نخستوزیری [[اسدالله علم]] در تاریخ ۱۶مهر۱۳۴۱ تصویب کرد. علت اصلی برآشفتگی خمینی این بود که در مصوبه مزبور برای نخستینبار به زنان حق رأی داده شده بود. در این مصوبه همچنین قید اسلام از شرایط انتخابشوندگان و انتخابکنندگان برداشته شده بود و در مراسم سوگند بهجای قرآن گفته شده بود کتاب آسمانی. این دو نکته نیز از موضوعات مورد اعتراض خمینی بود. او دراین رابطه گفته بود:<blockquote>«زنها را وارد کردهاید در ادارات، ببینید در هر ادارهای که وارد شدند آن اداره فلج شد. فعلاً محدود است. «علما» میگویند توسعه ندهید. به استانها نفرستید. زن اگر وارد هر دستگاهی شد، اوضاع را به هم میزند. میخواهید استقلالتان را زنها تأمین کنند؟»<ref>[http://www.dw.com/fa-ir/مخالفان-حق-رای-زنان-از-آیتالله-خمینی-تا-احزاب- دویچه وله فارسی- مخالفان حق رای زنان از آیت الله خمینی تا احزاب سیاسی]</ref></blockquote><br />
<br />
=== تلگرامهای روحالله خمینی به شاه ===<br />
در تاریخ ۱۵ آبان ۴۱ خمینی تلگرام دیگری خطاب به شاه ارسال میکند و از علم نزد او شکایت میکند. آیت الله خمینی دراین تلگرام در عین ابراز شکایت ،[[اسدلله علم]] را خراب کننده چهره اعلیحضرت معرفی میکند. او همچنین کتب آسمانی غیر از قرآن را که در قانون کاپیتولاسیون، سوگند خوردن به آنها مجاز شمرده شده بود، ضاله معرفی میکند:<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر]</ref> <blockquote>«آقای علم تخلف خود از قانون اسلام و قانون اساسی اعلام و برملا نموده، آقای اسدالله علم گمان کرده با تبدیل کردن قسم به قرآن مجید به کتاب آسمانی ممکن است. قرآن کریم را از رسمیت انداخت و اوستا و انجیل و بعضی کتب ضاله را قرین آن یا به جای آن قرار داد. این جانب به حکم خیرخواهی برای ملت اسلام اعلیحضرت را متوجه میکنم. به ای نکه اطمینان نفرمایید به عناصری که با چاپلوسی واظهار چاکری و خانه زادی میخواهند تمام کارهای خلاف دین و قانون را کرده به اعلیحضرت نسبت دهند و قانون اساسی را که ضامن ملیت و سلطنت است با تصوی بنامه خائنانه و غلط از اعتبار بیندازند.»<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n3434/سرویس_های_اطلاع_رسانی/نگاه_روز/تلگرام_امام_ پرتال خمینی – تلگرام امام به شاه]</ref> </blockquote>یکی از پیروان خمینی در توضیح و توجیه لحن منعطف خمینی در نامه شاه مینویسد:<br />
<br />
«در مورد خودداری از حمله و اعتراض مستقیم به شخص شاه باید گفت که این، در آن شرایط از ژرفنگری و دوراندیشی امام خمینی سرچشمه میگرفتهاست. زیرا درست است که کارگردان اصلی و طراح تمام تغییر و تحول ارتجاعی و استعماری در ایران<br />
شخص شاه بود… و بقیه جز مهر ههای بیاراده و در دست شاه چیزی نیستند، ولی از آ نجا که در آن اوضاع و شرایط امام خمینی هنوز قدرت مردمی کافی در اختیار نداشت… نمیتوانست به میدان شاه برود و رسماً با او روبرو شود…<ref>بررسی و تحلیلی از نهضت امام خمینی»، ص 161</ref><br />
<br />
=== مواضع سیاسی روحالله خمینی بین سالهای ۴۱ تا ۴۳ ===<br />
پس از [[انقلاب سفید]]، خمینی به اظهار مخالفت با آن پرداخت. علت این مخالفت بیش از آن که سیاسی باشد به این دلیل بود که اصلاحات شاه مناسبات سرمایه داری وابسته را در جامعه برقرار میکرد در حالی که طبقه آخوندها در جامعه مدافع مناسبات مادون سرمایه داری و [[فئودالیزم]] بودند.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf کتاب خمینی دجال ضد بشر- صفحه]</ref><br />
<br />
پس از رفراندومی که شاه در ۶ بهمن ماه ۱۳۴۱ برگزار کرد، آیت الله خمینی، [[آیت الله گلپایگانی]] و عده دیگر از آخوندها اطلاعیه ای علیه انقلاب سفید صادر کردند. این اطلاعیه شش بند داشته که هر شش بند آن در مورد حق رای زنان بود. در این اطلاعیه تصریح شدهاست که «دخالت زنان در انتخابات یا اعطای حق زنها یا وارد نمودن نیمی از جمعیت ایران در جامعه و نظایر این تعبیرات فریبنده… جز بدبختی و فساد و فحشا چیز دیگری همراه ندارد.<ref>صحیفه نور- صفحه 29</ref><br />
<br />
عصر روز [[۱۵خرداد۱۳۴۲]] پس از قیام خونینی که مردم در آن روز برگزار نمودند خمینی یک سخنرانی شدید اللحن علیه انقلاب سفید، حق رای زنان و … داشت<br />
او در این سخنرانی به مقابله جویی با حکومت پرداخته و از دستگاه حوزه و آخوندها در مقابل حکومت شاهنشاهی دفاع میکند.<blockquote>«امروز به من اطلاع دادند که بعضی از اهل منبر را بردهاند در سازمان امنیت و گفتهاند شما سه چیز را کار نداشته باشید، دیگر هر چه میخواهید بگویید، یکی شاه را کار نداشته باشید، یکی هم اسرائیل را کار نداشته باشید، یکی هم نگویید دین در خطر است. این سه تا امر را کار نداشته باشید، هر چه میخواهید بگویید. خوب اگر این سه تا امر را ما کنار بگذاریم، دیگر چه بگوییم؟! ما هر چه گرفتاری داریم ازاین سه تاست تمام گرفتاری ما… اینها نمیخواهند صغیر و کبیر ما موجود باشد»<ref>[https://article.tebyan.net/67609/متن-کامل-سخنرانی-امام-در-سیزده-خرداد-1342 متن سخنرانی روحالله خمینی در 13خرداد 42- سایت تبیان]</ref> </blockquote>خمینی در این سخنرانی نیز حدود مقابله جویی خود را حفظ کرده و میگوید: <blockquote>«ای آقای شاه! ای جناب شاه! من به تو نصیحت میکنم؛ دست بردار از این کارها. آقا! اغفال دارند میکنند تو را. من میل ندارم که یک روز اگر بخواهند تو بروی، همه شکر کنند»<ref>[https://article.tebyan.net/67609/متن-کامل-سخنرانی-امام-در-سیزده-خرداد-1342 متن سخنرانی روحالله خمینی در 13خرداد 42- سایت تبیان]</ref> </blockquote>همین سخنرانی منجر به دستگیری خمینی میشود. او مدت دو ماه د زندان بسر میبرد<br />
<br />
=== تبعید به ترکیه و نجف ===<br />
[[پرونده:خانه روحالله خمینی در نجف.jpg|جایگزین=خانه روحالله خمینی در نجف|بندانگشتی|336x336px|خانه روحالله خمینی در نجف ]]<br />
در ۴ آبان ۴۳ وی در سخنانی که علیه قانون [[کاپیتولاسیون]] ایراد کرد، با تدریس معلمان زن در مدارس پسرانه و تدریس معلمان مرد در مدارس دخترانه مخالفت میکند: <blockquote>«اگر نفوذ روحانیون باشد، نمیگذارد دختران عفیف مردم در مدارس، زیر دست جوانها باشند زنها را به مدرسه پسرانه و مردها را به مدرسه دخترانه بفرستند و فساد به راه بیندازند.»<ref>صحیفه نور- صفحه 104</ref></blockquote>او همچنین علیه حق مصونیت اتباع آمریکایی اعتراض اینچنین اعتراض میکند: <blockquote>«استقلال ما را فروختند، … عزت ما پایکوب شد، عظمت ایران از بین رفت، عظمت ارتش ایران پایکوب شد… اگر یک آشپز آمریکایی مرجع تقلید شما را در وسط بازار ترور کند زیرپا منکوب کند، پلیس ایران حق ندارد جلوی او را بگیرد، دادگاههای ایران حق ندارد محاکمه کنند… باید برود آمریکا… اگر شاه ایران یک سگ آمریکایی را زیر بگیرد، بازخواست میکنند اگر چنانچه یک آشپز آمریکایی شاه ایران را زیر بگیرد، مرجع ایران را زیر بگیرد، … هیچکس حق تعرض ندارد…»<ref>صحیفه نور- صفحه 102</ref></blockquote>پس از این سخنرانی خمینی به ترکیه تبعید و پس از مدت کوتاهی به نجف رفت. او در نجف اساساً فعالیت سیاسی نداشت. در این فرصت وی کتاب [[تحریر الوسیله]] را نوشت که از ضروریات برخورداری از رتبه مرجعیت بود. این کتاب البته در اصل حاشیه ای بر رساله ای به نام وسیله النجاه است که توسط [[سید ابوالحسن اصفهانی]] نوشته شدهاست.<ref>تحریر الوسیله- چاپ بیروت</ref><br />
<br />
=== مواضع خمینی در سالهای ۵۰ تا ۵۷ ===<br />
خمینی در سال ۱۳۵۰ یک سخنرانی علیه [[جشنهای ۲۵۰۰ ساله|جشنهای ۲۵۰۰ ساله]] شاه داشت. همچنین سخنرانی دیگری که مربوط به ایران نبود. وی پس از آن به مدت شش سال خاموشی گزید و هیچ اظهار نظری از وی مشاهده نشد.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضد بشر- صفحه 144]</ref> این سالها مقارن با اوجگیری مبارزه رادیکال سازمانهایی مثل [[مجاهدین]] و [[چریکهای فدایی]] با شاه بود، نقش خمینی را بسیار کمرنگ میکرد. وی همچنین حاضر به حمایت از آنها در برابر شاه نشد.<br />
[[حمید روحانی]] از اعضای دفتر خمینی در نجف در این باره مینویسد: <blockquote>«بسیاری از افراد را میشناسم که بر این اعتقاد بودند که دیگر نقش امام در مبارزه و در نهضت به پایان رسیدهاست و امام با عدم تأیید مجاهدین درواقع شکست خود را امضا کردهاست. این افراد باور داشتند که امام از صحنه مبارزه کنار رفتهاند.»<ref>[https://www.hambastegimeli.com/%D8%AF%D9%8A%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7/62340-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%DB%8C-%E2%80%8C-%C2%AB%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AA%C2%BB-%D8%AE%D9%85%DB%8 عبدالعلی معصومی- مبارزات خمینی در دوره تبعید]</ref></blockquote>خمینی همچنین در مهرماه ۵۶ یک سخنرانی برای طلاب نجف داشت که در آن برداشتهای نوگرا و مشخصا [[سازمان مجاهدین خلق ایران|مجاهدین]] را به لحاظ تئوریک هدف قرار میداد. او در سخنرانی خود گفت: <blockquote>«حالا یک دستهیی پیدا شده که اصل تمام احکام اسلام را میگویند برای این است که یک عدالت اجتماعی پیدا بشود؛ طبقات از بین برود. اصلاً اسلام دیگر چیزی ندارد، توحیدش هم عبارت از توحید در این است که ملتها همه به طور عدالت و به طور تساوی با هم زندگی بکنند؛ یعنی، زندگی حیوانی علی السواء، یک علفی همه بخورند و علی السواء با هم زندگی کنند و به هم کار نداشته باشند؛ همه از یک آخوری بخورند… میگویند:اصلاً مطلبی نیست اسلام آمده است که آدم بسازد یعنی یک آدمی که طبقه نداشته باشد دیگر؛ همین را بسازد؛ یعنی حیوان بسازد. اسلام آمدهاست که انسان بسازد، اما انسان بی طبقه…»<ref>کوثر- صفحه 268</ref> </blockquote>در دیماه ۱۳۵۵ جیمی کارتر با شعار حقوق بشر در آمریکا به ریاست جمهوری رسید. براساس جمعبندی [[کمیسیون سه جانبه]]، برژینسکی رئیس و تئوریسین کمیسیون مزبور به این نتیجه رسیده بود که تلاش مردم برای کسب حقوق خود، «اوضاعی انفجاری» پدیدآورده و بنابراین «کاری که ایالات متحده میتواند بکند، کوشش برای انداختن تحول از مسیر آشوب و هرج و مرج، به مسیر انتقال منظم است. محصول این تغییر باز شدن فضای سیاسی در ایران پس از بازگشت شاه از سفرش به آمریکا بود.<br />
در همین دوران بود که خمینی در سخنرانی به مناسبت مرگ پسرش مصطفی آخوندها را به استفاده از فرجه ای که پیدا شده فراخواند:<blockquote>«امروز یک فرجه پیدا شده.من عرض میکنم به شما یک فرجه پیدا شده. اگر این فرجه پیدا نشده بود، این اوضاع امروز نمیشد در ایران. اگر الان غنیمت بشمارند این را این فرصت است. این فرصت را غنیمت بشمارند آقایان. بنویسند، اعتراض کنند الان نویسند ههای احزاب دارند مینویسند، امضا میکنند، اشکال میکنند، … شما هم بنویسید… امروز روزی است که باید گفت و پیش میبرید؛ و من خوف آن دارم که خدای نخواسته این فرجه از دست برود… خوب ما دیدیم که چندین نفر اشکال کردند… امضا کردند و کسی هم کارشان نداشت…»<ref>صحیفه نور – صفحه 266</ref> </blockquote><br />
<br />
=== التزام به قانون ===<br />
خمینی پیوسته [[قانون اساسی]] رژیم را تأیید میکرد. در سالهای ۴۱ و ۴۲ بیشترین اعتراضش، از قضا به آن بود که چرا قانون اساسی و به خصوص اصل دوم متمم قانون اساسی که به آخوندها حق نظارت برمجلس را میدهد، اجرا نمیشود. از آن به بعد نیز پیوسته به همین قانون استناد میکرد. حتی در یک سخنرانی که در دهم خرداد ۵۷ در نجف داشت، میگفت:<br />
<br />
«آیا اینها به قانون اساسی عمل میکنند؟ … انتخاباتشان روی موازین قانون است؟ وکلایشان شرایط قانونی دارند؟ …آزادی مال مردم است، … خدا آزادی داده به مردم، اسلام آزادی داده، قانون اساسی آزادی داده به مردم…»<ref>کوثر- صفحه 395</ref><br />
<br />
در همین سخنرانی تصریح میکرد که قانون اساسی را قبول دارد به شرط آن که متمم آن هم در نظر گرفته شود. با این حال، هرچه از سال ۵۷ سپری میشد، خمینی در برابر قاطعیت انقلابی تودههای مردم دریافت که دیگر نمیتواند به دفاع از قانون اساسی ادامه بدهد؛ بنابراین رویه و عقیده خود را در این زمینه نیز به کناری نهاد.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضد بشر – صفحه 158]</ref><br />
<br />
== سفر به پاریس ==<br />
[[پرونده:خمینی در پاریس .jpg|بندانگشتی|خمینی در پاریس]]<br />
روحالله خمینی پس از سالها اقامت درنجف سرانجام تصمیم به خروج از عراق گرفت. وی در ابتدا قصد کویت کرد اما کویت او را نپذیرفت. وی سرانجام با مصلحت اطرافیان تصمیم به سفر به فرانسه گرفته و در روز ۱۴ مهر وارد پاریس شده و در [[وفل لوشاتو|نوفل لوشاتو]] (حومه پاریس) مستقر شد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c504_2701/زندگی_نامه/دوران_مبارزات/هجرت_به_فرانسه پرتال خمینی- سایت امام خمینی]</ref><br />
سفر خمینی به فرانسه معمولاً با این دلیل ذکر شدهاست که به دلیل محدودیتهای اعمال شده از طرف شاه و مخالفت خمینی با سکوت سیاسی انجام شدهاست. با اینهمه به نظر میآید که این سفر چیزی نبود که شاه به آن متمایل باشد چرا که خمینی را در مرکز توجهات بینالمللی قرار میداد. محمود دعایی از همراهان خمینی در عراق در این رابطه میگوید: <blockquote>«بعدها از گزارشها معلوم شد که در آن موقع، بین رژیم عراق و ایران دو تصمیم متناقض وجود داشتهاست. رژیم ایران اصرار داشت امام از عراق خارج نشوند؛ زیرا با خروج از عراق و رفتن ایشان به کشور دیگر، که ایران با آنها چنین تعهدی نداشت، کنترل و مراقبت امام بر ایشان مشکل میشد…»<ref>غرور و سقوط – صفحه 127</ref> </blockquote>در این رابطه ژیسکاردستن، رئیس جمهور وقت فرانسه نیز هنگامی که در شهریور سال ۱۳۷۷ به تهران سفر کرده بود، در مصاحبه با روزنامه توس تصریح کرد: <blockquote>«خمینی به محض ورود به فرانسه در فرودگاه تقاضای پناهندگی سیاسی کرد» و «شاه از من خواست به او روادید بدهم و مراتب امنیتی و حفاظتی در مورد آیتالله خمینی را از سوی دولت فرانسه تأمین کنیم… شاه برای من پیغام داد که کوچکترین مشکلی برای آیتالله خمینی به وجود نیاوریم و حتی به سفیر من گفت اگر دولت فرانسه مقدمات پذیرایی و آسایش او را فراهم نکند، او دولت فرانسه را هرگز نخواهد بخشید»<ref>روزنامه توس23 شهریور77</ref></blockquote>از جمله مواضع سیاسی او در پاریس میتوان به مصاحبه وی با خبرنگار کیهان انجام داد:<blockquote>'''خبرنگار:''' حضر ت آیتالله، ممکن است خطوط اصلی حکومت اسلامی را در ز مینههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بیان بفرمایید؟</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' اینها اموری نیست که بتوانم آن را برای شما تشریح کنم. اسلام هم آزادی خواهد داد و هم به اقتصاد توجه خواهد کرد.</blockquote><blockquote>'''خبرنگار:''' منظورم این است که در حکومت اسلامی ملی شدن صنایع قطعی خواهد بود؟</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' آن هم باید مورد مطالعه قرار گیرد.</blockquote><blockquote>'''خبرنگار:''' آیا فکر میکنید گروههای چپ و مارکسیستهایی که در ایران هستند آزادند؟</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' اگر مضر به حال ملت باشد جلوگیری میشود و اگر نباشد، فقط اظهار عقیده باشد، مانعی ندارد.</blockquote><blockquote>'''خبرنگار:''' نقش زنان در حکومت اسلامی چه خواهد بود؟</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' الان وقت این حرفها نیست.</blockquote><blockquote>'''خبرنگار:''' روزنامه مالکیت در حکومت اسلامی و به خصوص مالکیت ارضی چگونه خواهد بود؟</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' اینها بعدها روشن خواهد شد.</blockquote><blockquote>'''خبرنگار:''' بعضیها میگویند که ما از زیر چکمه استبداد به زیر نعلین استبداد یرویم.</blockquote><blockquote>'''خمینی:''' آنها عمال شاه هستند… دیکتاتوری در اسلام اصلاً وجود ندارد<ref>روزنامه کیهان 3 بهمن 57</ref> </blockquote>همچنین خمینی در [[نوفل لوشاتو]] مذاکراتی با سران کشورهایی مثل آمریکا و فرانسه داشت. این مذاکرات با این هدف انجام میشد که سران این کشورها با بدست گرفتن حکومت توسط خمینی موافقت کنند. این مذاکرات و پیامرسانیها معمولاً توسط قطب زاده انجام میشد. از جمله یک هفته قبل از [[کنفرانس گوادلوپ]] وزارت خارجه از قطب زاده سؤال میکند در صورتی که خمینی پیروز شود چه نوع سیاستهایی از جانب او اتخاذ خواهد شد.<ref>کتاب آخرین تلاشها در آخرین روزها- صفحه 97 و 98</ref><br />
روز ۱۴ دی ماه زمامداران چهار کشور عمده غرب، یعنی آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان در جزیرهای به نام [[کنفرانس گوادلوپ|گوادلوپ]] در دریای کارائیب اجلاسی به منظور تعیین سیاست خود در قبال وضعیت بحرانی ایران تشکیل دادند.<br />
<br />
[[ابراهیم یزدی]] دومین وزیر خارجه خمینی در باره این مذاکرات در کتاب خود مینویسد: <blockquote>«ژیسکاردستن میگفت: اگر شاه بماند ایران دچار جنگ داخلی خواهد شد؛ و کمونیستها نفوذ فوقالعاده زیادی به دست خواهند آورد… و این امر ممکن است زمینه دخالت روسها را فراهم سازد… آنچه اروپا احتیاج دارد نفت ایران و ثبات منطقه است. خمینی… هم خیلی غیر منطقی نیست. واشینگتن باید خود را با تغییرات سیاسی تطبیق دهد… ژیسکار تأکید داشت که کارتر باید با مخالفان تماس بگیرد.»<ref>کتاب آخرین تلاشها در آخرین روزها- صفحه 97 و 98</ref></blockquote>نتیجه اساسی این کنفرانس، دستیابی چهار کشور یاد شده به توافق بر سر باز کردن راه خمینی بود.<br />
<br />
== تمایل آمریکا و سفیر او در ایران به خمینی ==<br />
در فردای کنفرانس گوادلوپ، یعنی ۱۸ دی ماه ۵۷، دو نفر که نمایندگان رسمی رئیس جمهور فرانسه بودند، در نوفل لوشاتو با خمینی ملاقات کردند و گفتند که حامل پیامی از جانب کارتر هستند. درباره این ملاقات وزیر خارجه پیشین خمینی مینویسد: <blockquote>«این اولین باری بود که نمایندگان رسمی شخص رئیس جمهور به دیدار امام میآمدند و روشن بود که باید مسأله مهمی مطرح باشد… در این ملاقات…بعد از تعارفات معمولی، یکی از آنها،<br />
شروع به صحبت کرد و گفت: هدف از دیدار پیغامی است که برای آیتالله دارند. این پیغام از طرف پرزیدنت کارتر برای امام میباشد. وی در مکالمه از پرزیدنت ژیسکاردستن درخواست نمودهاست که این پیغام را به شما برسانیم… به نظر پرزیدنت کارتر، احتراز از هرگونه انفجاری در ایران به نفع همه خواهد بود. خروج [[محمدرضا پهلوی|شاه]] قطعی است و درآینده نزدیکی رخ خواهد داد. به نظر کارتر مناسب خواهد بود که وضعیت را تماماً زیر کنترل خود بگیرید تا آرامش باشد. آنچه لازم است بگویم این است که بدانید که خطر دخالت ارتش هست و وقوع این خطر اوضاع را بدتر خواهد کرد. پرزیدنت کارتر آرزو دارد که این پیغام کاملاً مخفی و محرمانه بماند. یک وسیله ارتباطی مستقیم با آیتالله باید فراهم گردد تا مرتب در جریان حوادث گذاشته شوید.»<ref>آخرین تلاشها در آخرین روزها- ابراهیم یزدی صفحه 91</ref> </blockquote><br />
<br />
پاسخ خمینی به نمایندگان کارتر در کتاب کوثر که تأیید شده بازماندگان خمینی است آمده است اما بخشی ازین پاسخ به عمد حذف شدهاست که میتوان در کتاب [[ابراهیم یزدی]] آن را یافت.<ref>خمینی دجال ضد بشر 178</ref><br />
خمینی از جمله میگوید:<blockquote>«از رئیسجمهورکه در این کنفرانس از تأیید کارتر از شاه مناقشه کرده است، تشکر میکنم و میل دارم که کارتر را نصیحت کنند که دست از پشتیبانی این شاه و این دولت که همه برخلاف قوانین است بردارند و به این کودتای نظامی تأیید نکنند و جلوگیری کنند تا ایران آرامش خود را به دست بیاورد و چرخهای اقتصاد به گردش درآید و درآن وقت است که میشود نفت را به غرب و …صادر کند.»<ref>آخرین تلاشها در آخرین روزها- ابراهیم یزدی – صفحه 91 تا 95</ref> </blockquote>البته خمینی به همین قول یعنی مراقبت و جلوگیری از فضای انفجاری تا آخرین روز یعنی [[سقوط شاه و پیروزی انقلاب ضدسلطنتی|۲۲بهمن۵۷]] وفادار بوده و فتوای جهاد صادر نکرد. صدور فتوای جهاد و مشروعیت به مبارزه مسلحانه اولا نقض قراردادهای نوفل لوشاتو بوده و ثانیاً قدرت را بدست انقلابیون داخلی میانداخت که طبعاً مورد نظر خمینی نبود.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضد بشر 180]</ref><br />
همچنین سفیر آمریکا از بررسی اوضاع به این نتیجه رسیده بود که روی کار آمدن خمینی در مقایسه با شقوق دیگر بیشتر به سود آمریکاست. [[سولیوان]] این نظر را در کتابش به این صورت تئوریزه کردهاست: «در ۹ نوامبر ۱۹۷۸ من طی گزارشی نظرات خود را به واشینگتن اطلاع دادم و توصیههایی راجع به سیاستهای آینده آمریکا در ایران به عمل آوردم. در این گزارش که عنوان آن را «فکر کردن به آن چه فکر نکردنی است» نام نهادم، یک تصویر واقعی از اوضاع ایران برای مقامهای مسئول واشینگتن ترسیم کردم. ب هطور مثال در این گزارش نوشتم که ثبات ایران تاکنون ب ردو پایه سلطنت و مذهب استوار بودهاست. در ۱۵ سال گذشته استحکام پایه سلطنت، ایران را بر سرپا نگاهداشته و اکنون که پایه سلطنت سست شده، ناچار باید این ثبات با تحکیم پایه مذهب تأمین گردد.<ref>مأموریت در ایران صفحه 143</ref><br />
<br />
ژنرال هایزر که هنگام فرار شاه و آمدن خمینی، در تهران به سر میبرد، درباره نظرات [[سولیوان]] در جانبداری از خمینی مینویسد: <blockquote>«[[سولیوان]] به خمینی نظر داشت… سولیوان فکر کرده بود که خمینی رهبری مانند گاندی است که قدرت گرفتن او همراه با تغییر در حکومت به نفع آمریکا تمام میشود. با این فکر ترجیح میداد سران ارتش که به احتمال زیاد جلو برنامههای خمینی را سد میکردند، کنار بروند.»<ref>خاطران ژنرال آیزن هاور – صفحه 462</ref></blockquote>[[سولیوان]] همچنین میگوید: <blockquote>«درملاقاتهای بعدی که با شاه داشتم او هرگز از تماسهای ما با مخالفان اظهار ناراحتی نمیکرد و حتی در ملاقاتهای آخر غالباً د رباره فعالیتهای مخالفان سؤالهایی از من میکرد و جملهیی که بیشتر به کار میبرد این بود که از «دوستان ملایتان چه خبردارید؟»<ref>مأموریت در ایران- صفحه 144 و 145</ref></blockquote>در همین راستا هایزر ژنرال چهار ستاره، معاون سرفرماندهی پیمان آتلانتیک شمالی در تاریخ ۱۴ دی ۵۷، دفتر کار خود در اشتوتگارت آلمان را مخفیانه به سوی تهران ترک کرد. شاه در آخرین کتاب خود (پاسخ به تاریخ) زیر عنوان «مأموریت شگف تانگیز ژنرال هایزر» مینویسد: <blockquote>«در اوائل بهمن ماه خبری حیرتانگیز به من گزارش شد که ژنرال پانویس هایزر چند روزی است در تهران اقامت دارد… رفت وآمدهای ژنرال هایزر همواره ازچند هفته قبل برنامهریزی میشد، ولی ای نبار جنبه یی اسرار آمیز داشت… اندکی بعد روزنامه هرالدتریبیون چاپ پاریس به شورویها و سایر دول اطمینان داد که ژنرال هایزر، نه برای تدارک یک کودتا، بلکه برای جلوگیری از آن به ایران سفر کردهاست.»<ref>پاسخ به تاریخ- نوشته محمد رضا پهلوی</ref></blockquote>شاه اضافه میکند:<blockquote>بالاخره من یک بار ژنرال هایزر را به اتفاق سفیر آمریکا، آقای سولیوان ملاقات کردم. تنها چیزی که مورد علاقه هر دو آنها بود دانستن روز و ساعت حرکت من از ایران بود…</blockquote><br />
<br />
== خمینی پس از ورود به ایران ==<br />
=== پرواز به تهران ===<br />
یکی از مسائل مورد توجه پرواز خمینی امنیت و تسهیلات آن بود. [[محسن رفیقدوست]] راننده ماشین خمینی در مسیر مهرآباد تا [[بهشت زهرا]] در مصاحبه ای خود را مسئول امنیت ورود خمینی معرفی میکند. او توضیح میدهد که دستیارش در تأمین امنیت بروجردی بودهاست و در این کار از کمک ۵۰ نفر از «بچههای کار کرده و سلاح دیده» برخوردار بودهاست. مطابق این مصاحبه کل تسلیحات این افراد تنها دو قبضه مسلسل بودهاست. بسیاری بر این باورند که این ترتیبات امنیتی تنها ویترین جلویی صحنه راتشکیل میداد و ستاد و اقعی که آوردن خمینی از پاریس را هدایت میکرد ستاد مشترک ارتش شاه به فرماندی ژنرال هایزر معاون سرفرماندهی پیمان ناتو بود.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضد بشر – صفحه 205]</ref><br />
<br />
قرهباغی در خاطرات خود میگوید: «نخست وزیر، شورای امنیت ملی را برای بررسی ترتیب مراسم آمدن آقای خمینی دعوت نمود… آقای [[شاهپور بختیار|بختیار]] به سپهبد مقدم و سپهبد رحیمی فرماندار نظامی تهران و رئیس شهربانی کشور تأکید کرد که اقدامات امنیتی لازم را در هنگام ورود آقای خمینی به موقع اجرا بگذارند و علاوه بر آن سپهبد ربیعی، فرمانده نیروی هوایی، را نیز پانویس مأمور امنیت پرواز و امور داخلی فرودگاه مهرآباد نمود.<ref>اعترافات ژنرال- صفحه 279 و 280</ref><br />
<br />
روحالله خمینی در روز ۱۲ بهمن در فرودگاه مهرآباد فرود آمد.<br />
<br />
=== تشکیل دولت موقت ===<br />
حکم انتصاب [[مهندس مهدی بازرگان|بازرگان]] به عنوان نخستوزیر دولت موقت در تاریخ ۱۵ بهمن ۵۷–۶ربیع الاول ۹۹ - توسط خمینی امضا شد و روز بعد در حضور خبرنگاران توسط [[هاشمی رفسنجانی]] قرائت گردید. سپس ابراهیم یزدی ترجمه انگلیسی آن را برای خبرنگاران خارجی خواند. خمینی دراین حکم خطاب به بازرگان تصریح نمود: «به موجب اعتمادی که به ایمان راسخ شما به مکتب مقدس اسلام و اطلاعی که از سوابقتان از مبارزات اسلامی و ملی دارم، جنابعالی را بدون در نظر گرفتن روابط حزبی و بستگی به گروهی خاص مأمور تشکیل دولت موقت مینمایم.<ref>کوثر- جدل سوم- صفحه 150</ref><br />
<br />
با اینهمه دولت بازرگان کمتر از یکسال سرپا بود و پس از آنکه خمینی پایبندی خود به تعهداتش مبنی بر انتقال آرام حکومت را به انجام رسانید و از ثبات حکومت اطمینان حاصل کرد وی را به کمک جریانی که توسط موسوی خوئینیها هدایت میشد، برکنار کرد.<ref>[https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضد بشر- صفحه 320]</ref><br />
<br />
=== تنظیم با احزاب سیاسی ===<br />
خمینی پس از به قدرت رسیدن تمامی قولهای پیشین خود را زیر پا گذاشت و اجازه فعالیت به هیچیک از احزاب و سازمانهای سیاسی نداد. طرفداران خمینی بطور مستمر دفاتر احزاب سیاسی بویژه [[سازمان مجاهدین خلق ایران|مجاهدین]] را مورد حمله قرار میدادند. در آن زمان احزاب سیاسی چون مجاهدین و [[سازمان چریکهای فدایی خلق ایران|چریکهای فدایی]] در فضای آزادیهای موجود پس از انقلاب فعالیت سیاسی مسالمت آمیز داشتند.<br />
خمینی در ۱۹ اسفند در مورد [[رفراندوم جمهوری اسلامی]] گفت: <blockquote>«جمهوری اسلامی“ نه یک کلمه زیاد و نه یک کلمه کم» ما اسلام را میخواهیم. ملت ما اسلام را میخواهند… ملت ما یکپارچه خواهان جمهوری اسلامی است… کمونیستها هم باید «جمهوری اسلامی» بخواهند… همه باید جمهوری اسلامی بخواهند… قلمها را بشکنید و بهاسلام پناه بیاورید. آنها که میخواهند کلمه «دموکراتیک» را بر این عبارت اضافه کنند؛ آنها غربزدگانی هستند که نمیفهمند جاهلاند… جمهوری دموکراتیک یعنی جمهوری غربی یعنی بیبندوباری غرب»<ref>کیهاان- 19 اسفند 1358</ref></blockquote>[[آیتالله طالقانی]] در دومین نماز جمعه ماه رمضان در دانشگاه تهران در مورد حملات علیه سازمانها واحزاب میگوید «حمله بهجلسات، میتینگها، کتابخانهها و پارهکردن اعلامیهها عملی غیراسلامی است… این کار بهوسیله عناصر ناآگاه یا آلت دست انجام میشود…»<ref>نشریه مجاهد شماره 3، 15مرداد 1358</ref><br />
<br />
== [[انقلاب فرهنگی]] (کودتای فرهنگی) ==<br />
یکی از اقداماتی که خمینی برای سرکوب صدای احزاب سیاسی انجام داد انقلاب فرهنگی بود که مخالفین خمینی آنرا [[انقلاب فرهنگی|کودتای فرهنگی]] مینامند.<ref>[https://www.mojahedin.org/events/4844 سایت مجاهد-کودتای موسوم به انقلاب فرهنگی علیه دانشگاهیان ایران]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/o2_revolution/389137.html رادیو فردا- انقلاب فرهنگی رویارویی سیاسی یا اسلامی کردن دانشگاه]</ref><br />
<br />
از آنجا که دانشگاهها در آن زمان محل نشو و نمای سازمانها و احزاب سیاسی بودند به این ترتیب خمینی میخواست با تعطیل کردن و تصفیه دانشگاهها هرگونه صدای مخالف را خاموش کند. تهاجم به دانشگاهها در۲۹ فروردین ماه ۱۳۵۹ از دانشگاه تبریز آغاز شده و سپس در دانشگاههای دیگر انجام شد. تمامی دانشگاههای کشور تا سال ۱۳۶۱ تعطیل بوده و دراین مدت بسیاری از دانشجویان و اساتید دانشگاه اخراج یا دستگیر شدند. [[صادق زیباکلام]] که به همراه [[عبدالکریم سروش]] خود از دستاندرکاران اجرایی کردن انقلاب فرهنگی بودهاست بعدها در مورد آن میگوید:<blockquote>«اتفاق بدی هم افتاد و آن تصفیههای هولناک سیاسی و عقیدتی بود … صدها تن از اساتید دانشگاهها به جرم این که طرفدار حکومت نیستند و یا دارای اندیشه اسلامی نبودند متأسفانه از دانشگاه اخراج شدند. این اساتید سرمایههای این مملکت بودند. اینان کسانی بودند که از بهترین دانشگاههای آمریکا و اروپا فارغ اتحصیل شده بودند. شوک عظیمی از دست دادن این اساتید به پیکر دانشگاه وارد کرد. . علاوه شمار زیادی از دانشجویان به دلیل هواداری، همکاری و یا عضویت در گروههایی که به عنوان گروه معاند و مخالف نظام توصیف میشدند، مثل پیشگام، چ[[ریکهای فدایی خلق ایران|ریکهای فدایی خلق]]، توده ای، [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]]، از تحصیل محروم شدند.»<ref>[https://www.radiofarda.com/a/o2_revolution/389137.html سایت رادیو فردا – انقلاب فرهنگی رویارویی سیاسی یا اسلامی کردن دانشگاه]</ref> </blockquote>[[صادق زیباکلام]] اضافه میکند:<blockquote>«این دلیل دیگری بود که من را به این نتیجه رساند که اصل تمام آنچه ما انجام میدادیم نمیتوانسته درست باشد و آنچه به نام انقلاب فرهنگی صورت گرفت به نفع، انقلاب، اسلام، نظام و ایران نبود…»<ref>[https://www.radiofarda.com/a/o2_revolution/389137.html سایت رادیو فردا – انقلاب فرهنگی رویارویی سیاسی یا اسلامی کردن دانشگاه]</ref></blockquote><br />
<br />
== جنگ هشت ساله با عراق ==<br />
آغاز گر نظامی جنگ اگر چه عراق بود اما یکی از جنبههای مغفول در موضوع جنگ هشت ساله، نقش آیتالله خمینی در تحریک دولت وقت عراق به تهاجم نظامی به ایران است.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/178187 رادیو زمانه –چرا آیت الله خمینی در شکلگیری جنگ ایران و عراق مقصر است]</ref><br />
<br />
در ۲۸ آذر ماه ۱۳۵۹ روحالله خمینی در دیدار با ستاد بسیج شهرستانها صراحتاً مردم عراق را به قیام و سرنگونی صدام دعوت میکند. او در سخنانی میگوید:<blockquote>«ملتها موافق با ما هستند و آنکه مخالف با ماست دولتها و امثال دولتها هستند مثل دولت عراق، دولت عراق دولتی است که یک عده نظامی آمدهاند و دور هم نشستهاند و خودشان هرچه میخواهند میکنند، این صدام حسین عقلش هم عقل درستی نیست و پوسیدهاست… ارتش اینها از همین مسلمانها، از همین اهل سنت هستند، از همین شیعهها هستند- خب ارتشی که از مسلمین است قیام میکند… ملت شریف عراق خودش را از چنگ اینها بیرون بیاورد. این ارتش عراق باید همانطور که در ارتش ایران وقتی فهمیدند او (شاه) دارد با نهضت اسلام و اسلام جنگ میکند، همانطور که قیام کردند و ارتش ملحق شد به مردم، ارتش عراق هم باید همین کار را بکند… چرا ارتش عراق نشستهاند و کسی که مخالف با اسلام و مخالف با قوانین اسلام و مخالف با قرآن است از او تبعیت میکنند… ارتش عراق باید توجه به این معنا داشته باشد که اینها را خودش سرکوب کند و خودش از بین ببرد… حرام است بر آنها که یک قدم دنبال این شخص لعین باشند و باید قیام کنند…»</blockquote>همچنین [[آیت الله حسینعلی منتظری|آیت الله منتظری]] نقل میکند که شعارهای تند ما منجر به آغاز شدن جنگ شد و این جنگ قابل پیشگیری بود.<ref>[http://www.khaterenegari.com/main/علت-شروع-جنگ-به-روایت-آیت-الله-منتظری؛-ش/ فایل تصویری منتظری- سایت خاطره نگاری]</ref><br />
<br />
ابراهیم یزدی در گفتگو با حسین دهباشی در این رابطه میگوید تلویزیون ایران در آن زمان سراسر تحریک عراق بود و دعایی سفیر وقت ایران در عراق در این رابطه اعتراض کرده و گفته بود چنانچه میخواهید بجنگید من در عراق نمانم!<ref>[http://www.tarikhonline.com/posts/main/subpage-single/id-178/%D8%AE%D8%B4%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%85--%D9%86%D9%88%D8%A8%D8%AA%D9%90-3-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8% تاریخ آنلاین- فایل تصویری- مصاحبه حسین دهباشی با ابراهیم یزدی]</ref><br />
<br />
با تمام این تفاصیل جنگ در روز ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ یعنی ۴ سپتامبر ۱۹۸۰ بطور گسترده آغاز شد. هرچند مقامات عراقی معتقد بودند که جنگ از ۴ سپتامبر با حملات توپخانه ای ایران به شهرهای مرزی عراق آغاز شدهاست.<br />
<br />
== فتوای اعدام زندانیان سیاسی ==<br />
خمینی در سال ۱۳۶۷ در حالی که زندانهای ایران مملو از زندانیان سیاسی بود فتوای قتلعام آنان را صادر کرد. این حادثه در تاریخ ایران با نام [[کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|قتلعام ۶۷]] یا کشتار ۶۷ نامیده میشود. در این واقعه به گفته سازمان مجاهدین و همچنین اعتراف سران جمهوری اسلامی از جمله [[رضا ملک]] معاون پیشین وزارت اطلاعات بیش از ۳۰ هزار زندانی سیاسی اعدام شدند.<br />
فایل صوتی منتشر شده از [[آیتالله منتظری]] به جزئیاتی در مورد این قتلعام پرداختهاست. در این فایل صوتی، منتظری، عاملان این کشتار را جنایتکار مینامد.<ref>[https://www.peykeiran.com/Content.aspx?ID=114266 وبگاه پیک ایران- متن نوشتاری سخنان آیت الله منتظری درباره اعدامهای 67]</ref><br />
[[پرونده:فتوای خمینی در مورد قتلعام زندانیان سیاسی.jpg|جایگزین=فتوای خمینی در مورد قتلعام زندانیان سیاسی|بندانگشتی|308x308پیکسل|فتوای خمینی در مورد قتلعام زندانیان سیاسی]]<br />
<br />
=== متن فتوای خمینی ===<br />
<blockquote>«از آنجا که منافقین خائن به هیچوجه به اسلام معتقد نبوده و هرچه میگویند از روی حیله و نفاق آنهاست و به اقرار سران آنها، از اسلام ارتداد پیدا کردهاند، و با توجه به محارب بودن آنها و جنگهای کلاسیک آنها در شمال و غرب کشور با همکاریهای حزب بعث عراق و نیز جاسوسی آنان برای صدام علیه ملت مسلمان ما، و با توجه به ارتباط آنان به استکبار جهانی و ضربات ناجوانمردانه آنان از ابتدای تشکیل نظام جمهوری اسلامی تا کنون، کسانی که در زندانهای سراسر کشور بر سر موضع نفاق خود پافشاری کرده و میکنند، محارب و محکوم به اعدام میباشند و تشخیص موضوع نیز در تهران با رأی اکثریت آقایان حجهالاسلام نیری دامت افاضاته و جناب آقای اشراقی و نمایندهای از وزارت اطلاعات میباشد، اگرچه احتیاط بر اجماع است، و همینطور در زندانهای مراکز استان کشور، رأی اکثریت آقایان قاضی شرع، دادستان انقلاب و یا دادیار و نماینده وزارت اطلاعات لازمالاتباع میباشد. رحم بر محاربین سادهاندیشیاست، قاطعیت اسلام در برابر دشمنان خدا، از اصول تردیدناپذیر نظام اسلامی است. امیدوارم با خشم و کینه انقلابی خود نسبت به دشمنان اسلام، رضایت خداوند متعال را جلب نمایید. آقایانی که تشخیص موضوع به عهده آنان است، وسوسه و شک و تردید نکنند و سعی کنند «اشداء علیالکفار» باشند. تردید در مسائل قضایی اسلام انقلابی نادیده گرفتن خون پاک و مطهر شهدا میباشد. والسلام.</blockquote><blockquote>روحالله الموسوی الخمینی»<ref>[https://www.mojahedin.org/news/160584/احکام-خمینی-دجال-برای-قتل-عام-سال-۱۳۶۷ سایت مجاهد- احکام خمینی برای قتلعام سال 1367]</ref></blockquote><br />
<br />
== آتشبس با عراق ==<br />
در ۲۷ تیرماه سال ۱۳۶۷ روحالله خمینی در یک اقدام غیرمنتظره به آخرین قطعنامه سازمان ملل که به منظور برقراری [[قعطنامه 598|آتشبس]] در ۲۹ تیرماه ۱۳۶۶ صادر شده بود، پاسخ مثبت داد. خمینی خود ازین کار با نوشیدن جام زهر یاد کرده و اظهار میکند که دلیل اینکار را نمیتواند بگوید.<ref>[http://www.jamaran.ir/بخش-اخبار-12/15095-امام-خمینی-قبول-قطعنامه-از-نوشیدن- سایت جماران جماران قبول قطعنامه از نوشیدن جام زهر برای من کشنده تر است]</ref><br />
<br />
[[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] براساس روایت خود و بنابر سخنان برخی فرماندهان سپاه علت پذیرش ناگهانی آتشبس توسط خمینی را آخرین عملیات مجاهدین با نام [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] میداند. عملیاتی که در آن دولشکر زرهی جمهوری اسلامی و رزمندگان ارتش آزادیبخش توانستند شهر مهران را به تصرف درآورند. آنها در این عملیات شعار میدادند: امروز مهران! فردا تهران!<br />
به گفته بسیاری از فرماندهان سپاه با توجه به از هم گستگی نیروی دفاعی جمهوری اسلامی بیم رسیدن مجاهدین به تهران در عملیات بعدی دلیل اصلی پذیرش آتشبس توسط خمینی بود تا به این ترتیب با بسته شدن مرزها فرصت را از مجاهدین گرفته و اجازه پیشروی بیشتر را از آنها سلب کند.<br />
<br />
== مرگ روحالله خمینی ==<br />
در اواخر شب سیزدهم خرداد ۱۳۶۸ در تهران فوت کرد. علت اصلی مرگ او ایست قلبی اعلام شد.خوشنویس عضو گروه پرستاری از رهبر پیشین ایران میگوید: او در یکماهه آخر حیات به سرطان معده مبتلا شده بود و در دومین تزریق داروی شیمی درمانی، دچار سکته وسیع قلبی شد و درگذشت.<ref>[http://www.bbc.com/persian/science/2012/06/120602_l23_khomeini_lealth_report سایت بیبیسی فارسی – بیماری آیت الله خمینی چه بود و چگونه درگذشت]</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* کتاب [https://www.mojahedin.org/links/books/890627_Dajale.pdf خمینی دجال ضدبشر]<br />
* کتاب کوثر<br />
* بررسی تحلیلی از نهضت امام خمینی<br />
* صحیفه نور<br />
* تحریر الوسیله<br />
* کتاب آخرین تلاشها در آخرین روزها- نوشته ابراهیم یزدی<br />
* کتاب خاطرات ژنرال آیزن هاور<br />
* کتاب اعترافات ژنرال<br />
[[رده:آیتاللههای اهل ایران]]<br />
[[رده:آخوندهای ایران]]<br />
[[رده:دانشآموختگان حوزه علمیه قم]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۳۶۸]]<br />
[[رده:روحانیان شیعه]]<br />
[[رده:رهبران مذهبی اهل ایران]]<br />
[[رده:رهبران ایران]]<br />
[[رده:ضد ملیگرایان]]<br />
[[رده:تئوریسینهای ولایت فقیه]]<br />
{{DEFAULTSORT:روحالله خمینی}}<br />
[[رده:آمران کشتار زندانیان سیاسی در تابستان۶۷]]</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26298کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T16:17:48Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| عنوان =دانشگاه<br />
| عنوان ۲ =<br />
| نام =<br />
| تصویر =روحالله خمینی.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| عنوان تصویر =دانشگاه <br />
| زادروز = 1320<br />
| زادگاه =تهران<br />
| مکان ناپدیدشدن =<br />
| تاریخ ناپدیدشدن =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ مرگ = 1358<br />
| مکان مرگ =<br />
|عرض جغرافیایی محل دفن=10 کیلوکتر<br />
|طول جغرافیایی محل دفن=<br />
|latd=|latm=|lats=|latNS=N<br />
|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br />
| علت مرگ =روی کار امرن خمینی <br />
| پیداشدن جسد =<br />
| آرامگاه =تهران<br />
| بناهای یادبود =<br />
| محل زندگی =<br />
| ملیت =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| نژاد =<br />
| تابعیت =<br />
| تحصیلات =<br />
| دانشگاه =<br />
| پیشه =<br />
| سالهای فعالیت =<br />
| کارفرما =<br />
| نهاد =<br />
| نماینده =<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
| سبک =<br />
| تأثیرگذاران =<br />
| تأثیرپذیرفتگان =<br />
| شهر خانگی =<br />
| دستمزد =<br />
| دارایی خالص =<br />
| قد =<br />
| وزن =<br />
| تلویزیون =<br />
| لقب =<br />
| دوره =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
| حزب =<br />
| جنبش =<br />
| مخالفان =<br />
| هیئت =<br />
| دین =اسلام- شیعه<br />
| مذهب =<br />
| اتهام =<br />
| مجازات =<br />
| وضعیت گناهکاری =<br />
| منصب =<br />
| مکتب =<br />
| آثار =<br />
| همسر =<br />
| شریک زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| والدین =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
| اندازه امضا =<br />
| signature_alt =<br />
| وبگاه =<br />
| imdb_id =<br />
| Soure_id =<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26297کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T16:09:14Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref name=":0">فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<ref>فرارو - انقلاب فرهنگی 33 ساله [https://fa.iranpediawiki.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86?veaction=edit شد]</ref><br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<ref name=":0" /><br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<ref>ش - حجت الاسلام و المسلمین محمدیان:[http://sccr.ir/pages/]</ref><br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<ref name=":1" /><br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref name=":1">ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26296کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T15:57:30Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<ref>ش - متن مصوبه شوراي عالي انقلاب [http://sccr.ir/pages/simpleView.aspx?provID=2017 فرهنگي]</ref><br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26295کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-25T15:49:10Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<ref>ویکی پدیا - انقلاب فرهنگی [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ایران]</ref><br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26264کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:23:17Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای [[هاشمی رفسنجانی]] که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26263کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:18:49Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با [[آیت الله خمینی]] در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26262کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:16:00Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با [[روحالله خمینی|ایتالله خمینی]] دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26261کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:09:06Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26260کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:08:27Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<ref>همشهری انلاین - آشنایی با تاریخچه شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۳۵۹-)[http://hamshahrionline.ir/details/60093]</ref><br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26259کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T20:02:11Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref>بی بی سی فارسی - انقلاب فرهنگی؛ تصمیم گیران دیروز، مخالفان [http://www.bbc.com/persian/iran/2009/12/091213_m_caltural_revolution_25th_anniversary امروز]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26258کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T19:59:18Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26257کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T19:58:47Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26256کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T19:57:18Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref>فرارو - [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF انقلاب فرهنگی 33 ساله شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26255کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T19:56:42Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<ref>فرارو - [http://fararu.com/fa/news/147326/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-33-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF انقلاب فرهنگی 33 ساله شد]</ref><br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=26254کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-24T19:54:04Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را دراختیارداشتندو در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل حکومت خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای فعالبت های سیاسی گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25995کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-21T09:39:03Z<p>امیدوار: اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار</p>
<hr />
<div>'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== کودتای موسوم به «انقلاب فرهنگی» علیه دانشگاههای ایران ==<br />
وز ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۹، حمله خونین و سراسری پاسداران و دیگر عوامل خمینی بهدانشگاههای سراسر کشور تحت عنوان '''”انقلاب فرهنگی”'''انجام گرفت. بهدنبال این تهاجمات وحشیانه، '''۱۷تن''' از دانشجویان کشته، '''۲۱۸۰تن''' زخمی، و صدهاتن دیگر دستگیر شدند.<br />
<br />
دانشگاههای ایران که در دوران انقلاب ضدسلطنتی، ”'''سنگر آزادی'''” لقب گرفته بودند، پس از انقلاب نیز همچنان ”سنگر آزادی” بودند و دانشجویان و اساتید دانشگاهها بهشدت از استبداد دینی خمینی و رویکردهای ارتجاعی آن منزجر بوده و از نیروهای مترقی و بهخصوص سازمان مجاهدین خلق حمایت میکردند. از این رو دانشگاهها مورد تاخت و تاز و ایلغار خمینی قرار گرفت و بهمدت سه سال تعطیل شد.<br />
<br />
در بازگشایی مجدد دانشگاهها در سال ۶۲، و طی همان سه سال، خمینی هزاران دانشجو را اعدام کرده بود و صدهاهزار دانشگاهی کشور نیز ناچار از ترک میهن شده بودند.<br />
<br />
خمینی با ایجاد یک سیستم تفتیش عقاید مذهبی و سیاسی دست بهتصفیهاساتید و دانشجویان زد.<br />
<br />
قلعوقمع دانشگاهها و مراکز علمی کشور تحت عنوان ” انقلاب فرهنگی” توسط خمینی و آخوندهای حاکم، موجب شد که ایران بهلحاظ علمی، یک دوره کامل از کشورهای همتراز خود در آنزمان عقب بیفتد.<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مأمور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاهها و موسسات آموزش شدند این طرح در ۲۲/۵/۱۳۵۸ برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاهها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاهها را به صورت جزایر مستقلی درمیآورد که بعدها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزشهای گروهی تا کمکهای بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروهها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژیهای غربی و شرقی (جنگ سردی) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاهها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاههای کشور بودهاست یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران، کردستان، خوزستان، گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت میگرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهکها نقش عمده ای ایفا میکردند؛ و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاهها بودند. "<br />
<br />
فعالیتهای آنها در دانشگاهها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیتهایی که از سوی این دانشجویان در نهادهای دیگر جامعه میشد مثلاً در دبیرستان کارخانجات، مطبوعات و در میان اقلیتهای قومی در کردستان، خوزستان، ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از آنان، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایههای اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجیهای قبلی را نخواهد داشت؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکتهای دانشجویان در سال ۵۸–۵۹ در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علیرغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاهها و به دلیل عدم مأنوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روزها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرحهای رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا … ویا حتی مارکیستها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روزها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
# تصفیه اساتید وابسته<br />
# ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
# پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاهها<br />
# تکیه نظام آموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاهها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسیهای اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسبترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
۱- نظام آموزشی کنونی در دانشگاهها پابرجابماند؛ و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاهها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) ۲- در کنار دانشگاههای موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطههای جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
۳- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند (توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملاً در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود. روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاهها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملاً دولت به سمت انتخاب سومی میرفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد. برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیروها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتاً صحه میگذاشت و هم به روند آن شتاب میداد از اتفاقات تأثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندیهای صریح تر شد را میتوان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== ۱- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز۲۶/۱/۱۳۵۹ ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که دربارهٔ مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت میکردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیستها قطع میشود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک میکند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار میگیرد دانشجویان انجمنهای اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در میآید.<br />
<br />
'''''۲- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپگرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی (وابسته به مجاهدین خلق) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''۳- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که میرفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت میباشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظرهایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی بهشمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت (انجمنهای اسلامی) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بودهاست.<br />
<br />
'''''۴- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه ۳۰/۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت (بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمیتواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاهها شد) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر میکنند و سه عمل را خواستار میشوند:<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاهها از عوامل و گروههای سیاسی در ۳ روز(۳۰/ ۱ تا ۲/ ۲ /۱۳۵۹)<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاهها پس از پایان امتحانات در ۱۴ خرداد و تحویل آنها در ۱۵ خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصهٔ درگیری شدید بین دانشجویان انجمنهای اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثرترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و درگیریهایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم، علم صنعت، دانشگاه ملی و … باعث شدند که با دخالت مردم، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح درآمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونینترین درگیریها بود که از ۵/۶ صبح ۱/۲/۵۹ آغاز شده و تا تاریخ ۲/۲/۵۹ که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت ۵ نفر کشته و ۷۰۰ نفر زخمی شدند. این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در ۳۰/۸ این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد.<br />
<br />
در تاریخ ۱/۲/۵۹ امام (ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سؤال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاهها را تبیین میکنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است: علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی … و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه، تفسیر و اصول در انها باشد … اینها اشتباهاتی است که بعضی میکنند یا خودشان را به اشتباه میاندازند آنچه میخواهیم بگوییم این است که دانشگاههای ما وابسته است دانشگاههای ما استعماری است.<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند … دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سالهای بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دستآوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در ۲۳/۳/۵۹ امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمدهترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی میباشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از ۱_ محمد جواد باهنر، ۲_ مهدی ربانی املشی، ۳ _حسن حبیبی، ۴_عبدالکریم سروش، ۵_ شمس آل احمد، ۶ _جلال الدین فارسی، ۷_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (۶۱–۵۹) هزینههایی نیز دربرداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب (حساب وابستگان را جدا کنید) میباشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعدها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تأسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تألیف کتب از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی میباشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همهجانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سندهای اولیه هم که مورد تأیید ایشان قرار گرفته (پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر ۶۱ بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیههای مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25904کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-20T15:02:02Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div><br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
<br />
== استقلال دانشگاهها : ==<br />
پس از ناکارآمد شناخته شدن شورای هماهنگی گروهی از اساتید و حقوقدانان و نمایندگان دانشگاهها مامور تدوین عنوان رابطه قانونی استقلال دانشگاه ها و موسسات آموزش شدند این طرح در 22/5/1358 برای وزارت فرهنگ و آموزش عالی فرستاده شد که در آن وقت دکتر علی شریعتمداری در راس آن بود. طرح لایحه استقلال دانشگاه ها از سوی سازمان دانشگاهیان به شدت مورد حمایت بود اما به علت مخالفت حکومت در سیاستهای عملی اش طرح اجرا نشد. این طرح عملاً دانشگاه ها را به صورت جزایر مستقلی در می آورد که بعد ها ممکن بود تبدیل به مرکز انتشار تفکرات غربی شده در مقابل جریان حاکمیت بایستند.<br />
<br />
گروههای سیاسی در این دوره برای جذب دانشجویان از ورزش های گروهی تا کمک های بلا عوض را در رئوس برنامه خود قرار داده بودند. تقسیم دانشگاهها به فضاهایی که در اختیار گروه ها بود باعث فاصله گرفتن دانشگاه از محیط آموزشی و فرهنگی به عنوان راهبرد اصلی و تبدیل شدن ان به محل برخورد ایدئو لوژی های غربی و شرقی ( جنگ سردی ) و اسلامی انقلابی بود تعبیر امام خمینی از دانشگاه ها به عنوان اتاق جنگ شاید مناسبترین وصف اوضاع آن روز دانشگاه های کشور بوده است یکی از عواملی که بیش از پیش نگاه مسولان را معطوف به دانشگاه کرد<br />
<br />
اغتشاشهایی بود که هر چند یک بار جاهای مختلف تهران ،کردستان ،خوزستان ،گنبد ترکمن صحرا و سیستان و بلوچستان و .. صورت می گرفت محور اغتشاشات شعارهای مختلفی از ایجاد خلق گرفته تا حقوق کارگران بود که در این ماجراها گروهک ها نقش عمده ای ایفا می کردند . و این ایفای نقش را مدیون نفوذ خود در دانشگاه ها بودند. "<br />
<br />
فعالیت های انها در دانشگاه ها زیاد درد سر آفرین برای انقلاب نبود اما فعالیت هایی که از سوی این دانشجویان در نهاد های دیگر جامعه می شد مثلاً در دبیرستان کارخانجات ، مطبوعات و در میان اقلیت های قومی در کردستان ، خوزستان ،ترکمن صحرا و بلوچستان – واقعاً درد سر آفرین شده بود."<br />
<br />
نتیجه تمام وقایعی که در دانشگاه اتفاق افتاد وقایعی که دانشگا هیان باعث آن بودند و نوع نگرش غیر دینی برخی از انان ، یک پرسش اساسی را مطرح ساخت که یکی از پایه های اصلی انقلاب فرهنگی بود که آیا در دوره پس از انقلاب اسلامی هم باید روند آموزش همان روند آموزشی رژیم سابق همان منابع درسی و همان سیستم اساتید به جای مانده از رژیم باشد و ایا در این دوره هم همان خروجی های قبلی را نخواهد داشت ؟<br />
<br />
یکی از اولین حرکت های دانشجویان در سال 58-59 در دانشکده اقتصاد دانشگاه بهشتی به منظور تشکیل دانشکده اسلامی صورت گرفت که علی رغم حسن ظنی که در این مورد داشتند شاید در ان سالها تنها طرح صورت مسئله ای دیگر بیش نبود این طرح نیز با مقاومت و مخالفت از جانب روسای دانشگاه ها و به دلیل عدم مانوس بودن با سیستم دانشگاهی آن روز ها به مرحله فراموشی سپرده شد.<br />
<br />
در این سالها پس از آن که تحرکات جدی که از سوی تفکرات غربی و شرقی در ارائه طرح های رنگارنگ برای اداره دانشگاهها از استقلال دانشگاه تا ... ویا حتی مارکیست ها هم که خواستار تصفیه و اصلاح دانشگاه به سبک خود از امپریالیزم غربی بودند مسئولان انقلابی سعی در متمرکز کردن نیروها برای ارائه طرحی جامع داشتند که نمونه آن دعوت شهید بهشتی از دانشجویان مسلمان برای ارائه طرحی جامع بود. مهمترین واقعه ای که همه را به جنبش وادار کرد پیام نوروزی امام در این روز ها بود. پیام نوروزی امام خمینی در این روزها بیشتر محورهای ذیل معطوف بود:<br />
<br />
1- تصفیه اساتید وابسته<br />
<br />
2- ایجاد محیط سالم آموزشی<br />
<br />
3 -پرهیز از ادامه روند روشنفکری قبل از انقلاب در دانشگاه ها<br />
<br />
4- تکیه نظام اموزشی بر اسلام و نه بر مکاتب شرقی و غربی<br />
<br />
این پیام هادی و محرک آنانی بود که خواستار آغاز تغییر و تحولاتی به شیوه اسلامی در دانشگاه ها بود. در همان روزهای تعطیل نوروزی دست به کار شده و پیام را به عنوان راهبرد اصلی خود تعیین کردند. بعد از بررسی های اولیه مسئله چگونگی انجام انقلاب فرهنگی در مناسب ترین شکل مطرح بود که به سه شیوه عملی بیان گردید.<br />
<br />
1- نظام اموزشی کنونی در دانشگاه ها پابرجابماند. و در کنار آن طرحی تدوین و هر وقت آماده شد دانشگاه ها بر اساس آن شروع به کارکنند. (تغییر تدریجی بدون توقف) 2- در کنار دانشگاه های موجود موسسات آموزشی انقلابی و اسلامی نظیر دانشکده اسلامی در دانشگاه ملی ایجاد شود و براساس ضابطه های جدید استاد و دانشجو بپذیرد. (حرکت موازی)<br />
<br />
3- کلیه کارهای آموزشی دانشگاه متوقف اعلام شود و تا زمانی که طرح نظام جدید ایجاد نشود دانشگاهها شروع به کار نکنند( توقف نظام آموزشی و تعطیلی دانشگاهها ) روش اول مغایر با اصول اولیه یک حرکت انقلابی بود و در ضمن تا زمان بررسی این روش عملا در حال اجرا بود و ناکارآمدی آن اثبات شده بود . روش دوم هم به رسمیت پذیرفتن مکاتب غربی با اصول اسلامی و تفکر اصلاح دانشگاه ها مغایرت داشت.<br />
<br />
و عملا دولت به سمت انتخاب سومی می رفت که شاید انتخاب ان جز در شرایط بعد از انقلاب در هیچ کشوری ممکن نباشد . برای چگونگی اجرای طرح و سازماندهی نیرو ها در حین اجرای آن سیستم اجرایی نیز طراحی شد اما در این بازه زمانی هم اتفاقاتی روی داد که هم بر درستی طرح نسبتا صحه می گذاشت و هم به روند آن شتاب می داد از اتفاقات تاثیر گذار ان روزها که باعث مرزبندی های صریح تر شد را می توان چهار اتفاق زیر نام برد:<br />
<br />
=== '''''1- سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز26/1/1359:''''' ===<br />
سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی که درباره مبانی فکری اسلام و بنیادهای انقلابی صحبت می کردند با مخالفت دانشجویان هوادار مجاهدین و کمونیست ها قطع می شود. جلسه به اغتشاش کشیده شده و آقای هاشمی جلسه را ترک می کند این رفتار مورد اعتراض روحانیان و مردم تبریز قرار می گیرد دانشجویان انجمن های اسلامی هم با حمایت این جو بوجود آمده شروع به تصفیه دانشگاهها نموده دانشگاه تبریز به تصرف دانشجویان انجمن اسلامی در میآید این موج بعد در بیست و هشتم در دانشگاه تربیت معلم و سی ام همه دانشگاههای تبریز به تصرف این طیف دانشجویان در می آید.<br />
<br />
'''''2- لو رفتن طرح و عکس العمل گروههای چپ گرا:'''''<br />
<br />
طرح مدت زمان کوتاهی پس از ماجرای تبریز و در حین اغتشاشات تبریز بود که لو رفت عوامل نفوذی ( وابسته به مجاهدین خلق ) طرح را لو داده با اعلامیه ای که یکی از اسناد دولتی شاهد بر مدعا ضمیمه آن بود مخالفت شدید خود را با طرح اعلام کردند.<br />
<br />
'''''3- ماجرای آیت:'''''<br />
<br />
یکی از ماجراهایی که می رفت که باعث لوث شدن و تخریب هدف انقلاب فرهنگی شود ماجرای نوارهای آیت می باشد حسن آیت عضو شورای مرکزی حزب جمهوی اسلامی ایران و دبیر سیاسی حزب که در این نوارها که باز هم با تمهید عوامل مجاهدین تهیه شده بود به اظهار نظر هایی پیرامون اوضاع جامعه و راهبردهای حل مشکلات پرداخته بود که در ان زمان سعی شد به عنوان مواضع رسمی حزب جمهوری و اهداف انقلاب فرهنگی به شمار روند که بعذ از سوی حزب و دفتر تحکیم وحدت ( انجمن های اسلامی ) تکذیب و اعلام شد که نظرات ایشان شخصی بوده است.<br />
<br />
'''''4- تعیین ضرب الاجل سه روزه :'''''<br />
<br />
روز شنبه 30/1/1358 شورای انقلاب و بنی صدر رئیس جمهور وقت ( بنی صدر در ابتدا با توجه به تمایلات حزبی اش مخالف طرح بود اما پس از این که دید نمی تواند در مقابل این موج ایستادگی کند با شعار معروف خود سوا بر موج چنان پیش رفت که خود سمبل عملکرد محدود کردن داشگاه ها شد ) با امام دیدار میکنند و در پایان اطلاعیه ای صادر می کنند و سه عمل را خواستار می شوند :<br />
<br />
الف- تخلیه دانشگاه ها از عوامل و گروه های سیاسی در 3 روز( 30/ 1 تا 2/ 2 /1359 )<br />
<br />
ب- تعطیلی دانشگاه ها پس از پایان امتحانات در 14خرداد و تحویل آنها در 15 خردا د تا تهیه برنامه آموزشی مدون. پذیرش دانشجو در سال آتی بر موازین جدید خواهد بود<br />
<br />
ج- توقف هر گونه استخدام به دنبال مصوبه شورای انقلاب دانشگاه تبدیل به عرصه ی درگیری شدید بین دانشجویان انجمن های اسلامی و گروههای سیاسی که مقاومت بیشتری به خرج میدادند شد برخی از گروهها اقدام به تخلیه دفاتر نموده اما برخی که موثر ترین آنها هم سازمان دانشجویان پیشگام و گروه دانشجویان پیکار بودند مقاومت به خرج دادند و در گیری هایی را در سطح دانشگاههایی مانند تربیت معلم ، علم صنعت ، دانشگاه ملی و ... باعث شدند که با دخالت مردم ، سپاه و کمیته منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از سی نفر شد و پس این ماجراها دانشگاهها تحت مدیریت مجریان طرح در آمد.<br />
<br />
دانشگاه تهران هنوز به عنوان آخرین سنگر شاهد خونین ترین درگیری ها بود که از 5/6 صبح 1/2/59 آغاز شده و تا تاریخ 2/2/59 که دانشگاه در اختیار نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت 5 نفر کشته و 700 نفر زخمی شدند . این روز پایان سلسله اغتشاشاتی که از ابتدای انقلاب تا آن روز ادامه داشت و در 30/8 این روز هم این دانشگاه به تصرف دانشجویان مسلمان درآمد .<br />
<br />
در تاریخ 1/2/59 امام(ره) در سخنرانی که در جمع مردم و دانش آموزان داشتند اشاره به نکته ای داشتند که مورد سوال بسیاری از انقلابیون بعد از انقلاب پیش آمده بود و آن اینکه آیا همه علوم اعم از علوم فنی و مهندسی ، علوم انسانی را باید اسلامی کرد و آیا این عملی است امام در این سخنان مقصود از اصلاح دانشگاه ها را تبیین می کنند. "<br />
<br />
بعضی گمان کردند که علوم دو قسم است : علم هندسی یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی علم فیزیک یکی اسلامی است یکی غیر اسلامی ... و بعضی توهم کردند که اینها که قائلند به اینکه باید دانشگاهها اسلامی شود یعنی علم فقه ، تفسیر و اصول در ان ها باشد .... این ها اشتباهاتی است که بعضی می کنند یا خودشان را به اشتباه می اندازند آنچه می خواهیم بگوییم این است که دانشگاه های ما وابسته است دانشگاه های ما استعماری است .<br />
<br />
معنی اسلامی شدن دانشگاه این است که دانشگاه استقلال پیدا کند ... دانشگاه ما تربیت اسلامی ندارد روز دوم اردیبهشت یعنی سالروز پایان این ضرب الاجل سه روزه بود که در سال های بعد به نام سالروز انقلاب فرهنگی نامیده شد. روزهایی که مردم در حضوری دوباره به پاسداری از دست آوردهای انقلاب خود پرداختند.<br />
<br />
دانشگاهها روزهای آرامی را تا بعد از اتمام امتحانات و تعطیلی گذراند و بعد از آن در 23/3/59 امام خمینی فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی را صادر فرمودند که عمده ترین وظیفه آن تهیه برنامه ای برای بازگشایی دانشگاهها و اداره دانشگاهها در زمان تعطیلی می باشد افراد معرفی شده برای شورا در این فرمان عبارتند از 1_ محمد جواد باهنر، 2_ مهدی ربانی املشی، 3 _حسن حبیبی، 4_عبدالکریم سروش، 5_ شمس آل احمد، 6 _جلال الدین فارسی ، 7_ علی شریعتمداری تعطیلی دانشگاهها در این سالها (61-59) هزینه هایی نیز در برداشت که کمترین آن آموزش ندادن به نیروها بالقوه از دست دادن اساتید مجرب ( حساب وابستگان را جدا کنید) می باشد البته برای تعدیل این وضعیت و ادامه روند تحقیقات شورای انقلاب فرهنگی اقدام به تاسیس جهاد دانشگاهی برای جذب نیروها در زمانی تعطیلی دانشگاهها نمود، که بعد ها جهاد دانشگاهی جذب دفاع مقدس شدو همچنین تاسیس نشر دانشگاهی و ترغیب اساتید برای ترجمه و تالیف کتب از جمله اقدامات موثر در این زمینه بود.<br />
<br />
البته کشور بزودی دستخوش جنگی هشت ساله شد که مهمترین عامل مجهول ماندن میزان دسترسی به اهداف انقلابی فرهنگی می باشد و باعث شد که این حادثه بعد این سالها هم مورد قضاوت و بررسی همه جانبه ای قرار نگرفته باشد باید مد نظر باشد از نظر رهبری انقلاب هم این تعطیلی نباید طولانی میشد بلکه در همان سند های اولیه هم که مورد تایید ایشان قرار گرفته( پذیرش دانشجو در سال آتی) زمان بازگشایی دانشگاهها سال تحصیلی آینده ذکر شده البته دانشگاهها تا مهر 61 بسته ماند که در آن زمان با توجه به توصیه های مکرر امام و نیاز جامعه دانشگاهها بازگشایی شد.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25903کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-20T14:24:49Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div><br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25902کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-20T14:23:37Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div># <br />
'''دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی'''<br />
<br />
'''پبشینه''' :پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25830کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:41:01Z<p>امیدوار: اصلاح نویسههای عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار</p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
# پیشینه ایران<br />
# اغار انقلاب<br />
# مدیریت انقلاب<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن]<br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱٫۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳٫۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴٫۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴٫۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴٫۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴٫۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴٫۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴٫۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول اردیبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروههای سیاسی، برای تخلیه دفاتر خود در دانشگاهها به پایان رسید. در این روز خشونت در دانشگاههای ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسید. این سرآغاز رویدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» یاد میشود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از دیدار با آیت الله خمینی در ۲۹ فروردین ماه در اطلاعیه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» تبدیل و مانع اصلی دگرگونی بنیادین در دانشگاهها شدهاست. این شورا تا روز دوشنبه اول اردیبهشت به این گروهها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاهها تخلیه کنند.<br />
<br />
رویارویی جمهوری اسلامی با گروههای سیاسی مخالف، به ویژه در دانشگاهها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمیرفت تغییر رویه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکمیت بود، به آسانی میسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کیهان در روز دوم اردیبهشت نوشت که دانشجویان وابسته به انجمن اسلامی با شعار «دانشگاه اسلامی ایجاد باید گردد» خواستار تعطیلی دانشگاهها شده و به سمت جماران راهپیمایی کردند.<br />
<br />
آیت الله خمینی در واکنش به درخواست دانشجویان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «باید دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میدادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آیت الله خمینی گفت: «دانشگاههای ما، دانشگاههای وابسته است. دانشگاههای ما، دانشگاههای استعماری است. دانشگاههای ما اشخاصی را تربیت میکند اشخاص غرب زده هستند. بسیاری از معلمین غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار میآورند.»<br />
<br />
او با تأکید براین که دانشگاهها اخلاق و تربیت اسلامی ندارند افزود: «ما میخواهیم یک دانشگاه مستقل درست کنیم و تغییر بنیادی بدهیم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونیسم نباشد، وابسته به مارکسیسم نباشد، اگر چنانچه بخواهیم اینطور کنیم جبهه بندی میکنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزیسیون ==<br />
یکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزیسیون، دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون یارگیری تشکیلاتی خود قرار داده بود؛ بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزله قطع شریان حیاتی اپوزسیون بود و در عین حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که از دید جمهوری اسلامی «غرب زده» بودند، بهشمار میرفت. دانشگاه برخلاف جاهای دیگر در اویل انقلاب فضایی متفاوت داشت.<br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاههای کشور انتخاباتهایی برگزار شد که اگر نگوییم همه منتخبان، باید تأکید کنم که اکثریت منتخبان را کسانی غیر از دانشجویان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان فعالیت میکردند، تشکیل میداد».<br />
<br />
در این میان دانشجویان هوادار مجاهدین و فداییان در اکثریت بودند. از طرف دیگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط میان دانشجویان و گروههای مختلف مردم بود. حاکمیت که میدید اکثریتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیادهسازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰٬۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، بهشمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود.<br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روحالله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد. در دانشگاههای مختلف این تهاجم با مقاومت دانشجویان رو به رو شد. ابتدا نیروی اصلی این مقاومتها دانشجویان مسلمان وابسته به مجاهدین و پیشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد، بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25829کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:39:16Z<p>امیدوار: /* منابع */</p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
1-پیشینه ایران <br />
<br />
2-اغار انقلاب<br />
<br />
3-مدیریت انقلاب <br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
== پیشینه ایران در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون ==<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25828کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:37:36Z<p>امیدوار: /* منابع */</p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
1-پیشینه ایران <br />
<br />
2-اغار انقلاب<br />
<br />
3-مدیریت انقلاب <br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
== دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون ==<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ==<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25827کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:33:10Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
'''دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون'''<br />
<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
=== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ===<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25826کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:32:14Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
'''دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون'''<br />
<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
=== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ===<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25824کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-19T16:31:20Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div>== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}} [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
'''دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون'''<br />
<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
=== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ===<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25670کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-18T16:53:16Z<p>امیدوار: </p>
<hr />
<div> [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید<br />
<br />
پیشینه<br />
ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
<br />
نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی، به همراه فساد موجود در بین طبقه حاکم و محدودیتهای سیاسی، از جمله عواملی بودند که منجر به انقلاب ایران و تغییر حکومت در سال ۱۳۵۷ شدند. در این بین، دانشجویان با اعتراضات خود در داخل و خارج دانشگاه نقش مهمی در پیروزی انقلاب ایفا کردند و دانشگاهها، صحنه تظاهرات و ناآرامیهای سازماندهی شده دانشجویی بر ضد نظام سلطنتی بودند. در عوض، دولت امتحانات را لغو نمود و مانع فارغالتحصیلی دانشجویان گردید. دانشگاهها عملاً در یکسال منتهی به پایان حکومت سلطنتی بسته بودند. پس از وقوع انقلاب، طیفهایی از روحانیون اقدام به حذف چپگرایان، ملیگراها و روشنفکران - که در پیروزی انقلاب نقش داشته و متحد پیشین آنها بودند- از هرگونه عرصه قدرت نمودند و آزادیهایی که در ماههای اول انقلاب وجود داشت بتدریج محدود شد.<br />
<br />
یکسال پس از انقلاب دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود<br />
<br />
در اول ارديبهشت سال ۱۳۵۹مهلت سه روزه شورای انقلاب به گروه های سياسی، برای تخليه دفاتر خود در دانشگاه ها به پايان رسيد. در اين روز خشونت در دانشگاه های ايران به ويژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسيد. اين سرآغاز رويدادی است که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی» ياد می شود.<br />
<br />
شورای انقلاب پس از ديدار با آيت الله خمينی در ۲۹ فروردين ماه در اطلاعيه ای نوشت که مراکز آموزش عالی، به «ستاد عمليات سياسی تفرقه آور» تبديل و مانع اصلی دگرگونی بنيادين در دانشگاه ها شده است. این شورا تا روز دوشنبه اول ارديبهشت به اين گروه ها فرصت داد تا دفاتر خود را دردانشگاه ها تخليه کنند.<br />
<br />
رويارويی جمهوری اسلامی با گروه های سياسی مخالف، به ویژه در دانشگاه ها، به مرحله ای رسیده بود که گمان نمی رفت تغيير رويه دانشگاه، به آن شکلی که دلخواه حاکميت بود، به آسانی ميسر باشد.<br />
<br />
روزنامه کيهان در روز دوم ارديبهشت نوشت که دانشجويان وابسته به انجمن اسلامی با شعار« دانشگاه اسلامی ايجاد بايد گردد» خواستار تعطيلی دانشگاه ها شده و به سمت جماران راهپيمايی کردند.<br />
<br />
آيت الله خمينی در واکنش به درخواست دانشجويان انجمن اسلامی در سخنرانی خود اعلام کرد که «بايد دانشگاه اسلامی بشود.»<br />
<br />
از انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هايی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می دادند<br />
<br />
عضو شورای مرکزی دانشجویان پیشگام<br />
<br />
آيت الله خمينی گفت :« دانشگاه های ما، دانشگاه های وابسته است. دانشگاه های ما، دانشگاه های استعماری است. دانشگاه های ما اشخاصی را تربيت می کند اشخاص غرب زده هستند. بسياری از معلمين غرب زده هستند و جوانان ما را غرب زده بار می آورند.»<br />
<br />
او با تاکيد براين که دانشگاه ها اخلاق و تربيت اسلامی ندارند افزود:«ما می خواهيم يک دانشگاه مستقل درست کنيم و تغيير بنيادی بدهيم که مستقل بشود و وابسته به احزاب و کمونيسم نباشد، وابسته به مارکسيسم نباشد، اگر چنانچه بخواهيم اينطور کنيم جبهه بندی می کنند.»<br />
<br />
'''دانشگاه ستادی برای اپوزيسيون'''<br />
<br />
يکسال پس از انقلاب، دانشگاه به کانون اصلی اپوزيسيون مخالف جمهوری اسلامی بدل شده بود. اپوزيسيون، دانشگاه را فضای امن سياسی و کانون يارگيری تشکيلاتی خود قرار داده بود. بنابراين بيرون راندن گروه ها از دانشگاه به منزله قطع شريان حياتی اپوزسيون بود و در عين حال زمینه ای برای حذف موانع موجود به منظور تصفيه اساتيدی که از ديد جمهوری اسلامی«غرب زده » بودند، به شمار می رفت.دانشگاه برخلاف جاهای ديگر در اويل انقلاب فضايی متفاوت داشت. <br />
<br />
درفاصله انقلاب در سال ۱۳۵۷تا شروع انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ در دانشگاه های کشور انتخابات هایی برگزار شد که اگر نگوييم همه منتخبان، بايد تاکيد کنم که اکثريت منتخبان را کسانی غير از دانشجويان طرفدار جمهوری اسلامی که تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجويان فعاليت می کردند، تشکيل می داد».<br />
<br />
در اين ميان دانشجويان هوادار مجاهدين و فداييان در اکثريت بودند. از طرف ديگر دانشگاه در آن زمان تنها دانشگاه نبود بلکه مکانی برای برقراری ارتباط ميان دانشجويان و گروه های مختلف مردم بود. حاکميت که می ديد اکثريتی که در جامعه دارد در دانشگاه ندارد به فکر چاره افتاد ».<br />
<br />
به گفته دیوید منشاری آزادی بیانی که نسبت به دوران پیش از انقلاب در ماههای اوایل انقلاب وجود داشت بیشتر از آنکه مرهون سیاستی رسمی باشد بهخاطر ضعف حکومت مرکزی در روزهای اول انقلاب بود. بگفته میترا فلاحی، شروع جنگ بین ایران و عراق، تحمل مخالفان داخلی و تنشهای درونی را بر رژیم ایران سخت میکرد. فشار جنگ حکومت ایران را نیازمند پایداری در درون مملکت میکرد؛ و حضور مخالفان حکومتی عملاً پیاده سازی فلسفه اسلامی مورد نظر حکومت را در آن شرایط مشکل میساخت.<br />
<br />
=== دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی ===<br />
پیش از شروع انقلاب فرهنگی در سیستم آموزش عالی ایران ۲۶ دانشگاه، ۵۰ دانشسرا و ۱۶۸ مؤسسهٔ دیگر آموزشی وجود داشت. در این مؤسسات آموزش عالی که بصورت دولتی و خصوصی اداره میشدند، در مجموع حدود ۱۸۰،۰۰۰ هزار دانشجو مشغول به تحصیل بودند.<br />
<br />
با پیروزی انقلاب دانشگاهها بازگشایی شدند. اما عملاً دانشگاه محل فعالیتهای سیاسی شده بود. گروههای مختلف دانشجویی با گرایشهای مذهبی، مارکسیستی و غیره در دانشگاهها فعال بودند و این گروههای دانشجویی هرکدام دفاتر و اتاقهای دانشگاهی را تسخیر کرده بودند و در اختیار تشکلهای دانشجویی وابسته به خود قرار داده بودند. در چنین شرایطی دانشگاهها از کنترل خارج شدهبود. یک سال پس از انقلاب، دانشگاهها به کانون اصلی اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی و محلی برای یارگیری تشکیلاتی این گروهها از جمله سازمان چریکهای فدایی خلق ایران وسازمان مجاهدین خلق که در اکثریت بودند، تبدیل شده بود بنابراین بیرون راندن گروهها از دانشگاه به منزلهٔ قطع شریان حیاتی اپوزیسیون و در عین حال زمینه برای حذف موانع موجود به منظور تصفیه اساتیدی که حکومت ایران آنها را به غرب زدگی متهم میکرد، به شمار میرفت.<br />
<br />
== آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها ==<br />
پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود، در فروردین ۵۹ بر تصفیهٔ دانشگاهها تأکید کرده و گفت: «باید انقلاب اسلامی در تمام دانشگاههای سراسر ایران به وجود آید. تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرباند تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی.» او در این فرمان و همچنین سخنان بعدی خود به ضرورت ایجاد «انقلاب اساسی در دانشگاههای سراسر کشور»، «تصفیه اساتید مرتبط با شرق و غرب»، «تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی» و «عدم وابستگی آن به احزاب، کمونیسم و مارکسیسم» اشاره نمود. <br />
<br />
چند روز بعد، رئیس وقت شهربانی در بخشنامهای از مسؤولان دانشگاهها خواست که از صدور مجوز برگزاری مراسم برای احزاب سیاسی در دانشگاهها خودداری نمایند. پیام خمینی تظاهراتی را در دانشگاهها علیه تشکلهای دانشجویی مخالف جریان حاکم به همراه داشت. اولین حرکت مهم در ۲۱ فروردین ۱۳۵۹ در دانشگاه تبریز انجام شد و با تصرف تمامی اتاقهای تشکلهای مزبور به پایان رسید. کمی قبل از پیام نوروزی روح الله خمینی، در ۸ اسفند ۱۳۵۸ مصطفی میرسلیم، معاون سرپرست وزارت کشور طی نامهای از وزیر علوم درخواست کرد تا رؤسای دانشگاهها «از اجازه دادن به گروههای سیاسی به هر عنوان برای برگزاری مراسم سخنرانی و تبلیغات سیاسی خودداری کنند.» البته بدیهی بود که وزیر علوم به تنهایی قادر به انجام چنین کاری در فضای آن زمان دانشگاه نبود.<br />
<br />
در ۲۶ فروردین ۱۳۵۹، برنامه پرسش و پاسخ هاشمی رفسنجانی با دانشجویان دانشگاه تبریز به تشنج کشیده شد ودانشجویان مسلمان پیرو خط امام با اشغال ساختمان مرکزی دانشگاه، اعلام کردند تا زمانی که پاکسازی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه به مرحله اجرا گذاشته نشود، ساختمان مرکزی را ترک نمیکنند. در پی این حادثه، تعدادی از دانشگاههای دیگر کشور نیز بهطرز مشابهی به تصرف گروههای دانشجویی درآمد.در دانشگاه های مختلف اين تهاجم با مقاومت دانشجويان رو به رو شد. ابتدا نيروی اصلی اين مقاومت ها دانشجويان مسلمان وابسته به مجاهدين و پيشگام بود اما اوج تحولات در تهران در دانشگاههایی چون علم و صنعت و تربیت معلم و نه دانشگاههای بزرگی چون دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریفکه رخ داد.<br />
<br />
در ۲۹ فروردین همان سال خمینی طی سخرانی شدیداللحنی بیان نمود که ما از محاصرهٔ اقتصادی و تجاوز نظامی نمیهراسیم. ما از دانشگاههای غربی و آموزش جوانان ما در جهت منافع شرق و غرب است میهراسیم.<sup>[''نقل جملهٔ فارسی'']</sup> در این روز شورای انقلاب در پی دیدار با خمینی مهلتی سه روزه به گروهها و احزاب سیاسی برای تعطیلی دفاتر خود در دانشگاههای سراسر کشور داد. در پی اطلاعیه شورای انقلاب، در این روز درگیریهای گستردهای میان انجمنهای اسلامی و دیگر گروههای سیاسی در مراکز آموزش عالی در تهران، شیراز، مشهد،بابلسر، کرج و جهرم رخ داد و در تهران خشونت بارترین درگیریها در دانشگاه تربیت معلم روی داد که اعضای انجمن اسلامی پس از ساعتها درگیری موفق شدند به کمک نمازگزاران نماز جمعه دانشگاه را تحت کنترل خود درآورند</div>امیدوارhttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=25667کاربر:امیدوار/صفحه تمرین2018-02-18T15:37:48Z<p>امیدوار: صفحهای تازه حاوی « [نهفتن] ۱ پیشینه ۱.۱ نظام آموزش عالی ایران ۱.۲ ایران در آستانه انقلاب فرهنگی...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div> [نهفتن] <br />
۱ پیشینه<br />
۱.۱ نظام آموزش عالی ایران<br />
۱.۲ ایران در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۱.۳ دانشگاهها در آستانه انقلاب فرهنگی<br />
۲ آغاز انقلاب فرهنگی و ناآرامی در دانشگاهها<br />
۳ مدیریت انقلاب فرهنگی<br />
۳.۱ مدیریت دانشگاه در طول انقلاب فرهنگی<br />
۴ اقدامات انجامشده در انقلاب فرهنگی<br />
۴.۱ بازبینی محتوای کتابهای درسی<br />
۴.۲ حذف تفکرات چپگرا<br />
۴.۳ شریعت اسلامی و جنسیت<br />
۴.۴ گزینش استادان و دانشجویان<br />
۴.۵ بازگشایی دانشگاهها<br />
۴.۶ تأسیس دانشگاهها و نهادهای جدید</div>امیدوار