https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Hadi19 2026-04-17T12:52:31Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23985 2017-12-27T19:49:03Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt;ایران[https://www.mojahedin.org/events/4510 ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;[http://www.dw.com/fa-ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C/a-16461674 یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی]&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt; [http://virtualtour.tehran.ir/DnnArticle/viwe/tabid/71/ArticleId/51/.aspx خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از [[حسین‌خان هنگ‌آفرین]] یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;[https://opentripmap.com/ru/card/Q5907487#15/35.7118/51.3718 خانه استاد ابوالحسن صبا.سایت opentripmap ]&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و [[اسماعیل خویی]])، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;[http://www.aftab-magazine.com/1/page4:1 ابوالحسن صبا. سایت آفتاب.آزاده محبی]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;[http://violin1.blogfa.com/post-9.aspx بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23973 2017-12-27T19:42:28Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt;ایران[https://www.mojahedin.org/events/4510 ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;[http://www.dw.com/fa-ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C/a-16461674 یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی]&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt; [http://virtualtour.tehran.ir/DnnArticle/viwe/tabid/71/ArticleId/51/.aspx خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از [[حسین‌خان هنگ‌آفرین]] یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت &lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و [[اسماعیل خویی]])، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;[http://www.aftab-magazine.com/1/page4:1 ابوالحسن صبا. سایت آفتاب.آزاده محبی]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;[http://violin1.blogfa.com/post-9.aspx بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23967 2017-12-27T19:39:14Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt;ایران[https://www.mojahedin.org/events/4510 ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;[http://www.dw.com/fa-ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C/a-16461674 یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی]&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از [[حسین‌خان هنگ‌آفرین]] یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت &lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و [[اسماعیل خویی]])، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;[http://www.aftab-magazine.com/1/page4:1 ابوالحسن صبا. سایت آفتاب.آزاده محبی]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;[http://violin1.blogfa.com/post-9.aspx بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23965 2017-12-27T19:34:00Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt; ایران[https://www.mojahedin.org/events/4510 ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;[http://www.dw.com/fa-ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C/a-16461674 یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی]&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از [[حسین‌خان هنگ‌آفرین]] یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت opentripmap&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و [[اسماعیل خویی]])، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;[http://www.aftab-magazine.com/1/page4:1 ابوالحسن صبا. سایت آفتاب.آزاده محبی]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;[http://violin1.blogfa.com/post-9.aspx بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23948 2017-12-27T19:20:25Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt;ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از [[حسین‌خان هنگ‌آفرین]] یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت opentripmap&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و [[اسماعیل خویی]])، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;سایت آفتاب&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23881 2017-12-27T18:32:23Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی [[ایران]] در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. او [[ویولن]] را به‌طور جدی به‌ خدمت موسیقی ایرانی در آورد و موفق شد همه زیر و بم‌ها و ریزه‌کاری‌های موسیقی ایران را با ویولن اجرا کند و ردیف دستگاه‌های ایرانی را برای این ساز بنویسد.&lt;ref&gt;ابوالحسن صبا، استاد موسیقی ایرانی درگذشت. سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در [[تهران]] و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;'''یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی'''&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] بود. وی در اصل از مردم [[آذربایجان]] و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگی لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود می‌بست و با دهان صدای سازهای مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت . <br /> <br /> او نزد [[میرزا عبدالله فراهانی]]، [[درویش‌خان]] و [[علی‌نقی وزیری]] تار و سه‌تار، نزد [[حسین اسماعیل‌زاده]] کمانچه، نزد [[علی‌اکبر شاهی]] سنتور، نزد ا[[کبرخان]] نی و نزد [[حاجی‌خان]] ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايی به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی [[نیما یوشیج]] ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در [[ظهيرالدوله]] شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت opentripmap&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;سایت آفتاب&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23769 2017-12-27T15:33:07Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;'''یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی'''&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت opentripmap&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;سایت آفتاب&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. &lt;ref&gt;بیوگرافی ابوالحسن صبا. ویولونیست ایرانی&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23768 2017-12-27T15:29:31Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;'''یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی'''&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده&lt;ref&gt;سایت opentripmap&lt;/ref&gt; دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد.&lt;ref&gt;سایت آفتاب&lt;/ref&gt; <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23765 2017-12-27T15:13:55Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;'''یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی'''&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد.&lt;ref&gt;خانه ابوالحسن صبا. TEHRAN 3D&lt;/ref&gt; <br /> <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23688 2017-12-27T13:25:25Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;'''یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی. دویچه وله فارسی'''&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> <br /> == پانویس ==</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23685 2017-12-27T13:21:35Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند.&lt;ref&gt;یادی از ابوالحسن صبا، &quot;شهریار&quot; موسیقی&lt;/ref&gt; او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == جستارهای وابسته ==<br /> <br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> {{پانویس}}</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23683 2017-12-27T13:16:41Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == جستارهای وابسته ==<br /> <br /> == منابع ==<br /> [http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> <br /> [https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> {{پانویس}}</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23682 2017-12-27T13:15:34Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .<br /> == جستارهای وابسته ==<br /> <br /> == منابع ==<br /> سایت مسیر ایرانی[http://iranianpath.com/celebrities/Arts-Communication-and-Media/Saba/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%B14229.html سایت مسیر ایرانی]<br /> سایت توانا[https://tavaana.org/fa/Abolhassan_Saba سایت توانا]<br /> {{پانویس}}</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23681 2017-12-27T13:11:35Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === آثار غیر مستقل===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23680 2017-12-27T13:10:28Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.<br /> <br /> == شاگردان صبا ==<br /> از میان انبوه شاگردان او می‌توان به حسین تهرانی، حسن کسایی، داریوش صفوت، فرامرز پایور، غلامحسین بنان، لطف‌الله مفخم پایان، علی تجویدی، جهانگیر کامیان، همایون خرم، رحمت‌الله بدیعی، ساسان سپنتا، ابراهیم قنبری مهر، مهدی خالدی، عباس شاهپوری، مهدی مفتاح، محمدعلی بهارلو، حبیب‌الله بدیعی، محمد طغانيان دهكردی، سعید قراچورلو، و شهریار و بابک رادمنش اشاره کرد.<br /> <br /> == آثار ==<br /> از آثار همیشه جاودان صبا می‌توان به &quot;زنگ شتر&quot;،&quot;بهارمست &quot;، &quot;به زندان &quot;، &quot;زرد ملیجه &quot;، بیاد گذشته &quot;، &quot;در قفس &quot;، &quot;رقص چوبی قاسم آبادى &quot;، &quot;کوهستانی &quot; و چهارمضراب‌هاى مختلف اشاره کرد.<br /> <br /> === آثار مكتوب ===<br /> رديف مجلسی برای ويولن، سنتور، تار و سه تار، نوشته‌های پراكنده و چاب نشده، كتابی تحقيقی درباره شناسايی سازهای ايرانی و تاريخچه آنها.<br /> <br /> === '''آثار غيرمستقل صبا''' ===<br /> سلوی ای وطن (دستور ويولن وزيری)، چهارمضراب سه‌گاه (دستور ويولن وزيري) ، رنگ بيات ترك (23 قطعه ضربی)، پيش درآمد ترك (18 قطعه پيش درآمد)، نويد بهار و چهار مضراب ساده در ماهور (كتاب اول ويولن). از ديگر خدمات صبا اين بود كه برای ساز تنبک نت مخصوصی تدوين كرد و درس‌های آن را روی كاغذ معمولی نوشت و در ضمن ملودی‌های مخصوص آهنگ‌ها را به نت تنبك درآورد و به شاگردان آموخت. <br /> <br /> == نقل قول و خاطرات ==<br /> دکتر تقی تفضلی، نویسنده و موسیقی‌شناس:<br /> <br /> صبا نگران بود که یک عده همیشه می‌گویند موسیقی ایرانی غم‌انگیز، پردرد و غم‌ناک است. می‌گفت اگر قرار باشد که برای عوض کردن آن، بگردند که یک موسیقی نشاط‌انگیز پیدا کنند و خدای ناکرده ریشه آن موسیقی، موسیقی ایرانی نباشد، این صدمه و آسیبی است که به موسیقی ایرانی می‌خورد و نوعی از موسیقی بوجود می‌آید که ایرانی نخواهد بود. زیرا می‌بینیم عده‌ای هستند که موسیقی اصیل ایرانی را فراموش کرده‌اند و موسیقی‌ای که تحویل جوان‌ها می‌دهند، چیزی که نیست، موسیقی اصیل ایرانی است! صبا از اشخاصی است که کاملاً سنت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و باعث افتخار موسیقی ایرانی است.<br /> <br /> استاد همایون خرم:<br /> <br /> کلاس صبا فقط کلاس یادگیری ویولن نبود. او با رفتار و بیان و نگاه همیشه مهربان خود، علاوه بر تعلیم موسیقی، بذر محبت را نیز در دل شاگردان می‌کاشت.<br /> <br /> استاد ابراهیم قنبری مهر:<br /> <br /> رابطه من و استاد صبا رابطه شاگرد و استادی نبود؛ بلکه رابطه پدر فرزندی بود. رابطه مرید و مراد بود. من صبا را خیلی دوست داشتم. او یک دریا بود. نمی‌دانم او را به چه چیز تشبیه کنم .<br /> <br /> استاد حسین ملک:<br /> <br /> مقام صبا خیلی بالاتر از حد تصور ماست. به همین دلیل است که به نظر من تاکنون مطلب و مقاله‌ای در خور شخصیت او نگاشته نشده. چهره معصوم او همیشه -به‌ویژه سر کلاس- جلوی نظرم هست. او با شاگردانش مثل یک پدر رفتار می‌کرد. اما نه هر پدری، یک پدر مسئولیت‌پذیر و دلسوز، رقابت غلط نداشت. به کسی حسادت نمی‌کرد. کسی را زیر پا نمی‌گذاشت تا خودش را بالا ببرد .<br /> <br /> استاد اسدالله ملک:<br /> <br /> صبا یک مکتب کامل است. او با همه ویژگی‌های اخلاقی و هنری راهی را آغاز کرد که بی‌تردید قابل اعتماد‌ترین مکتب موسیقی ایران است .</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23524 2017-12-27T10:46:08Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> <br /> == زندگی و تحصیلات ==<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربی، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> <br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ در سن ۵۵ سالگی به‌علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. این خانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به‌طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.<br /> <br /> == فعالیت های هنری ==<br /> '''ا'''بوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسه عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. هرچند صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس این مدرسه عالي دانست'''.''' صبا در ۲۲ سالگی'''،''' دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسه عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شده صبا قطعه «''زرد ملیجه'''''»''' با ویولن بود که در میان دو بند سرود '''«'''''ای وطن'''''»''' از ساخته‌های استاد علی'''‌'''نقی وزیری و با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه، تولید شد'''.'''<br /> <br /> او در همین سال از طرف وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان، رقص چوبی قاسم‌آبادی،کوهستانی و امیری مازندرانی محصول این دوره‌ پژوهش و وارسی صبا در موسیقی محلی آن نواحی است.<br /> <br /> صبا در نواختن همه سازهای موسیقی ردیف، چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تک'''‌'''نواز ارکستر او شد. پس از برگشتن از گيلان نيز، در سال ١٣١٠، در دو اتاق از خانه‌ بزرگ پدريش کلاس موسيقی داير نمود و مشغول به تدريس شد. <br /> <br /> در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینه موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه'''‌'''مندان آموزش می‌داد.</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B5%D8%A8%D8%A7&diff=23522 2017-12-27T10:35:03Z

<p>Hadi19: صفحه‌ای تازه حاوی «ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده س...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>ابوالحسن صبا (۱۲۸۱ – ۱۳۳۶) استاد برجسته موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازنده سرشناس ایرانی بود. او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته ‌است. برخی از چهره‌های شاخص موسیقی معاصر در ایران از جمله شاگردان صبا بوده‌اند. بعد از مرگ و طبق وصیت او، خانه‌اش از سوی دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد.<br /> زندگی و تحصیلات<br /> ابوالحسن صبا در تهران و در خانواده‌ای اهل فرهنگ به‌دنیا آمد. خانواده‌ پدری او تا سه نسل با حرفه‌ پزشکی سر و کار داشتند، اما همه از دوست‌داران دانش و هنر بودند. او فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه، پزشک، ادیب و عاشق موسیقی بود. پدرش سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد ِ پسر، پدر بود. ابوالقاسم‌خان کما‌ل‌السلطنه، خود نوه‌ محمودخان صبا، ملک‌الشعرای دربار فتح‌علی‌شاه قاجار بود. وی در اصل از مردم آذربایجان و از خاندان امرای دنبلی است و در نسب‌نامه تا سی و یک پشت به خالد برمکی می‌رسد. <br /> به‌علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربي، به او لقب کمال‌السلطنه داده بودند. پدرش سه تار نیز می نواخت و اولین استاد پسر بود.<br /> <br /> مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي‌نشست و چند تار به انگشت خود مي‌بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي‌آورد. پدر، ابوالحسن را در سن شش سالگی به اساتید بزرگ موسیقی سپرد. ابوالحسن که لقب «صبا» را بعدها به‌عنوان نام خانوادگی خود برگزید، در همان نوجوانی نواختن ویولون و خواندن نت موسیقی را از حسین‌خان هنگ‌آفرین یاد گرفت .<br /> او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش‌خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت. <br /> ابوالحسن تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت. <br /> فتح‌الله دولتشاهی از دوستان و هم‌شاگردی‌های صبا در کالج آمریکایی‌ها به تاثیرگذاری دو زن بر زندگی صبا اشاره می‌کند: «از دیگر شرایط مساعد برای پیشرفت ابوالحسن خردسال، وجود کوکب‌الدوله، عمه‌ علاقمند به ساز و سرود او بوده است. این بانو ندیمه‌ای به اسم ربابه خانم (از منسوبان حبیب سماعی) داشته که تنبک‌نوازی چیره‌دست و خواننده‌ای بسیار خوش صدا بوده است. استاد صبا نواختن ساز بسیار مهم تنبک را از ربابه خانم فرا گرفت.»<br /> او همچنین در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. به علاوه در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد. این مهارت‌ها بعدها در ساخت سازهای موسیقی به کارش آمد. صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.<br /> او در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری کوه نور، دختر عموی نیما یوشیج ازدواج کرد. <br /> استاد ابوالحسن صبا در تاريخ 29 آذر سال 1336 در سن 55 سالگی به علت عارضه قلبی درگذشت. آرامگاه صبا در ظهيرالدوله شميران در خيابان دربند تهران واقع شده است. بعد از مرگ و بر طبق وصیت او، خانه‌اش توسط دانشکده هنرهای زیبا در ۲۹ آبان ۱۳۵۳ به موزه تبدیل شد. ساختمان خانه صبا بعد از مرگ او به‌وسیله وزارت فرهنگ و هنر از بازماندگان خریداری شد. اینخانه که مربوط به دوره رضاشاه است و در تهران، خیابان جمهوری، خیابان ظهیرالاسلام، نبش کوچه صبا واقع شده دارای پنج اتاق، زیر زمین و حیاط کوچکی است ... به طور کلی، موزه صبا به دو بخش تقسیم می‌شود، بخش اول شامل سازها، لوازم شخصی و آثار استاد از جمله ردیف‌های موسیقی است و بخش دوم اختصاص به کارهلی دستی خانم صبا، همسر استاد صبا، دارد که شامل مجموعه تندیس‌های مومی و لباس‌های محلی و سنتی ایران قدیم است. این موزه در سال ۱۳۸۳ به کوشش سبا خویی (فرزند رکسانا کوچکترین دختر استاد صبا و اسماعیل خویی)، مرمت شد.</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hadi19/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=21402 2017-12-25T07:25:54Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>دماوند<br /> == جستارهای وابسته ==<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{پانویس}}</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hadi19/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=21401 2017-12-25T07:22:53Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>دماوند</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hadi19/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=21400 2017-12-25T07:20:03Z

<p>Hadi19: ایجاد صفحه خالی</p> <hr /> <div></div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17145 2017-12-20T21:16:00Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>{{ویکی‌سازی}}<br /> <br /> '''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|266x266px]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> <br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> <br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> <br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt; [http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> [[پرونده:قنات.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|قنات کیش]]<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> [[پرونده:Greek Ship^ Persian Gulf کشتی یونانی غروب جزیره کیش - panoramio.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|کشتی یونانی]]<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> [[پرونده:درخت سبز.jpg|بندانگشتی|265x265پیکسل|درخت سبز]]<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17144 2017-12-20T21:15:38Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>{{ویکی‌سازی}}<br /> <br /> '''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|266x266px]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> <br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> <br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> <br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> [[پرونده:قنات.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|قنات کیش]]<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> [[پرونده:Greek Ship^ Persian Gulf کشتی یونانی غروب جزیره کیش - panoramio.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|کشتی یونانی]]<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> [[پرونده:درخت سبز.jpg|بندانگشتی|265x265پیکسل|درخت سبز]]<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17126 2017-12-20T19:07:51Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|266x266px]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> [[پرونده:قنات.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|قنات کیش]]<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> [[پرونده:Greek Ship^ Persian Gulf کشتی یونانی غروب جزیره کیش - panoramio.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|کشتی یونانی]]<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> [[پرونده:درخت سبز.jpg|بندانگشتی|265x265پیکسل|درخت سبز]]<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17083 2017-12-20T10:50:39Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|266x266px]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> [[پرونده:قنات.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|قنات کیش]]<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]عنوان پیوند]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> [[پرونده:Greek Ship^ Persian Gulf کشتی یونانی غروب جزیره کیش - panoramio.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|کشتی یونانی]]<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> [[پرونده:درخت سبز.jpg|بندانگشتی|265x265پیکسل|درخت سبز]]<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA_%D8%B3%D8%A8%D8%B2.jpg&diff=17082 2017-12-20T10:48:36Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>برای قسمت درخت سبز در صفحه جزیره کیش</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17081 2017-12-20T10:46:44Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|266x266px]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> [[پرونده:قنات.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|قنات کیش]]<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]عنوان پیوند]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D9%86%D8%A7%D8%AA.jpg&diff=17078 2017-12-20T10:41:23Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>برای شهر زیر زمینی</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17077 2017-12-20T10:39:21Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> [[پرونده:جزیره کیش.jpg|بندانگشتی|268x268پیکسل]]<br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]عنوان پیوند]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4.jpg&diff=17076 2017-12-20T10:38:48Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>عکس اول برای معرفی کلی</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17075 2017-12-20T10:35:44Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt; [http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;[http://news.kish.ir/fa/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3/2766 پایگاه خبری سازمان منطقه کیش]عنوان پیوند]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17073 2017-12-20T10:32:54Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt; [http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;پایگاه خبری سازمان منطقه کیش[http://www.example.com عنوان پیوند]&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17072 2017-12-20T10:29:23Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt; [http://netkish.net/usersearch/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%20%DA%A9%DB%8C%D8%B4/id/4/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D8%B4.html سایت نت‌کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;پایگاه خبری سازمان منطقه کیش&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17071 2017-12-20T10:27:10Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین[http://www.hamshahrionline.ir/details/52940 همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;سایت نت‌کیش&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;پایگاه خبری سازمان منطقه کیش&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17070 2017-12-20T10:25:30Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; [http://https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]/&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;سایت نت‌کیش&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;پایگاه خبری سازمان منطقه کیش&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17059 2017-12-19T21:48:10Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.&lt;ref&gt;همشهری آنلاین&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;سایت نت‌کیش&lt;/ref&gt; <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> <br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند.&lt;ref&gt;پایگاه خبری سازمان منطقه کیش&lt;/ref&gt; <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17058 2017-12-19T21:41:09Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2016/8/30/121557/life-in-kish/ سایت کجارو]&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref&gt;[https://www.kishairlines.ir/introduction-kish/view/ سایت هواپیمایی کیش]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند. <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17057 2017-12-19T21:30:39Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;سایت کجارو&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref&gt;سایت هواپیمایی کیش&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند. <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17055 2017-12-19T21:26:34Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است&lt;ref&gt;سایت کجارو&lt;/ref&gt; و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند.&lt;ref&gt;سایت هواپیمایی کیش&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند. <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> * '''گذر هنرمندان'''<br /> در اين گذر، تنديس چهره‌های شاخص رشته‌های مختلف هنری نصب و در معرض ديد علاقمندان قرار می‌گيرد. <br /> <br /> هنرمندانی كه تنديس آنها در گذر هنرمندان نصب شده است، عبارتند از:<br /> <br /> ابوالحسن صبا، موسيقی ايرانی، ساز<br /> <br /> غلامحسين بنان، موسيقی ايرانی، آواز<br /> <br /> شريف لطفی، موسيقی جهانی<br /> <br /> حيدريان، نقاشی<br /> <br /> حسين بهزاد، مينياتور<br /> <br /> مرتضی مميز، گرافيك<br /> <br /> غلامحسين سپنتا، سينما<br /> <br /> كريم پيرنيا، معماری<br /> <br /> قنبری مهر، هنرهای دستی<br /> <br /> غلامحسين اميرخانی، خوشنويسی<br /> <br /> عزت الله انتظامی، بازيگری<br /> <br /> عيسی بهادری، طراحی قالی <br /> <br /> ساحل مرجانی جزیره<br /> <br /> == پانویس ==</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17054 2017-12-19T21:03:17Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند. <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند. <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> * '''جاده جهان'''<br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد. جاده جهان، نمادی از ارتباط فرهنگ‌های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر، جاده جهان امکان ارتباط با طبیعت بکر جزیره را در سمت‌های جنوبی و غربی فراهم آورده است.<br /> * '''آكواريوم'''<br /> در آكواريوم كيش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت‌انگیر خلیج فارس نگهداری می‌شود.<br /> * '''مجموعه درخت سبز'''<br /> در اطراف يكی از كهنسال‌ترين درختان لور جزيره، مجموعه درخت سبز احداث شده است. درخت سبز، كهنسال‌ترين درخت «لور» جزيره است و احتمالاً بين ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال عمر دارد. بر شاخه‌های اين درخت، گره‌هايی با نخ يا پارچه زده شده است كه در نگاه اول، آن‌را به نوعی مقدس می‌نماياند. گروهی از مردم عقيده دارند كه اين درخت، شگون دارد و به همين دليل، به قصد برآورده شدن نیازشان پارچه‌‌هایی به شاخه‌های آن می‌بندند.<br /> <br /> '''گذر هنرمندان'''</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17053 2017-12-19T20:50:55Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند. <br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> <br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> <br /> == موقعیت جغرافیایی ==<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> <br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> <br /> == پیدایش ==<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.<br /> <br /> == پیشینه ==<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> <br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> <br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> <br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> <br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> <br /> == ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی ==<br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی ۵۰ – ۶۰ درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از ۹ – ۱۰ درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه ۱۵ گرم و تیرماه حدود ۲۵ گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود ۱۶ درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان ۱۲ درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود ۲۸ درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> <br /> == فرهنگ و مردم ==<br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> <br /> == پوشش گیاهی ==<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> <br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> <br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. <br /> <br /> درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> <br /> == حیات وحش ==<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> <br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> <br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> <br /> === ماهی‌ها ===<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> <br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> <br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند. به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> <br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> <br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> <br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره، همین مرجان‌هاست که مانع صید به روش مکانیره می‌شود.<br /> <br /> === پرندگان ===<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> <br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> <br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> <br /> == سواحل کیش ==<br /> خاك كيش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب، از درخشندگی خيره‌كننده‌ای برخوردار است. اين ويژگی را بسياری از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستری پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌ای دور می‌توان كف دريا را به‌راحتی تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت می‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعی، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايی سواحل جزيره هستند.<br /> <br /> كيش به نسبت وسعت خود، دارای يكی از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلی را می‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> <br /> ماهی‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايی‌ترين ويژگی اين جزيره به‌شمار می‌روند. ماهی‌های تزيينی و بسيار زيبا كه در آب‌های حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌های استثنايی كيش به حساب می‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهی‌های خوراكی كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد می‌شود. علاقمندان به ماهيگيری می‌توانند در سواحل جنوبی و غربی جزيره به صيد بپردازند.<br /> <br /> ساحل كيش از كم‌خطرترين سواحل دنياست. آب‌های ساحلی كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بی‌خطر است. كوسه‌هايی كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده می‌شوند از ماهی‌هاي كوچك تغذيه می‌كنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده می‌باشد و امكان ورزش‌های دريايی در آن فراهم شده است. <br /> <br /> == اماکن دیدنی ==<br /> <br /> === جاذبه‌های تاریخی ===<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> * '''شهر باستانی حريره'''<br /> گسترده پستی و بلندی‌ها و خرابه‌های شهر قديمی حريره حدود 120 هكتار وسعت دارد. اين وسعت بازگو كننده اين مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در اين منطقه وجود داشته و جمعيت كثيری را در خود جای ‌می‌داده است. آن‌چه امروز از اين شهر بر جای مانده، حجمی از معماری شهری است؛ اما كمتر و به‌ندرت تاق‌ها و پوشش‌ها و سقف‌ها سالم بر جای مانده است، جز در پاره‌ای موارد كه پوشش‌های تاقی‌شكل سنگی از گزند تخريب در امان مانده است.<br /> <br /> بندر شهر تاريخی حريره يك شهر يک پارچه و متمركز با معماری برون‌گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌گرای ديگر شهرهای تاريخی ايران در آن نشانی نيست. <br /> <br /> تاكنون عمليات اكتشافی باستان‌شناسی بقايای شهر تاريخي حريره در سه مجموعه مجزا انجام شده است: خانه اعیانی، بخش کارگاهی و صنعتی،‌ مجموعه حمام<br /> * '''شهر زير زمينی كاريز'''<br /> قنات کیش بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب، ساکنان جزیره را تأمین می‌کرده؛ ولی اکنون به یک شهر زیرزمینی شگفت‌انگیز بدل شده که بیش از ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. شهر کاریز در عمق ۱۶ متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال قدمت دارد. در این سال‌ها قنات كیش تغییر كاربری یافته و به‌دلیل وسعت زیاد آن حتی توانسته‌اند داخل این شهر زیرزمینی غرفه‌های فروش صنایع‌ دستی، رستوران سنتی و مدرن، موزه، سالن‌آمفی تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری ایجاد كنند. <br /> * '''پایاب'''<br /> پاياب، دهليز يا نقبی است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر با شيب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زيرزمين می‌رسد. هر چه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولانی‌تر و تعداد پله‌ها‌ی آن زيادتر می‌شود. زاويه حفر دهليز را طوری محاسبه می‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهای ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می‌تابد برای روشنايی محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله، محوطه ايجاد می‌شود كه در روزهای گرم تابستان، هوايی ملايم و دلپذير دارد و برای استراحت از آن استفاده می‌شود.<br /> <br /> پاياب كيش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزديكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. <br /> * '''آب‌انبارهای سنتی'''<br /> در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته، از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبارها در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين در جزيره كيش، مانند بسياری از نقاط كم‌آب كشور، در دهه‌های گذشته از آب‌انبارهای مخصوصی برای ذخيره آب‌های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می‌شد. اين آب‌انبار در انتهای آبگيرهای طبيعی در عمق زمين ساخته می‌شد. آثار تعدادی از اين آب‌انبارها هنوز در كيش باقی مانده است. <br /> <br /> === '''جاذبه‌های گردشگری''' ===<br /> برخی از جاذبه‌های گردشگری جزیره عبارتند از:<br /> * '''كشتی يونانی'''<br /> در غرب جزيره و در نزديكي مجتمع غروب كيش، يك كشتی عظيم‌الجثه در ساحل جا خوش كرده است كه به كشتی يونانی معروف است. كشتی يونانی از نظر تاريخی قدمت و اهميت چندانی ندارد. در تاريخ چهارم مرداد ماه ۱۳۴۵ اين كشتی كه عازم يونان بوده است در عرض جغرافيايی ۲۶ و ۲۰ درجه شمالی و طول جغرافيايی ۵۳ و ۵۴ درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورينوكو، يدك‌كش هلندی برای بيرون كشيدن اين كشتی به ثمری نرسيد. اطلاعات بدست آمده از شركت بيمه لويدز لندن نشان‌دهنده اين است كه اين كشتی در زمان به گل نشستن، متعلق به كشور يونان و به‌نام كولااف بوده است.<br /> <br /> اين كشتی در سال‌های بين ۱۳۳۸ تا يك سال قبل از توقف، در مالكيت خطوط كشتیرانی ايران و با نام‌های همدان سيروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرايست از نام‌های ديگر اين كشتی است. <br /> <br /> '''جاده جهان'''<br /> <br /> جاده جهان به صورت يك جاده كمربندی، جزيره كيش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول اين جاده ۲۲ قطعه زمين به استان‌های كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و توليدات خود را به نمايش گذارند.<br /> <br /> علاوه بر اين در برابر غرفه‌های هر استان، غرفه يك كشور خارجی در سوی ديگر جاده ايجاد می‌شود و به اين ترتيب هر استان ايران با يك كشور خارجی همسايه می‌گردد.</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D8%B4&diff=17052 2017-12-19T18:54:31Z

<p>Hadi19: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;جزیره کیش&#039;&#039;&#039; یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگ...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>'''جزیره کیش''' یکی از جزیره‌های خلیج فارس و از توابع بخش کیش، شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. جزیره کیش با مساحت ۹۱ کیلومتر مربع، خط ساحلی ۴۳ کیلومتر و شکل کلی تقریباً بیضی، در فاصله ۱۸ کیلومتری بندر گرزه (بندر آفتاب) و تقریباً در نزدیک بخش پایانی آبراه تنگه هرمز واقع است. <br /> کیش یکی از چهار منطقه دنیا است که درصد اکسیژن خالص آن از دیگر مناطق بیشتر است و سالانه بيش از يك ميليون نفر گردش‌گر به آن سفر می‌كنند كه از اين ميزان جمعيت، حدود ۱۵۰ هزار نفر توريست خارجی يا ايرانيان مهاجر هستند. <br /> نام‌گذاری<br /> نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم «تیردان» یا «ترکش» می‌باشد. این نام از آن‌جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندی‌های اطراف جزیره می‌ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به‌نظر می‌رسید.<br /> برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته‌اند. افسانه‌ای می‌گوید: «کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد.» از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد.<br /> موقعیت جغرافیایی<br /> جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری کرانه جنوبی ایران و فاصله ۳۰۰ کیلومتری بندرعباس قرارگرفته است. فاصله کيش تا تهران از راه هوائی ۱۰۵۲ کيلومتر و از راه زمينی ۱۶۰۰ کيلومتر است. جزیره کیش دارای ۱۵ کیلومتر طول در محور شرقی – غربی و ۷ کیلومتر عرض در محور شمالی – جنوبی می‌باشد. جزیره کیش تقریباً مسطح است و در جهت ساحل غربی – به ساحل شرقی (فاصله ی مجتمع مرجان – ميدان هور) ، ۴۵/۱۵ کيلومتر طول دارد. بيشترين عرض جزيره در راستای ساحل جنوبی به ساحل شمالی (فاصله بندرگاه گمرک– فانوس دريائی) ۵/۷ کيلومتر است. سطح جزيره فاقد توپوگرافی ويژه مانند پديده کوه و حتی تپه مرتفع است. ارتفاع نسبی جزیره از سطح دریا حدود ۳۲ متر و بلندترین نقطه آن که در شرق جزیره واقع است حدود ۴۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. از اين رو جهت کرانه‌ها با شيب نسبتاً ملايمی به دريا منتهی مي‌شود.<br /> جزيره کيش دارای ساختار مرجانی است. جزاير مرجانی معمولاً بر اثر گسترش انواع مرجان‌ها و مواد آلی ديگر بر روی طاقديس‌ها، گنبدهای نمکی و مواد آتشفشانی تشکيل می‌شوند.<br /> پیدایش<br /> حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در ادامه حرکات صفحه‌ای عظیم قاره‌ها و فشار آنها بر هم که با چین‌خوردگی‌ها و پدیده کوه‌زایی همراه بود، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد و در نتیجه (حدود ۶۵ ملیون سال پیش) از آفریقا جدا شد و به آسیا متصل گردید.<br /> فشار ناشی از اثر این تحرک که از جنوب غربی به ایران وارد شد، باعث چین‌خوردگی عظیم این بخش از فلات ایران به صورت ارتفاعات زاگرس گردید و رشته کوه‌های آن عمود بر راستای این فشار یعنی در جهت شمال غربی به جنوب شرقی بوجود آمد. ارتفاع کوه‌های زاگرس حاصل از این حرکات کوه‌زایی، به تدریج در خلیج فارس کم شده و ادامه آن در اعماق آب‌های خلج فارس به صورت چین‌خوردگی‌‌هایی در زیر آب پنهان می‌گردد. جزیره کیش و سایر جزیره‌های تنگه هرمز در خلیج فارس بخشی از تاقدیس‌های این چین‌خوردگی‌ها و از سازه‌های زاگرس هستند.(<br /> پیشینه<br /> نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مأمور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته‌های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهاردهم قبل از میلاد بازدید کرده است.<br /> آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است.<br /> در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین‌النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.<br /> در زمان اتابکان فارس، اهمیت کیش به‌حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی‌های تجاری، مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.<br /> بنابر نوشته‌ تاریخ‌نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می‌شده است و ویرانه‌های باقی‌مانده از شهرهای حریره، خود، گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملافات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران‌بها آویخته به گردن او می‌شود که به او گفته شد: این مرواریر بسیار زیبا ارمغانی از جزیره کیش می‌‌باشد. <br /> در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتی‌های جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند؛ تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.<br /> با این همه، هنگامی که در دهه سوم قرن هفدهم میلادی جزیره هرمز و دیگر جزایر و بنادر ایرانی خلیج فارس، به ایران بازگشت، نه تنها از اهمیت کیش بلکه حتی از اهمیت جزیره هرمز نیز کاسته شد و جای آن را موقعیت جغرافیایی واقتصادی قابل توجه بندر جدید التأسیس عباس گرفت. در این دوران کیش جزیره‌ای نیمه متروک و منزوی بود و حتی در دوره‌هایی به جایگاه دزدان دریایی خلیج‌فارس بدل شد.<br /> کیش در دوران ناصرالدین شاه به‌عنوان تیول به قوام‌الملک شیرازی – یکی از ایل‌سالاران متنفذ فارس واگذار شد و او نیز آن را با مبلغ ۲۵۰۰ تومان به محمدرضاخان سطوت‌الممالک بستکی -حاکم لنگه- فروخت. جزیره کیش تا دوره پهلوی چندین بار خرید و فروش شد تا این که در سال ۱۳۴۰ خورشیدی دکتر منوچهر اقبال، این جزیره را به مبلغ 9 میلیون ریال از ورثه محمدرضا‌خان سطوت‌الممالک بستکی خریداری کرد.<br /> ویژگی‌های جغرافیای و اقلیمی <br /> جزیره کیش یک خشکی کوچک چون کشتی نشسته در آب های گرم و کم عمق خلیج فارس است. خرده اقلیم‌ها (میکرو کلیمای) کیش به شدت در سلطه پدیده‌های ناشی از بستر بزرگ آبی است که دامنه نوسان تغییرات دمای شبانه روزی آن در ایام سال بسیار کم است. فشار بخار آب جزیره در بیشتر ایام سال غالباً در حدی بسیار بالا اسـت (رطوبت نسبی 50 – 60 درصد). اختلاف دمای متوسط روزانه جزیره در طول سال کم‌تر از 9 – 10 درجه است و سقوط دما، هیچ‌گاه در حد یخبندان یا صفر نیست. بر اساس داده‌های هواشناسی، مقدار متوسط رطوبت در هر کیلوگرم هوای گرم و خشک جزیره در دی ماه 15 گرم و تیرماه حدود 25 گرم است. هوای کیش در ماه‌های مهر تا فروردین، دارای گرمای ملایم و مطبوع است و در این فاصله زمانی، جزیره در شرایط زیست‌محیطی مطلوب قرار دارد. از اردیبهشت تا مهر، هوای کیش گرم و شرجی و میانگین دمای روزانه جزیره در این ماه ها، تقریباً نزدیک به هم است. در اردیبهشت، چون آب دریا هنوز سرد و رطوبت نسبی پائین است، هوای کیش تقریباً خشک و باد آن ملایم، خنک و نسیم‌وار بوده و در مجموع هوای آن بهاری و لطیف و شرایط زیست‌محیطی آن بسیار مطلوب است. تفاوت دما بین گرم‌ترین و سردترین ماه کیش، حدود 16 درجه است. یعنی دی‌ماه دارای کم‌ترین تبخیر با نوسان 12 درصد و خنک‌ترین و خشک‌ترین ماه جزیره و مردادماه با بیشترین میزان تبخیر و با تغییر و نوسان حدود 28 درصد دارای بیشترین تبخیر و گرم‌ترین ماه جزیره است. تبخیر زیاد ایام مردادماه، در وقوع بارش‌های اتفاقی هر از چندگاه جزیره به‌صورت رگبارهای موسمی که متأثر از جریان هوای مرطوب اقیانوس هند در این منطقه است بی‌تأثیر نیست. باران‌های اتفاقی مردادماه که عمدتاً سیل‌آسا است و در مدتی کوتاه فرو می‌ریزند، غالباً خاک را شسته و به‌علت گرمای بالای سطح زمین، نم آنها به سرعت از خاک محو می‌گردد و در عین حال باران‌های این ایام، خود نعمت و رحمت آسمانی است که باید از آن بهره کافی گرفت و با ایجاد آب‌بندها و سدهای بزرگ و کوچک متعدد، آب آن را مهار کرد. با آن که کیش روی گنبد نمکی قرار دارد، ولی برخلاف جزایر دیگر (مانند قشم)، هنوز رأس گنبدهای نمکی زیرین آن زیاد بالا نیامده است و بنابراین خوشبختانه وضع زمین‌شناختی جزیره به نحوی است که نفوذ آنها به زیر زمین باعث بالا آمدن شوری نمی‌شود و با تمهیداتی می‌توان نزولات آسمانی را مدت‌ها پس از هر بارندگی در آب‌بندها نگهداری کرد و حداکثر استفاده از آنها را نمود (زمین‌های شور جزیره نسبت به کل مساحت آن بسیار کم است). <br /> فرهنگ و مردم <br /> عمده جمعیت کیش در شهر کیش ساکن می‌باشند. به شهروندان جزیره کیش به اصطلاح «کیشوند» گفته می‌شود. <br /> لباس محلی مردان در کیش «دشداشه» و «غتره» می‌باشد و زنان «ملفع» پوشیده، «بطوطه» یا برقع روی چهره‌شان می‌گذارند. مهمترین اعیاد عید قربان و عید غدیر می‌باشد. ساز اصلی محلی «حبان» ، «نی انبونه» و «دهل» است.<br /> شغل سنتی ساکنان جزیره کیش ماهیگیری، دامداری، دریانوردی و تجارت می‌باشد. ابزارهای اصلی صیادان کیش برای ماهیگیری تور ماهیگیری، گرگور و قلاب هستند. اما علاوه بر آنها استفاده از «مشتا» و نیزه و حتی ماهیگیری با دست نیز در سطح بسیار محدودی رواج دارد. <br /> غذاهای محلی کیش عبارتند از قلیه، هریسه، مضروبه و مچبوس که اغلب با ماهی تهیه می‌گردند. مردم بومی کیش عمدتاً از نژادهای دراویدی، نوردیک، سامی و سیاهپوست می‌باشند و به زبان‌های فارسی و عربی حرف می‌زنند.<br /> پوشش گیاهی<br /> کیش از نظر پوشش گیاهی در منطقه نیمه‌حاره‌ای جنوب ایران قرار گرفته است. وجه مشخصه این منطقه، حضور گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری جالب توجهی در گیاهان منطقه شده است.<br /> بطور مثال درخت لور که بنا بر روایتی توسط پرتغالی‌ها از شبه جزیره هند به بنادر و جزایر جنوبی ایران منتقل شده است برای تأمین آب مورد نیاز خود، علاوه بر ریشه‌های اصلی و فرعی، از ساقه نیز ریشه‌هایی به زمین می‌فرستد تا به‌عنوان ریشه‌های کمکی در جذب آب به بدنه اصلی درخت کمک کند و یا در گروهی دیگر از درختان، این سازگاری بصورت کاهش سطح برگ‌ها برای پایین آوردن میزان تبخیر و تعرق دیده می‌شود که درختان گز و کرت از این گروه می‌باشند.<br /> درختان منطقه به دو گروه بومی و غیربومی تقسیم می‌شوند:<br /> درختان بومی عبارتند از کهور ایرانی، کنار، لور، گز، کرت، بمبرلاری، نخل خرما. درختان غیر‌بومی عبارتند از: گل کاغذی، نخل زینتی، اکالیپتوس، مورد، موز، لیموترش و نارگیل که در دهه‌های اخیر به جزیره آورده شده‌اند. <br /> حیات وحش<br /> حیات وحش در جزیره کیش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:<br /> پستانداران. از مهم‌ترین حیوانات این گروه می‌توان آهوی ایرانی را نام برد. آنها به‌صورت آزاد در جزیره کیش گردش می‌کنند و شکار آنها ممنوع می‌باشد. گربه، خدنگ، خارپشت ایرانی، موش، جربیل بلوچستان و دلفین معمولی نیز از دیگر پستانداران آبزی جزیره گزارش شده‌اند.<br /> پرندگان. آنها به‌دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می‌کنند و گروه بی‌شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از آن جمله می‌توان به بلبل، چکاوک کاکلی، عقاب ماهیگیر، حواصیل خاکستری، سبز قبای هندی و … اشاره کرد.<br /> تنوع خزندگان در جزیره، محدود و عمدتاً شامل لاک‌پشت‌ها، مارمولک‌ها و مارها است. لاک‌پشت‌ها برای تخم‌ریزی به ساحل می‌آیند. مارمولک‌ها که از فراوانی نسبی بالایی برخوردار می‌باشند بی‌خطرند و از حشرات تغذیه می‌کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است نیز در جزیره وجود دارد.<br /> تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادت مختلفی به این پناهگاه آرام و گرم پناه آورده‌اند که از آن جمله می‌توان به قباد (شاه ماهی)، حلوا سفید، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد.<br /> آب‌های ساحلی جزیره کیش فاقد کوسه خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی‌خطر است. کوسه‌هایی که بعضاً در ساحل کیش دیده می‌شوند از ماهی‌های کوچک تغذیه می‌کنند و برای شناگران خطری ندارند.<br /> ماهی‌ها<br /> جزیره کیش به‌علت قرار گرفتن در آب‌های آزاد از نظر ماهی تنوع زیادی دارد. صیّادی یکی از مشاغل اصلی بومیان جزیره محسوب می‌شود. طبق آمار سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج حدود چهل و شش درصد از شاغلین بومی جزیره را صیادانی تشکیل می‌دهند که اغلب به‌صورت موروثی این شغل را انتخاب کرده‌اند .<br /> انواع ماهی‌هایی که توسط این صیادان صید می‌شوند شامل: ماهی شیر، سُرخو، سه کله، کافُر، شهری، جاش سال، جاش طلایی، جت، هوور، کوسه، نیزه، هامور، زرده، صافی، طوطی، حلالی، گرفه، زل، ماهی طوطی، خروس دریایی (دیج ماهی) و … <br /> ماهی یکی از مهم‌ترین مواد پروتئینی در سبد غذایی است. <br /> ماهی سه کله ، ماهی شیر ، ماهی سُرخو و ماهی شهری جزء ماهیان پر چرب است.<br /> ماهی جت ، کافُر و ماهی جاش فاقد هر گونه چربی است. <br /> ماهی هوور و ماهی زرده ماهیان گوشت قرمز و طعم‌دار به حساب آمده و در هنگام خوردن ، طعم ادویه می‌دهند.<br /> اکثر ماهیان این منطقه طبع سرد دارند . به همین علت همراه ماهی خرما هم مصرف می‌شود.<br /> اگر خواستید بدانید سرخ کرده کدام ماهی یا کبابی کدام ماهی خوشمزه‌تر است به مطالب زیر توجه کنید:<br /> به لحاظ خوشمزگی، ماهیان مناسب برای سرخ کردن عبارتند از: کافُر ، جاش سال ، جت ، ماهی شیر کوچک و هامور کوچک<br /> و ماهیان مناسب برای کباب کردن عبارتند از: ماهی سه کله ، شیر بزرگ و هامور بزرگ.<br /> گفتنی است به‌علت مرجانی بودن دریای جزیره کیش، «میگو» در این منطقه صید نمی‌شود و هم‌چنین علت اصلی ماندگاری صید سنتی در این جزیره وجود همین مرجان هاست که مانع صید به روش مکانیزه می‌شود.<br /> پرندگان<br /> در سراسر جزیره ، انواع گوناگونی از پرندگان مشاهده می‌شوند . حضور چندین نوع کاکائی و پرستوی دریایی (به تعداد زیاد) در سواحل جزیره، برای کسانی که از راه دریا به جزیره وارد می‌شوند و هم‌چنین برای همه بازدیدکنندگان جذاب و تماشایی است .<br /> کمی دورتر از بازارها و مراکز شهری، پرندگان بسیار زیبایی مانند فلامینگوها، انواع باکلان، گیلان‌شاه، حواصیل و اگرات را می‌توان دید. مشاهده این پرندگان در کیش از فاصله نزدیک و به‌راحتی ممکن است . در این جزیره برای دیدن دقیق بسیاری از پرندگان نیازی به دوربین‌های چشمی شکاری نیست . احتمال و شانس دیدن پرندگانی مانند شاهین، بحریی، بالابان و دیگر پرندگان شکاری در کیش از هر جای دیگری در سراسر ایران بیشتر است .<br /> پرندگان شکاری در فصل مهاجرت در کیش به‌وفور مشاهده می‌شوند . تعدادی از پرندگان شکاری زیبا و بی‌نظیر مانند عقاب ماهی‌گیر ، عقاب دو برادر و سارگبه جنگلی از ساکنان دائمی جزیره می‌باشند .<br /> کسانی که مختصری آشنایی یا توجه به پرندگان دارند، با دیدن سبز قبا، زنبور خور، سنگ چشم، بلبل خرما، مینا ، جنبانک و شهدخوار که در رنگ های براق و گوناگون در سراسر جزیره حضور دارند شگفت‌زده می‌شوند . <br /> سواحل کیش <br /> خاك كيش داراي ساخت مرجاني است و با رنگ نقره‌فام در زير آفتاب از درخشندگي خيره‌كننده‌اي برخوردار است. اين ويژگي را بسياري از سواحل دنيا كه از ماسه خاكستري پوشيده شده‌اند، ندارند. آب دريا در ساحل اين جزيره شفاف و روشن است و تا فاصله‌اي دور مي‌توان كف دريا را به‌راحتي تماشا كرد. كارشناسان محيط ‌زيست اين خاصيت را به وجود مرجان‌ها در پيرامون جزيره نسبت مي‌دهند و معتقدند كه مرجان‌ها به‌صورت طبيعي، موجب تصفيه آب و شفافيت و زيبايي سواحل جزيره هستند.<br /> كيش به نسبت وسعت خود، داراي يكي از وسيع‌ترين ساحل‌هاست و در دنيا كمتر ساحلي را مي‌توان يافت كه به وسعت سواحل كيش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهاي سواحل معروف، در آن به استراحت بپردازند.<br /> ماهي‌ها و ديگر آبزيان موجود در سواحل كيش، استثنايي‌ترين ويژگي اين جزيره به شمار مي‌روند. ماهي‌هاي تزييني و بسيار زيبا كه در آب‌هاي حاشيه كيش غوطه‌ور هستند از جاذبه‌هاي استثنايي كيش به حساب مي‌آيند. در عين حال مرغوب‌ترين ماهي‌هاي خوراكي كشور نيز در همين سواحل توسط شركت صيد كيش و بوميان ماهيگير صيد مي شود. علاقمندان به ماهيگيري مي‌توانند در سواحل جنوبي و غربي جزيره به صيد بپردازند.<br /> ساحل كيش از كم خطرترين سواحل دنياست. آب‌هاي ساحلي كيش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دريا كاملا بي‌خطر است. كوسه‌هايي كه گاهی اوقات در ساحل كيش ديده مي‌شوند از ماهي‌هاي كوچك تغذيه مي‌كنند و براي شناگران خطري ندارند. ساحل كيش از آن نوع سواحل استثنايي است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم براي مسافران قابل استفاده مي‌باشد و امكان ورزش‌هاي دريايي در آن فراهم شده است. <br /> اماکن دیدنی<br /> جاذبه‌های تاریخی<br /> بعضی از اماکن تاریخی جزیره کیش عبارتند از:<br /> شهر باستانی حريره</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=16175 2017-12-15T20:04:32Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>[[پرونده:نمای دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|218x218px]]<br /> '''دریاچه ارومیه''' نام دریاچه‌ای در شمال غربی [[ایران]] است که مابین استان‌های [[آذربایجان غربی]] و [[آذربایجان شرقی|شرقی]] قرار دارد. این دریاچه به‌عنوان بزرگ‌ترين درياچه داخلی ايران و از مهم‌ترين و با ارزش‌ترين اكوسيستم‌های آبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد. حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع یکی از شش حوضه آبریز اصلی کشور ایران است. این دریاچه که هم‌نام شهر [[ارومیه]] -مرکز استان آذربایجان غربی- است، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است.&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/659696/%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF خشکسالی حیات دریاچه ارومیه را تهدید می کند]- خبرگزاری مهر &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> ارومیه نامی است که به سبب نزدیکی دریاچه به شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی، بر این دریاچه گذاشته شده است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و مصادف با سلطنت [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نام دریاچه به افتخار این شاه، به [[رضاییه]] تغییر یافت؛&lt;ref&gt;[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran سفر به دریاچه ارومیه] - کارناوال&lt;/ref&gt; اما پس از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب سال ۱۳۵۷]] باز هم به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه نام‌گذاری گردید.<br /> <br /> نام باستانی این دریاچه، «چیچست» است که به معنای «درخشنده» می‌باشد و احتمالاً به‌دلیل وجود املاح معدنی که در سواحل به صورت کریستال دیده می‌شود، این نام را برای آن برگزیده‌اند. <br /> [[پرونده:عکس_دریاچه_ارومیه_در_بین_ده_مورد_از_بهترین_عکسهای_گرفته_شده_از_سیاره_زمین_در_پایان_سال_۲۰۱۶.jpg|بندانگشتی|213x213px|عکس دریاچه ارومیه در بین ده مورد از بهترین عکس‌های گرفته شده از سیاره زمین در پایان سال ۲۰۱۶]]<br /> در زبان ترکی به این دریاچه اورمو گولو گفته می‌شود و در لاتین با عنوان لاکوس ماتینوس (Lacus Matianus) آن را می‌شناسند. در حدود سال‌های ۱۰ شمسی تا ۸۸۵ شمسی، این دریاچه «کبودا» یا «کبودان» نامیده می‌شد که ریشه آن از لغت آزور (azure) در فارسی یا կապույտ یا Kapuyt/Gabuyd در زبان ارمنی بوده است. <br /> <br /> امروزه، ساکنان پیرامون دریاچه، آن را به چندین نام می‌شناسند:<br /> <br /> فارسی‌زبانان با نام دریاچه ارومیه<br /> <br /> آذری‌زبانان با نام اورمو گولو (Urmu gölü)<br /> <br /> و ارمنی‌ها با نام کپوتان (Կապուտան ծով)&lt;ref&gt;-[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران] - سایت پرسه&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> دریاچه ارومیه در دوران چهارم زمین شناسی به وجود آمده است. یکی از نخستین نشانه‌هایی که در آن به وجود دریاچه ارومیه اشاره شده است در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) بوده که دو نام در محل دریاچه ارومیه در آن به چشم می‌خورد: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). البته هنوز مشخص نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله‌ای اشاره داشته و یا از پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته، صحبت می‌کند.<br /> <br /> در زمان حکوت مَنّائیان، این دریاچه مرکز پادشاهی آنها بود و محل زندگی آنها احتمالاً در [[تپه حسنلو]] در جنوب دریاچه بوده‌ است. منائیان یا مانناها قومی بودند که اقدام به تشکیل حکومتی در جلگه جنوبی دریاچه ارومیه کردند و بیش از یک قرن بر این منطقه تسلط داشتند. منائیان توسط گروهی که متیان نام داشتند از میان برداشته شدند. متیان، مردمان ایرانی مختلفی بودند که با عنوان [[سکاها]]، سرمتی‌ها یا کیمری شناخته می‌شدند. در این دوره نام دریاچه نیز متیان بود و هنوز معلوم نیست که این مردمان، نامشان را از دریاچه گرفته‌اند و یا این‌که دریاچه به واسطه حضور آنها به این نام خوانده شده، اما کاملاً مشخص است که نام لاتین دریاچه از همین نام گرفته شده است.<br /> <br /> در پانصد سال گذشته نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل [[آذری‌ها|آذربایجانی‌ها]] بوده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://urmiasea.com/?portfolio=portfolio-big دریاچه ارومیه اولین دریاچه مرده درمانگر جهان]- سایت همت‌پژوهان قشم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == کیفیت آب ==<br /> دریاچه ارومیه پس از [[بحرالمیت]]، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است. دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های نادر و غیرعادی در جهان است که آب آن از نمک اشباع شده و از نظر اندازه، عمق، ترکیبات شیمیایی آب آن، نوع رسوب، اکولوژی و گردش آب دارای اختصاصات ویژه است. درباره علل شوری آب دریاچه ارومیه، باید از وجود سنگ‌های گچی و نمکی نئوژن در حوضه آبریز آن نام برد. از جمله عوامل دیگر شوری دریاچه ارومیه، عامل تبخیر می‌باشد . طبق محاسبات انجام شده، میزان تبخیر سالانه از سطح دریاچه، حدود ۲/۱ متر می‌باشد. این مقدار با توجه به عمق متوسط دریاچه که 6 متر می باشد، رقم بالایی است. <br /> <br /> از نظر طبقه بندی شيميايی، آب درياچه اروميه تيپ «كلره» داشته و باقيمانده خشك عناصر محلول در آب آن در دوران پرآبی در حدود ۲۲۰-۲۸۰ گرم در ليتر می‌باشد.البته در دوران کم‌آبی غلظت املاح بیشتر از مقادیر بیان شده می‌باشد. حجم آب درياچه در مساحت ۵۸۲۲ كيلومتر مربع و با عمق متوسط ۴/۵ متر بالغ بر ۳۱ ميليارد متر مكعب تخمين زده می‌شود.<br /> <br /> آب این دریاچه از نظر ترکیب شیمیایی جزو آب‌های کلروره سدیک سنگین و سرد می‌باشد که سختی و قابلیت هدایت الکتریکی بالایی داشته و مواد جامد باقیمانده پس از تبخیر آن، قابل توجه است. این دریاچه به‌علت شوری زیاد از نظر صنعتی و کشاورزی قابل استفاده نیست ولی از نظر اقتصادی منبع غنی برای تهیه نمک طعام و درمانی و نیز عصاره‌های درمانی می‌باشد. از نظر درمانی، آب آن که از نوع آب‌های کلروره سدیک است خاصیت هیپرتونیک دارد که این دسته آب‌ها آرام‌بخش بوده و موجب اتساع عروق محیطی می‌شوند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == ارزش‌های ملی ==<br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های حیات وحش<br /> <br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های پوشش گیاهی در سطح جزایر<br /> <br /> – ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان<br /> <br /> – ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی<br /> <br /> – داشتن عنوان‌های پارک ملی، اندوخت‌گاه زیست سپهر و تالاب بین‌المللی<br /> <br /> – ارزش طبی (لجن‌درمانی)<br /> <br /> – ذخیره‌گاه زیست سپهر<br /> <br /> – تالاب بین‌المللی (ثبت شده در کنوانسیون [[رامسر]])<br /> <br /> == جزایر ==<br /> [[پرونده:حال و گذشته مشت عثمان کوچک‌ترین جزیره دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|219x219پیکسل|حال و گذشته مشت عثمان کوچک‌ترین جزیره دریاچه ارومیه]]<br /> دریاچه ارومیه دارای بیش از ۱۰۰ جزیره بزرگ و کوچک است که همه آنها از سوی [[سازمان یونسکو]] به‌عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. مهم‌ترین این جزایر عبارتند از:<br /> <br /> [[جزیره کبودان]] (قویون داغی) با ۳۱۲۵ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اشک]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اسپیر]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره آرزو]] با ۸۰۰ هکتار مساحت<br /> <br /> جزایر نه‌گانه (محل تخم‌گذاری پرندگان)<br /> <br /> == ویژگی‌های زیستی ==<br /> حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم‌بندی‌های مرکز تنوع گیاهان WWf و IUCN قرار دارد. در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۵۴۶ گونه گیاهی به ثبت رسیده است.<br /> <br /> === گونه‌های گیاهی ===<br /> جوامع گیاهی اصلی عبارتند از:<br /> <br /> گیاهان شورپسند Halophytic<br /> <br /> گیاهان شن‌پسند pseammaphytic<br /> <br /> گیاهان خشکی‌زی Xerophytic<br /> <br /> گیاهان آب‌پسند Hydrophtic<br /> <br /> دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد، تولید بالای این جلبک‌ها اساس زنجیره غذایی را ایجاد می‌کند.<br /> <br /> === گونه‌های جانوری ===<br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۳۱۳ گونه جانور وجود دارد.<br /> <br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه،۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی وجود دارد.<br /> <br /> دریاچه ارومیه زیست‌گاه زمستان‌گذرانی گروه‌های بزرگی از مرغان آبزی بویژه اردک‌ها و مرغان دراز‌پا Waders می‌باشد. علاوه بر این، بزرگ‌ترین کلنی‌های تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می‌شود.<br /> <br /> دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و جمعیت آنها در این منطقه افزایش یافت. این دو نوع پستاندار، گوزن زرد ایرانی Dama mesopotamica و قوچ و میش ارمنی Ovis orientalis gimelini بود.<br /> <br /> مهم‌ترین بی‌مهره آبزی دریاچه ارومیه Artemia urmiana می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است. این جانور از رده سخت‌پوستان بوده و تأمین‌کننده غذای بسیاری از گونه‌های مهم پرندگان (فلامینگو) می‌باشد.<br /> <br /> در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه‌های آبی و خشکی وجود دارد.<br /> <br /> گونه‌های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه (سال ۱۳۷۹ IUCN) عبارتند از:<br /> <br /> با کلان کوچک، اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید کوچک، خروس کولی دشتی، عروس غاز، میش مرغ، اردک مرمری، متای پاسرخ، اردک سرسفید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.oilenergy.ir/index.php/component/k2/orumiyeh-lake پارک ملی درياچه ارومیه و بررسی علل زوال آن]- مرکز پژوهش و توسعه فناوری علم و توسعه &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==== تنها موجود زنده محیط آبی دریاچه ====<br /> شوری بیش از حد آب دریاچه ارومیه بر زندگی آرتمیا تنها موجود زنده محیط آبی این دریاچه نیز تأثیر گذاشته، به‌طوری‌که این شرایط، زیست این آبزی را مختل کرده و تعداد تخم آرتمیا را از ۲۰ تا ۳۰ عدد در هر لیتر آب دریاچه، به یک تا سه تخم کاهش داده است. جلبک در دریاچه ارومیه، آغاز زنجیره غذایی است که مورد استفاده آرتمیا می‌باشد و این سخت‌پوست، زنجیره غذایی پرندگان را تشکیل می‌‌دهد. با ایجاد هرگونه خلل در اکوسیستم و از بین رفتن آرتمیا، جلبک‌ها ازدیاد پیدا کرده و تمامی دریاچه را فرا می‌گیرند و عملاً آن را به یک مرداب تبدیل می‌کنند. همچنین با از بین رفتن آرتمیا، دیگر منبع غذایی برای پرندگان وجود نخواهد داشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == وضعیت فعلی ==<br /> [[پرونده:425306615 52713 9058877471209774294-1210x423.jpg|بندانگشتی|314x314پیکسل]]<br /> باوجودی‌که ادعای احیای دریاچه ارومیه به ابزار تبلیغاتی کاندیداهای حکومت تبدیل شده است&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/199244/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C احیای دریاچه ارومیه و...]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران &lt;/ref&gt; اما به گفته کارشناسان این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد. [[مرتضی موسوی]] سخنگوی کمیسیون کشاورزی [[مجلس شورای اسلامی ایران|مجلس]] گفت: «در حال حاضر دریاچه ارومیه با 70 درصد خشک‌شدگی، نفس‌های آخر را می‌کشد.»&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/205260/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF دریاچه ارومیه نفس‌های آخر را می‌کشد]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt; [[نادر قاضی‌پور]] عضو دیگر مجلس شورای اسلامی نیز گفت «در حال حاضر وضعیت دریاچه ارومیه اسف‌بار و نگران‌کننده است.»&lt;ref&gt;[http://www.mizanonline.ir/fa/news/348551/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA وضعیت دریاچه ارومیه نگران‌کننده است] - خبرگزاری میزان&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === علل و نتایج خشک‌شدن ===<br /> ایجاد میان‌گذر دریاچه ارومیه یکی از دلایل خشک شدن آن است که این مسئله باعث شده تا آب دریاچه در دو طرف ساکن بماند و در نتیجه، رسوبات دریاچه صدها برابر افزایش یافته است.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.entekhab.ir/fa/news/140711/%DB%B4-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۴ دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه] - راضیه لک &lt;/ref&gt; همچنین ایجاد سدهای بدون کارشناسی از جمله عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه شده است. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد آب به‌دلیل گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه، از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشد. &lt;ref&gt;[http://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/770806-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۶ دلیل اصلی خشکی دریاچه ارومیه]- دنیای اقتصاد&lt;/ref&gt;کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و وضعیت زیست‌محیطی منطقه را تغییر خواهد داد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در صورت خشک شدن دریاچه وزش باد و بارش‌های نمکی باعث آواره شدن ۱۱میلیون نفر از ساکنین مناطق هم‌جوار شود. مدیرکل مدیریت بحران استانداری در آذربایجان غربی در رابطه با خطر خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «چنان‌چه دریاچه ارومیه احیا نشود، بیش از ۱۴میلیون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند.»&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96050100452/%d8%ae%d8%b4%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%86%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%86-14-%d9%85%db%8c%d9%84%db%8c%d9%88%d9%86-%d9%86%d9%81%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d9%87%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%db%8c-%da%a9%d9%86%d8%af خشکی دریاچه ارومیه، جان 14 میلیون نفر را تهدید می‌کند] - ایسنا&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:دریاچه‌های ایران]]<br /> [[رده:دریاچه‌های خشک‌شده]]<br /> [[رده:استان آذربایجان غربی]]<br /> [[رده:استان آذربایجان شرقی]]</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:425306615_52713_9058877471209774294-1210x423.jpg&diff=16174 2017-12-15T20:03:42Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>عکس چهارم برای «دریاچه ارومیه»</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=16173 2017-12-15T20:02:10Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>[[پرونده:نمای دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|218x218px]]<br /> '''دریاچه ارومیه''' نام دریاچه‌ای در شمال غربی [[ایران]] است که مابین استان‌های [[آذربایجان غربی]] و [[آذربایجان شرقی|شرقی]] قرار دارد. این دریاچه به‌عنوان بزرگ‌ترين درياچه داخلی ايران و از مهم‌ترين و با ارزش‌ترين اكوسيستم‌های آبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد. حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع یکی از شش حوضه آبریز اصلی کشور ایران است. این دریاچه که هم‌نام شهر [[ارومیه]] -مرکز استان آذربایجان غربی- است، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است.&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/659696/%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF خشکسالی حیات دریاچه ارومیه را تهدید می کند]- خبرگزاری مهر &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> ارومیه نامی است که به سبب نزدیکی دریاچه به شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی، بر این دریاچه گذاشته شده است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و مصادف با سلطنت [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نام دریاچه به افتخار این شاه، به [[رضاییه]] تغییر یافت؛&lt;ref&gt;[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran سفر به دریاچه ارومیه] - کارناوال&lt;/ref&gt; اما پس از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب سال ۱۳۵۷]] باز هم به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه نام‌گذاری گردید.<br /> <br /> نام باستانی این دریاچه، «چیچست» است که به معنای «درخشنده» می‌باشد و احتمالاً به‌دلیل وجود املاح معدنی که در سواحل به صورت کریستال دیده می‌شود، این نام را برای آن برگزیده‌اند. <br /> [[پرونده:عکس_دریاچه_ارومیه_در_بین_ده_مورد_از_بهترین_عکسهای_گرفته_شده_از_سیاره_زمین_در_پایان_سال_۲۰۱۶.jpg|بندانگشتی|213x213px|عکس دریاچه ارومیه در بین ده مورد از بهترین عکس‌های گرفته شده از سیاره زمین در پایان سال ۲۰۱۶]]<br /> در زبان ترکی به این دریاچه اورمو گولو گفته می‌شود و در لاتین با عنوان لاکوس ماتینوس (Lacus Matianus) آن را می‌شناسند. در حدود سال‌های ۱۰ شمسی تا ۸۸۵ شمسی، این دریاچه «کبودا» یا «کبودان» نامیده می‌شد که ریشه آن از لغت آزور (azure) در فارسی یا կապույտ یا Kapuyt/Gabuyd در زبان ارمنی بوده است. <br /> <br /> امروزه، ساکنان پیرامون دریاچه، آن را به چندین نام می‌شناسند:<br /> <br /> فارسی‌زبانان با نام دریاچه ارومیه<br /> <br /> آذری‌زبانان با نام اورمو گولو (Urmu gölü)<br /> <br /> و ارمنی‌ها با نام کپوتان (Կապուտան ծով)&lt;ref&gt;-[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران] - سایت پرسه&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> دریاچه ارومیه در دوران چهارم زمین شناسی به وجود آمده است. یکی از نخستین نشانه‌هایی که در آن به وجود دریاچه ارومیه اشاره شده است در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) بوده که دو نام در محل دریاچه ارومیه در آن به چشم می‌خورد: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). البته هنوز مشخص نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله‌ای اشاره داشته و یا از پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته، صحبت می‌کند.<br /> <br /> در زمان حکوت مَنّائیان، این دریاچه مرکز پادشاهی آنها بود و محل زندگی آنها احتمالاً در [[تپه حسنلو]] در جنوب دریاچه بوده‌ است. منائیان یا مانناها قومی بودند که اقدام به تشکیل حکومتی در جلگه جنوبی دریاچه ارومیه کردند و بیش از یک قرن بر این منطقه تسلط داشتند. منائیان توسط گروهی که متیان نام داشتند از میان برداشته شدند. متیان، مردمان ایرانی مختلفی بودند که با عنوان [[سکاها]]، سرمتی‌ها یا کیمری شناخته می‌شدند. در این دوره نام دریاچه نیز متیان بود و هنوز معلوم نیست که این مردمان، نامشان را از دریاچه گرفته‌اند و یا این‌که دریاچه به واسطه حضور آنها به این نام خوانده شده، اما کاملاً مشخص است که نام لاتین دریاچه از همین نام گرفته شده است.<br /> <br /> در پانصد سال گذشته نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل [[آذری‌ها|آذربایجانی‌ها]] بوده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://urmiasea.com/?portfolio=portfolio-big دریاچه ارومیه اولین دریاچه مرده درمانگر جهان]- سایت همت‌پژوهان قشم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == کیفیت آب ==<br /> دریاچه ارومیه پس از [[بحرالمیت]]، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است. دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های نادر و غیرعادی در جهان است که آب آن از نمک اشباع شده و از نظر اندازه، عمق، ترکیبات شیمیایی آب آن، نوع رسوب، اکولوژی و گردش آب دارای اختصاصات ویژه است. درباره علل شوری آب دریاچه ارومیه، باید از وجود سنگ‌های گچی و نمکی نئوژن در حوضه آبریز آن نام برد. از جمله عوامل دیگر شوری دریاچه ارومیه، عامل تبخیر می‌باشد . طبق محاسبات انجام شده، میزان تبخیر سالانه از سطح دریاچه، حدود ۲/۱ متر می‌باشد. این مقدار با توجه به عمق متوسط دریاچه که 6 متر می باشد، رقم بالایی است. <br /> <br /> از نظر طبقه بندی شيميايی، آب درياچه اروميه تيپ «كلره» داشته و باقيمانده خشك عناصر محلول در آب آن در دوران پرآبی در حدود ۲۲۰-۲۸۰ گرم در ليتر می‌باشد.البته در دوران کم‌آبی غلظت املاح بیشتر از مقادیر بیان شده می‌باشد. حجم آب درياچه در مساحت ۵۸۲۲ كيلومتر مربع و با عمق متوسط ۴/۵ متر بالغ بر ۳۱ ميليارد متر مكعب تخمين زده می‌شود.<br /> <br /> آب این دریاچه از نظر ترکیب شیمیایی جزو آب‌های کلروره سدیک سنگین و سرد می‌باشد که سختی و قابلیت هدایت الکتریکی بالایی داشته و مواد جامد باقیمانده پس از تبخیر آن، قابل توجه است. این دریاچه به‌علت شوری زیاد از نظر صنعتی و کشاورزی قابل استفاده نیست ولی از نظر اقتصادی منبع غنی برای تهیه نمک طعام و درمانی و نیز عصاره‌های درمانی می‌باشد. از نظر درمانی، آب آن که از نوع آب‌های کلروره سدیک است خاصیت هیپرتونیک دارد که این دسته آب‌ها آرام‌بخش بوده و موجب اتساع عروق محیطی می‌شوند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == ارزش‌های ملی ==<br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های حیات وحش<br /> <br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های پوشش گیاهی در سطح جزایر<br /> <br /> – ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان<br /> <br /> – ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی<br /> <br /> – داشتن عنوان‌های پارک ملی، اندوخت‌گاه زیست سپهر و تالاب بین‌المللی<br /> <br /> – ارزش طبی (لجن‌درمانی)<br /> <br /> – ذخیره‌گاه زیست سپهر<br /> <br /> – تالاب بین‌المللی (ثبت شده در کنوانسیون [[رامسر]])<br /> <br /> == جزایر ==<br /> [[پرونده:حال و گذشته مشت عثمان کوچک‌ترین جزیره دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|219x219پیکسل|حال و گذشته مشت عثمان کوچک‌ترین جزیره دریاچه ارومیه]]<br /> دریاچه ارومیه دارای بیش از ۱۰۰ جزیره بزرگ و کوچک است که همه آنها از سوی [[سازمان یونسکو]] به‌عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. مهم‌ترین این جزایر عبارتند از:<br /> <br /> [[جزیره کبودان]] (قویون داغی) با ۳۱۲۵ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اشک]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اسپیر]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره آرزو]] با ۸۰۰ هکتار مساحت<br /> <br /> جزایر نه‌گانه (محل تخم‌گذاری پرندگان)<br /> <br /> == ویژگی‌های زیستی ==<br /> حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم‌بندی‌های مرکز تنوع گیاهان WWf و IUCN قرار دارد. در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۵۴۶ گونه گیاهی به ثبت رسیده است.<br /> <br /> === گونه‌های گیاهی ===<br /> جوامع گیاهی اصلی عبارتند از:<br /> <br /> گیاهان شورپسند Halophytic<br /> <br /> گیاهان شن‌پسند pseammaphytic<br /> <br /> گیاهان خشکی‌زی Xerophytic<br /> <br /> گیاهان آب‌پسند Hydrophtic<br /> <br /> دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد، تولید بالای این جلبک‌ها اساس زنجیره غذایی را ایجاد می‌کند.<br /> <br /> === گونه‌های جانوری ===<br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۳۱۳ گونه جانور وجود دارد.<br /> <br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه،۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی وجود دارد.<br /> <br /> دریاچه ارومیه زیست‌گاه زمستان‌گذرانی گروه‌های بزرگی از مرغان آبزی بویژه اردک‌ها و مرغان دراز‌پا Waders می‌باشد. علاوه بر این، بزرگ‌ترین کلنی‌های تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می‌شود.<br /> <br /> دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و جمعیت آنها در این منطقه افزایش یافت. این دو نوع پستاندار، گوزن زرد ایرانی Dama mesopotamica و قوچ و میش ارمنی Ovis orientalis gimelini بود.<br /> <br /> مهم‌ترین بی‌مهره آبزی دریاچه ارومیه Artemia urmiana می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است. این جانور از رده سخت‌پوستان بوده و تأمین‌کننده غذای بسیاری از گونه‌های مهم پرندگان (فلامینگو) می‌باشد.<br /> <br /> در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه‌های آبی و خشکی وجود دارد.<br /> <br /> گونه‌های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه (سال ۱۳۷۹ IUCN) عبارتند از:<br /> <br /> با کلان کوچک، اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید کوچک، خروس کولی دشتی، عروس غاز، میش مرغ، اردک مرمری، متای پاسرخ، اردک سرسفید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.oilenergy.ir/index.php/component/k2/orumiyeh-lake پارک ملی درياچه ارومیه و بررسی علل زوال آن]- مرکز پژوهش و توسعه فناوری علم و توسعه &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==== تنها موجود زنده محیط آبی دریاچه ====<br /> شوری بیش از حد آب دریاچه ارومیه بر زندگی آرتمیا تنها موجود زنده محیط آبی این دریاچه نیز تأثیر گذاشته، به‌طوری‌که این شرایط، زیست این آبزی را مختل کرده و تعداد تخم آرتمیا را از ۲۰ تا ۳۰ عدد در هر لیتر آب دریاچه، به یک تا سه تخم کاهش داده است. جلبک در دریاچه ارومیه، آغاز زنجیره غذایی است که مورد استفاده آرتمیا می‌باشد و این سخت‌پوست، زنجیره غذایی پرندگان را تشکیل می‌‌دهد. با ایجاد هرگونه خلل در اکوسیستم و از بین رفتن آرتمیا، جلبک‌ها ازدیاد پیدا کرده و تمامی دریاچه را فرا می‌گیرند و عملاً آن را به یک مرداب تبدیل می‌کنند. همچنین با از بین رفتن آرتمیا، دیگر منبع غذایی برای پرندگان وجود نخواهد داشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == وضعیت فعلی ==<br /> باوجودی‌که ادعای احیای دریاچه ارومیه به ابزار تبلیغاتی کاندیداهای حکومت تبدیل شده است&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/199244/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C احیای دریاچه ارومیه و...]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران &lt;/ref&gt; اما به گفته کارشناسان این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد. [[مرتضی موسوی]] سخنگوی کمیسیون کشاورزی [[مجلس شورای اسلامی ایران|مجلس]] گفت: «در حال حاضر دریاچه ارومیه با 70 درصد خشک‌شدگی، نفس‌های آخر را می‌کشد.»&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/205260/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF دریاچه ارومیه نفس‌های آخر را می‌کشد]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt; [[نادر قاضی‌پور]] عضو دیگر مجلس شورای اسلامی نیز گفت «در حال حاضر وضعیت دریاچه ارومیه اسف‌بار و نگران‌کننده است.»&lt;ref&gt;[http://www.mizanonline.ir/fa/news/348551/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA وضعیت دریاچه ارومیه نگران‌کننده است] - خبرگزاری میزان&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === علل و نتایج خشک‌شدن ===<br /> ایجاد میان‌گذر دریاچه ارومیه یکی از دلایل خشک شدن آن است که این مسئله باعث شده تا آب دریاچه در دو طرف ساکن بماند و در نتیجه، رسوبات دریاچه صدها برابر افزایش یافته است.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.entekhab.ir/fa/news/140711/%DB%B4-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۴ دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه] - راضیه لک &lt;/ref&gt; همچنین ایجاد سدهای بدون کارشناسی از جمله عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه شده است. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد آب به‌دلیل گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه، از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشد. &lt;ref&gt;[http://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/770806-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۶ دلیل اصلی خشکی دریاچه ارومیه]- دنیای اقتصاد&lt;/ref&gt;کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و وضعیت زیست‌محیطی منطقه را تغییر خواهد داد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در صورت خشک شدن دریاچه وزش باد و بارش‌های نمکی باعث آواره شدن ۱۱میلیون نفر از ساکنین مناطق هم‌جوار شود. مدیرکل مدیریت بحران استانداری در آذربایجان غربی در رابطه با خطر خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «چنان‌چه دریاچه ارومیه احیا نشود، بیش از ۱۴میلیون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند.»&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96050100452/%d8%ae%d8%b4%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%86%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%86-14-%d9%85%db%8c%d9%84%db%8c%d9%88%d9%86-%d9%86%d9%81%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d9%87%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%db%8c-%da%a9%d9%86%d8%af خشکی دریاچه ارومیه، جان 14 میلیون نفر را تهدید می‌کند] - ایسنا&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:دریاچه‌های ایران]]<br /> [[رده:دریاچه‌های خشک‌شده]]<br /> [[رده:استان آذربایجان غربی]]<br /> [[رده:استان آذربایجان شرقی]]</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D9%88_%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87_%D9%85%D8%B4%D8%AA_%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87.jpg&diff=16172 2017-12-15T20:00:15Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>عکس سوم برای «دریاچه ارومیه»</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=16171 2017-12-15T19:57:41Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>[[پرونده:نمای دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|212x212پیکسل]]<br /> '''دریاچه ارومیه''' نام دریاچه‌ای در شمال غربی [[ایران]] است که مابین استان‌های [[آذربایجان غربی]] و [[آذربایجان شرقی|شرقی]] قرار دارد. این دریاچه به‌عنوان بزرگ‌ترين درياچه داخلی ايران و از مهم‌ترين و با ارزش‌ترين اكوسيستم‌های آبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد. حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع یکی از شش حوضه آبریز اصلی کشور ایران است. این دریاچه که هم‌نام شهر [[ارومیه]] -مرکز استان آذربایجان غربی- است، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است.&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/659696/%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF خشکسالی حیات دریاچه ارومیه را تهدید می کند]- خبرگزاری مهر &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> ارومیه نامی است که به سبب نزدیکی دریاچه به شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی، بر این دریاچه گذاشته شده است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و مصادف با سلطنت [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نام دریاچه به افتخار این شاه، به [[رضاییه]] تغییر یافت؛&lt;ref&gt;[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran سفر به دریاچه ارومیه] - کارناوال&lt;/ref&gt; اما پس از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب سال ۱۳۵۷]] باز هم به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه نام‌گذاری گردید.<br /> <br /> نام باستانی این دریاچه، «چیچست» است که به معنای «درخشنده» می‌باشد و احتمالاً به‌دلیل وجود املاح معدنی که در سواحل به صورت کریستال دیده می‌شود، این نام را برای آن برگزیده‌اند. <br /> [[پرونده:عکس_دریاچه_ارومیه_در_بین_ده_مورد_از_بهترین_عکسهای_گرفته_شده_از_سیاره_زمین_در_پایان_سال_۲۰۱۶.jpg|بندانگشتی|209x209پیکسل|عکس دریاچه ارومیه در بین ده مورد از بهترین عکس‌های گرفته شده از سیاره زمین در پایان سال ۲۰۱۶]]<br /> در زبان ترکی به این دریاچه اورمو گولو گفته می‌شود و در لاتین با عنوان لاکوس ماتینوس (Lacus Matianus) آن را می‌شناسند. در حدود سال‌های ۱۰ شمسی تا ۸۸۵ شمسی، این دریاچه «کبودا» یا «کبودان» نامیده می‌شد که ریشه آن از لغت آزور (azure) در فارسی یا կապույտ یا Kapuyt/Gabuyd در زبان ارمنی بوده است. <br /> <br /> امروزه، ساکنان پیرامون دریاچه، آن را به چندین نام می‌شناسند:<br /> <br /> فارسی‌زبانان با نام دریاچه ارومیه<br /> <br /> آذری‌زبانان با نام اورمو گولو (Urmu gölü)<br /> <br /> و ارمنی‌ها با نام کپوتان (Կապուտան ծով)&lt;ref&gt;-[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران] - سایت پرسه&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> دریاچه ارومیه در دوران چهارم زمین شناسی به وجود آمده است. یکی از نخستین نشانه‌هایی که در آن به وجود دریاچه ارومیه اشاره شده است در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) بوده که دو نام در محل دریاچه ارومیه در آن به چشم می‌خورد: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). البته هنوز مشخص نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله‌ای اشاره داشته و یا از پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته، صحبت می‌کند.<br /> <br /> در زمان حکوت مَنّائیان، این دریاچه مرکز پادشاهی آنها بود و محل زندگی آنها احتمالاً در [[تپه حسنلو]] در جنوب دریاچه بوده‌ است. منائیان یا مانناها قومی بودند که اقدام به تشکیل حکومتی در جلگه جنوبی دریاچه ارومیه کردند و بیش از یک قرن بر این منطقه تسلط داشتند. منائیان توسط گروهی که متیان نام داشتند از میان برداشته شدند. متیان، مردمان ایرانی مختلفی بودند که با عنوان [[سکاها]]، سرمتی‌ها یا کیمری شناخته می‌شدند. در این دوره نام دریاچه نیز متیان بود و هنوز معلوم نیست که این مردمان، نامشان را از دریاچه گرفته‌اند و یا این‌که دریاچه به واسطه حضور آنها به این نام خوانده شده، اما کاملاً مشخص است که نام لاتین دریاچه از همین نام گرفته شده است.<br /> <br /> در پانصد سال گذشته نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل [[آذری‌ها|آذربایجانی‌ها]] بوده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://urmiasea.com/?portfolio=portfolio-big دریاچه ارومیه اولین دریاچه مرده درمانگر جهان]- سایت همت‌پژوهان قشم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == کیفیت آب ==<br /> دریاچه ارومیه پس از [[بحرالمیت]]، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است. دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های نادر و غیرعادی در جهان است که آب آن از نمک اشباع شده و از نظر اندازه، عمق، ترکیبات شیمیایی آب آن، نوع رسوب، اکولوژی و گردش آب دارای اختصاصات ویژه است. درباره علل شوری آب دریاچه ارومیه، باید از وجود سنگ‌های گچی و نمکی نئوژن در حوضه آبریز آن نام برد. از جمله عوامل دیگر شوری دریاچه ارومیه، عامل تبخیر می‌باشد . طبق محاسبات انجام شده، میزان تبخیر سالانه از سطح دریاچه، حدود ۲/۱ متر می‌باشد. این مقدار با توجه به عمق متوسط دریاچه که 6 متر می باشد، رقم بالایی است. <br /> <br /> از نظر طبقه بندی شيميايی، آب درياچه اروميه تيپ «كلره» داشته و باقيمانده خشك عناصر محلول در آب آن در دوران پرآبی در حدود ۲۲۰-۲۸۰ گرم در ليتر می‌باشد.البته در دوران کم‌آبی غلظت املاح بیشتر از مقادیر بیان شده می‌باشد. حجم آب درياچه در مساحت ۵۸۲۲ كيلومتر مربع و با عمق متوسط ۴/۵ متر بالغ بر ۳۱ ميليارد متر مكعب تخمين زده می‌شود.<br /> <br /> آب این دریاچه از نظر ترکیب شیمیایی جزو آب‌های کلروره سدیک سنگین و سرد می‌باشد که سختی و قابلیت هدایت الکتریکی بالایی داشته و مواد جامد باقیمانده پس از تبخیر آن، قابل توجه است. این دریاچه به‌علت شوری زیاد از نظر صنعتی و کشاورزی قابل استفاده نیست ولی از نظر اقتصادی منبع غنی برای تهیه نمک طعام و درمانی و نیز عصاره‌های درمانی می‌باشد. از نظر درمانی، آب آن که از نوع آب‌های کلروره سدیک است خاصیت هیپرتونیک دارد که این دسته آب‌ها آرام‌بخش بوده و موجب اتساع عروق محیطی می‌شوند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == ارزش‌های ملی ==<br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های حیات وحش<br /> <br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های پوشش گیاهی در سطح جزایر<br /> <br /> – ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان<br /> <br /> – ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی<br /> <br /> – داشتن عنوان‌های پارک ملی، اندوخت‌گاه زیست سپهر و تالاب بین‌المللی<br /> <br /> – ارزش طبی (لجن‌درمانی)<br /> <br /> – ذخیره‌گاه زیست سپهر<br /> <br /> – تالاب بین‌المللی (ثبت شده در کنوانسیون [[رامسر]])<br /> <br /> == جزایر ==<br /> دریاچه ارومیه دارای بیش از ۱۰۰ جزیره بزرگ و کوچک است که همه آنها از سوی [[سازمان یونسکو]] به‌عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. مهم‌ترین این جزایر عبارتند از:<br /> <br /> [[جزیره کبودان]] (قویون داغی) با ۳۱۲۵ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اشک]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اسپیر]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره آرزو]] با ۸۰۰ هکتار مساحت<br /> <br /> جزایر نه‌گانه (محل تخم‌گذاری پرندگان)<br /> <br /> == ویژگی‌های زیستی ==<br /> حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم‌بندی‌های مرکز تنوع گیاهان WWf و IUCN قرار دارد. در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۵۴۶ گونه گیاهی به ثبت رسیده است.<br /> <br /> === گونه‌های گیاهی ===<br /> جوامع گیاهی اصلی عبارتند از:<br /> <br /> گیاهان شورپسند Halophytic<br /> <br /> گیاهان شن‌پسند pseammaphytic<br /> <br /> گیاهان خشکی‌زی Xerophytic<br /> <br /> گیاهان آب‌پسند Hydrophtic<br /> <br /> دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد، تولید بالای این جلبک‌ها اساس زنجیره غذایی را ایجاد می‌کند.<br /> <br /> === گونه‌های جانوری ===<br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۳۱۳ گونه جانور وجود دارد.<br /> <br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه،۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی وجود دارد.<br /> <br /> دریاچه ارومیه زیست‌گاه زمستان‌گذرانی گروه‌های بزرگی از مرغان آبزی بویژه اردک‌ها و مرغان دراز‌پا Waders می‌باشد. علاوه بر این، بزرگ‌ترین کلنی‌های تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می‌شود.<br /> <br /> دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و جمعیت آنها در این منطقه افزایش یافت. این دو نوع پستاندار، گوزن زرد ایرانی Dama mesopotamica و قوچ و میش ارمنی Ovis orientalis gimelini بود.<br /> <br /> مهم‌ترین بی‌مهره آبزی دریاچه ارومیه Artemia urmiana می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است. این جانور از رده سخت‌پوستان بوده و تأمین‌کننده غذای بسیاری از گونه‌های مهم پرندگان (فلامینگو) می‌باشد.<br /> <br /> در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه‌های آبی و خشکی وجود دارد.<br /> <br /> گونه‌های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه (سال ۱۳۷۹ IUCN) عبارتند از:<br /> <br /> با کلان کوچک، اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید کوچک، خروس کولی دشتی، عروس غاز، میش مرغ، اردک مرمری، متای پاسرخ، اردک سرسفید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.oilenergy.ir/index.php/component/k2/orumiyeh-lake پارک ملی درياچه ارومیه و بررسی علل زوال آن]- مرکز پژوهش و توسعه فناوری علم و توسعه &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==== تنها موجود زنده محیط آبی دریاچه ====<br /> شوری بیش از حد آب دریاچه ارومیه بر زندگی آرتمیا تنها موجود زنده محیط آبی این دریاچه نیز تأثیر گذاشته، به‌طوری‌که این شرایط، زیست این آبزی را مختل کرده و تعداد تخم آرتمیا را از ۲۰ تا ۳۰ عدد در هر لیتر آب دریاچه، به یک تا سه تخم کاهش داده است. جلبک در دریاچه ارومیه، آغاز زنجیره غذایی است که مورد استفاده آرتمیا می‌باشد و این سخت‌پوست، زنجیره غذایی پرندگان را تشکیل می‌‌دهد. با ایجاد هرگونه خلل در اکوسیستم و از بین رفتن آرتمیا، جلبک‌ها ازدیاد پیدا کرده و تمامی دریاچه را فرا می‌گیرند و عملاً آن را به یک مرداب تبدیل می‌کنند. همچنین با از بین رفتن آرتمیا، دیگر منبع غذایی برای پرندگان وجود نخواهد داشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == وضعیت فعلی ==<br /> باوجودی‌که ادعای احیای دریاچه ارومیه به ابزار تبلیغاتی کاندیداهای حکومت تبدیل شده است&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/199244/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C احیای دریاچه ارومیه و...]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران &lt;/ref&gt; اما به گفته کارشناسان این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد. [[مرتضی موسوی]] سخنگوی کمیسیون کشاورزی [[مجلس شورای اسلامی ایران|مجلس]] گفت: «در حال حاضر دریاچه ارومیه با 70 درصد خشک‌شدگی، نفس‌های آخر را می‌کشد.»&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/205260/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF دریاچه ارومیه نفس‌های آخر را می‌کشد]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt; [[نادر قاضی‌پور]] عضو دیگر مجلس شورای اسلامی نیز گفت «در حال حاضر وضعیت دریاچه ارومیه اسف‌بار و نگران‌کننده است.»&lt;ref&gt;[http://www.mizanonline.ir/fa/news/348551/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA وضعیت دریاچه ارومیه نگران‌کننده است] - خبرگزاری میزان&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === علل و نتایج خشک‌شدن ===<br /> ایجاد میان‌گذر دریاچه ارومیه یکی از دلایل خشک شدن آن است که این مسئله باعث شده تا آب دریاچه در دو طرف ساکن بماند و در نتیجه، رسوبات دریاچه صدها برابر افزایش یافته است.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.entekhab.ir/fa/news/140711/%DB%B4-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۴ دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه] - راضیه لک &lt;/ref&gt; همچنین ایجاد سدهای بدون کارشناسی از جمله عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه شده است. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد آب به‌دلیل گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه، از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشد. &lt;ref&gt;[http://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/770806-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۶ دلیل اصلی خشکی دریاچه ارومیه]- دنیای اقتصاد&lt;/ref&gt;کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و وضعیت زیست‌محیطی منطقه را تغییر خواهد داد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در صورت خشک شدن دریاچه وزش باد و بارش‌های نمکی باعث آواره شدن ۱۱میلیون نفر از ساکنین مناطق هم‌جوار شود. مدیرکل مدیریت بحران استانداری در آذربایجان غربی در رابطه با خطر خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «چنان‌چه دریاچه ارومیه احیا نشود، بیش از ۱۴میلیون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند.»&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96050100452/%d8%ae%d8%b4%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%86%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%86-14-%d9%85%db%8c%d9%84%db%8c%d9%88%d9%86-%d9%86%d9%81%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d9%87%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%db%8c-%da%a9%d9%86%d8%af خشکی دریاچه ارومیه، جان 14 میلیون نفر را تهدید می‌کند] - ایسنا&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:دریاچه‌های ایران]]<br /> [[رده:دریاچه‌های خشک‌شده]]<br /> [[رده:استان آذربایجان غربی]]<br /> [[رده:استان آذربایجان شرقی]]</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=16170 2017-12-15T19:54:39Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>[[پرونده:نمای دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|212x212پیکسل]]<br /> '''دریاچه ارومیه''' نام دریاچه‌ای در شمال غربی [[ایران]] است که مابین استان‌های [[آذربایجان غربی]] و [[آذربایجان شرقی|شرقی]] قرار دارد. این دریاچه به‌عنوان بزرگ‌ترين درياچه داخلی ايران و از مهم‌ترين و با ارزش‌ترين اكوسيستم‌های آبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد. حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع یکی از شش حوضه آبریز اصلی کشور ایران است. این دریاچه که هم‌نام شهر [[ارومیه]] -مرکز استان آذربایجان غربی- است، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است.&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/659696/%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF خشکسالی حیات دریاچه ارومیه را تهدید می کند]- خبرگزاری مهر &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> ارومیه نامی است که به سبب نزدیکی دریاچه به شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی، بر این دریاچه گذاشته شده است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و مصادف با سلطنت [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نام دریاچه به افتخار این شاه، به [[رضاییه]] تغییر یافت؛&lt;ref&gt;[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran سفر به دریاچه ارومیه] - کارناوال&lt;/ref&gt; اما پس از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب سال ۱۳۵۷]] باز هم به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه نام‌گذاری گردید.<br /> <br /> نام باستانی این دریاچه، «چیچست» است که به معنای «درخشنده» می‌باشد و احتمالاً به‌دلیل وجود املاح معدنی که در سواحل به صورت کریستال دیده می‌شود، این نام را برای آن برگزیده‌اند. <br /> <br /> در زبان ترکی به این دریاچه اورمو گولو گفته می‌شود و در لاتین با عنوان لاکوس ماتینوس (Lacus Matianus) آن را می‌شناسند. در حدود سال‌های ۱۰ شمسی تا ۸۸۵ شمسی، این دریاچه «کبودا» یا «کبودان» نامیده می‌شد که ریشه آن از لغت آزور (azure) در فارسی یا կապույտ یا Kapuyt/Gabuyd در زبان ارمنی بوده است.[[پرونده:عکس دریاچه ارومیه در بین ده مورد از بهترین عکسهای گرفته شده از سیاره زمین در پایان سال ۲۰۱۶.jpg]] <br /> <br /> امروزه، ساکنان پیرامون دریاچه، آن را به چندین نام می‌شناسند:<br /> <br /> فارسی‌زبانان با نام دریاچه ارومیه<br /> <br /> آذری‌زبانان با نام اورمو گولو (Urmu gölü)<br /> <br /> و ارمنی‌ها با نام کپوتان (Կապուտան ծով)&lt;ref&gt;-[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران] - سایت پرسه&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> دریاچه ارومیه در دوران چهارم زمین شناسی به وجود آمده است. یکی از نخستین نشانه‌هایی که در آن به وجود دریاچه ارومیه اشاره شده است در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) بوده که دو نام در محل دریاچه ارومیه در آن به چشم می‌خورد: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). البته هنوز مشخص نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله‌ای اشاره داشته و یا از پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته، صحبت می‌کند.<br /> <br /> در زمان حکوت مَنّائیان، این دریاچه مرکز پادشاهی آنها بود و محل زندگی آنها احتمالاً در [[تپه حسنلو]] در جنوب دریاچه بوده‌ است. منائیان یا مانناها قومی بودند که اقدام به تشکیل حکومتی در جلگه جنوبی دریاچه ارومیه کردند و بیش از یک قرن بر این منطقه تسلط داشتند. منائیان توسط گروهی که متیان نام داشتند از میان برداشته شدند. متیان، مردمان ایرانی مختلفی بودند که با عنوان [[سکاها]]، سرمتی‌ها یا کیمری شناخته می‌شدند. در این دوره نام دریاچه نیز متیان بود و هنوز معلوم نیست که این مردمان، نامشان را از دریاچه گرفته‌اند و یا این‌که دریاچه به واسطه حضور آنها به این نام خوانده شده، اما کاملاً مشخص است که نام لاتین دریاچه از همین نام گرفته شده است.<br /> <br /> در پانصد سال گذشته نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل [[آذری‌ها|آذربایجانی‌ها]] بوده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://urmiasea.com/?portfolio=portfolio-big دریاچه ارومیه اولین دریاچه مرده درمانگر جهان]- سایت همت‌پژوهان قشم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == کیفیت آب ==<br /> دریاچه ارومیه پس از [[بحرالمیت]]، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است. دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های نادر و غیرعادی در جهان است که آب آن از نمک اشباع شده و از نظر اندازه، عمق، ترکیبات شیمیایی آب آن، نوع رسوب، اکولوژی و گردش آب دارای اختصاصات ویژه است. درباره علل شوری آب دریاچه ارومیه، باید از وجود سنگ‌های گچی و نمکی نئوژن در حوضه آبریز آن نام برد. از جمله عوامل دیگر شوری دریاچه ارومیه، عامل تبخیر می‌باشد . طبق محاسبات انجام شده، میزان تبخیر سالانه از سطح دریاچه، حدود ۲/۱ متر می‌باشد. این مقدار با توجه به عمق متوسط دریاچه که 6 متر می باشد، رقم بالایی است. <br /> <br /> از نظر طبقه بندی شيميايی، آب درياچه اروميه تيپ «كلره» داشته و باقيمانده خشك عناصر محلول در آب آن در دوران پرآبی در حدود ۲۲۰-۲۸۰ گرم در ليتر می‌باشد.البته در دوران کم‌آبی غلظت املاح بیشتر از مقادیر بیان شده می‌باشد. حجم آب درياچه در مساحت ۵۸۲۲ كيلومتر مربع و با عمق متوسط ۴/۵ متر بالغ بر ۳۱ ميليارد متر مكعب تخمين زده می‌شود.<br /> <br /> آب این دریاچه از نظر ترکیب شیمیایی جزو آب‌های کلروره سدیک سنگین و سرد می‌باشد که سختی و قابلیت هدایت الکتریکی بالایی داشته و مواد جامد باقیمانده پس از تبخیر آن، قابل توجه است. این دریاچه به‌علت شوری زیاد از نظر صنعتی و کشاورزی قابل استفاده نیست ولی از نظر اقتصادی منبع غنی برای تهیه نمک طعام و درمانی و نیز عصاره‌های درمانی می‌باشد. از نظر درمانی، آب آن که از نوع آب‌های کلروره سدیک است خاصیت هیپرتونیک دارد که این دسته آب‌ها آرام‌بخش بوده و موجب اتساع عروق محیطی می‌شوند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == ارزش‌های ملی ==<br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های حیات وحش<br /> <br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های پوشش گیاهی در سطح جزایر<br /> <br /> – ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان<br /> <br /> – ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی<br /> <br /> – داشتن عنوان‌های پارک ملی، اندوخت‌گاه زیست سپهر و تالاب بین‌المللی<br /> <br /> – ارزش طبی (لجن‌درمانی)<br /> <br /> – ذخیره‌گاه زیست سپهر<br /> <br /> – تالاب بین‌المللی (ثبت شده در کنوانسیون [[رامسر]])<br /> <br /> == جزایر ==<br /> دریاچه ارومیه دارای بیش از ۱۰۰ جزیره بزرگ و کوچک است که همه آنها از سوی [[سازمان یونسکو]] به‌عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. مهم‌ترین این جزایر عبارتند از:<br /> <br /> [[جزیره کبودان]] (قویون داغی) با ۳۱۲۵ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اشک]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اسپیر]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره آرزو]] با ۸۰۰ هکتار مساحت<br /> <br /> جزایر نه‌گانه (محل تخم‌گذاری پرندگان)<br /> <br /> == ویژگی‌های زیستی ==<br /> حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم‌بندی‌های مرکز تنوع گیاهان WWf و IUCN قرار دارد. در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۵۴۶ گونه گیاهی به ثبت رسیده است.<br /> <br /> === گونه‌های گیاهی ===<br /> جوامع گیاهی اصلی عبارتند از:<br /> <br /> گیاهان شورپسند Halophytic<br /> <br /> گیاهان شن‌پسند pseammaphytic<br /> <br /> گیاهان خشکی‌زی Xerophytic<br /> <br /> گیاهان آب‌پسند Hydrophtic<br /> <br /> دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد، تولید بالای این جلبک‌ها اساس زنجیره غذایی را ایجاد می‌کند.<br /> <br /> === گونه‌های جانوری ===<br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۳۱۳ گونه جانور وجود دارد.<br /> <br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه،۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی وجود دارد.<br /> <br /> دریاچه ارومیه زیست‌گاه زمستان‌گذرانی گروه‌های بزرگی از مرغان آبزی بویژه اردک‌ها و مرغان دراز‌پا Waders می‌باشد. علاوه بر این، بزرگ‌ترین کلنی‌های تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می‌شود.<br /> <br /> دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و جمعیت آنها در این منطقه افزایش یافت. این دو نوع پستاندار، گوزن زرد ایرانی Dama mesopotamica و قوچ و میش ارمنی Ovis orientalis gimelini بود.<br /> <br /> مهم‌ترین بی‌مهره آبزی دریاچه ارومیه Artemia urmiana می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است. این جانور از رده سخت‌پوستان بوده و تأمین‌کننده غذای بسیاری از گونه‌های مهم پرندگان (فلامینگو) می‌باشد.<br /> <br /> در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه‌های آبی و خشکی وجود دارد.<br /> <br /> گونه‌های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه (سال ۱۳۷۹ IUCN) عبارتند از:<br /> <br /> با کلان کوچک، اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید کوچک، خروس کولی دشتی، عروس غاز، میش مرغ، اردک مرمری، متای پاسرخ، اردک سرسفید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.oilenergy.ir/index.php/component/k2/orumiyeh-lake پارک ملی درياچه ارومیه و بررسی علل زوال آن]- مرکز پژوهش و توسعه فناوری علم و توسعه &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==== تنها موجود زنده محیط آبی دریاچه ====<br /> شوری بیش از حد آب دریاچه ارومیه بر زندگی آرتمیا تنها موجود زنده محیط آبی این دریاچه نیز تأثیر گذاشته، به‌طوری‌که این شرایط، زیست این آبزی را مختل کرده و تعداد تخم آرتمیا را از ۲۰ تا ۳۰ عدد در هر لیتر آب دریاچه، به یک تا سه تخم کاهش داده است. جلبک در دریاچه ارومیه، آغاز زنجیره غذایی است که مورد استفاده آرتمیا می‌باشد و این سخت‌پوست، زنجیره غذایی پرندگان را تشکیل می‌‌دهد. با ایجاد هرگونه خلل در اکوسیستم و از بین رفتن آرتمیا، جلبک‌ها ازدیاد پیدا کرده و تمامی دریاچه را فرا می‌گیرند و عملاً آن را به یک مرداب تبدیل می‌کنند. همچنین با از بین رفتن آرتمیا، دیگر منبع غذایی برای پرندگان وجود نخواهد داشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == وضعیت فعلی ==<br /> باوجودی‌که ادعای احیای دریاچه ارومیه به ابزار تبلیغاتی کاندیداهای حکومت تبدیل شده است&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/199244/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C احیای دریاچه ارومیه و...]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران &lt;/ref&gt; اما به گفته کارشناسان این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد. [[مرتضی موسوی]] سخنگوی کمیسیون کشاورزی [[مجلس شورای اسلامی ایران|مجلس]] گفت: «در حال حاضر دریاچه ارومیه با 70 درصد خشک‌شدگی، نفس‌های آخر را می‌کشد.»&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/205260/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF دریاچه ارومیه نفس‌های آخر را می‌کشد]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt; [[نادر قاضی‌پور]] عضو دیگر مجلس شورای اسلامی نیز گفت «در حال حاضر وضعیت دریاچه ارومیه اسف‌بار و نگران‌کننده است.»&lt;ref&gt;[http://www.mizanonline.ir/fa/news/348551/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA وضعیت دریاچه ارومیه نگران‌کننده است] - خبرگزاری میزان&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === علل و نتایج خشک‌شدن ===<br /> ایجاد میان‌گذر دریاچه ارومیه یکی از دلایل خشک شدن آن است که این مسئله باعث شده تا آب دریاچه در دو طرف ساکن بماند و در نتیجه، رسوبات دریاچه صدها برابر افزایش یافته است.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.entekhab.ir/fa/news/140711/%DB%B4-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۴ دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه] - راضیه لک &lt;/ref&gt; همچنین ایجاد سدهای بدون کارشناسی از جمله عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه شده است. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد آب به‌دلیل گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه، از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشد. &lt;ref&gt;[http://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/770806-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۶ دلیل اصلی خشکی دریاچه ارومیه]- دنیای اقتصاد&lt;/ref&gt;کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و وضعیت زیست‌محیطی منطقه را تغییر خواهد داد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در صورت خشک شدن دریاچه وزش باد و بارش‌های نمکی باعث آواره شدن ۱۱میلیون نفر از ساکنین مناطق هم‌جوار شود. مدیرکل مدیریت بحران استانداری در آذربایجان غربی در رابطه با خطر خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «چنان‌چه دریاچه ارومیه احیا نشود، بیش از ۱۴میلیون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند.»&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96050100452/%d8%ae%d8%b4%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%86%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%86-14-%d9%85%db%8c%d9%84%db%8c%d9%88%d9%86-%d9%86%d9%81%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d9%87%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%db%8c-%da%a9%d9%86%d8%af خشکی دریاچه ارومیه، جان 14 میلیون نفر را تهدید می‌کند] - ایسنا&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:دریاچه‌های ایران]]<br /> [[رده:دریاچه‌های خشک‌شده]]<br /> [[رده:استان آذربایجان غربی]]<br /> [[رده:استان آذربایجان شرقی]]</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=16155 2017-12-15T19:50:33Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>[[پرونده:نمای دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|212x212پیکسل]]<br /> '''دریاچه ارومیه''' نام دریاچه‌ای در شمال غربی [[ایران]] است که مابین استان‌های [[آذربایجان غربی]] و [[آذربایجان شرقی|شرقی]] قرار دارد. این دریاچه به‌عنوان بزرگ‌ترين درياچه داخلی ايران و از مهم‌ترين و با ارزش‌ترين اكوسيستم‌های آبی ايران و جهان به‌شمار می‌آيد. حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحت ۵۱۸۷۶ کیلومتر مربع یکی از شش حوضه آبریز اصلی کشور ایران است. این دریاچه که هم‌نام شهر [[ارومیه]] -مرکز استان آذربایجان غربی- است، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است.&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/659696/%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF خشکسالی حیات دریاچه ارومیه را تهدید می کند]- خبرگزاری مهر &lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام‌گذاری ==<br /> ارومیه نامی است که به سبب نزدیکی دریاچه به شهر ارومیه، مرکز استان آذربایجان‌غربی، بر این دریاچه گذاشته شده است. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و مصادف با سلطنت [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، نام دریاچه به افتخار این شاه، به [[رضاییه]] تغییر یافت؛&lt;ref&gt;[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran سفر به دریاچه ارومیه] - کارناوال&lt;/ref&gt; اما پس از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب سال ۱۳۵۷]] باز هم به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه نام‌گذاری گردید.<br /> <br /> نام باستانی این دریاچه، «چیچست» است که به معنای «درخشنده» می‌باشد و احتمالاً به‌دلیل وجود املاح معدنی که در سواحل به صورت کریستال دیده می‌شود، این نام را برای آن برگزیده‌اند. <br /> <br /> در زبان ترکی به این دریاچه اورمو گولو گفته می‌شود و در لاتین با عنوان لاکوس ماتینوس (Lacus Matianus) آن را می‌شناسند. در حدود سال‌های ۱۰ شمسی تا ۸۸۵ شمسی، این دریاچه «کبودا» یا «کبودان» نامیده می‌شد که ریشه آن از لغت آزور (azure) در فارسی یا կապույտ یا Kapuyt/Gabuyd در زبان ارمنی بوده است. <br /> <br /> امروزه، ساکنان پیرامون دریاچه، آن را به چندین نام می‌شناسند:<br /> <br /> فارسی‌زبانان با نام دریاچه ارومیه<br /> <br /> آذری‌زبانان با نام اورمو گولو (Urmu gölü)<br /> <br /> و ارمنی‌ها با نام کپوتان (Կապուտան ծով)&lt;ref&gt;-[https://www.karnaval.ir/attraction/lake-urmia-biggest-lake-iran دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه داخلی ایران] - سایت پرسه&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == تاریخچه ==<br /> دریاچه ارومیه در دوران چهارم زمین شناسی به وجود آمده است. یکی از نخستین نشانه‌هایی که در آن به وجود دریاچه ارومیه اشاره شده است در کتیبه سده نهم پیش از میلاد مسیح در شلمنسر سوم (سلطنت بین ۸۵۸–۸۲۴ قبل از میلاد) بوده که دو نام در محل دریاچه ارومیه در آن به چشم می‌خورد: پرسواه (به معنی ایرانیان یا پارسیان) و ماتای (یا میتانی‌ها). البته هنوز مشخص نیست که این نام‌ها به منطقه یا قبیله‌ای اشاره داشته و یا از پیوندی که بین گروهی از نام‌های مردم با شاهان وجود داشته، صحبت می‌کند.<br /> <br /> در زمان حکوت مَنّائیان، این دریاچه مرکز پادشاهی آنها بود و محل زندگی آنها احتمالاً در [[تپه حسنلو]] در جنوب دریاچه بوده‌ است. منائیان یا مانناها قومی بودند که اقدام به تشکیل حکومتی در جلگه جنوبی دریاچه ارومیه کردند و بیش از یک قرن بر این منطقه تسلط داشتند. منائیان توسط گروهی که متیان نام داشتند از میان برداشته شدند. متیان، مردمان ایرانی مختلفی بودند که با عنوان [[سکاها]]، سرمتی‌ها یا کیمری شناخته می‌شدند. در این دوره نام دریاچه نیز متیان بود و هنوز معلوم نیست که این مردمان، نامشان را از دریاچه گرفته‌اند و یا این‌که دریاچه به واسطه حضور آنها به این نام خوانده شده، اما کاملاً مشخص است که نام لاتین دریاچه از همین نام گرفته شده است.<br /> <br /> در پانصد سال گذشته نواحی اطراف دریاچه محل سکونت مردمان ایرانی شامل [[آذری‌ها|آذربایجانی‌ها]] بوده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://urmiasea.com/?portfolio=portfolio-big دریاچه ارومیه اولین دریاچه مرده درمانگر جهان]- سایت همت‌پژوهان قشم&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == کیفیت آب ==<br /> دریاچه ارومیه پس از [[بحرالمیت]]، دومین دریاچه شور از نظر سختی آب در جهان محسوب می‌شود و بیستمین دریاچه بزرگ جهان است. دریاچه ارومیه یکی از دریاچه‌های نادر و غیرعادی در جهان است که آب آن از نمک اشباع شده و از نظر اندازه، عمق، ترکیبات شیمیایی آب آن، نوع رسوب، اکولوژی و گردش آب دارای اختصاصات ویژه است. درباره علل شوری آب دریاچه ارومیه، باید از وجود سنگ‌های گچی و نمکی نئوژن در حوضه آبریز آن نام برد. از جمله عوامل دیگر شوری دریاچه ارومیه، عامل تبخیر می‌باشد . طبق محاسبات انجام شده، میزان تبخیر سالانه از سطح دریاچه، حدود ۲/۱ متر می‌باشد. این مقدار با توجه به عمق متوسط دریاچه که 6 متر می باشد، رقم بالایی است. <br /> <br /> از نظر طبقه بندی شيميايی، آب درياچه اروميه تيپ «كلره» داشته و باقيمانده خشك عناصر محلول در آب آن در دوران پرآبی در حدود ۲۲۰-۲۸۰ گرم در ليتر می‌باشد.البته در دوران کم‌آبی غلظت املاح بیشتر از مقادیر بیان شده می‌باشد. حجم آب درياچه در مساحت ۵۸۲۲ كيلومتر مربع و با عمق متوسط ۴/۵ متر بالغ بر ۳۱ ميليارد متر مكعب تخمين زده می‌شود.<br /> <br /> آب این دریاچه از نظر ترکیب شیمیایی جزو آب‌های کلروره سدیک سنگین و سرد می‌باشد که سختی و قابلیت هدایت الکتریکی بالایی داشته و مواد جامد باقیمانده پس از تبخیر آن، قابل توجه است. این دریاچه به‌علت شوری زیاد از نظر صنعتی و کشاورزی قابل استفاده نیست ولی از نظر اقتصادی منبع غنی برای تهیه نمک طعام و درمانی و نیز عصاره‌های درمانی می‌باشد. از نظر درمانی، آب آن که از نوع آب‌های کلروره سدیک است خاصیت هیپرتونیک دارد که این دسته آب‌ها آرام‌بخش بوده و موجب اتساع عروق محیطی می‌شوند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == ارزش‌های ملی ==<br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های حیات وحش<br /> <br /> – ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه‌های پوشش گیاهی در سطح جزایر<br /> <br /> – ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان<br /> <br /> – ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی<br /> <br /> – داشتن عنوان‌های پارک ملی، اندوخت‌گاه زیست سپهر و تالاب بین‌المللی<br /> <br /> – ارزش طبی (لجن‌درمانی)<br /> <br /> – ذخیره‌گاه زیست سپهر<br /> <br /> – تالاب بین‌المللی (ثبت شده در کنوانسیون [[رامسر]])<br /> <br /> == جزایر ==<br /> دریاچه ارومیه دارای بیش از ۱۰۰ جزیره بزرگ و کوچک است که همه آنها از سوی [[سازمان یونسکو]] به‌عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. مهم‌ترین این جزایر عبارتند از:<br /> <br /> [[جزیره کبودان]] (قویون داغی) با ۳۱۲۵ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اشک]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره اسپیر]] با ۱۲۵۰ هکتار مساحت<br /> <br /> [[جزیره آرزو]] با ۸۰۰ هکتار مساحت<br /> <br /> جزایر نه‌گانه (محل تخم‌گذاری پرندگان)<br /> <br /> == ویژگی‌های زیستی ==<br /> حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم‌بندی‌های مرکز تنوع گیاهان WWf و IUCN قرار دارد. در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۵۴۶ گونه گیاهی به ثبت رسیده است.<br /> <br /> === گونه‌های گیاهی ===<br /> جوامع گیاهی اصلی عبارتند از:<br /> <br /> گیاهان شورپسند Halophytic<br /> <br /> گیاهان شن‌پسند pseammaphytic<br /> <br /> گیاهان خشکی‌زی Xerophytic<br /> <br /> گیاهان آب‌پسند Hydrophtic<br /> <br /> دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد، تولید بالای این جلبک‌ها اساس زنجیره غذایی را ایجاد می‌کند.<br /> <br /> === گونه‌های جانوری ===<br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ۳۱۳ گونه جانور وجود دارد.<br /> <br /> در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه،۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی وجود دارد.<br /> <br /> دریاچه ارومیه زیست‌گاه زمستان‌گذرانی گروه‌های بزرگی از مرغان آبزی بویژه اردک‌ها و مرغان دراز‌پا Waders می‌باشد. علاوه بر این، بزرگ‌ترین کلنی‌های تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می‌شود.<br /> <br /> دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و جمعیت آنها در این منطقه افزایش یافت. این دو نوع پستاندار، گوزن زرد ایرانی Dama mesopotamica و قوچ و میش ارمنی Ovis orientalis gimelini بود.<br /> <br /> مهم‌ترین بی‌مهره آبزی دریاچه ارومیه Artemia urmiana می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است. این جانور از رده سخت‌پوستان بوده و تأمین‌کننده غذای بسیاری از گونه‌های مهم پرندگان (فلامینگو) می‌باشد.<br /> <br /> در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه‌های آبی و خشکی وجود دارد.<br /> <br /> گونه‌های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه (سال ۱۳۷۹ IUCN) عبارتند از:<br /> <br /> با کلان کوچک، اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید کوچک، خروس کولی دشتی، عروس غاز، میش مرغ، اردک مرمری، متای پاسرخ، اردک سرسفید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[http://www.oilenergy.ir/index.php/component/k2/orumiyeh-lake پارک ملی درياچه ارومیه و بررسی علل زوال آن]- مرکز پژوهش و توسعه فناوری علم و توسعه &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==== تنها موجود زنده محیط آبی دریاچه ====<br /> شوری بیش از حد آب دریاچه ارومیه بر زندگی آرتمیا تنها موجود زنده محیط آبی این دریاچه نیز تأثیر گذاشته، به‌طوری‌که این شرایط، زیست این آبزی را مختل کرده و تعداد تخم آرتمیا را از ۲۰ تا ۳۰ عدد در هر لیتر آب دریاچه، به یک تا سه تخم کاهش داده است. جلبک در دریاچه ارومیه، آغاز زنجیره غذایی است که مورد استفاده آرتمیا می‌باشد و این سخت‌پوست، زنجیره غذایی پرندگان را تشکیل می‌‌دهد. با ایجاد هرگونه خلل در اکوسیستم و از بین رفتن آرتمیا، جلبک‌ها ازدیاد پیدا کرده و تمامی دریاچه را فرا می‌گیرند و عملاً آن را به یک مرداب تبدیل می‌کنند. همچنین با از بین رفتن آرتمیا، دیگر منبع غذایی برای پرندگان وجود نخواهد داشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == وضعیت فعلی ==<br /> باوجودی‌که ادعای احیای دریاچه ارومیه به ابزار تبلیغاتی کاندیداهای حکومت تبدیل شده است&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/199244/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C احیای دریاچه ارومیه و...]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران &lt;/ref&gt; اما به گفته کارشناسان این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد. [[مرتضی موسوی]] سخنگوی کمیسیون کشاورزی [[مجلس شورای اسلامی ایران|مجلس]] گفت: «در حال حاضر دریاچه ارومیه با 70 درصد خشک‌شدگی، نفس‌های آخر را می‌کشد.»&lt;ref&gt;[https://www.mojahedin.org/news/205260/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF دریاچه ارومیه نفس‌های آخر را می‌کشد]- سایت سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;/ref&gt; [[نادر قاضی‌پور]] عضو دیگر مجلس شورای اسلامی نیز گفت «در حال حاضر وضعیت دریاچه ارومیه اسف‌بار و نگران‌کننده است.»&lt;ref&gt;[http://www.mizanonline.ir/fa/news/348551/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA وضعیت دریاچه ارومیه نگران‌کننده است] - خبرگزاری میزان&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === علل و نتایج خشک‌شدن ===<br /> ایجاد میان‌گذر دریاچه ارومیه یکی از دلایل خشک شدن آن است که این مسئله باعث شده تا آب دریاچه در دو طرف ساکن بماند و در نتیجه، رسوبات دریاچه صدها برابر افزایش یافته است.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.entekhab.ir/fa/news/140711/%DB%B4-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۴ دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه] - راضیه لک &lt;/ref&gt; همچنین ایجاد سدهای بدون کارشناسی از جمله عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه شده است. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد آب به‌دلیل گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه، از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشد. &lt;ref&gt;[http://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/770806-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 ۶ دلیل اصلی خشکی دریاچه ارومیه]- دنیای اقتصاد&lt;/ref&gt;کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و وضعیت زیست‌محیطی منطقه را تغییر خواهد داد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در صورت خشک شدن دریاچه وزش باد و بارش‌های نمکی باعث آواره شدن ۱۱میلیون نفر از ساکنین مناطق هم‌جوار شود. مدیرکل مدیریت بحران استانداری در آذربایجان غربی در رابطه با خطر خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «چنان‌چه دریاچه ارومیه احیا نشود، بیش از ۱۴میلیون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند.»&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96050100452/%d8%ae%d8%b4%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%86%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%86-14-%d9%85%db%8c%d9%84%db%8c%d9%88%d9%86-%d9%86%d9%81%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d9%87%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%db%8c-%da%a9%d9%86%d8%af خشکی دریاچه ارومیه، جان 14 میلیون نفر را تهدید می‌کند] - ایسنا&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:دریاچه‌های ایران]]<br /> [[رده:دریاچه‌های خشک‌شده]]<br /> [[رده:استان آذربایجان غربی]]<br /> [[رده:استان آذربایجان شرقی]]</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%DA%A9%D8%B3_%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D8%A7%D8%B2_%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B9%DA%A9%D8%B3%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84_%DB%B2%DB%B0%DB%B1%DB%B6.jpg&diff=16154 2017-12-15T19:38:51Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>عکس دوم برای «دریاچه ارومیه»</div>

Hadi19 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87.jpg&diff=16153 2017-12-15T19:35:12Z

<p>Hadi19: </p> <hr /> <div>عکس اول برای «دریاچه ارومیه»</div>

Hadi19