https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C 2026-04-28T11:47:13Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81428&oldid=prev 2025-10-05T16:20:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image size=240پیکسل}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image size=240پیکسل}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخوند ملامحمد کاظم خراسانی</del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</del>''' (متولد سال ۱۲۱۷ ه‍. ش، مشهد - درگذشته ۱۲۹۰ ه‍. ش، نجف) فقیه، مجتهد و از برجسته‌ترین علمای شیعه در عصر مشروطه، با نقش رهبری جریان مذهبی در [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه]]، نمادی از پیوند فقه شیعه با مبارزه سیاسی است. آخوند خراسانی از خانواده‌ای مذهبی بود که تحصیلات مقدماتی را در مشهد آغاز کرد و در ۱۲۷۷ ه‍.ق به نجف مهاجرت نمود. اساتیدش شامل شیخ مرتضی انصاری، میرزا محمدحسن شیرازی، سید علی شوشتری، شیخ راضی نجفی و سید مهدی قزوینی بودند. او پس از مرگ میرزا شیرازی در ۱۳۱۲ ه‍. ق، در حوزه تدریسش در نجف، بزرگ‌ترین شد و به مرجعیت تقلید رسید. آثار آخوند خراسانی، به ویژه «کفایة الاصول»، «حاشیه بر مکاسب»، «درر الفوائد»، «فوائد فقهیة و اصولیة»، «تکمیل التبصره»، «کتاب الاجاره»، «روح الحیاة فی تلخیص نجات العباد» و رساله‌هایی در وقف، رضاع، رهن و طلاق، او را به یکی از تأثیرگذارترین فقهای شیعه پس از شیخ انصاری تبدیل کرد. این کتاب‌ها، با تمرکز بر اصول فقه، فلسفه و کلام، در حوزه‌های شیعه تدریس می‌شوند و به زبان‌های فارسی، اردو، انگلیسی و ژاپنی ترجمه شده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخوند ملا محمدکاظم خراسانی،</ins>''' (متولد سال ۱۲۱۷ ه‍. ش، مشهد - درگذشته ۱۲۹۰ ه‍. ش، نجف) فقیه، مجتهد و از برجسته‌ترین علمای شیعه در عصر مشروطه، با نقش رهبری جریان مذهبی در [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه]]، نمادی از پیوند فقه شیعه با مبارزه سیاسی است. آخوند خراسانی از خانواده‌ای مذهبی بود که تحصیلات مقدماتی را در مشهد آغاز کرد و در ۱۲۷۷ ه‍.ق به نجف مهاجرت نمود. اساتیدش شامل شیخ مرتضی انصاری، میرزا محمدحسن شیرازی، سید علی شوشتری، شیخ راضی نجفی و سید مهدی قزوینی بودند. او پس از مرگ میرزا شیرازی در ۱۳۱۲ ه‍. ق، در حوزه تدریسش در نجف، بزرگ‌ترین شد و به مرجعیت تقلید رسید. آثار آخوند خراسانی، به ویژه «کفایة الاصول»، «حاشیه بر مکاسب»، «درر الفوائد»، «فوائد فقهیة و اصولیة»، «تکمیل التبصره»، «کتاب الاجاره»، «روح الحیاة فی تلخیص نجات العباد» و رساله‌هایی در وقف، رضاع، رهن و طلاق، او را به یکی از تأثیرگذارترین فقهای شیعه پس از شیخ انصاری تبدیل کرد. این کتاب‌ها، با تمرکز بر اصول فقه، فلسفه و کلام، در حوزه‌های شیعه تدریس می‌شوند و به زبان‌های فارسی، اردو، انگلیسی و ژاپنی ترجمه شده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جنبش مشروطه، آخوند خراسانی با عبدالله بهبهانی و محمد طباطبایی، به عنوان «ثلاثه مشایخ» شناخته شد و فتوای وجوب مشروطه را صادر کرد: «اصول مشروطه از شریعت اسلام اخذ شده است» و «مشروطه‌خواهی برای رفع ظلم و استبداد و اجرای امر به معروف و نهی از منکر است». او مشروطه را بومی‌سازی کرد و مجلس را «رابطه اتحاد بین دولت و ملت» و «مفتاح تربیت و ترقی» دانست، با تأکید بر محدودیت سلطنت به قوانین شرعی شیعه.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جنبش مشروطه، آخوند خراسانی با عبدالله بهبهانی و محمد طباطبایی، به عنوان «ثلاثه مشایخ» شناخته شد و فتوای وجوب مشروطه را صادر کرد: «اصول مشروطه از شریعت اسلام اخذ شده است» و «مشروطه‌خواهی برای رفع ظلم و استبداد و اجرای امر به معروف و نهی از منکر است». او مشروطه را بومی‌سازی کرد و مجلس را «رابطه اتحاد بین دولت و ملت» و «مفتاح تربیت و ترقی» دانست، با تأکید بر محدودیت سلطنت به قوانین شرعی شیعه.</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-81427:rev-81428:php=table --> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81427&oldid=prev 2025-10-05T16:19:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی از ۱۲ سالگی وارد حوزه علمیه مشهد شد و ادبیات عربی، منطق، فقه و اصول فقه را نزد اساتید محلی آموخت. پس از شش سال، احساس کرد آموزش‌های مشهد برایش کافی نیست و به خانواده گفت:&lt;blockquote&gt;«دیگر اینجا برای من تازگی ندارد، من آنچه در اینجا بود، فراگرفتم. اکنون می‌خواهم، راهی نجف شوم و از مرکز علم و دانش استفاده کنم».&lt;/blockquote&gt;او در سال ۱۲۷۷ ه‍.ق به حجاز و سپس نجف مهاجرت کرد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی از ۱۲ سالگی وارد حوزه علمیه مشهد شد و ادبیات عربی، منطق، فقه و اصول فقه را نزد اساتید محلی آموخت. پس از شش سال، احساس کرد آموزش‌های مشهد برایش کافی نیست و به خانواده گفت:&lt;blockquote&gt;«دیگر اینجا برای من تازگی ندارد، من آنچه در اینجا بود، فراگرفتم. اکنون می‌خواهم، راهی نجف شوم و از مرکز علم و دانش استفاده کنم».&lt;/blockquote&gt;او در سال ۱۲۷۷ ه‍.ق به حجاز و سپس نجف مهاجرت کرد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات در نجف و اساتید==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات در نجف و اساتید==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مجلس خارج فقه.jpg|جایگزین=مجلس تدریس آخوند خراسانی|بندانگشتی|291x291پیکسل|مجلس تدریس آخوند خراسانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در نجف، ابتدا نزد شیخ مرتضی انصاری (شیخ الأنصاری، خاتم الفقهاء و المجتهدین) بیش از دو سال فقه و اصول خواند. سپس نزد میرزا محمدحسن شیرازی (میرزای بزرگ، صادرکننده فتوای تحریم تنباکو) بیش از ۱۳ سال شاگردی کرد و از برجسته‌ترین شاگردانش بود. وقتی میرزای شیرازی به سامرا مهاجرت کرد (۱۲۹۱ ه‍. ق)، آخوند خراسانی ماند و به تدریس پرداخت، اما میرزا او را ستود و گفت:&lt;blockquote&gt;«او از فضیلت و تقوای بالایی برخوردار است، شاگردان از دروسش بهره ببرند».&lt;/blockquote&gt;دیگر اساتید او عبارت بودند از: سید علی شوشتری (تا ۱۲۸۳ ه‍. ق)، شیخ راضی نجفی (تا ۱۲۹۰ ه‍. ق)، سید مهدی قزوینی، میرزا ابوالحسن جلوه و ملا حسین خویی در تهران.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در نجف، ابتدا نزد شیخ مرتضی انصاری (شیخ الأنصاری، خاتم الفقهاء و المجتهدین) بیش از دو سال فقه و اصول خواند. سپس نزد میرزا محمدحسن شیرازی (میرزای بزرگ، صادرکننده فتوای تحریم تنباکو) بیش از ۱۳ سال شاگردی کرد و از برجسته‌ترین شاگردانش بود. وقتی میرزای شیرازی به سامرا مهاجرت کرد (۱۲۹۱ ه‍. ق)، آخوند خراسانی ماند و به تدریس پرداخت، اما میرزا او را ستود و گفت:&lt;blockquote&gt;«او از فضیلت و تقوای بالایی برخوردار است، شاگردان از دروسش بهره ببرند».&lt;/blockquote&gt;دیگر اساتید او عبارت بودند از: سید علی شوشتری (تا ۱۲۸۳ ه‍. ق)، شیخ راضی نجفی (تا ۱۲۹۰ ه‍. ق)، سید مهدی قزوینی، میرزا ابوالحسن جلوه و ملا حسین خویی در تهران.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===تدریس و مرجعیت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===تدریس و مرجعیت===</div></td></tr> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81419&oldid=prev 2025-10-05T16:14:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه زندگینامه</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اندازه جعبه      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان            = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نام              = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر            = آخوند خراسانی؛1.jpg</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اندازه تصویر      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان تصویر      =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زادروز            = ۱۲۱۷ ه‍.ش</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زادگاه            = مشهد</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ مرگ        = ۱۲۹۰ ه‍.ش</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مکان مرگ          = نجف اشرف، عراق</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عرض جغرافیایی محل دفن =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| طول جغرافیایی محل دفن =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| latd=|latm=|lats=|latNS=N</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| longd=|longm=|longs=|longEW=E</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| محل زندگی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ملیت              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نژاد              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تابعیت            = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تحصیلات          = فقه، اصول و فلسفه در حوزه علمیه نجف</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| دانشگاه          =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| پیشه              = مرجع تقلید، فقیه و رهبر فکری مشروطه</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| سال‌های فعالیت    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| کارفرما          =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نهاد              = حوزه علمیه نجف</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نماینده          =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شناخته‌شده برای    = رهبری فکری و فتوای حمایت از انقلاب مشروطه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نقش‌های برجسته    = صدور فتوای وجوب مشروطه، رهبری علمای نجف، حمایت از مجلس شورای ملی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| سبک              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تأثیرگذاران      = شیخ مرتضی انصاری، میرزای شیرازی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تأثیرپذیرفتگان    = علما و مجاهدان مشروطه‌خواه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شهر خانگی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تلویزیون          =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| لقب              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حزب              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| جنبش              = انقلاب مشروطه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مخالفان          = محمدعلی‌شاه قاجار، شیخ فضل‌الله نوری</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| هیئت              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| دین              = اسلام</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مذهب              = شیعه دوازده‌امامی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| منصب              = مرجع تقلید و فقیه بزرگ شیعه</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مکتب              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| آثار              = ''کفایة الأصول''، ''حاشیه بر مکاسب''، فتاوا و تلگراف‌های سیاسی و…</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| خویشاوندان سرشناس =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| جوایز            =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| امضا              =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اندازه امضا      =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| وبگاه            =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| پانویس            =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|image size=240پیکسل}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند ملامحمد کاظم خراسانی&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039; (متولد سال ۱۲۱۷ ه‍. ش، مشهد - درگذشته ۱۲۹۰ ه‍. ش، نجف) فقیه، مجتهد و از برجسته‌ترین علمای شیعه در عصر مشروطه، با نقش رهبری جریان مذهبی در [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه]]، نمادی از پیوند فقه شیعه با مبارزه سیاسی است. آخوند خراسانی از خانواده‌ای مذهبی بود که تحصیلات مقدماتی را در مشهد آغاز کرد و در ۱۲۷۷ ه‍.ق به نجف مهاجرت نمود. اساتیدش شامل شیخ مرتضی انصاری، میرزا محمدحسن شیرازی، سید علی شوشتری، شیخ راضی نجفی و سید مهدی قزوینی بودند. او پس از مرگ میرزا شیرازی در ۱۳۱۲ ه‍. ق، در حوزه تدریسش در نجف، بزرگ‌ترین شد و به مرجعیت تقلید رسید. آثار آخوند خراسانی، به ویژه «کفایة الاصول»، «حاشیه بر مکاسب»، «درر الفوائد»، «فوائد فقهیة و اصولیة»، «تکمیل التبصره»، «کتاب الاجاره»، «روح الحیاة فی تلخیص نجات العباد» و رساله‌هایی در وقف، رضاع، رهن و طلاق، او را به یکی از تأثیرگذارترین فقهای شیعه پس از شیخ انصاری تبدیل کرد. این کتاب‌ها، با تمرکز بر اصول فقه، فلسفه و کلام، در حوزه‌های شیعه تدریس می‌شوند و به زبان‌های فارسی، اردو، انگلیسی و ژاپنی ترجمه شده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند ملامحمد کاظم خراسانی&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039; (متولد سال ۱۲۱۷ ه‍. ش، مشهد - درگذشته ۱۲۹۰ ه‍. ش، نجف) فقیه، مجتهد و از برجسته‌ترین علمای شیعه در عصر مشروطه، با نقش رهبری جریان مذهبی در [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه]]، نمادی از پیوند فقه شیعه با مبارزه سیاسی است. آخوند خراسانی از خانواده‌ای مذهبی بود که تحصیلات مقدماتی را در مشهد آغاز کرد و در ۱۲۷۷ ه‍.ق به نجف مهاجرت نمود. اساتیدش شامل شیخ مرتضی انصاری، میرزا محمدحسن شیرازی، سید علی شوشتری، شیخ راضی نجفی و سید مهدی قزوینی بودند. او پس از مرگ میرزا شیرازی در ۱۳۱۲ ه‍. ق، در حوزه تدریسش در نجف، بزرگ‌ترین شد و به مرجعیت تقلید رسید. آثار آخوند خراسانی، به ویژه «کفایة الاصول»، «حاشیه بر مکاسب»، «درر الفوائد»، «فوائد فقهیة و اصولیة»، «تکمیل التبصره»، «کتاب الاجاره»، «روح الحیاة فی تلخیص نجات العباد» و رساله‌هایی در وقف، رضاع، رهن و طلاق، او را به یکی از تأثیرگذارترین فقهای شیعه پس از شیخ انصاری تبدیل کرد. این کتاب‌ها، با تمرکز بر اصول فقه، فلسفه و کلام، در حوزه‌های شیعه تدریس می‌شوند و به زبان‌های فارسی، اردو، انگلیسی و ژاپنی ترجمه شده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81418&oldid=prev 2025-10-05T16:14:29Z

<p></p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=81418&amp;oldid=81415">نمایش تغییرات</a>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81415&oldid=prev 2025-10-05T16:06:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جریان بست‌نشینی مردم در سفارت انگلیس (۱۲۸۵ش)، آخوند خراسانی تلگراف‌های متعدد به تهران فرستاد و از خواسته‌های مردم دفاع کرد. این موضع‌گیری مشروعیت شرعی بزرگی به جنبش بخشید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جریان بست‌نشینی مردم در سفارت انگلیس (۱۲۸۵ش)، آخوند خراسانی تلگراف‌های متعدد به تهران فرستاد و از خواسته‌های مردم دفاع کرد. این موضع‌گیری مشروعیت شرعی بزرگی به جنبش بخشید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش در دوران مجلس اول==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش در دوران مجلس اول==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مجلس خارج فقه.jpg|جایگزین=مجلس تدریسی آخوند خراسانی|بندانگشتی|274x274پیکسل|مجلس تدریسی آخوند خراسانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تأسیس مجلس شورای ملی، آخوند خراسانی از نجف به‌طور مداوم با تلگراف و نامه پشتیبان نمایندگان بود. او دخالت محمدعلی‌شاه در امور مجلس را محکوم کرد و مشروعه‌خواهان را به مخالفت با ملت متهم ساخت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تأسیس مجلس شورای ملی، آخوند خراسانی از نجف به‌طور مداوم با تلگراف و نامه پشتیبان نمایندگان بود. او دخالت محمدعلی‌شاه در امور مجلس را محکوم کرد و مشروعه‌خواهان را به مخالفت با ملت متهم ساخت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81412&oldid=prev 2025-10-05T16:05:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان            =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان            =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام              = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام              = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:</del>آخوند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملا محمدکاظم خراسانی</del>.jpg<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            = آخوند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی؛1</ins>.jpg</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر      =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر      =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان تصویر      =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان تصویر      =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه            =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image size=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">200px</del>}}'''آخوند ملا محمدکاظم خراسانی''' (۱۲۵۵ق/۱۸۳۹م – ۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م)، از بزرگ‌ترین مراجع تقلید شیعه و رهبر فکری [[جنبش مشروطه ایران]] بود. وی در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در نجف، به‌زودی در شمار مراجع عالی‌قدر شیعه قرار گرفت. اثر مهم او، ''کفایة‌الاصول''، از بنیادی‌ترین متون فقه اصولی به‌شمار می‌رود. با گسترش جنبش [[عدالت‌خانه]] و اعتراض مردم ایران به استبداد قاجار، آخوند خراسانی همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به حمایت از جنبش برخاست و با صدور فتوای تاریخی «وجوب مشروطه»، مشروعیت دینی را برای آن فراهم آورد. او مشروطه را نظامی قانون‌مند و منطبق با عدالت اسلامی می‌دانست و در برابر مشروعه‌خواهان به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری]] ایستاد. در دوران استبداد صغیر، آخوند خراسانی با ارسال تلگراف‌ها و فتاوا، مردم را به مقاومت در برابر [[محمد علی شاه|محمدعلی‌شاه]] فراخواند و پشتیبان اصلی مجلس و مجاهدان تبریز شد. مرگ ناگهانی او در نجف، در آستانهٔ بازگشت به ایران، ضایعه‌ای بزرگ برای جنبش مشروطه بود. پژوهشگران معاصر او را فقیهی می‌دانند که توانست میان شریعت اسلامی و قانون مدرن پیوندی فکری و تاریخی برقرار کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|image size=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">240پیکسل</ins>}}'''آخوند ملا محمدکاظم خراسانی''' (۱۲۵۵ق/۱۸۳۹م – ۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م)، از بزرگ‌ترین مراجع تقلید شیعه و رهبر فکری [[جنبش مشروطه ایران]] بود. وی در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در نجف، به‌زودی در شمار مراجع عالی‌قدر شیعه قرار گرفت. اثر مهم او، ''کفایة‌الاصول''، از بنیادی‌ترین متون فقه اصولی به‌شمار می‌رود. با گسترش جنبش [[عدالت‌خانه]] و اعتراض مردم ایران به استبداد قاجار، آخوند خراسانی همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به حمایت از جنبش برخاست و با صدور فتوای تاریخی «وجوب مشروطه»، مشروعیت دینی را برای آن فراهم آورد. او مشروطه را نظامی قانون‌مند و منطبق با عدالت اسلامی می‌دانست و در برابر مشروعه‌خواهان به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری]] ایستاد. در دوران استبداد صغیر، آخوند خراسانی با ارسال تلگراف‌ها و فتاوا، مردم را به مقاومت در برابر [[محمد علی شاه|محمدعلی‌شاه]] فراخواند و پشتیبان اصلی مجلس و مجاهدان تبریز شد. مرگ ناگهانی او در نجف، در آستانهٔ بازگشت به ایران، ضایعه‌ای بزرگ برای جنبش مشروطه بود. پژوهشگران معاصر او را فقیهی می‌دانند که توانست میان شریعت اسلامی و قانون مدرن پیوندی فکری و تاریخی برقرار کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه و تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه و تحصیلات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در سال ۱۲۵۵ق (۱۸۳۹م) در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات اولیهٔ خود را در مشهد آغاز کرد و سپس به نجف رفت. در حوزهٔ علمیه نجف از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و دیگر فقهای برجسته بود و به‌زودی در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. اثر مهم او &#039;&#039;کفایة الاصول&#039;&#039;، کتابی در اصول فقه، هنوز از متون اصلی حوزه‌های علمیه است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در سال ۱۲۵۵ق (۱۸۳۹م) در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات اولیهٔ خود را در مشهد آغاز کرد و سپس به نجف رفت. در حوزهٔ علمیه نجف از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و دیگر فقهای برجسته بود و به‌زودی در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. اثر مهم او &#039;&#039;کفایة الاصول&#039;&#039;، کتابی در اصول فقه، هنوز از متون اصلی حوزه‌های علمیه است.</div></td></tr> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81410&oldid=prev 2025-10-05T16:01:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام              = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام              = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            = [[پرونده:آخوند ملا محمدکاظم خراسانی.jpg]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر            = [[پرونده:آخوند ملا محمدکاظم خراسانی.jpg]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر      =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">250px</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر      =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان تصویر      =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان تصویر      =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زادروز            = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۲۵۵ هجری قمری / ۱۸۳۹ میلادی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زادروز            = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۲۱۷ ه.ش</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زادگاه            = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد، ایران</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زادگاه            = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ مرگ        = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۲۹ هجری قمری / ۱۹۱۱ میلادی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ مرگ        = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۲۹۰ ه.ش</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان مرگ          = نجف اشرف، عراق</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان مرگ          = نجف اشرف، عراق</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عرض جغرافیایی محل دفن =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عرض جغرافیایی محل دفن =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| latd=|latm=|lats=|latNS=N</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| latd=|latm=|lats=|latNS=N</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| longd=|longm=|longs=|longEW=E</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| longd=|longm=|longs=|longEW=E</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی        = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجف اشرف</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی        =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ملیت              = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ملیت              =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نژاد              =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نژاد              =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تابعیت            = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تابعیت            =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تحصیلات          = فقه، اصول و فلسفه در حوزه علمیه نجف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تحصیلات          = فقه، اصول و فلسفه در حوزه علمیه نجف</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دانشگاه          =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دانشگاه          =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیشه              = مرجع تقلید، فقیه و رهبر فکری مشروطه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیشه              = مرجع تقلید، فقیه و رهبر فکری مشروطه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال‌های فعالیت    = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدود ۱۲۷۰ تا ۱۳۲۹ هجری قمری</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال‌های فعالیت    =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کارفرما          =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کارفرما          =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نهاد              = حوزه علمیه نجف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نهاد              = حوزه علمیه نجف</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شناخته‌شده برای    = رهبری فکری و فتوای حمایت از انقلاب مشروطه ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شناخته‌شده برای    = رهبری فکری و فتوای حمایت از انقلاب مشروطه ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نقش‌های برجسته    = صدور فتوای وجوب مشروطه، رهبری علمای نجف، حمایت از مجلس شورای ملی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نقش‌های برجسته    = صدور فتوای وجوب مشروطه، رهبری علمای نجف، حمایت از مجلس شورای ملی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک              = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقه سیاسی و عدالت‌خواهی اسلامی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک              =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تأثیرگذاران      = شیخ مرتضی انصاری، میرزای شیرازی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تأثیرگذاران      = شیخ مرتضی انصاری، میرزای شیرازی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تأثیرپذیرفتگان    = علما و مجاهدان مشروطه‌خواه ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تأثیرپذیرفتگان    = علما و مجاهدان مشروطه‌خواه ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهر خانگی        = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجف</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهر خانگی        =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تلویزیون          =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تلویزیون          =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| لقب              = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخوند خراسانی، فقیه آزادی‌خواه</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| لقب              =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حزب              =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| حزب              =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جنبش              = انقلاب مشروطه ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جنبش              = انقلاب مشروطه ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مخالفان          = محمدعلی‌شاه قاجار، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستبدین، </del>شیخ فضل‌الله نوری</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مخالفان          = محمدعلی‌شاه قاجار، شیخ فضل‌الله نوری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| هیئت              =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| هیئت              =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دین              = اسلام</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دین              = اسلام</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مذهب              = شیعه دوازده‌امامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مذهب              = شیعه دوازده‌امامی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| منصب              = مرجع تقلید و فقیه بزرگ شیعه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| منصب              = مرجع تقلید و فقیه بزرگ شیعه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکتب              = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقه اصولی و اصلاح‌طلبی دینی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکتب              =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار              = ''کفایة الأصول''، ''حاشیه بر مکاسب''، فتاوا و تلگراف‌های سیاسی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار              = ''کفایة الأصول''، ''حاشیه بر مکاسب''، فتاوا و تلگراف‌های سیاسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و...</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| خویشاوندان سرشناس =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| خویشاوندان سرشناس =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جوایز            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جوایز            =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه            =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس            =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}'''آخوند ملا محمدکاظم خراسانی''' (۱۲۵۵ق/۱۸۳۹م – ۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م)، از بزرگ‌ترین مراجع تقلید شیعه و رهبر فکری [[جنبش مشروطه ایران]] بود. وی در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در نجف، به‌زودی در شمار مراجع عالی‌قدر شیعه قرار گرفت. اثر مهم او، ''کفایة‌الاصول''، از بنیادی‌ترین متون فقه اصولی به‌شمار می‌رود. با گسترش جنبش [[عدالت‌خانه]] و اعتراض مردم ایران به استبداد قاجار، آخوند خراسانی همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به حمایت از جنبش برخاست و با صدور فتوای تاریخی «وجوب مشروطه»، مشروعیت دینی را برای آن فراهم آورد. او مشروطه را نظامی قانون‌مند و منطبق با عدالت اسلامی می‌دانست و در برابر مشروعه‌خواهان به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری]] ایستاد. در دوران استبداد صغیر، آخوند خراسانی با ارسال تلگراف‌ها و فتاوا، مردم را به مقاومت در برابر [[محمد علی شاه|محمدعلی‌شاه]] فراخواند و پشتیبان اصلی مجلس و مجاهدان تبریز شد. مرگ ناگهانی او در نجف، در آستانهٔ بازگشت به ایران، ضایعه‌ای بزرگ برای جنبش مشروطه بود. پژوهشگران معاصر او را فقیهی می‌دانند که توانست میان شریعت اسلامی و قانون مدرن پیوندی فکری و تاریخی برقرار کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|image size=200px</ins>}}'''آخوند ملا محمدکاظم خراسانی''' (۱۲۵۵ق/۱۸۳۹م – ۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م)، از بزرگ‌ترین مراجع تقلید شیعه و رهبر فکری [[جنبش مشروطه ایران]] بود. وی در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در نجف، به‌زودی در شمار مراجع عالی‌قدر شیعه قرار گرفت. اثر مهم او، ''کفایة‌الاصول''، از بنیادی‌ترین متون فقه اصولی به‌شمار می‌رود. با گسترش جنبش [[عدالت‌خانه]] و اعتراض مردم ایران به استبداد قاجار، آخوند خراسانی همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به حمایت از جنبش برخاست و با صدور فتوای تاریخی «وجوب مشروطه»، مشروعیت دینی را برای آن فراهم آورد. او مشروطه را نظامی قانون‌مند و منطبق با عدالت اسلامی می‌دانست و در برابر مشروعه‌خواهان به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری]] ایستاد. در دوران استبداد صغیر، آخوند خراسانی با ارسال تلگراف‌ها و فتاوا، مردم را به مقاومت در برابر [[محمد علی شاه|محمدعلی‌شاه]] فراخواند و پشتیبان اصلی مجلس و مجاهدان تبریز شد. مرگ ناگهانی او در نجف، در آستانهٔ بازگشت به ایران، ضایعه‌ای بزرگ برای جنبش مشروطه بود. پژوهشگران معاصر او را فقیهی می‌دانند که توانست میان شریعت اسلامی و قانون مدرن پیوندی فکری و تاریخی برقرار کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه و تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه و تحصیلات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در سال ۱۲۵۵ق (۱۸۳۹م) در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات اولیهٔ خود را در مشهد آغاز کرد و سپس به نجف رفت. در حوزهٔ علمیه نجف از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و دیگر فقهای برجسته بود و به‌زودی در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. اثر مهم او &#039;&#039;کفایة الاصول&#039;&#039;، کتابی در اصول فقه، هنوز از متون اصلی حوزه‌های علمیه است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخوند خراسانی در سال ۱۲۵۵ق (۱۸۳۹م) در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات اولیهٔ خود را در مشهد آغاز کرد و سپس به نجف رفت. در حوزهٔ علمیه نجف از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و دیگر فقهای برجسته بود و به‌زودی در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. اثر مهم او &#039;&#039;کفایة الاصول&#039;&#039;، کتابی در اصول فقه، هنوز از متون اصلی حوزه‌های علمیه است.</div></td></tr> </table>

Khosro https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=81405&oldid=prev 2025-10-05T10:10:05Z

<p>ایجاد صفحه جدید و انتشار مقاله</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br /> | اندازه جعبه =<br /> | عنوان = <br /> | نام = آخوند ملا محمدکاظم خراسانی<br /> | تصویر = [[پرونده:آخوند ملا محمدکاظم خراسانی.jpg]]<br /> | اندازه تصویر =250px<br /> | عنوان تصویر =آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، مرجع عالی نجف و رهبر فکری جنبش مشروطه ایران<br /> | زادروز = ۱۲۵۵ هجری قمری / ۱۸۳۹ میلادی<br /> | زادگاه = مشهد، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۱۳۲۹ هجری قمری / ۱۹۱۱ میلادی<br /> | مکان مرگ = نجف اشرف، عراق<br /> | عرض جغرافیایی محل دفن =<br /> | طول جغرافیایی محل دفن =<br /> | latd=|latm=|lats=|latNS=N<br /> | longd=|longm=|longs=|longEW=E<br /> | محل زندگی = نجف اشرف<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | نژاد =<br /> | تابعیت = ایرانی<br /> | تحصیلات = فقه، اصول و فلسفه در حوزه علمیه نجف<br /> | دانشگاه =<br /> | پیشه = مرجع تقلید، فقیه و رهبر فکری مشروطه<br /> | سال‌های فعالیت = حدود ۱۲۷۰ تا ۱۳۲۹ هجری قمری<br /> | کارفرما =<br /> | نهاد = حوزه علمیه نجف<br /> | نماینده =<br /> | شناخته‌شده برای = رهبری فکری و فتوای حمایت از انقلاب مشروطه ایران<br /> | نقش‌های برجسته = صدور فتوای وجوب مشروطه، رهبری علمای نجف، حمایت از مجلس شورای ملی<br /> | سبک = فقه سیاسی و عدالت‌خواهی اسلامی<br /> | تأثیرگذاران = شیخ مرتضی انصاری، میرزای شیرازی<br /> | تأثیرپذیرفتگان = علما و مجاهدان مشروطه‌خواه ایران<br /> | شهر خانگی = نجف<br /> | تلویزیون =<br /> | لقب = آخوند خراسانی، فقیه آزادی‌خواه<br /> | حزب =<br /> | جنبش = انقلاب مشروطه ایران<br /> | مخالفان = محمدعلی‌شاه قاجار، مستبدین، شیخ فضل‌الله نوری<br /> | هیئت =<br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = شیعه دوازده‌امامی<br /> | منصب = مرجع تقلید و فقیه بزرگ شیعه<br /> | مکتب = فقه اصولی و اصلاح‌طلبی دینی<br /> | آثار = &#039;&#039;کفایة الأصول&#039;&#039;، &#039;&#039;حاشیه بر مکاسب&#039;&#039;، فتاوا و تلگراف‌های سیاسی<br /> | خویشاوندان سرشناس =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | اندازه امضا =<br /> | وبگاه =<br /> | پانویس =<br /> }}&#039;&#039;&#039;آخوند ملا محمدکاظم خراسانی&#039;&#039;&#039; (۱۲۵۵ق/۱۸۳۹م – ۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م)، از بزرگ‌ترین مراجع تقلید شیعه و رهبر فکری [[جنبش مشروطه ایران]] بود. وی در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در نجف، به‌زودی در شمار مراجع عالی‌قدر شیعه قرار گرفت. اثر مهم او، &#039;&#039;کفایة‌الاصول&#039;&#039;، از بنیادی‌ترین متون فقه اصولی به‌شمار می‌رود. با گسترش جنبش [[عدالت‌خانه]] و اعتراض مردم ایران به استبداد قاجار، آخوند خراسانی همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به حمایت از جنبش برخاست و با صدور فتوای تاریخی «وجوب مشروطه»، مشروعیت دینی را برای آن فراهم آورد. او مشروطه را نظامی قانون‌مند و منطبق با عدالت اسلامی می‌دانست و در برابر مشروعه‌خواهان به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری]] ایستاد. در دوران استبداد صغیر، آخوند خراسانی با ارسال تلگراف‌ها و فتاوا، مردم را به مقاومت در برابر [[محمد علی شاه|محمدعلی‌شاه]] فراخواند و پشتیبان اصلی مجلس و مجاهدان تبریز شد. مرگ ناگهانی او در نجف، در آستانهٔ بازگشت به ایران، ضایعه‌ای بزرگ برای جنبش مشروطه بود. پژوهشگران معاصر او را فقیهی می‌دانند که توانست میان شریعت اسلامی و قانون مدرن پیوندی فکری و تاریخی برقرار کند.<br /> ==زندگی‌نامه و تحصیلات==<br /> آخوند خراسانی در سال ۱۲۵۵ق (۱۸۳۹م) در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات اولیهٔ خود را در مشهد آغاز کرد و سپس به نجف رفت. در حوزهٔ علمیه نجف از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و دیگر فقهای برجسته بود و به‌زودی در شمار مراجع تقلید شیعه قرار گرفت. اثر مهم او &#039;&#039;کفایة الاصول&#039;&#039;، کتابی در اصول فقه، هنوز از متون اصلی حوزه‌های علمیه است.<br /> <br /> او در نجف مرجعیت گسترده یافت و پیروان بسیاری در ایران و عراق داشت. همین جایگاه مرجعیت او را به یکی از چهره‌های بانفوذ جهان اسلام در آغاز قرن بیستم بدل ساخت (آدمیت، &#039;&#039;ایدئولوژی نهضت مشروطیت&#039;&#039;، ۱۳۵۶).<br /> ==ورود به سیاست و حمایت از مشروطه==<br /> ===بیداری سیاسی===<br /> با آغاز جنبش عدالت‌خانه در ایران، اخبار ظلم حکام و اعتراض‌های مردم به نجف رسید. آخوند خراسانی، همراه با دو مرجع دیگر، میرزا حسین خلیلی تهرانی و شیخ عبدالله مازندرانی، به سرعت به حمایت از این حرکت برخاست.<br /> ===فتوای حمایت از مشروطه===<br /> او در فتوایی تاریخی اعلام کرد:&lt;blockquote&gt;«وجوب مشروطه به منزلهٔ وجوب شرعی است، و بر همهٔ مسلمانان لازم است که از آن حمایت کنند.»&lt;/blockquote&gt;این فتوا، به روایت کسروی، «روح تازه‌ای در کالبد مشروطه دمید و توده‌ها را دلگرم ساخت» (&#039;&#039;تاریخ مشروطه ایران&#039;&#039;، ۱۳۲۵).<br /> ===نقش در مهاجرت کبری===<br /> در جریان بست‌نشینی مردم در سفارت انگلیس (۱۲۸۵ش)، آخوند خراسانی تلگراف‌های متعدد به تهران فرستاد و از خواسته‌های مردم دفاع کرد. این موضع‌گیری مشروعیت شرعی بزرگی به جنبش بخشید.<br /> ==نقش در دوران مجلس اول==<br /> پس از تأسیس مجلس شورای ملی، آخوند خراسانی از نجف به‌طور مداوم با تلگراف و نامه پشتیبان نمایندگان بود. او دخالت محمدعلی‌شاه در امور مجلس را محکوم کرد و مشروعه‌خواهان را به مخالفت با ملت متهم ساخت.<br /> <br /> در جریان استبداد صغیر (۱۲۸۷ش)، آخوند خراسانی بارها فتوای جهاد علیه محمدعلی‌شاه را صادر کرد و مردم تبریز و گیلان را در مقاومت دلگرم ساخت. کسروی یادآور می‌شود: «اگر آخوند نمی‌بود، تبریز تنها می‌ماند» (&#039;&#039;تاریخ هجده‌ساله آذربایجان&#039;&#039;، ۱۳۲۳).<br /> ==اندیشه‌ها و مبانی فکری==<br /> *&#039;&#039;&#039;حکومت قانون:&#039;&#039;&#039; آخوند مشروطه را معادل حکومت قانون می‌دانست که مانع استبداد می‌شود.<br /> *&#039;&#039;&#039;عدالت اجتماعی:&#039;&#039;&#039; اجرای [[عدالت]] را هدف اصلی مجلس می‌خواند.<br /> *&#039;&#039;&#039;فقه و سیاست:&#039;&#039;&#039; او معتقد بود که فقیهان باید ناظر باشند، اما حکومت اجرایی می‌تواند بر پایهٔ قانون عرفی اداره شود.<br /> *&#039;&#039;&#039;تقابل با مشروعه‌خواهان:&#039;&#039;&#039; در برابر شیخ فضل‌الله نوری، مشروطه را همسو با شریعت دانست، نه مخالف آن.<br /> به گفتهٔ آجودانی، آخوند «نمونهٔ فقیهی است که مفهوم مدرن قانون را با سنت فقهی آشتی داد» (&#039;&#039;مشروطه ایرانی&#039;&#039;، ۱۳۷۷).<br /> ==واپسین سال‌ها==<br /> آخوند خراسانی تا پایان عمر (۱۳۲۹ق/۱۹۱۱م) در نجف ماند و از دور به هدایت مشروطه پرداخت. او اندکی پیش از حرکت به ایران (برای جلوگیری از بازگشت استبداد)، درگذشت. مرگ ناگهانی او در شرایط بحرانی، ضایعه‌ای بزرگ برای مشروطه‌خواهان بود.<br /> ==جایگاه در تاریخ‌نگاری==<br /> *&#039;&#039;&#039;کسروی&#039;&#039;&#039;: او را پشتوانهٔ بزرگ مشروطه می‌خواند (۱۳۲۵).<br /> *&#039;&#039;&#039;آدمیت&#039;&#039;&#039;: آخوند را «رهبر ایدئولوژیک مشروطه» معرفی می‌کند که اندیشهٔ سیاسی را با فقه پیوند داد (&#039;&#039;ایدئولوژی نهضت مشروطیت&#039;&#039;، ۱۳۵۶).<br /> *&#039;&#039;&#039;هما ناطق&#039;&#039;&#039;: او را نمونه‌ای از روحانیت آزادی‌خواه می‌داند که برخلاف نوری، با مردم همراه شد (&#039;&#039;ایرانیان و اندیشه تجدد&#039;&#039;، ۱۳۷۷).<br /> *&#039;&#039;&#039;آبراهامیان&#039;&#039;&#039;: نقش او را در بسیج توده‌ها از طریق فتوای دینی تحلیل می‌کند (&#039;&#039;ایران بین دو انقلاب&#039;&#039;، ۱۳۷۷).<br /> *&#039;&#039;&#039;آفاری&#039;&#039;&#039;: او را یکی از چهره‌های کلیدی می‌داند که حتی زنان مشروطه‌خواه به فتاوایش استناد می‌کردند (&#039;&#039;انقلاب مشروطه ایران&#039;&#039;، ۱۳۸۷).<br /> *&#039;&#039;&#039;آجودانی&#039;&#039;&#039;: تأکید می‌کند که آخوند با تلفیق واژهٔ «مشروطه» و «عدالت» سنت و مدرنیته را پیوند زد (&#039;&#039;مشروطه ایرانی&#039;&#039;، ۱۳۷۷).<br /> ==جمع‌بندی==<br /> آخوند خراسانی نه‌تنها یکی از مراجع بزرگ دینی شیعه بود، بلکه به‌عنوان رهبر فکری مشروطه، نقشی تعیین‌کننده در مشروعیت‌بخشی به جنبش ایفا کرد. او توانست با فتوای خود مشروطه را به واجب شرعی بدل کند و از این راه پیوندی میان دین و آزادی سیاسی ایجاد نماید. نام او در تاریخ مشروطه به‌عنوان «فقیه آزادی‌خواه» باقی مانده است.<br /> ==منابع==<br /> *کسروی، احمد. &#039;&#039;تاریخ مشروطهٔ ایران&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ۱۳۲۵ش.<br /> *کسروی، احمد. &#039;&#039;تاریخ هجده‌سالهٔ آذربایجان&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ۱۳۲۳ش.<br /> *ناظم‌الاسلام کرمانی. &#039;&#039;تاریخ بیداری ایرانیان&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۲ش.<br /> *آدمیت، فریدون. &#039;&#039;ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران&#039;&#039;. تهران: پیام، ۱۳۵۶.<br /> *ناطق، هما. &#039;&#039;ایرانیان و اندیشه تجدد&#039;&#039;. تهران: طرح نو، ۱۳۷۷.<br /> *آبراهامیان، یرواند. &#039;&#039;ایران بین دو انقلاب&#039;&#039;. ترجمهٔ احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی. تهران: نشر نی، ۱۳۷۷.<br /> *آجودانی، ماشاءالله. &#039;&#039;مشروطه ایرانی&#039;&#039;. تهران: اختران، ۱۳۷۷.<br /> *آفاری، ژانت. &#039;&#039;انقلاب مشروطه ایران&#039;&#039;. ترجمهٔ یعقوب آژند. تهران: نشر نی، ۱۳۸۷.<br /> *افشار، ایرج. &#039;&#039;اسناد و نوشته‌های مشروطه&#039;&#039;. تهران: توس، ۱۳۶۴.</div>

Alireza k h