https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%B0%D8%B1
آذر - تاریخچهٔ نسخهها
2026-04-15T21:03:12Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.0
https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%B0%D8%B1&diff=52934&oldid=prev
Ehsan در ۵ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۸
2020-11-05T08:08:36Z
<p></p>
<a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%B0%D8%B1&diff=52934&oldid=52933">نمایش تغییرات</a>
Ehsan
https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D8%B0%D8%B1&diff=52933&oldid=prev
Ehsan: صفحهای تازه حاوی «{{آذر}} {{دیگر کاربردها}} '''آذر''' ، نهمین ماه گاهشماری هجری خورشیدی|سال خورشی...» ایجاد کرد
2020-11-05T08:07:06Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{آذر}} {{دیگر کاربردها}} '''آذر''' ، نهمین ماه گاهشماری هجری خورشیدی|سال خورشی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{آذر}}<br />
{{دیگر کاربردها}}<br />
'''آذر''' ، نهمین ماه [[گاهشماری هجری خورشیدی|سال خورشیدی]] است و همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۲۴۷م سال آغاز شده و در روز ۲۷۶م سال پایان مییابد. آذر سومین و آخرین ماه فصل [[پاییز]] است. برج فلکی آذرماه [[برج قوس]] ♐(کمان) است.<br />
<br />
در [[گاهشماری رسمی ایران]] نام این ماه از نام ماه نهم [[گاهشماری اوستایی نو]] برگرفته شدهاست. در گاهشماری [زرتشتی] نهمین روز هر برج نیز آذر نام دارد و در آذرروز از آذرماه، جشن [[آذرگان]] برگزار میشود. ایزد این ماه [[آذر (ایزد)|ایزدآذر]] است.<br />
<br />
[[آذر (ایزد)|ایزدآذر]]، در اسطورههای ایرانی و زرتشتی، ایزد نگاهبان آتش و فروزه [[اهورامزدا]] است برای همین گاه جایگاه او را در شمار [[امشاسپندان]] نیز آوردهاند و او را پسر اهورامزدا دانستهاند.<br />
<br />
== واژهشناسی ==<br />
واژهٔ آذر بهمعنای آتش و در [[اوستایی]] ''آتَر (ātar)'' و 'آدُر (ĀDUR)'' و در [[پارسی میانه]] ''آدُر (ĀDUR یا ādar)'' است. واژهٔ ''آتَش (ātaš)'' که در پارسی میانه ''آتَخش (ātaxš)'' بوده، برگرفته از این واژه است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=M. Boyce|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/adur-and-adar-middle-persian-word-for-fire-the-avestan-form-is-atar-of-unknown-derivation-and-the-late-form|عنوان=ĀDUR|ناشر=ENCYCLOPÆDIA IRANICA|تاریخ=|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005090648/http://www.iranicaonline.org/articles/adur-and-adar-middle-persian-word-for-fire-the-avestan-form-is-atar-of-unknown-derivation-and-the-late-form|archivedate=۵ اکتبر ۲۰۱۳|dead-url=yes}}</ref>''<br />
<br />
== آذر در زبان و گاه شماری دیگر ==<br />
در [[گاه شماری میلادی]] این ماه با شروع ماه [[نوامبر]] آغاز میشود و در تقویم شمسی افغانستان قوس نامیده میشود.<br />
<br />
== رویدادها ==<br />
== مناسبتها ==<br />
'''[[۱ آذر|۱]]'''<br />
* [[آذرجشن]]<br />
'''[[۹ آذر|۹]]'''<br />
* [[جشن آذرگان]]<br />
'''[[۱۵ آذر|۱۵]]'''<br />
<br />
* [[روز هوانیروز]]<br />
* [[روز حسابدار]]<br />
<br />
'''[[۱۶ آذر|۱۶]]'''<br />
* [[روز دانشجو]]<br />
'''[[۳۰ آذر|۳۰]]'''<br />
* روز انارام، جشن میانه سال، جشن [[شب یلدا]] یا شب چله: [[انقلاب زمستانی]] و جشن زایش خورشید است، ایرانیان در این شب با فراهم آوردن خوراکیهای گوناگون تا بامداد به انتظار دیدار نخستین پرتوهای خورشید بیدار مینشستهاند.<br />
'''[[۲۵ آذر|۲۵]]'''<br />
* روز پژوهش<br />
<br />
== نامگذاریها ==<br />
'''[[۵ آذر|۵]]'''<br />
* روز [[بسیج مستضعفان]]<br />
'''[[۷ آذر|۷]]'''<br />
* روز [[نیروی دریایی ایران|نیروی دریایی]]<br />
'''[[۹ آذر|۹]]'''<br />
* روز بزرگداشت [[شیخ مفید]].<br />
'''[[۱۰ آذر|۱۰]]'''<br />
* روز [[مجلس شورای اسلامی|مجلس]].<br />
'''[[۱۲ آذر|۱۲]]'''<br />
* روز جهانی معلولان.<br />
'''[[۱۴ آذر|۱۴]]'''<br />
* روز [[بیمه]].<br />
'''[[۱۵ آذر|۱۵]]'''<br />
* روز [[هوانیروز]]<br />
'''[[۱۶ آذر|۱۶]]'''<br />
* روز [[دانشجو]].<br />
'''[[۱۹ آذر|۱۹]]'''<br />
* روز جهانی [[حقوق بشر]].<br />
'''[[۲۵ آذر|۲۵]]'''<br />
* روز [[پژوهش]]. روز مادر پیش از انقلاب ۱۳۵۷.<br />
'''[[۲۶ آذر|۲۶]]'''<br />
* روز حمل و نقل.<br />
'''[[۲۷ آذر|۲۷]]'''<br />
* روز وحدت حوزه و دانشگاه.<br />
<br />
== زادروزها ==<br />
'''[[۱ آذر#زادروزها|۱]]'''<br />
* ۱۳۳۶ - [[ایرج بسطامی]] خواننده<br />
* ۱۳۴۲ - [[امیر قلعه نویی]] سرمربی فوتبال<br />
* ۱۳۴۵ - [[فریبا کوثری]]<br />
* ۱۳۶۵ - [[اسکارلت جانسون]]<br />
<br />
'''[[۲ آذر#زادروزها|۲]]'''<br />
* ۱۳۰۸ - [[ویگن]] خواننده<br />
* ۱۳۱۲ - [[علی شریعتی]]<br />
* ۱۳۵۶ - [[حمید گودرزی]]<br />
* ۱۳۴۷ - [[حمید حسنی]]، پژوهشگر، فرهنگنویس و ویراستار<br />
<br />
'''[[۳ آذر#زادروزها|۳]]'''<br />
* ۱۳۴۲ - [[کیهان کلهر]] آهنگساز و نوازنده<br />
* ۱۳۴۷ - [[امید زندگانی]] بازیگر و مجری<br />
<br />
'''[[۴ آذر#زادروزها|۴]]'''<br />
* ۱۳۶۳ - [[لیلا بلوکات]] بازیگر<br />
* ۱۳۷۵ - [[علی شادمان]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۵ آذر#زادروزها|۵]]'''<br />
* ۱۳۱۳ - '''[[جمشید مشایخی]]'''، بازیگر <br />
* ۱۳۳۴ - '''[[محمدعلی بنی اسدی]]'''، نقاش، تصویرگر.<br />
* ۱۳۳۷ - '''[[نادر مشایخی]]'''، [[موسیقیدان]] و [[رهبر ارکستر]].<br />
<br />
'''[[۶ آذر#زادروزها|۶]]'''<br />
* ۱۳۱۳ - [[جمشید مشایخی]] بازیگر پیشکسوت<br />
* ۱۳۲۶ - [[داریوش فرهنگ]] کارگردان، فیلم نامهنویس و بازیگر<br />
<br />
'''[[۷ آذر#زادروزها|۷]]'''<br />
* ۱۳۵۷ - [[روزبه بمانی]] شاعر و ترانهسرا<br />
<br />
'''[[۸ آذر#زادروزها|۸]]'''<br />
* ۱۳۴۴ - [[سروش صحت]] بازیگر، کارگردان و نویسنده<br />
* ۱۳۵۶ - [[الهام حمیدی]] بازیگر<br />
* ۱۳۵۹ - [[هومن سیدی]] بازیگر، کارگردان و نویسنده<br />
<br />
'''[[۹ آذر#زادروزها|۹]]'''<br />
* ۱۳۶۳ - [[آزاده نامداری]] مجری<br />
* ۱۳۵۶ - [[پانتهآ پناهیها]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۱۰ آذر#زادروزها|۱۰]]'''<br />
* ۱۳۰۲ - [[نظام فاطمی]] ادیب، ترانهسرا، و فیلمساز<br />
* ۱۳۶۰ - [[مینا ساداتی]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۱۱ آذر#زادروزها|۱۱]]'''<br />
* ۱۳۰۲ - [[جلال آل احمد]]<br />
* ۱۳۴۵ - [[علی مصفا]] بازیگر، نویسنده، تهیهکننده و کارگردان<br />
* ۱۳۵۶ - [[سالار عقیلی]] خواننده<br />
<br />
'''[[۱۲ آذر#زادروزها|۱۲]]'''<br />
* ۱۳۲۵ [[کورش یغمایی|کوروش یغمایی]] خواننده راک<br />
<br />
'''[[۱۳ آذر#زادروزها|۱۳]]'''<br />
* ۱۳۷۴ - [[امیرمحمد متقیان]] مجری کودک<br />
<br />
'''[[۱۴ آذر#زادروزها|۱۴]]'''<br />
* ۱۲۸۰ - [[ورنر هایزنبرگ]] [[فهرست فیزیکدانان|فیزیکدان]] [[آلمان|آلمانی]] و از بنیانگذاران [[فیزیک کوانتومی]]<br />
* ۱۳۵۹ - [[علی صادقی]] بازیگر<br />
* ۱۳۶۱ - [[پندار اکبری]] بازیگر<br />
* ۱۳۷۵ - [[علی یاسینی]] خواننده<br />
<br />
'''[[۱۵ آذر#زادروزها|۱۵]]'''<br />
<br />
'''[[۱۶ آذر#زادروزها|۱۶]]'''<br />
* ۱۳۵۰ - [[مهراب قاسمخانی]] نویسنده<br />
<br />
'''[[۱۷ آذر#زادروزها|۱۷]]'''<br />
* ۱۳۱۸ - [[داریوش مهرجویی]] کارگردان، نویسنده و مترجم<br />
<br />
'''[[۱۸ آذر#زادروزها|۱۸]]'''<br />
* ۱۲۶۵ - [[ملک الشعرای بهار|ملکالشعرای بهار]]<br />
<br />
'''[[۱۹ آذر#زادروزها|۱۹]]'''<br />
<br />
'''[[۲۰ آذر#زادروزها|۲۰]]'''<br />
<br />
'''[[۲۱ آذر#زادروزها|۲۱]]'''<br />
* [[احمد شاملو]] شاعر و مترجم<br />
* [[حشمت مهاجرانی]] مربی فوتبال<br />
* ۱۳۷۰ - [[هستی مهدویفر|هستی مهدوی]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۲۲ آذر#زادروزها|۲۲]]'''<br />
* ۱۳۳۳ - [[رسول صدرعاملی]] کارگردان سینما<br />
<br />
'''[[۲۳ آذر#زادروزها|۲۳]]'''<br />
* ۱۳۲۸ - [[ناصر حجازی]] مربی و بازیکن فوتبال<br />
<br />
'''[[۲۴ آذر#زادروزها|۲۴]]'''<br />
<br />
'''[[۲۵ آذر#زادروزها|۲۵]]'''<br />
* ۱۳۱۸ [[مهدی فتحی]] بازیگر تلویزیون تئاتر سینما<br />
* 1373 [[امیر مینائی]] عارف و عالم برجسته ایران<br />
<br />
'''[[۲۶ آذر#زادروزها|۲۶]]'''<br />
<br />
'''[[۲۷ آذر#زادروزها|۲۷]]'''<br />
<br />
'''[[۲۸ آذر#زادروزها|۲۸]]'''<br />
* ۱۳۵۶ - [[سپند امیرسلیمانی]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۲۹ آذر#زادروزها|۲۹]]'''<br />
* ۱۳۴۴ - [[مهتاب نصیرپور]] بازیگر<br />
* ۱۳۶۳ - [[سیاوش خیرابی]] بازیگر<br />
<br />
'''[[۳۰ آذر#زادروزها|۳۰]]'''<br />
* ۱۳۵۴ - [[لاله اسکندری]] بازیگر و عکاس<br />
<br />
== درگذشتها ==<br />
۱ آذر:<br />
* [[محمد عشقی نوایی]]، سازندهٔ سهتار، ۱۳۶۶ شمسی<br />
* [[مسعود سالاری]]، سازندهٔ تار، سهتار و تنبور، ۱۳۷۶ شمسی<br />
۲ آذر:<br />
* [[غلامحسین ساعدی]]، نویسنده، پژوهشگر و روانشناس، ۱۳۶۴ شمسی<br />
* [[حسین گلگلاب]]؛ ادیب، شاعر و ترانهسرا، ۱۳۶۳ شمسی<br />
* [[درویش خان]]، ۱۳۰۵ شمسی<br />
۳ آذر:<br />
* [[محمود کریمی]]، ردیفدان و مدرس آواز، ۱۳۶۳ شمسی<br />
<br />
۵ آذر:<br />
* [[محمدعلی فروغی]]، ۱۳۲۱ ش<br />
* [[حسن میرخانی]]، از بنیانگذاران انجمن خوشنویسان ایران، ۱۳۶۹ ش<br />
۷ آذر:<br />
* [[میرزا حسن زرینخط]]، استاد خوشنویسی، ۱۳۵۷ ش<br />
* [[جلال تاج اصفهانی]]، خواننده، ردیفدان و مدرس آواز، ۱۳۶۰ ش<br />
* [[حمید مصدق]]، شاعر و وکیل، ۱۳۷۷ ش<br />
۸ آذر:<br />
* [[سید محمدهاشم پیر]]، از مورخان و پایهگذاران جنبشهای نوین فکری در ایران، ۱۳۲۵ ش<br />
۹ آذر:<br />
* [[عیسی بهنام]]، باستانشناس و استاد دانشگاه تهران، ۱۳۶۳<br />
* [[مهدی خالدی]]، نوازنده ویولون و مدرس ۱۳۶۹ ش<br />
۱۰ آذر:<br />
* [[آیت الله مدرس]]، ۱۳۱۶<br />
۱۱ آذر:<br />
* [[میرزا کوچک خان]]، ۱۳۰۰<br />
۱۲ آذر:<br />
* [[نصرتالله گلپایگانی]]، نوازنده تار، ویولون، تنبک و آهنگساز، ۱۳۴۱<br />
۱۳ آذر:<br />
* [[عمر خیام نیشابوری]]، ۵۰۲<br />
* [[آیت الله گلپایگانی]]، ۱۳۷۲<br />
۱۴ آذر:<br />
* [[غلامحسین یوسفی]]، استاد زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۶۹<br />
* [[علی حاتمی]]، فیلمساز، ۱۳۷۵<br />
۱۵ آذر:<br />
* [[احمد کشوری]]<br />
۱۶ آذر:<br />
* [[میرزا آقا امامی اصفهانی]] (محمد مهدوی)، نقاش، ۱۳۳۴<br />
* [[هوشنگ پزشک نیا]]، نقاش معاصر ایرانی، ۱۳۵۱<br />
* [[جواد معروفی]]، نوازندهٔ پیانو و آهنگساز، ۱۳۷۲<br />
۱۹ آذر:<br />
* [[سعدی]]، ۶۷۱<br />
۲۶ آذر:<br />
* [[مولوی]]، ۶۵۲<br />
۲۹ آذر:<br />
* [[ابوالحسن صبا]]، ۱۳۳۶<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
* [http://calendar.ut.ac.ir/Fa/TYear/Data/Full-1388.pdf برگرفته از تقویم رسمی ایران، در سال ۱۳۸۸]<br />
<br />
{{ماههای خورشیدی}}<br />
{{گاهشماری-خرد}}<br />
<br />
[[رده:آذر|*]]<br />
[[رده:ماههای خورشیدی]]</div>
Ehsan