https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 2026-09-12T03:37:25Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=91068&oldid=prev 2026-08-04T18:01:12Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''استان کرمان'''، یکی از کهن‌ترین و پهناورترین استان‌های ایران است که پیشینه آن به هزاره‌های پیش از میلاد بازمی‌گردد و تمدن باستانی جیرفت از مهم‌ترین شواهد تاریخی آن به شمار می‌رود. این استان به دلیل موقعیت راهبردی خود در مسیر ارتباطی فلات ایران با خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس، </del>دریای عمان و هند، همواره از اهمیت سیاسی، اقتصادی و بازرگانی برخوردار بوده است. کرمان با وجود اقلیم عمدتاً خشک، به واسطه قنات‌ها، هلیل‌رود و تنوع آب‌وهوایی، از دیرباز مرکز کشاورزی، تجارت و سکونت بوده است. در دوره‌های هخامنشی، ساسانی، سلجوقی، صفوی و قاجار نقشی مهم در تاریخ ایران ایفا کرد و آثاری همچون مجموعه گنجعلی‌خان، ارگ بم، باغ شاهزاده ماهان و روستای میمند یادگار این دوران هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''استان کرمان'''، یکی از کهن‌ترین و پهناورترین استان‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که پیشینه آن به هزاره‌های پیش از میلاد بازمی‌گردد و تمدن باستانی جیرفت از مهم‌ترین شواهد تاریخی آن به شمار می‌رود. این استان به دلیل موقعیت راهبردی خود در مسیر ارتباطی فلات ایران با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس]]، </ins>دریای عمان و هند، همواره از اهمیت سیاسی، اقتصادی و بازرگانی برخوردار بوده است. کرمان با وجود اقلیم عمدتاً خشک، به واسطه قنات‌ها، هلیل‌رود و تنوع آب‌وهوایی، از دیرباز مرکز کشاورزی، تجارت و سکونت بوده است. در دوره‌های هخامنشی، ساسانی، سلجوقی، صفوی و قاجار نقشی مهم در تاریخ ایران ایفا کرد و آثاری همچون مجموعه گنجعلی‌خان، ارگ بم، باغ شاهزاده ماهان و روستای میمند یادگار این دوران هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقتصاد استان بر کشاورزی، به‌ویژه تولید پسته، خرما و زیره، صنایع دستی مانند قالی و پته‌دوزی و همچنین معادن بزرگ مس و سنگ‌آهن استوار است. کرمان از مهم‌ترین مراکز تاریخی زرتشتیان ایران نیز به شمار می‌رود و فرهنگ آن آمیزه‌ای از سنت‌های ایرانی و اسلامی است. موسیقی محلی، آیین‌های سنتی، هنرهای دستی و غذاهای بومی، بخشی از هویت فرهنگی این استان را شکل داده‌اند. وجود آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، از جمله ارگ بم، کویر لوت، باغ شاهزاده و میمند، جایگاه ویژه‌ای به کرمان در گردشگری ایران بخشیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقتصاد استان بر کشاورزی، به‌ویژه تولید پسته، خرما و زیره، صنایع دستی مانند قالی و پته‌دوزی و همچنین معادن بزرگ مس و سنگ‌آهن استوار است. کرمان از مهم‌ترین مراکز تاریخی زرتشتیان ایران نیز به شمار می‌رود و فرهنگ آن آمیزه‌ای از سنت‌های ایرانی و اسلامی است. موسیقی محلی، آیین‌های سنتی، هنرهای دستی و غذاهای بومی، بخشی از هویت فرهنگی این استان را شکل داده‌اند. وجود آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، از جمله ارگ بم، کویر لوت، باغ شاهزاده و میمند، جایگاه ویژه‌ای به کرمان در گردشگری ایران بخشیده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l84">خط ۸۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان کرمان یا «کارمانیا» در متون یونانی، یکی از کهن‌ترین و بزرگ‌ترین استان‌های ایران است. تاریخ سکونت در کرمان به هزاره‌های پیش از تاریخ بازمی‌گردد و جیرفت یکی از مهدهای تمدن بشری است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان کرمان یا «کارمانیا» در متون یونانی، یکی از کهن‌ترین و بزرگ‌ترین استان‌های ایران است. تاریخ سکونت در کرمان به هزاره‌های پیش از تاریخ بازمی‌گردد و جیرفت یکی از مهدهای تمدن بشری است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان کرمان در جنوب‌شرقی ایران قرار دارد و یکی از پهناورترین و تاریخی‌ترین مناطق کشور به شمار می‌رود. این استان از شمال و شمال‌غرب به یزد، از شمال‌شرق به خراسان، از شرق به سیستان و بلوچستان و از جنوب و جنوب‌غرب به هرمزگان و فارس محدود می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان کرمان در جنوب‌شرقی ایران قرار دارد و یکی از پهناورترین و تاریخی‌ترین مناطق کشور به شمار می‌رود. این استان از شمال و شمال‌غرب به یزد، از شمال‌شرق به خراسان، از شرق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>سیستان و بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|سیستان و بلوچستان]] </ins>و از جنوب و جنوب‌غرب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>هرمزگان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|هرمزگان]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان فارس|</ins>فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محدود می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان در طول تاریخ محدوده‌ای بسیار گسترده‌تر از استان امروزی داشته و در دوره‌های مختلف، بخش‌هایی از سواحل جنوب و نواحی شرقی نیز جزو سرزمین کرمان محسوب می‌شده است. موقعیت جغرافیایی کرمان، میان فلات ایران، خلیج فارس، دریای عمان و مسیرهای منتهی به هند، باعث شده است که این منطقه از دیرباز اهمیت سیاسی و اقتصادی زیادی داشته باشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان در طول تاریخ محدوده‌ای بسیار گسترده‌تر از استان امروزی داشته و در دوره‌های مختلف، بخش‌هایی از سواحل جنوب و نواحی شرقی نیز جزو سرزمین کرمان محسوب می‌شده است. موقعیت جغرافیایی کرمان، میان فلات ایران، خلیج فارس، دریای عمان و مسیرهای منتهی به هند، باعث شده است که این منطقه از دیرباز اهمیت سیاسی و اقتصادی زیادی داشته باشد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l231">خط ۲۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان سرزمین مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و ستم بوده و قهرمانانی همچون میرزا رضای کرمانی در پایان دادن به ستم دربار قاجار نقش جدی داشت. در جنبش مشروطیت نیز مردم و شخصیت‌های برجسته این دیار با جانفشانی خود، نقش مهمی را در پیروزی انقلاب مشروطه ایفا کردند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان سرزمین مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و ستم بوده و قهرمانانی همچون میرزا رضای کرمانی در پایان دادن به ستم دربار قاجار نقش جدی داشت. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جنبش مشروطه ایران|</ins>جنبش مشروطیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز مردم و شخصیت‌های برجسته این دیار با جانفشانی خود، نقش مهمی را در پیروزی انقلاب مشروطه ایفا کردند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== میرزا رضا کرمانی: ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== میرزا رضا کرمانی: ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l249">خط ۲۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴: ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴: ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان و شهرهای این استان در قیام‌های سراسری [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|۱۴۰۱]] و [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|۱۴۰۴]] شاهد اعتراضات مردمی بودند. در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ مردم و کسبه بازار با پیوستن به تظاهراتی که در تمامی شهرهای [[ایران]] گسترش یافته بود اعتراض خود را به وضعیت نابسامان اقتصادی ابراز نمودند، اما نیروهای سرکوبگر رژیم، پاسخ تظاهرات مسالمت‌آمیز آن‌ها را با تیرجنگی پاسخ داد و بسیاری از مردم را به شهادت رسانید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرمان و شهرهای این استان در قیام‌های سراسری [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|۱۴۰۱]] و [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|۱۴۰۴]] شاهد اعتراضات مردمی بودند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|</ins>اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مردم و کسبه بازار با پیوستن به تظاهراتی که در تمامی شهرهای [[ایران]] گسترش یافته بود اعتراض خود را به وضعیت نابسامان اقتصادی ابراز نمودند، اما نیروهای سرکوبگر رژیم، پاسخ تظاهرات مسالمت‌آمیز آن‌ها را با تیرجنگی پاسخ داد و بسیاری از مردم را به شهادت رسانید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مریم آروین وکیل دادگستری: ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مریم آروین وکیل دادگستری: ===</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-91066:rev-91068:php=table --> </table>

Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=91066&oldid=prev 2026-08-04T15:24:31Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox settlement | name = استان کرمان | other_name = کارمانیا - سرزمین تمدن جیرفت و ارگ بم | image_skyline = ارگ بم.jpg | image_caption = استان کرمان - ارگ بم | pushpin_map = Iran | map_caption = موقعیت استان کرمان در نقشه ایران | subdivision_type = کشور | subdi...» ایجاد کرد</p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=91066">نمایش تغییرات</a>

Alireza k h