بیژن نجدی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Safa در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۵

2026-08-25T06:25:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۵
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	\| امضا =		\| امضا =
	}}		}}
	'''بیژن ~~نجدی~~''' (زاده‌ی ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در خاش – درگذشته‌ی ۴ شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان) شاعر و داستان‌نویس ایرانی بود که با نثر شاعرانه، تصاویر خیال‌انگیز و تلفیق واقعیت و فراواقعیت، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی معاصر فارسی یافت. او از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. تنها مجموعه‌داستانی که در زمان حیاتش منتشر شد، '''یوزپلنگانی که با من ~~دویده‌اند~~''' بود که جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد. آثار دیگر او پس از مرگ، به کوشش همسرش منتشر گردید.<ref name=":0">[https://www.ibna.ir/news/542850/%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF نجدی نشان داد که داستان تنها از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید - ایبنا]</ref>		'''بیژن نجدی،''' (زاده‌ی ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در خاش – درگذشته‌ی ۴ شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان) شاعر و داستان‌نویس ایرانی بود که با نثر شاعرانه، تصاویر خیال‌انگیز و تلفیق واقعیت و فراواقعیت، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی معاصر فارسی یافت. او از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. تنها مجموعه‌داستانی که در زمان حیاتش منتشر شد، '''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند،''' بود که جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد. آثار دیگر او پس از مرگ، به کوشش همسرش منتشر گردید.<ref name=":0">[https://www.ibna.ir/news/542850/%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF نجدی نشان داد که داستان تنها از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید - ایبنا]</ref>
	== گاه‌شمار زندگی ==		== گاه‌شمار زندگی ==
	بیژن نجدی در ۲۴ آبان ۱۳۲۰ از پدر و مادری گیلانی در شهر خاش استان سیستان و بلوچستان متولد شد. پدرش از ~~افسران مبارز~~ قیام افسران خراسان بود که در جریان آن کشته شد؛ واقعه‌ای که تأثیر عمیقی بر ذهن و نگاه اجتماعی او بر جای گذاشت. تحصیلات ابتدایی را در رشت گذراند.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/85917995/چگونه-آثار-بیژن-نجدی-را-بخوانیم چگونه آثار بیژن نجدی را بخوانیم؟ - ایرنا]</ref> پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۳۹، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال ۱۳۴۳ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل گردید. سپس با سمت دبیر ریاضی در دبیرستان‌های لاهیجان مشغول به تدریس شد و تا پایان عمر در این شهر ماندگار گردید. از حدود سال ۱۳۴۵ فعالیت ادبی خود را آغاز کرد.<ref name=":0" /> در سال ۱۳۴۹ با پروانه محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر بود.		بیژن نجدی در ۲۴ آبان ۱۳۲۰ از پدر و مادری گیلانی در شهر خاش استان سیستان و بلوچستان متولد شد. پدرش از مبارزان قیام افسران خراسان بود که در جریان آن کشته شد؛ واقعه‌ای که تأثیر عمیقی بر ذهن و نگاه اجتماعی او بر جای گذاشت. تحصیلات ابتدایی را در رشت گذراند.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/85917995/چگونه-آثار-بیژن-نجدی-را-بخوانیم چگونه آثار بیژن نجدی را بخوانیم؟ - ایرنا]</ref> پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۳۹، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال ۱۳۴۳ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل گردید.

			سپس با سمت دبیر ریاضی در دبیرستان‌های لاهیجان مشغول به تدریس شد و تا پایان عمر در این شهر ماندگار گردید. از حدود سال ۱۳۴۵ فعالیت ادبی خود را آغاز کرد.<ref name=":0" /> در سال ۱۳۴۹ با پروانه محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر بود.
	=== بیماری و مرگ ===		=== بیماری و مرگ ===
	بیژن نجدی در سال‌های پایانی عمر به سرطان ریه مبتلا شد. حال او به تدریج وخیم گردید و سرانجام در چهارم شهریور ۱۳۷۶ در سن پنجاه‌وشش‌سالگی در لاهیجان درگذشت. آرامگاه او در جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان قرار دارد.<ref name=":2">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C بیژن نجدی \| زندگینامه و آثار - کتابانه]</ref>		بیژن نجدی در سال‌های پایانی عمر به سرطان ریه مبتلا شد. حال او به تدریج وخیم گردید و سرانجام در چهارم شهریور ۱۳۷۶ در سن پنجاه‌وشش‌سالگی در لاهیجان درگذشت. آرامگاه او در جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان قرار دارد.<ref name=":2">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C بیژن نجدی \| زندگینامه و آثار - کتابانه]</ref>

Alireza k h: افزودن لینک و عکس به مقاله

2026-08-22T08:21:15Z

افزودن لینک و عکس به مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	'''بیژن نجدی''' (زاده‌ی ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در خاش – درگذشته‌ی ۴ شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان) شاعر و داستان‌نویس ایرانی بود که با نثر شاعرانه، تصاویر خیال‌انگیز و تلفیق واقعیت و فراواقعیت، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی معاصر فارسی یافت. او از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. تنها مجموعه‌داستانی که در زمان حیاتش منتشر شد، '''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' بود که جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد. آثار دیگر او پس از مرگ، به کوشش همسرش منتشر گردید.<ref name=":0">[https://www.ibna.ir/news/542850/%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF نجدی نشان داد که داستان تنها از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید - ایبنا]</ref>		'''بیژن نجدی''' (زاده‌ی ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در خاش – درگذشته‌ی ۴ شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان) شاعر و داستان‌نویس ایرانی بود که با نثر شاعرانه، تصاویر خیال‌انگیز و تلفیق واقعیت و فراواقعیت، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی معاصر فارسی یافت. او از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. تنها مجموعه‌داستانی که در زمان حیاتش منتشر شد، '''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' بود که جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد. آثار دیگر او پس از مرگ، به کوشش همسرش منتشر گردید.<ref name=":0">[https://www.ibna.ir/news/542850/%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF نجدی نشان داد که داستان تنها از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید - ایبنا]</ref>
	== گاه‌شمار زندگی ==		== گاه‌شمار زندگی ==
	~~[[پرونده:بیژن نجدی لاهیجان.jpg\|جایگزین=بیژن نجدی\|بندانگشتی\|220x220پیکسل\|بیژن نجدی]]~~		بیژن نجدی در ۲۴ آبان ۱۳۲۰ از پدر و مادری گیلانی در شهر خاش استان سیستان و بلوچستان متولد شد. پدرش از افسران مبارز قیام افسران خراسان بود که در جریان آن کشته شد؛ واقعه‌ای که تأثیر عمیقی بر ذهن و نگاه اجتماعی او بر جای گذاشت. تحصیلات ابتدایی را در رشت گذراند.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/85917995/چگونه-آثار-بیژن-نجدی-را-بخوانیم چگونه آثار بیژن نجدی را بخوانیم؟ - ایرنا]</ref> پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۳۹، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال ۱۳۴۳ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل گردید. سپس با سمت دبیر ریاضی در دبیرستان‌های لاهیجان مشغول به تدریس شد و تا پایان عمر در این شهر ماندگار گردید. از حدود سال ۱۳۴۵ فعالیت ادبی خود را آغاز کرد.<ref name=":0" /> در سال ۱۳۴۹ با پروانه محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر بود.
	بیژن نجدی در ۲۴ آبان ۱۳۲۰ از پدر و مادری گیلانی در شهر خاش استان سیستان و بلوچستان متولد شد. پدرش از افسران مبارز قیام افسران خراسان بود که در جریان آن کشته شد؛ واقعه‌ای که تأثیر عمیقی بر ذهن و نگاه اجتماعی او بر جای گذاشت. تحصیلات ابتدایی را در رشت گذراند.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/85917995/چگونه-آثار-بیژن-نجدی-را-بخوانیم چگونه آثار بیژن نجدی را بخوانیم؟ - ایرنا]</ref>
	پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۳۹، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال ۱۳۴۳ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل گردید. سپس با سمت دبیر ریاضی در دبیرستان‌های لاهیجان مشغول به تدریس شد و تا پایان عمر در این شهر ماندگار گردید. از حدود سال ۱۳۴۵ فعالیت ادبی خود را آغاز کرد.<ref name=":0" />
	در سال ۱۳۴۹ با پروانه محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر بود~~. نجدی در سال‌های جنگ ایران و عراق از نخستین نویسندگانی بود که به جبهه رفت~~.
	=== بیماری و مرگ ===		=== بیماری و مرگ ===
	بیژن نجدی در سال‌های پایانی عمر به سرطان ریه مبتلا شد. حال او به تدریج وخیم گردید و سرانجام در چهارم شهریور ۱۳۷۶ در سن پنجاه‌وشش‌سالگی در لاهیجان درگذشت. آرامگاه او در جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان قرار دارد.<ref name=":2">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C بیژن نجدی \| زندگینامه و آثار - کتابانه]</ref>		بیژن نجدی در سال‌های پایانی عمر به سرطان ریه مبتلا شد. حال او به تدریج وخیم گردید و سرانجام در چهارم شهریور ۱۳۷۶ در سن پنجاه‌وشش‌سالگی در لاهیجان درگذشت. آرامگاه او در جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان قرار دارد.<ref name=":2">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C بیژن نجدی \| زندگینامه و آثار - کتابانه]</ref>
	== سبک و ویژگی‌های ادبی ==		== سبک و ویژگی‌های ادبی ==
	نثر بیژن نجدی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که آن را از بسیاری از داستان‌نویسان معاصر متمایز می‌کند. او با تلفیق عناصر شعری (استعاره، تشبیه، تشخیص و تصاویر انتزاعی) با ساختار داستان، زبانی شاعرانه و در عین حال روایی خلق کرد. منتقدان او را از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران می‌دانند که عناصر واقع‌گرایی، فراواقع‌گرایی و رئالیسم جادویی را در هم آمیخت.<ref name=":3">[https://www.avangard.ir/blog/%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8-%25D8%25AF%25D9%2588%25D8%25A8%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B2-%25D9%2587%25D9%2585%25D8%25A7%25D9%2586-%25D8%25AE%25DB%258C%25D8%25A7%25D8%25A8%25D8%25A7%25D9%2586-%25D9%2587%25D8%25A7-%25D9%2585%25D8%25B9%25D8%25B1%25D9%2581%25DB%258C-%25D8%25A8%25D8%25B1%25D8%25B1%25D8%25B3%25DB%258C/ مروری بر کتاب دوباره از همان خیابان‌ها - آوانگارد]</ref>		نثر بیژن نجدی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که آن را از بسیاری از داستان‌نویسان معاصر متمایز می‌کند. او با تلفیق عناصر شعری (استعاره، تشبیه، تشخیص و تصاویر انتزاعی) با ساختار داستان، زبانی شاعرانه و در عین حال روایی خلق کرد. منتقدان او را از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران می‌دانند که عناصر واقع‌گرایی، فراواقع‌گرایی و رئالیسم جادویی را در هم آمیخت.<ref name=":3">[https://www.avangard.ir/blog/%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8-%25D8%25AF%25D9%2588%25D8%25A8%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B2-%25D9%2587%25D9%2585%25D8%25A7%25D9%2586-%25D8%25AE%25DB%258C%25D8%25A7%25D8%25A8%25D8%25A7%25D9%2586-%25D9%2587%25D8%25A7-%25D9%2585%25D8%25B9%25D8%25B1%25D9%2581%25DB%258C-%25D8%25A8%25D8%25B1%25D8%25B1%25D8%25B3%25DB%258C/ مروری بر کتاب دوباره از همان خیابان‌ها - آوانگارد]</ref>

	از ویژگی‌های بارز آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:		از ویژگی‌های بارز آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

	همذات‌پنداری با اشیاء و حیوانات (داستان‌هایی از زبان اسب یا عروسک)		همذات‌پنداری با اشیاء و حیوانات (داستان‌هایی از زبان اسب یا عروسک)

	آمیختن رؤیا و واقعیت		آمیختن رؤیا و واقعیت

	زبان فشرده و تصویری		زبان فشرده و تصویری

	روایت‌های غیرخطی و گسسته		روایت‌های غیرخطی و گسسته

	نگاه انسانی و همدلانه به شخصیت‌های ساده و مطرود		نگاه انسانی و همدلانه به شخصیت‌های ساده و مطرود

خط ۷۰:		خط ۷۲:

	'''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' (۱۳۷۳): تنها مجموعه‌ای که در زمان حیات نویسنده منتشر شد و شامل ده داستان کوتاه است. این کتاب در سال ۱۳۷۴ جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد و بعدها برگزیده نویسندگان و منتقدان مطبوعات نیز شد. برخی از داستان‌های آن مانند «تاریکی در پوتین»، «سپرده در زمین»، «گیاهی در قرنطینه» و «استخری پر از کابوس» به فیلم کوتاه اقتباس شده‌اند.<ref name=":1" />		'''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' (۱۳۷۳): تنها مجموعه‌ای که در زمان حیات نویسنده منتشر شد و شامل ده داستان کوتاه است. این کتاب در سال ۱۳۷۴ جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد و بعدها برگزیده نویسندگان و منتقدان مطبوعات نیز شد. برخی از داستان‌های آن مانند «تاریکی در پوتین»، «سپرده در زمین»، «گیاهی در قرنطینه» و «استخری پر از کابوس» به فیلم کوتاه اقتباس شده‌اند.<ref name=":1" />

	'''دوباره از همان خیابان‌ها''' (پس از مرگ): مجموعه داستان‌هایی که به کوشش همسرش منتشر شد و مورد توجه منتقدان قرار گرفت.		'''دوباره از همان خیابان‌ها''' (پس از مرگ): مجموعه داستان‌هایی که به کوشش همسرش منتشر شد و مورد توجه منتقدان قرار گرفت.

	'''داستان‌های ناتمام''': مجموعه‌ای از آثار ناتمام که پس از مرگ او به چاپ رسید.		'''داستان‌های ناتمام''': مجموعه‌ای از آثار ناتمام که پس از مرگ او به چاپ رسید.

خط ۷۶:		خط ۸۰:

	خواهران این تابستان		خواهران این تابستان

	واقعیت رؤیای من است		واقعیت رؤیای من است

	پسرعموی سپیدار		پسرعموی سپیدار

خط ۸۲:		خط ۸۸:
	== تأثیرگذاری و میراث ==		== تأثیرگذاری و میراث ==
	با وجود تعداد نسبتاً اندک آثار منتشرشده در زمان حیات، بیژن نجدی تأثیر قابل‌توجهی بر نسل بعدی داستان‌نویسان فارسی گذاشت. نثر شاعرانه و جسارت او در شکستن قراردادهای روایی سنتی، راه را برای تجربه‌های تازه‌تر در داستان‌نویسی پست‌مدرن ایران هموار کرد. بسیاری از منتقدان او را نویسنده‌ای می‌دانند که نشان داد داستان لزوماً از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید و می‌تواند از درون زبان و تخیل ناب نویسنده بجوشد.<ref name=":0" />		با وجود تعداد نسبتاً اندک آثار منتشرشده در زمان حیات، بیژن نجدی تأثیر قابل‌توجهی بر نسل بعدی داستان‌نویسان فارسی گذاشت. نثر شاعرانه و جسارت او در شکستن قراردادهای روایی سنتی، راه را برای تجربه‌های تازه‌تر در داستان‌نویسی پست‌مدرن ایران هموار کرد. بسیاری از منتقدان او را نویسنده‌ای می‌دانند که نشان داد داستان لزوماً از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید و می‌تواند از درون زبان و تخیل ناب نویسنده بجوشد.<ref name=":0" />

	پس از مرگ او، همسرش پروانه محسنی آزاد نقش مهمی در گردآوری و انتشار آثار باقی‌مانده‌اش ایفا کرد. امروزه یوزپلنگانی که با من دویده‌اند از کتاب‌های پرتیراژ و مورد توجه ادبیات داستانی معاصر فارسی به‌شمار می‌رود و بارها تجدید چاپ شده است.		پس از مرگ او، همسرش پروانه محسنی آزاد نقش مهمی در گردآوری و انتشار آثار باقی‌مانده‌اش ایفا کرد. امروزه یوزپلنگانی که با من دویده‌اند از کتاب‌های پرتیراژ و مورد توجه ادبیات داستانی معاصر فارسی به‌شمار می‌رود و بارها تجدید چاپ شده است.
	== منابع ==		== منابع ==
	<references />		<references />

Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = بیژن نجدی | تصویر = بیژن نجدی.jpg | توضیح تصویر = بیژن نجدی | نام اصلی = | زمینه فعالیت = داستان‌نویسی و شعر | ملیت = ایرانی | تاریخ تولد = ۲۴ آبان ۱۳۲۰ | محل تولد = خاش، سیستان و بلوچستان | والدین = پدر و مادر گیلانی | تار...» ایجاد کرد

2026-08-22T08:18:16Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = بیژن نجدی | تصویر = بیژن نجدی.jpg | توضیح تصویر = بیژن نجدی | نام اصلی = | زمینه فعالیت = داستان‌نویسی و شعر | ملیت = ایرانی | تاریخ تولد = ۲۴ آبان ۱۳۲۰ | محل تولد = خاش، سیستان و بلوچستان | والدین = پدر و مادر گیلانی | تار...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = بیژن نجدی
| تصویر = بیژن نجدی.jpg
| توضیح تصویر = بیژن نجدی
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = داستان‌نویسی و شعر
| ملیت = ایرانی
| تاریخ تولد = ۲۴ آبان ۱۳۲۰
| محل تولد = خاش، سیستان و بلوچستان
| والدین = پدر و مادر گیلانی
| تاریخ مرگ = ۴ شهریور ۱۳۷۶
| محل مرگ = لاهیجان
| علت مرگ = سرطان ریه
| محل زندگی = رشت، لاهیجان
| مختصات محل زندگی =
| مدفن = جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی، لاهیجان
| در زمان حکومت =
| اتفاقات مهم =
| نام دیگر =
| لقب =
| بنیانگذار =
| پیشه = داستان‌نویس، شاعر، دبیر ریاضی
| سال‌های نویسندگی = از حدود ۱۳۴۵ تا ۱۳۷۶
| سبک نوشتاری = نثر شاعرانه، واقع‌گرایی و فراواقع‌گرایی، پست‌مدرن
| کتاب‌ها = یوزپلنگانی که با من دویده‌اند، دوباره از همان خیابان‌ها، داستان‌های ناتمام
| مقاله‌ها =
| نمایشنامه‌ها =
| فیلم‌نامه‌ها =
| دیوان اشعار = خواهران این تابستان، واقعیت رؤیای من است، پسرعموی سپیدار
| تخلص =
| فیلم (های) ساخته بر اساس اثر(ها) = چند داستان کوتاه به فیلم تبدیل شده‌اند
| همسر = پروانه محسنی آزاد
| شریک زندگی =
| فرزندان = یک دختر و یک پسر
| تحصیلات = کارشناسی ریاضی
| دانشگاه = دانشسرای عالی تهران
| حوزه =
| شاگرد =
| استاد =
| علت شهرت = نثر شاعرانه و مجموعه داستان یوزپلنگانی که با من دویده‌اند
| تأثیرگذاشته بر = داستان‌نویسی پست‌مدرن فارسی
| تأثیرپذیرفته از =
| وبگاه =
| imdb_id =
| جوایز = جایزه قلم زرین گردون (۱۳۷۴)
| گفتاورد =
| امضا =
}}
'''بیژن نجدی''' (زاده‌ی ۲۴ آبان ۱۳۲۰ در خاش – درگذشته‌ی ۴ شهریور ۱۳۷۶ در لاهیجان) شاعر و داستان‌نویس ایرانی بود که با نثر شاعرانه، تصاویر خیال‌انگیز و تلفیق واقعیت و فراواقعیت، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی معاصر فارسی یافت. او از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران به‌شمار می‌آید. تنها مجموعه‌داستانی که در زمان حیاتش منتشر شد، '''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' بود که جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد. آثار دیگر او پس از مرگ، به کوشش همسرش منتشر گردید.<ref name=":0">[https://www.ibna.ir/news/542850/%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF نجدی نشان داد که داستان تنها از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید - ایبنا]</ref>
== گاه‌شمار زندگی ==
[[پرونده:بیژن نجدی لاهیجان.jpg|جایگزین=بیژن نجدی|بندانگشتی|220x220پیکسل|بیژن نجدی]]
بیژن نجدی در ۲۴ آبان ۱۳۲۰ از پدر و مادری گیلانی در شهر خاش استان سیستان و بلوچستان متولد شد. پدرش از افسران مبارز قیام افسران خراسان بود که در جریان آن کشته شد؛ واقعه‌ای که تأثیر عمیقی بر ذهن و نگاه اجتماعی او بر جای گذاشت. تحصیلات ابتدایی را در رشت گذراند.<ref name=":1">[https://www.irna.ir/news/85917995/چگونه-آثار-بیژن-نجدی-را-بخوانیم چگونه آثار بیژن نجدی را بخوانیم؟ - ایرنا]</ref>
پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۳۹، وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال ۱۳۴۳ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل گردید. سپس با سمت دبیر ریاضی در دبیرستان‌های لاهیجان مشغول به تدریس شد و تا پایان عمر در این شهر ماندگار گردید. از حدود سال ۱۳۴۵ فعالیت ادبی خود را آغاز کرد.<ref name=":0" />
در سال ۱۳۴۹ با پروانه محسنی آزاد ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک دختر و یک پسر بود. نجدی در سال‌های جنگ ایران و عراق از نخستین نویسندگانی بود که به جبهه رفت.
=== بیماری و مرگ ===
بیژن نجدی در سال‌های پایانی عمر به سرطان ریه مبتلا شد. حال او به تدریج وخیم گردید و سرانجام در چهارم شهریور ۱۳۷۶ در سن پنجاه‌وشش‌سالگی در لاهیجان درگذشت. آرامگاه او در جوار بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان قرار دارد.<ref name=":2">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D9%86%D8%AC%D8%AF%DB%8C بیژن نجدی | زندگینامه و آثار - کتابانه]</ref>
== سبک و ویژگی‌های ادبی ==
نثر بیژن نجدی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که آن را از بسیاری از داستان‌نویسان معاصر متمایز می‌کند. او با تلفیق عناصر شعری (استعاره، تشبیه، تشخیص و تصاویر انتزاعی) با ساختار داستان، زبانی شاعرانه و در عین حال روایی خلق کرد. منتقدان او را از پیشگامان داستان‌نویسی پست‌مدرن در ایران می‌دانند که عناصر واقع‌گرایی، فراواقع‌گرایی و رئالیسم جادویی را در هم آمیخت.<ref name=":3">[https://www.avangard.ir/blog/%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8-%25D8%25AF%25D9%2588%25D8%25A8%25D8%25A7%25D8%25B1%25D9%2587-%25D8%25A7%25D8%25B2-%25D9%2587%25D9%2585%25D8%25A7%25D9%2586-%25D8%25AE%25DB%258C%25D8%25A7%25D8%25A8%25D8%25A7%25D9%2586-%25D9%2587%25D8%25A7-%25D9%2585%25D8%25B9%25D8%25B1%25D9%2581%25DB%258C-%25D8%25A8%25D8%25B1%25D8%25B1%25D8%25B3%25DB%258C/ مروری بر کتاب دوباره از همان خیابان‌ها - آوانگارد]</ref>
از ویژگی‌های بارز آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

همذات‌پنداری با اشیاء و حیوانات (داستان‌هایی از زبان اسب یا عروسک)
آمیختن رؤیا و واقعیت
زبان فشرده و تصویری
روایت‌های غیرخطی و گسسته
نگاه انسانی و همدلانه به شخصیت‌های ساده و مطرود

نثر او گاه چنان به شعر نزدیک می‌شود که برخی منتقدان آن را «شعر در لباس داستان» خوانده‌اند.<ref name=":0" />
== آثار ==
=== مجموعه‌داستان‌ها ===

'''یوزپلنگانی که با من دویده‌اند''' (۱۳۷۳): تنها مجموعه‌ای که در زمان حیات نویسنده منتشر شد و شامل ده داستان کوتاه است. این کتاب در سال ۱۳۷۴ جایزه قلم زرین گردون را دریافت کرد و بعدها برگزیده نویسندگان و منتقدان مطبوعات نیز شد. برخی از داستان‌های آن مانند «تاریکی در پوتین»، «سپرده در زمین»، «گیاهی در قرنطینه» و «استخری پر از کابوس» به فیلم کوتاه اقتباس شده‌اند.<ref name=":1" />
'''دوباره از همان خیابان‌ها''' (پس از مرگ): مجموعه داستان‌هایی که به کوشش همسرش منتشر شد و مورد توجه منتقدان قرار گرفت.
'''داستان‌های ناتمام''': مجموعه‌ای از آثار ناتمام که پس از مرگ او به چاپ رسید.

=== مجموعه‌شعرها ===

خواهران این تابستان
واقعیت رؤیای من است
پسرعموی سپیدار

نجدی اشعاری به زبان گیلکی نیز سروده است که تعداد آن‌ها اندک است.<ref name=":2" />
== تأثیرگذاری و میراث ==
با وجود تعداد نسبتاً اندک آثار منتشرشده در زمان حیات، بیژن نجدی تأثیر قابل‌توجهی بر نسل بعدی داستان‌نویسان فارسی گذاشت. نثر شاعرانه و جسارت او در شکستن قراردادهای روایی سنتی، راه را برای تجربه‌های تازه‌تر در داستان‌نویسی پست‌مدرن ایران هموار کرد. بسیاری از منتقدان او را نویسنده‌ای می‌دانند که نشان داد داستان لزوماً از فرمول‌های کارگاهی بیرون نمی‌آید و می‌تواند از درون زبان و تخیل ناب نویسنده بجوشد.<ref name=":0" />
پس از مرگ او، همسرش پروانه محسنی آزاد نقش مهمی در گردآوری و انتشار آثار باقی‌مانده‌اش ایفا کرد. امروزه یوزپلنگانی که با من دویده‌اند از کتاب‌های پرتیراژ و مورد توجه ادبیات داستانی معاصر فارسی به‌شمار می‌رود و بارها تجدید چاپ شده است.
== منابع ==
<references />