ستارخان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Safa در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۶

2026-10-19T15:16:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۶
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	\| پانویس =		\| پانویس =
	}}		}}
	'''ستارخان،''' (زاده ۲۸ مهر ۱۲۴۵- درگذشته ۲۵ آبان ۱۲۹۳) با نام اصلی ستار قره‌داغی از مبارزین [[جنبش مشروطه ایران]] ملقب به سردار ملی است. او در شناخت اسب‌ها مهارت داشت و قبل از [[انقلاب مشروطه]] در تبریز به خرید و فروش اسب می‌پرداخت. ستارخان در جریان انقلاب مشروطه و تشکیل دسته‌های مجاهد در تبریز به آن‌ها پیوست و فرمانده مجاهدین محله‌ی امیزخیز تبریز شد.		'''ستارخان،''' (زاده ۲۸ مهر ۱۲۴۵- درگذشته ۲۵ آبان ۱۲۹۳) با نام اصلی ستار قره‌داغی از مبارزین [[جنبش مشروطه ایران]] ملقب به سردار ملی است. او در شناخت اسب‌ها مهارت داشت و قبل از [[انقلاب مشروطه]] در تبریز به خرید و فروش اسب می‌پرداخت. ستارخان در جریان انقلاب مشروطه و تشکیل دسته‌های مجاهد در تبریز به آن‌ها پیوست و فرمانده مجاهدین محله‌ی امیزخیز تبریز شد.

	بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی میرزا و شروع دوره‌ی استبداد صغیر قوای دولتی و نیروهای وابسته به حکومت، برای نابودی کامل مشروطیت به تبریز حمله کردند. در جریان این حمله تمامی محله‌‌های تبریز تسلیم شدند و پرچم سفید تسلیم بر فراز خانه‌های تبریز برافراشته شد.		بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی میرزا و شروع دوره‌ی استبداد صغیر قوای دولتی و نیروهای وابسته به حکومت، برای نابودی کامل مشروطیت به تبریز حمله کردند. در جریان این حمله تمامی محله‌‌های تبریز تسلیم شدند و پرچم سفید تسلیم بر فراز خانه‌های تبریز برافراشته شد.

Safa: /* سرانجام ستارخان */

2026-10-19T15:15:16Z

سرانجام ستارخان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۵
خط ۲۹۹:		خط ۲۹۹:

	== سرانجام ستارخان ==		== سرانجام ستارخان ==
	~~[[پرونده:ستارخان در بیمارستان.JPG\|جایگزین=ستارخان در بیمارستان\|بندانگشتی\|ستارخان بعد از جراحت در بیمارستان]]~~		زشکان بعد از تیر خوردن ستارخان، از درمان آن باز‌می‌مانند و تصمیم می‌گیرند که پای او را قطع کنند ولی ستارخان رضایت نمی‌دهد و می‌گوید اگر پایم را ببرند،‌ خودکشی خواهم کرد. او مدتی زمین‌گیر می‌شود. بعدها به همت «میرزا جواد ناطق»‌، یکی از همرزمان آذربایجانی سردار و چند تن دیگر و با معالجه پزشکان پایتخت و خارجی،‌ زخمش تا حدی بهبود می‌یابد و با تکیه بر عصا می‌تواند راه برود.
	~~پزشکان~~ بعد از تیر خوردن ستارخان، از درمان آن باز‌می‌مانند و تصمیم می‌گیرند که پای او را قطع کنند ولی ستارخان رضایت نمی‌دهد و می‌گوید اگر پایم را ببرند،‌ خودکشی خواهم کرد. او مدتی زمین‌گیر می‌شود. بعدها به همت «میرزا جواد ناطق»‌، یکی از همرزمان آذربایجانی سردار و چند تن دیگر و با معالجه پزشکان پایتخت و خارجی،‌ زخمش تا حدی بهبود می‌یابد و با تکیه بر عصا می‌تواند راه برود.

	ناطق، از ملاقات خود با سردار در تهران چنین یاد کرد: <blockquote>«ستارخان روی تخت درازکشیده بود و بوی عفونت فضا را گرفته بود. پرسیدم این بوی گند چیست؟ گفت:‌ «من که طبیب ندارم،‌ بوی گند از پوست بزغاله‌ای است که روی پایم کشیده‌اند.»<ref>قیام آذربایجان و ستارخان ـ امیرخیزی ص۵۷۱</ref></blockquote>		ناطق، از ملاقات خود با سردار در تهران چنین یاد کرد: <blockquote>[[پرونده:ستارخان در بستر بیماری.jpg\|بندانگشتی\|ستارخان در بستر بیماری پس از جراحت در پارک اتابک]]«ستارخان روی تخت درازکشیده بود و بوی عفونت فضا را گرفته بود. پرسیدم این بوی گند چیست؟ گفت:‌ «من که طبیب ندارم،‌ بوی گند از پوست بزغاله‌ای است که روی پایم کشیده‌اند.»<ref>قیام آذربایجان و ستارخان ـ امیرخیزی ص۵۷۱</ref></blockquote>

	=== درگذشت ستارخان ===		=== درگذشت ستارخان ===

Safa: /* بازتاب فاجعه‌ی پارک اتابک */

2026-10-19T15:12:54Z

بازتاب فاجعه‌ی پارک اتابک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۲
خط ۲۹۶:		خط ۲۹۶:

	==== بازتاب فاجعه‌ی پارک اتابک ====		==== بازتاب فاجعه‌ی پارک اتابک ====
	خبر فاجعه پارک ~~اتابک،~~ چون بمب درسراسر ایران و جهان ترکید. تلگراف‌های ملامت‌آمیز از هر سوی ایران و کشورهای بیگانه بر سر نمایندگان و وزرا باریدن گرفت. مردم تهران با اینکه در شهر حکومت نظامی برقرار شده بود،‌ بازارها را بستند و لب به شکایت گشودند.		خبر [[واقعۀ پارک اتابک\|فاجعه پارک اتابک]]، چون بمب درسراسر ایران و جهان ترکید. تلگراف‌های ملامت‌آمیز از هر سوی ایران و کشورهای بیگانه بر سر نمایندگان و وزرا باریدن گرفت. مردم تهران با اینکه در شهر حکومت نظامی برقرار شده بود،‌ بازارها را بستند و لب به شکایت گشودند.

	== سرانجام ستارخان ==		== سرانجام ستارخان ==

Safa: /* واقعه پارک اتابک */

2026-08-07T06:42:56Z

واقعه پارک اتابک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۲
خط ۲۵۷:		خط ۲۵۷:

	=== واقعه پارک اتابک ===		=== واقعه پارک اتابک ===
	در ۳۱ ~~تیر،~~ [[سردار اسعد بختیاری\|سردار اسعد]] طی نطقی درمجلس می‌گوید: <blockquote>«باید امنیت را در این مملکت پایدار کنم، اگر چه به کشته شدن پسر و برادرهایم باشد... امیدوارم که به‌زودی، یعنی تا یک هفته دیگر امنیت را چنان به تهران اعاده بدهم که کسی چنین امنیتی ندیده باشد...»</blockquote>		در ۳۱ تیر ۱۲۸۹، [[سردار اسعد بختیاری\|سردار اسعد]] طی نطقی درمجلس می‌گوید: <blockquote>«باید امنیت را در این مملکت پایدار کنم، اگر چه به کشته شدن پسر و برادرهایم باشد... امیدوارم که به‌زودی، یعنی تا یک هفته دیگر امنیت را چنان به تهران اعاده بدهم که کسی چنین امنیتی ندیده باشد...»</blockquote>

	=== تشکیل کابینه جدید مستوفی‌الممالک ===		=== تشکیل کابینه جدید مستوفی‌الممالک ===

Safa: /* درگذشت ستارخان */

2025-12-09T13:20:02Z

درگذشت ستارخان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۰
خط ۳۲۴:		خط ۳۲۴:
	یک شعله‌اش رفت به گیلان جنگید و جنگید ”[[میرزا کوچک‌خان جنگلی\|کوچک خان]]“ شد، شعله های دیگرش رودبارهای پرخروش دیگرش، هر کدام راه ولایتی را در پیش گرفتند. رفتند و همه جا آتش بپا کردند. پیام آذرخش را از آذرآبادگان بردند و در فراز همه کوه‌ها و جلگه‌ها بپا داشتند. ”[[سید حسن مدرس\|مدرس“]] ها شدند، ”[[دکتر محمد مصدق\|مصدق]]“ ها شدند، ”[[حسین فاطمی\|فاطمی]]“ ها شدند. سرداران همه جا ریشه کردند، بچه کردند و امروز ما نواده های آنها هستیم. و خدا کند که باشیم.		یک شعله‌اش رفت به گیلان جنگید و جنگید ”[[میرزا کوچک‌خان جنگلی\|کوچک خان]]“ شد، شعله های دیگرش رودبارهای پرخروش دیگرش، هر کدام راه ولایتی را در پیش گرفتند. رفتند و همه جا آتش بپا کردند. پیام آذرخش را از آذرآبادگان بردند و در فراز همه کوه‌ها و جلگه‌ها بپا داشتند. ”[[سید حسن مدرس\|مدرس“]] ها شدند، ”[[دکتر محمد مصدق\|مصدق]]“ ها شدند، ”[[حسین فاطمی\|فاطمی]]“ ها شدند. سرداران همه جا ریشه کردند، بچه کردند و امروز ما نواده های آنها هستیم. و خدا کند که باشیم.

	حسینی ما، نه اسلام ~~مشروعه‌خواهها،~~ که جلوی ستارخان هم ایستادند و به او و نظائرش هم که آزادیخواه بودند کافر و بابی گفتند. بله همین اسلام حنیف کارگر و دهقان را می‌خواهد، جامعهٔ بی‌طبقهٔ توحیدی را می‌خواهد، اینجا بود که معطل نشدیم، مرکب عشق و امید سردار را سوار شدیم، تفنگش را هم بوسیدیم و برداشتیم، مثل ~~”علی موسیو“~~ و ~~”حاجعلی~~ دوافروش“ که شماها باید خوب بشناسیدشان، مرکز غیبی درست کردیم، رفتیم و رفتیم. هر وقت که راه پرفراز و پرسنگلاخ بود، پرفراز و نشیب بود، هر وقت که فشارها زیاد بود، درست مثل سربازهای سردار در بحبوحهٔ ~~جنگهای~~ تبریز، صدای صمیمی سردار را شنیدیم که با عتاب می‌گفت آهای آهای آنام قربان و بلند شدیم. این‌که مهم نبود، تعداد ما کم بود و تعداد مستبدین زیاد بود. مگر قرآن نگفته بود: ”چه بسیار گروه‌های کم و اندک که با اعتقاد و آرمان برگروه‌های بسیار ولی بی‌ آرمان و بی‌اعتقاد پیروز می‌شوند چرا که خدا یار مقاومت‌کنندگان است.		اسلام حسینی ما، نه اسلام مشروعه‌خواه‌ها، که جلوی ستارخان هم ایستادند و به او و نظائرش هم که آزادیخواه بودند کافر و بابی گفتند. بله همین اسلام حنیف کارگر و دهقان را می‌خواهد، جامعهٔ بی‌طبقهٔ توحیدی را می‌خواهد، اینجا بود که معطل نشدیم، مرکب عشق و امید سردار را سوار شدیم، تفنگش را هم بوسیدیم و برداشتیم، مثل ”[[علی موسیو]]“ و ”حاج‌علی دوافروش“ که شماها باید خوب بشناسیدشان، مرکز غیبی درست کردیم، رفتیم و رفتیم. هر وقت که راه پرفراز و پرسنگلاخ بود، پرفراز و نشیب بود، هر وقت که فشارها زیاد بود، درست مثل سربازهای سردار در بحبوحهٔ جنگ‌های تبریز، صدای صمیمی سردار را شنیدیم که با عتاب می‌گفت آهای آهای آنام قربان و بلند شدیم.

	~~سخنرانی برادر مجاهد مسعود رجوی در میتینگ تبریز:~~		این‌که مهم نبود، تعداد ما کم بود و تعداد مستبدین زیاد بود. مگر قرآن نگفته بود: ”چه بسیار گروه‌های کم و اندک که با اعتقاد و آرمان بر گروه‌های بسیار ولی بی‌‌آرمان و بی‌اعتقاد پیروز می‌شوند چرا که خدا یار مقاومت‌کنندگان است.<ref>[https://www.iranntv.com/944502 سایت سیمای آزادی ایران مقاله ۲۵ آبان سالروز درگذشت ستارخان...]</ref>

	سابقهٔ تاریخی این مجاهدین برمی‌گرده به مجاهدین صدر مشروطه، حالا تکامل پیدا کردن، کتاب و میزان پیدا کردن، در چهار چوب ایدئولوژی اسلام انقلابی خیلی بالا بردن، اما ۹۰ سال پیش تبریز رو قوای ارتجاع گرفته بود، عین الدوله اومد به‌شدت سرکوب کرد، ستارخان شروع کرد با ۱۰-۱۵ نفر، مدتی بعد تبریز آزاد شد، داشت نزدیک می‌شد نیروی مجاهدین به یک ارتش آزادیبخش، نیروی نظامی خیلی کارآایی در آن روزگار تبریز رو آزاد کرد، قوای ارتجاع رو سرکوب کرد، اگر بخوانید در تاریخ مشروطه خیلی انگیزنده است داشت تبدیل می‌شد به یک ارتش مردمی، قوای قزاق روسیه سابق هم جا زده بودند، برای این‌که عصرها مردم میومدن میدون مشق درست کرده بودن، مشق می‌کردن، نظام جمع می‌کردن. در کتاب ”تاریخ مشروطه“ نوشته که بچه‌های تبریز بعد از مدتی، که قبلاً یک ترقه مثلا همه را بهم می‌ریخت، دیگه با بمب و نمی‌دونم سلاح و گلوله و فلان و اینا آشنایی پیدا کرده بودن، لکن بعداً خاتمیچی‌های روزگار که در تهران بودن، در صدر مشروطه سردار رو با سالار آوردن به تهران برای این‌ که بمالو ننشون و بعد در پارک اتابک ریختن مجاهدین را خلع‌سلاح کردن یک تیر هم خورد به زانوی ستارخان و دیگر تمام، چون تنها نیرویی که می‌تونست دفاع کنه، تهران که رفته بود، نیروی مجاهدین بود که مشروطه رو برگردوند در برابر یورش ارتجاع، یورش محمدعلی شاه. وقتی که تبریز بالا گرفت تهران هم پشت گرمی پیدا کرد. شایع بود که وقتی غذا نبود، ~~اونقدر همبستگی مردم با هم زیاد~~ بود ~~یونجه رو می‌خوردن بدون این‌که احساس فشاری بکنن، برای این‌که این روحیه انقلابی~~ و ملی که بعد از سالیان سال همیشه مورد ایلغار قوای قزاق بوده یا قوای عثمانی بوده یا از تهران یکی میومده سرکوب می‌کرده، واقعیت اینه که تبریز بود که تهران را شوراند و بعدم فتح کرد، لکن از آنجا که یک حزب انقلابی نبود، همین‌که فراخواندند ستارخان و باقر‌خان را به تهران، دیگر مجاهدین آن زمان که با ستارخان اومده بودن اینها را ایزوله کردن، تعداد اندکی بودن، و بعد هم خلع سلاح، مشروطه اینطوری به گور سپرده شد.

	~~در روز ۱۲‌مرداد‌۱۲۸۹، یک‌سال بعد از فتح تهران به‌دست مجاهدان آزادی‌ستان مشروطه~~ و سرنگونی محمدعلیشاه قاجار، وزیر خارجه انگلیس و وزیر مختار روس در مورد خلع‌سلاح ستارخان و مجاهدینش باهمدیگر گفتگو کردند و دو‌روز بعد حاصل توافق را در مجلس شورای میوه‌چینان انقلاب مشروطه به‌تصویب رساندند. روز بعدش هم چرخها به‌کار افتاد و سردار ملی و مجاهدین همراهش، با نیروهای «دولت انقلابی مشروطه» مثل مرتجعین کنونی آن زمان هم می‌گفتند به خودشون دولت انقلابی مشروطه بله با نیروهای دولت انقلابی مشروطه که با ~~جانبازی همین مجاهدین به‌قدرت رسیده بود، سردار~~ و ~~مجاهدین همراهش در پارک اتابک تهران محاصره شدند و دزدان انقلاب از هر طرف~~ بر ~~روی آنها آتش باز کردند.~~

	در تاریخ مشروطیت ایران نوشته‌اند که ستارخان برای جلوگیری از درگیری خیلی تلاش کرد، اما اون دولت، دولت وقت «خرسندی نداشت شکار را از دست بدهد و ~~از فرصتی~~ که ~~برای برانداختن یک‌ مرد دلیر، مرد دلیر به‌نام پیدا کرده بود، سودجویی ننماید~~. ~~فردای آن‌روز در کوچه‌های تهران دیگر مجاهدی دیده نمی‌شد~~. مردم تهران از پیشآمد سخت افسردگی داشتند و آن‌چنان که در تاریخ مشروطه نوشته شده همه‌شون دلسوزی می‌کردند و با‌ آنکه دولت "حکومت نظامی" برپا کرده بود و سختگیری می‌کرد، بازارها را باز نمی‌کردند». ~~خائنین اما، سردار را~~ ستارخان را مجروح و خونفشان خانه‌نشین کردند و «برای پرده‌پوشی بر سیاه‌کاری خود، همیشه از ستارخان نکوهش‌ها می‌سرودند و تا می‌توانستند به‌کاستن از ارج او می‌کوشیدند. به این ترتیب، انقلاب عظیم مشروطیت ایران و جنبش رهایی‌بخش ملی در سطح سراسری به‌مدت بیش‌ از 4دهه به عرصه دست‌اندازی و تطاول ارتجاع و استعمار تبدیل شد.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{پانویس\|۲\|اندازه=ریز}}		{{پانویس\|۲\|اندازه=ریز}}

Safa: /* درگذشت ستارخان */

2025-12-09T10:11:40Z

درگذشت ستارخان

@@ خط ۳۱۰: / خط ۳۱۰: @@
 آرامگاه ستارخان تا سال ۱۳۲۴ شمسی،‌ وضع حقیرانه‌ای داشت. در این سال آزادیخواهان میتینگی بر سر قبر سردار ملی تشکیل دادند و بعد برای او یک آرامگاه موقتی ساختند. این آرامگاه یک سال بعد تخریب شد. بعدها به همت امیرخیزی و دیگران، سنگ قبری برای آرامگاه ستارخان تهیه شد.
 == منابع  ==
 {{پانویس|۲|اندازه=ریز}}

Safa در ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۴

2025-10-15T09:34:18Z

نمایش تغییرات

Safa: /* تلاش برای دور کردن ستارخان از تبریز */

2025-06-06T17:33:03Z

تلاش برای دور کردن ستارخان از تبریز

نمایش تغییرات

Safa در ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۷

2025-06-06T14:27:50Z

نمایش تغییرات

Rah در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۰۳

2021-11-07T18:03:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۰۳
خط ۸:		خط ۸:
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| عنوان تصویر =ستارخان		\| عنوان تصویر =ستارخان
	\| زادروز = ۱۲۴۵		\| زادروز = ۲۸ مهر ۱۲۴۵
	\| زادگاه =روستای بی‌شک از توابع ارسباران قره‌داغ آذربایجان		\| زادگاه =روستای بی‌شک از توابع ارسباران قره‌داغ آذربایجان
	\| تاریخ مرگ = ۲۵ آبان ۱۲۹۳		\| تاریخ مرگ = ۲۵ آبان ۱۲۹۳
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	\| پانویس =		\| پانویس =
	}}		}}
	'''ستارخان''' (زاده ۱۲۴۵- درگذشته ۲۵ آبان ۱۲۹۳) با نام اصلی ستار قره‌داغی از مبارزین [[جنبش مشروطه ایران]] ملقب به سردار ملی است. او در شناخت اسب‌ها مهارت داشت و قبل از [[انقلاب مشروطه]] در تبریز به خرید و فروش اسب می‌پرداخت. ستارخان در جریان انقلاب مشروطه و تشکیل دسته‌های مجاهد در تبریز به آن‌ها پیوست و فرمانده مجاهدین محله‌ی امیزخیز تبریز شد. بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی میرزا و شروع دوره [[استبداد صغیر]] قوای دولتی و نیروهای وابسته به حکومت، برای نابودی کامل مشروطیت به تبریز حمله کردند. در جریان این حمله تمامی محله‌‌های تبریز تسلیم شدند و پرچم سفید تسلیم بر فراز خانه‌های تبریز برافراشته شد. تنها ستارخان با اندک یاران خود در امیرخیز به مقاومت در برابر نیروهای استبداد پرداخت و پرچم‌های تسلیم را بر بام محلات دیگر سرنگون کرد. در اثر پایداری ستارخان بقیه محلات تبریز یکی پس از دیگری به صفوف مقاومت پیوستند. نبردهای تبریز مدت یازده ماه به طول انجامید. نهایتا نیروهای دولتی شکست خوردند.		'''ستارخان''' (زاده ۲۸ مهر ۱۲۴۵- درگذشته ۲۵ آبان ۱۲۹۳) با نام اصلی ستار قره‌داغی از مبارزین [[جنبش مشروطه ایران]] ملقب به سردار ملی است. او در شناخت اسب‌ها مهارت داشت و قبل از [[انقلاب مشروطه]] در تبریز به خرید و فروش اسب می‌پرداخت. ستارخان در جریان انقلاب مشروطه و تشکیل دسته‌های مجاهد در تبریز به آن‌ها پیوست و فرمانده مجاهدین محله‌ی امیزخیز تبریز شد. بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی میرزا و شروع دوره [[استبداد صغیر]] قوای دولتی و نیروهای وابسته به حکومت، برای نابودی کامل مشروطیت به تبریز حمله کردند. در جریان این حمله تمامی محله‌‌های تبریز تسلیم شدند و پرچم سفید تسلیم بر فراز خانه‌های تبریز برافراشته شد. تنها ستارخان با اندک یاران خود در امیرخیز به مقاومت در برابر نیروهای استبداد پرداخت و پرچم‌های تسلیم را بر بام محلات دیگر سرنگون کرد. در اثر پایداری ستارخان بقیه محلات تبریز یکی پس از دیگری به صفوف مقاومت پیوستند. نبردهای تبریز مدت یازده ماه به طول انجامید. نهایتا نیروهای دولتی شکست خوردند.

	مقاومت ستارخان و تبریز باعث شد دیگر ولایات ایران نیز برای برپایی مجدد مشروطه قیام کنند. رشت و اصفهان اولین شهرهایی بودند که قیام کردند. از رشت مجاهدان مشروطه‌خواه و از اصفهان نیز تفنگداران بختیاری برای فتح تهران حرکت کردند. شهر تهران در ۲۵ تیر ۱۲۸۸ به دست نیروهای مشروطه فتح شد. محمد علی میرزا، شاه مستبد قاجار به سفارت روسیه پناهنده شد و بعد از مدتی از ایران خارج گشت.		مقاومت ستارخان و تبریز باعث شد دیگر ولایات ایران نیز برای برپایی مجدد مشروطه قیام کنند. رشت و اصفهان اولین شهرهایی بودند که قیام کردند. از رشت مجاهدان مشروطه‌خواه و از اصفهان نیز تفنگداران بختیاری برای فتح تهران حرکت کردند. شهر تهران در ۲۵ تیر ۱۲۸۸ به دست نیروهای مشروطه فتح شد. محمد علی میرزا، شاه مستبد قاجار به سفارت روسیه پناهنده شد و بعد از مدتی از ایران خارج گشت.