Hamidreza در ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۲

2026-06-22T06:52:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۲
خط ۱:		خط ۱:

			{{Infobox settlement
			\| name = استان بوشهر
			\| other_name = دروازه دریایی ایران — سرزمین رئیسعلی دلواری
			\| image_skyline = استان بوشهر.jpg
			\| image_caption = استان بوشهر — ساحل خلیج فارس
			\| pushpin_map = Iran
			\| map_caption = موقعیت استان بوشهر در نقشه ایران
			\| subdivision_type = کشور
			\| subdivision_name = ایران
			\| seat_type = مرکز استان
			\| seat = بوشهر
			\| blank_name = مساحت
			\| blank_info = ۲۲٬۷۴۳ کیلومتر مربع
			\| blank1_name = جمعیت (۱۴۰۰)
			\| blank1_info = حدود ۱٫۲ میلیون نفر
			\| blank2_name = تعداد شهرستان
			\| blank2_info = ۱۰ (بوشهر، دشتستان، برازجان، کنگان، دیّر، گناوه، جم، عسلویه و...)
			\| blank3_name = زبان‌ها
			\| blank3_info = بوشهری (دشتستانی)، فارسی، عربی
			\| blank4_name = آب و هوا
			\| blank4_info = گرم و مرطوب؛ تابستان تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا — بادهای شَمال و قوس
			\| blank5_name = قدمت تاریخی
			\| blank5_info = ریشهر (لیان) باستانی — بندر مهم دوره هخامنشی و ساسانی
			\| blank6_name = ساحل
			\| blank6_info = کرانه شمالی خلیج فارس — شامل جزایر خارک، خارکو و شیف
			\| blank_name_sec1 = شمال
			\| blank_info_sec1 = استان فارس
			\| blank1_name_sec1 = جنوب
			\| blank1_info_sec1 = خلیج فارس
			\| blank2_name_sec1 = شرق
			\| blank2_info_sec1 = استان هرمزگان
			\| blank3_name_sec1 = غرب
			\| blank3_info_sec1 = استان خوزستان
			\| blank_name_sec2 = رئیسعلی دلواری
			\| blank_info_sec2 = قهرمان ملی (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) — شکست ارتش امپراتوری بریتانیا در نبردهای تنگستان و دشتستان
			\| blank1_name_sec2 = پارس جنوبی (عسلویه)
			\| blank1_info_sec2 = بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) — بزرگ‌ترین مجتمع پتروشیمی خاورمیانه
			\| blank2_name_sec2 = نیروگاه اتمی بوشهر
			\| blank2_info_sec2 = نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — ظرفیت ۱٬۰۰۰ مگاوات — بهره‌برداری ۱۳۹۲
			\| blank3_name_sec2 = جزیره خارک
			\| blank3_info_sec2 = مهم‌ترین پایانه نفتی ایران — بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور
			\| blank4_name_sec2 = ناوگان دریایی نادرشاه
			\| blank4_info_sec2 = نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد
			\| blank5_name_sec2 = شیلات
			\| blank5_info_sec2 = میگوی بوشهر (شهرت ملی) · ماهی صبور (ملکه ماهی‌های خلیج فارس) · شوریده · حلوای سیاه
			\| blank6_name_sec2 = خرما
			\| blank6_info_sec2 = نخلستان‌های برازجان و تنگستان — خرمای مرغوب صادراتی
			\| blank7_name_sec2 = موسیقی و رقص
			\| blank7_info_sec2 = رقص بندری · نِی‌جفتی و سُرنا · مراسم زار · نخل‌گردانی و سینه‌زنی دریایی
			\| blank8_name_sec2 = غذاهای محلی
			\| blank8_info_sec2 = قلیه‌ماهی (خورشت ماهی با تمبرهندی) · صبور کبابی · میگو بوشکار · هریسه · رنگینک · موهامر
			\| blank9_name_sec2 = مفاخر
			\| blank9_info_sec2 = رئیسعلی دلواری (قهرمان ملی) · ابوالحسن حکیم‌الممالک (پزشک و سیاستمدار)
			\| blank10_name_sec2 = فرهنگ
			\| blank10_info_sec2 = ترکیب فرهنگ‌های ایرانی، عربی و دریایی — قرن‌ها تجارت با هند، آفریقا و عربستان
			\| blank11_name_sec2 = منطقه زمانی
			\| blank11_info_sec2 = به وقت ایران (+۳:۳۰)
			}}

	'''مقاله درحال ویرایش است'''		'''مقاله درحال ویرایش است'''

Hamidreza: صفحه‌ای تازه حاوی « '''مقاله درحال ویرایش است''' '''استان بوشهر''' ──────────────────────────────────────────────────────────── ⬛ مرکز استان: بوشهر ⬛ مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع ⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰) ⬛ شهرستان‌ه...» ایجاد کرد

2026-06-22T06:34:53Z

صفحه‌ای تازه حاوی « '''مقاله درحال ویرایش است''' '''استان بوشهر''' ──────────────────────────────────────────────────────────── ⬛ مرکز استان: بوشهر ⬛ مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع ⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰) ⬛ شهرستان‌ه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''مقاله درحال ویرایش است'''

'''استان بوشهر'''

────────────────────────────────────────────────────────────

⬛ مرکز استان: بوشهر

⬛ مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع

⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)

⬛ شهرستان‌ها: ۱۰ شهرستان (بوشهر، دشتستان، برازجان، کنگان، دیّر، گناوه، جم، عسلویه و...)

⬛ آب و هوا: گرم و مرطوب؛ تابستان‌های بسیار گرم

⬛ زبان: بوشهری (دشتستانی)، فارسی، عربی

────────────────────────────────────────────────────────────

== تاریخچه ==
بوشهر — «ریشهر» باستانی — از بنادر تاریخی خلیج فارس و دروازه دریایی ایران از دوران باستان تاکنون است. بندر بوشهر در دوره هخامنشی بندری مهم بود و بقایای شهر باستانی ریشهر (لیان) از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی دوره ساسانی است.

بندر تجاری خلیج فارس:

بوشهر از دوره صفوی و افشاری مهم‌ترین بندر تجاری ایران در خلیج فارس بود. نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد. در دوره زندیه و قاجار، بوشهر بندر اصلی تجارت ایران با هند، عمان و آفریقای شرقی بود.

بمباران بوشهر توسط بریتانیا:

در جنگ ایران و بریتانیا (۱۲۳۵ هجری / ۱۸۵۶ میلادی)، نیروی دریایی بریتانیا بوشهر را بمباران و اشغال کرد. رئیسعلی دلواری — قهرمان ملی بوشهر — در جنگ جهانی اول (۱۲۹۴ شمسی / ۱۹۱۵ میلادی) نیروهای بریتانیایی را در تنگستان شکست داد و اسطوره مقاومت جنوب ایران شد.

رئیسعلی دلواری:

رئیسعلی دلواری (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) رهبر مقاومت مردم تنگستان و دشتستان در برابر استعمار بریتانیا بود. او با نیروهای مردمی در چندین نبرد نیروهای بریتانیایی را شکست داد — از نادر قهرمان‌های ایرانی که ارتش امپراتوری بریتانیا را به زانو درآورد. رئیسعلی در سال ۱۲۹۴ ترور شد.

در دوره معاصر، ساخت نیروگاه اتمی بوشهر (نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران) و توسعه منطقه ویژه اقتصادی عسلویه (پارس جنوبی) بوشهر را به یکی از استان‌های کلیدی اقتصاد ایران تبدیل کرده است.

== جغرافیا و اقلیم ==
بوشهر در جنوب‌غربی ایران و در کرانه شمالی خلیج فارس واقع شده. استان شامل سواحل طولانی خلیج فارس و جزایر متعددی (خارک، خارکو، شیف و...) است.

جزیره خارک:

جزیره خارک مهم‌ترین پایانه نفتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین پایانه‌های نفتی جهان است. بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از خارک انجام می‌شود. جزیره خارک در جنگ ایران و عراق هدف بمباران‌های مکرر قرار گرفت.

آب‌وهوای بوشهر گرم و مرطوب — تابستان‌ها دما تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا. بادهای شَمال و قوس ویژگی اقلیمی منطقه‌اند.

== اقتصاد و منابع ==
بوشهر یکی از مهم‌ترین استان‌های انرژی و اقتصاد ایران است.

پارس جنوبی — عسلویه:

میدان گازی پارس جنوبی بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) در آب‌های بوشهر واقع شده. منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی (عسلویه) بزرگ‌ترین مجتمع صنعتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین مراکز پتروشیمی خاورمیانه است.

نیروگاه اتمی بوشهر:

نیروگاه اتمی بوشهر — نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — با ظرفیت ۱,۰۰۰ مگاوات در سال ۱۳۹۲ به بهره‌برداری کامل رسید.

شیلات:

صید میگو، ماهی صبور، ماهی شوریده و حلوای سیاه از منابع مهم شیلاتی استان است. میگوی بوشهر شهرت ملی دارد.

خرما:

نخلستان‌های بوشهر از مراکز مهم تولید خرما هستند. خرمای برازجان و تنگستان مرغوب و صادراتی است.

== فرهنگ و آداب و رسوم ==
فرهنگ بوشهر ترکیبی از فرهنگ‌های ایرانی، عربی و دریایی است — قرن‌ها تجارت دریایی با هند، آفریقا و عربستان فرهنگ منحصربه‌فردی ساخته.

موسیقی و رقص:

موسیقی بوشهری با ریتم‌های دریایی و سازهای نِی‌جفتی، سُرنا و تنبک از موسیقی‌های اصیل خلیج فارس است. رقص بندری و مراسم «زار» از آیین‌های منحصربه‌فرد هستند. «نخل‌گردانی» و «سینه‌زنی دریایی» از آیین‌های عاشورای بوشهر هستند.

مفاخر:

رئیسعلی دلواری (قهرمان ملی)، ابوالحسن حکیم‌الممالک (پزشک و سیاستمدار)، مقداد مهدوی کنی (ادیب) و خسرو شکیبایی (بازیگر — مادرش بوشهری) از چهره‌های مطرح هستند.

غذاهای محلی:

قلیه‌ماهی بوشهری (خورشت ماهی با تمبرهندی)، صبور کبابی (ماهی صبور — ملکه ماهی‌های خلیج فارس)، هریسه بوشهری، میگو بوشکار، رنگینک، موهامر و حلوای خرما از غذاهای سنتی استان هستند.

== مبارزات و مقاومت مردمی ==
بوشهر سرزمین مقاومت در برابر استعمار بوده — از رئیسعلی دلواری تا مجاهدین خلق.

رئیسعلی دلواری — الگوی مقاومت:

مقاومت رئیسعلی دلواری در برابر بریتانیا از درخشان‌ترین صفحات تاریخ مقاومت ایران است. او با نیروهای مردمی — تفنگچی‌های تنگستانی و دشتستانی — در نبردهای دلوار، اهرم و بوشهر ارتش بریتانیا را شکست داد.

مجاهدین خلق در بوشهر:

سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در بوشهر و برازجان فعالیت سیاسی داشت. هواداران سازمان پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ مورد سرکوب قرار گرفتند و تعدادی دستگیر و زندانی شدند.

کشتار ۶۷ در بوشهر:

زندان بوشهر نیز در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود.

قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:

بوشهر و برازجان در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات بودند. کارگران عسلویه نیز در اعتراضات شرکت کردند.

واحدهای مقاومت:

واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در بوشهر و برازجان فعالیت‌های مستمری در زمینه افشاگری جنایات رژیم و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشته‌اند.

کاربر:Hamidreza۱۲/صفحه تمرین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hamidreza در ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۲