Hamidreza در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۲

2026-06-26T06:22:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
			{{Infobox settlement
			\| name = استان قزوین
			\| other_name = دروازه تاریخ ایران — پایتخت صفویه
			\| image_skyline = استان قزوین.jpg
			\| image_caption = استان قزوین — کاخ چهل‌ستون قزوین
			\| pushpin_map = Iran
			\| map_caption = موقعیت استان قزوین در نقشه ایران
			\| subdivision_type = کشور
			\| subdivision_name = ایران
			\| seat_type = مرکز استان
			\| seat = قزوین
			\| blank_name = مساحت
			\| blank_info = ۱۵٬۵۶۷ کیلومتر مربع
			\| blank1_name = جمعیت (۱۴۰۰)
			\| blank1_info = حدود ۱٫۲ میلیون نفر
			\| blank2_name = تعداد شهرستان
			\| blank2_info = ۶ (قزوین، تاکستان، البرز، بوئین‌زهرا، آبیک، آوج)
			\| blank3_name = زبان‌ها
			\| blank3_info = فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
			\| blank4_name = آب و هوا
			\| blank4_info = معتدل نیمه‌خشک (دشت) تا سرد کوهستانی (ارتفاعات البرز)
			\| blank5_name = قدمت تاریخی
			\| blank5_info = بیش از ۴٬۰۰۰ سال
			\| blank6_name = پایتختی
			\| blank6_info = پایتخت صفویه از ۱۵۵۵ تا ۱۵۹۸ میلادی (شاه‌طهماسب تا شاه‌عباس)
			\| blank_name_sec1 = شمال
			\| blank_info_sec1 = استان گیلان
			\| blank1_name_sec1 = جنوب
			\| blank1_info_sec1 = استان همدان و مرکزی
			\| blank2_name_sec1 = شرق
			\| blank2_info_sec1 = استان البرز و تهران
			\| blank3_name_sec1 = غرب
			\| blank3_info_sec1 = استان زنجان
			\| blank_name_sec2 = قلعه الموت — حسن صباح
			\| blank_info_sec2 = مقر حسن صباح بنیان‌گذار اسماعیلیه نزاری (حشاشین) از ۱۰۹۰ تا حمله مغول — شهرت جهانی در ادبیات و بازی Assassin's Creed
			\| blank1_name_sec2 = مسجد جامع قزوین
			\| blank1_info_sec2 = از کهن‌ترین مساجد ایران — بخش‌هایی از قرن دوم هجری — شبستان ستون‌دار شاهکار معماری اسلامی
			\| blank2_name_sec2 = کاخ چهل‌ستون قزوین
			\| blank2_info_sec2 = یادگار دوره پایتختی صفوی — از بناهای شاخص تاریخی استان
			\| blank3_name_sec2 = بازار و کاروانسرا
			\| blank3_info_sec2 = بازار سنتی قزوین از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین ایران — کاروانسرای سعدالسلطنه از زیباترین ایران
			\| blank4_name_sec2 = دره الموت
			\| blank4_info_sec2 = دره عقاب — طبیعت کوهستانی بکر با باغ‌های گیلاس و گردو و چشمه‌های فراوان
			\| blank5_name_sec2 = کشاورزی
			\| blank5_info_sec2 = انگور تاکستان (مرغوب‌ترین ایران — مرکز تولید کشمش) · بادام · گردو · گیلاس الموت
			\| blank6_name_sec2 = صنایع
			\| blank6_info_sec2 = شهرک‌های صنعتی فعال — صنایع غذایی · خودروسازی · لوازم خانگی · الکترونیک · نساجی
			\| blank7_name_sec2 = مفاخر
			\| blank7_info_sec2 = عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی) · حمدالله مستوفی (مورخ — نزهة‌القلوب) · میرعماد (خوشنویس بزرگ)
			\| blank8_name_sec2 = غذاهای محلی
			\| blank8_info_sec2 = باقالی‌پلو با مرغ قزوینی · آش‌کارده (آش ترش) · خورشت کدو حلوایی · نان سنگک قزوینی
			\| blank9_name_sec2 = فرهنگ و طنز
			\| blank9_info_sec2 = قزوین در فرهنگ ایران به شوخ‌طبعی و طنز مردمش معروف است
			\| blank10_name_sec2 = منطقه زمانی
			\| blank10_info_sec2 = به وقت ایران (+۳:۳۰)
			}}

			مقاله درحال ویرایش است
	استان قزوین		استان قزوین

Hamidreza: صفحه‌ای تازه حاوی «استان قزوین ──────────────────────────────────────────────────────────── ⬛ مرکز استان: قزوین ⬛ مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع ⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰) ⬛ شهرستان‌ها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، ال...» ایجاد کرد

2026-06-26T06:10:32Z

صفحه‌ای تازه حاوی «استان قزوین ──────────────────────────────────────────────────────────── ⬛ مرکز استان: قزوین ⬛ مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع ⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰) ⬛ شهرستان‌ها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، ال...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

استان قزوین

────────────────────────────────────────────────────────────

⬛ مرکز استان: قزوین

⬛ مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع

⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)

⬛ شهرستان‌ها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، البرز، بوئین‌زهرا، آبیک، آوج)

⬛ آب و هوا: معتدل نیمه‌خشک تا سرد کوهستانی

⬛ زبان: فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی

────────────────────────────────────────────────────────────

== تاریخچه ==
قزوین — «دروازه تاریخ ایران» — یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران با قدمت بیش از ۴,۰۰۰ سال و پایتخت صفویه (۱۵۵۵-۱۵۹۸ میلادی) است.

پایتخت صفوی:

شاه‌طهماسب صفوی در سال ۹۶۲ هجری (۱۵۵۵ میلادی) قزوین را پایتخت ایران کرد — بعد از تبریز که در معرض حملات عثمانی بود. قزوین تا سال ۱۵۹۸ پایتخت صفوی بود و سپس شاه‌عباس پایتخت را به اصفهان منتقل کرد. در دوره پایتختی، کاخ‌ها، مساجد و بازارهای فراوانی در قزوین ساخته شد.

مسجد جامع قزوین:

مسجد جامع قزوین (مسجد عتیق) از کهن‌ترین مساجد ایران است — بخش‌هایی از آن به قرن دوم هجری بازمی‌گردد. شبستان ستون‌دار مسجد از شاهکارهای معماری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

کاروانسراها و بازار:

بازار سنتی قزوین از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین بازارهای ایران است. کاروانسراهای سعدالسلطنه و حاج‌محمدرضا از زیباترین کاروانسراهای ایران هستند.

قلعه الموت — حسن صباح:

قلعه الموت در رشته‌کوه‌های البرز (شمال قزوین) مقر حسن صباح — بنیان‌گذار فرقه اسماعیلیه نزاری (حشاشین) — بود. حسن صباح در سال ۴۸۳ هجری (۱۰۹۰ میلادی) قلعه را تصرف کرد و تا حمله مغول (۶۵۴ هجری) این قلعه پابرجا بود. داستان حشاشین در ادبیات و فرهنگ جهانی (از مارکوپولو تا بازی‌های رایانه‌ای Assassin's Creed) شهرت دارد.

== جغرافیا و اقلیم ==
قزوین در شمال‌غربی فلات مرکزی ایران و در دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز واقع شده. استان از کوهستان‌های البرز در شمال تا دشت‌های مرکزی در جنوب گسترده شده.

دره الموت:

دره الموت — «دره عقاب» — یکی از زیباترین دره‌های ایران با طبیعت کوهستانی بکر، باغ‌های گیلاس و گردو و چشمه‌های فراوان است.

آب‌وهوای قزوین معتدل نیمه‌خشک در دشت و سرد کوهستانی در ارتفاعات است. زمستان‌ها نسبتاً سرد و تابستان‌ها معتدل تا گرم هستند.

== اقتصاد و منابع ==
اقتصاد قزوین بر صنعت، کشاورزی و گردشگری استوار است. قزوین با موقعیت استراتژیک بین تهران و غرب ایران، یکی از مراکز صنعتی مهم کشور است.

صنایع:

شهرک‌های صنعتی قزوین از فعال‌ترین شهرک‌های صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، خودروسازی، لوازم خانگی، الکترونیک و نساجی از صنایع مهم استان هستند.

کشاورزی:

انگور تاکستان از مرغوب‌ترین انگورهای ایران و مرکز تولید کشمش است. بادام، گردو و گیلاس الموت از محصولات باغی مهم هستند.

گردشگری:

قلعه الموت، کاخ چهل‌ستون قزوین، بازار سنتی، کاروانسرای سعدالسلطنه، مسجد جامع و دره الموت از جاذبه‌های گردشگری هستند.

== فرهنگ و آداب و رسوم ==
فرهنگ قزوین ترکیبی از فرهنگ شهری کهن و سنت‌های روستایی است. قزوین به خاطر شوخ‌طبعی و طنز مردمش در فرهنگ ایران معروف است.

مفاخر:

عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی — قرن هشتم)، حمدالله مستوفی (مورخ و جغرافی‌دان — نزهة‌القلوب)، میرعماد (خوشنویس بزرگ) و دهخدا (لغت‌نامه‌نویس — تحصیل در قزوین) از مفاخر هستند.

غذاهای محلی:

باقالی‌پلو با مرغ قزوینی، آش‌کارده (آش ترش قزوینی)، خورشت کدو حلوایی، نان سنگک قزوینی و شیرینی‌های محلی از غذاهای سنتی استان هستند.

== مبارزات و مقاومت مردمی ==
قزوین از شهرهای فعال در تاریخ مبارزات ایران بوده و مجاهدین خلق در این استان فعالیت و شهدا داشته‌اند.

جنبش مشروطه:

مردم قزوین در جنبش مشروطه (۱۲۸۵ شمسی) نقش مهمی داشتند. در جنگ‌های مشروطه، نیروهای آزادی‌خواه از قزوین به سمت تهران حرکت کردند.

مجاهدین خلق در قزوین:

سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در قزوین و تاکستان فعالیت سیاسی گسترده‌ای داشت. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید آغاز شد و بسیاری دستگیر و زندانی شدند.

کشتار ۶۷ در قزوین:

زندان قزوین در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود. کمیسیون مرگ در قزوین فعال بود و تعدادی از زندانیان مجاهد بدون محاکمه اعدام شدند.

قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:

قزوین و تاکستان در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. تاکستان از شهرهای فعال در قیام ۱۴۰۱ بود.

واحدهای مقاومت:

واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در قزوین و تاکستان فعالیت‌های مستمری در زمینه افشاگری و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشته‌اند.

کاربر:Hamidreza۱۴/صفحه تمرین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hamidreza در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۲