https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%3AHamidreza%DB%B6%2F%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86 کاربر:Hamidreza۶/صفحه تمرین - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-09-26T17:09:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90719&oldid=prev Alireza k h: صفحه را خالی کرد 2026-07-25T06:30:29Z <p>صفحه را خالی کرد</p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&amp;diff=90719&amp;oldid=90716">نمایش تغییرات</a> Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90716&oldid=prev Alireza k h: ویراستار نهایی مقاله قبل از انتشار 2026-07-25T06:28:28Z <p>ویراستار نهایی مقاله قبل از انتشار</p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&amp;diff=90716&amp;oldid=90695">نمایش تغییرات</a> Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90695&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۰ 2026-07-24T14:40:35Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank6_info_sec2        = گلیم‌بافی لرستانی · جاجیم‌بافی · نمدمالی · چوغابافی (پوشش سنتی مردان لر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank6_info_sec2        = گلیم‌بافی لرستانی · جاجیم‌بافی · نمدمالی · چوغابافی (پوشش سنتی مردان لر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank7_name_sec2        = مفاخر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank7_name_sec2        = مفاخر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank7_info_sec2        = سردار اسعد بختیاری (فاتح تهران در مشروطه) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">· پرویز مشکاتیان </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگساز</del>)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank7_info_sec2        = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌بی‌ مریم و </ins>سردار اسعد بختیاری (فاتح تهران در مشروطه) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-مسعود بختیاری </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواننده</ins>)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank8_name_sec2        = موسیقی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank8_name_sec2        = موسیقی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank8_info_sec2        = موسیقی لری با سه‌تار (تنبور) و دف · آوازهای مور و هوره</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank8_info_sec2        = موسیقی لری با سه‌تار (تنبور) و دف · آوازهای مور و هوره</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank10_name_sec2      = عشایر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank10_name_sec2      = عشایر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank10_info_sec2      = ایل بختیاری · ایلات لک — کوچ عشایر از دیدنی‌ترین صحنه‌های زندگی عشایری ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank10_info_sec2      = ایل بختیاری · ایلات لک — کوچ عشایر از دیدنی‌ترین صحنه‌های زندگی عشایری ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank11_name_sec2      = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقه زمانی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank11_name_sec2      =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank11_info_sec2      = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به وقت ایران (+۳:۳۰)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| blank11_info_sec2      =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90694:rev-90695:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90694&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۷ 2026-07-24T14:37:27Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l210">خط ۲۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر یک علم یا نشان تشریفاتی است که دو بزکوهی روبه‌روی هم با شاخ‌های بلند و دو اژدها بر پشت آن‌ها را نشان می‌دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر یک علم یا نشان تشریفاتی است که دو بزکوهی روبه‌روی هم با شاخ‌های بلند و دو اژدها بر پشت آن‌ها را نشان می‌دهد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین آثاری احتمالاً بر سر نیزه یا چوب نصب می‌شدند و در آیین‌های مذهبی یا مراسم رسمی کاربرد داشتند. ترکیب بزکوهی و اژدها از مهم‌ترین نمادهای اسطوره‌ای هنر لرستان به شمار می‌رود.&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010145199 étendard-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010152195 vase-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/ark:/53355/cl010130365 figurine-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010130319 mors-Place of discovery : Luristan-موزه لوور]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین آثاری احتمالاً بر سر نیزه یا چوب نصب می‌شدند و در آیین‌های مذهبی یا مراسم رسمی کاربرد داشتند. ترکیب بزکوهی و اژدها از مهم‌ترین نمادهای اسطوره‌ای هنر لرستان به شمار می‌رود.&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010145199 étendard-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010152195 vase-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/ark:/53355/cl010130365 figurine-موزه لوور]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010130319 mors-Place of discovery : Luristan-موزه لوور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.roshdmag.ir/fa/article/25528/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%84%D9%88%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%BE%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%A7%DA%98 آثار ایران باستان (موزه لوور، بریتانیا، متروپولیتن و ارمیتاژ)-رشدمگ</ins>]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری.jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|'''بی‌بی مریم بختیاری''']]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری.jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|'''بی‌بی مریم بختیاری'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|283x283پیکسل</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر استعمار و دیکتاتوری و در پیروزی انقلاب مشروطه شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر استعمار و دیکتاتوری و در پیروزی انقلاب مشروطه شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l252">خط ۲۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان [[گورستان خاوران|خاوران]] دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان [[گورستان خاوران|خاوران]] دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== '''قیام ۱۴۰۱ -لرستان قهرمان:''' ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== '''قیام ۱۴۰۱- لرستان قهرمان:''' ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] از استان‌های پیشتاز بود. شهر ازنا در لرستان یکی از کانون‌های داغ اعتراضات بود و شهدای بسیاری تقدیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] از استان‌های پیشتاز بود. شهر ازنا در لرستان یکی از کانون‌های داغ اعتراضات بود و شهدای بسیاری تقدیم کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90693:rev-90694:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90693&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۲ 2026-07-24T14:32:16Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l118">خط ۱۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ لرستان روایت تحول از جوامع کشاورزی پیش از تاریخ و باستانی به دوره‌های ویرانی مغول و تیمور، گسترش عشایرنشینی، و سپس کوچ اجباری به زندگی یکجانشین و مبارزه و مقاومت دربرابر ظلم و ستم بوده‌است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ لرستان روایت تحول از جوامع کشاورزی پیش از تاریخ و باستانی به دوره‌های ویرانی مغول و تیمور، گسترش عشایرنشینی، و سپس کوچ اجباری به زندگی یکجانشین و مبارزه و مقاومت دربرابر ظلم و ستم بوده‌است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتابکان لرستان یکی از حکومت‌های محلی مهم دوره میانه بودند و عشایر نقش محوری در هویت تاریخی این منطقه داشته‌اند. در انقلاب مشروطه نیز ایلات لُر (بختیاری و لک) نقش مهمی در تحولات سیاسی ایران داشتند و سردار اسعد بختیاری در فتح تهران و پیروزی مشروطه (۱۲۸۸) نقش کلیدی ایفا کرد. امروزه نیز مردم لرستان همچنان با میراث غنی فرهنگی و تاریخی خود بخشی مهم از تنوع ایران و مقاومت در برابر دیکتاتوری را نمایندگی می‌کند.[[پرونده:لرستان.jpg|جایگزین=استان لرستان|بندانگشتی|استان لرستان]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتابکان لرستان یکی از حکومت‌های محلی مهم دوره میانه بودند و عشایر نقش محوری در هویت تاریخی این منطقه داشته‌اند. در انقلاب مشروطه نیز ایلات لُر (بختیاری و لک) نقش مهمی در تحولات سیاسی ایران داشتند و سردار اسعد بختیاری در فتح تهران و پیروزی مشروطه (۱۲۸۸) نقش کلیدی ایفا کرد. امروزه نیز مردم لرستان همچنان با میراث غنی فرهنگی و تاریخی خود بخشی مهم از تنوع ایران و مقاومت در برابر دیکتاتوری را نمایندگی می‌کند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0"&gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/luristan-04-origin-nomadism/ LURISTAN iv. The Origin of Nomadism-iranica]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1"&gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/luristan-05-religion-beliefs/ LURISTAN v. Religion, Rituals, and Popular Beliefs-iranica]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":2"&gt;'''[https://www.britannica.com/place/Lorestan Lorestān-britannica]'''&lt;/ref&gt;</ins>[[پرونده:لرستان.jpg|جایگزین=استان لرستان|بندانگشتی|استان لرستان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جغرافیا و اقلیم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جغرافیا و اقلیم ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در غرب ایران و در قلب رشته‌کوه زاگرس واقع شده است. این استان کوهستانی آب‌وهوای معتدل تا سرد با بارش سالانه ۵۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر، زمستان‌ها سرد با برف فراوان و تابستان‌ها معتدل دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در غرب ایران و در قلب رشته‌کوه زاگرس واقع شده است. این استان کوهستانی آب‌وهوای معتدل تا سرد با بارش سالانه ۵۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر، زمستان‌ها سرد با برف فراوان و تابستان‌ها معتدل دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l142">خط ۱۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;صنایع دستی:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;صنایع دستی:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گلیم‌بافی لرستانی، جاجیم‌بافی، نمدمالی و چوغا‌بافی (پوشش سنتی مردان لر) از صنایع دستی سنتی و ارزشمند استان هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گلیم‌بافی لرستانی، جاجیم‌بافی، نمدمالی و چوغا‌بافی (پوشش سنتی مردان لر) از صنایع دستی سنتی و ارزشمند استان هستند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":2" /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== فرهنگ وآیین‌ها و رسوم: ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== فرهنگ وآیین‌ها و رسوم: ==</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90692:rev-90693:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90692&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۷ 2026-07-24T14:27:14Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l167">خط ۱۶۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز دوران مشروطه و برادرش [[سردار اسعد بختیاری]] (فاتح تهران در مشروطه) و &#039;&#039;&#039;مسعود بختیاری&#039;&#039;&#039; (خواننده بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز دوران مشروطه و برادرش [[سردار اسعد بختیاری]] (فاتح تهران در مشروطه) و &#039;&#039;&#039;مسعود بختیاری&#039;&#039;&#039; (خواننده بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''غذاهای محلی:'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''غذاهای محلی:'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دهنه اسب.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - دهنه اسب|بندانگشتی|223x223پیکسل|دهنه اسب[[پرونده:تندیس انسانی مفرغی.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - تندیس انسانی مفرغی|بندانگشتی|250x250px|تندیس انسانی مفرغی]][[پرونده:جام مفرغی با سر شیر.jpg|جایگزین=جام مفرغی با سر شیر|بندانگشتی|250x250px|جام مفرغی با سر شیر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:علم یا نشان آیینی مفرغی.jpg|جایگزین=علم یا نشان آیینی مفرغی|بندانگشتی|250x250px|علم یا نشان آیینی مفرغی]]]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کله‌جوش (آش کشک و سبزی)، آبگوشت لرستانی (دیزی)، کشکینه، نان تنوری لُری، شیربرنج و کباب بختیاری از غذاهای سنتی استان هستند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دهنه اسب.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - دهنه اسب|بندانگشتی|223x223پیکسل|دهنه اسب]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کله‌جوش (آش کشک و سبزی)، آبگوشت لرستانی (دیزی)، کشکینه، نان تنوری لُری، شیربرنج و کباب بختیاری از غذاهای سنتی استان هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه فلک‌الافلاک، به معنای «آسمان آسمان‌ها» یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد و استان لرستان است که بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر قرار دارد. این دژ ۱۲برجی که احتمال می‌رود همان «دژ شاپورخواست» دوره ساسانی باشد، در طول تاریخ کارکردهای گوناگونی داشته و علاوه بر نقش نظامی و دفاعی، در دوره‌های مختلف مرکز حکومتی و محل استقرار حاکمان منطقه بوده است. موقعیت استراتژیک قلعه در مسیرهای ارتباطی غرب ایران، بر اهمیت سیاسی و نظامی آن افزوده بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه فلک‌الافلاک، به معنای «آسمان آسمان‌ها» یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد و استان لرستان است که بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر قرار دارد. این دژ ۱۲برجی که احتمال می‌رود همان «دژ شاپورخواست» دوره ساسانی باشد، در طول تاریخ کارکردهای گوناگونی داشته و علاوه بر نقش نظامی و دفاعی، در دوره‌های مختلف مرکز حکومتی و محل استقرار حاکمان منطقه بوده است. موقعیت استراتژیک قلعه در مسیرهای ارتباطی غرب ایران، بر اهمیت سیاسی و نظامی آن افزوده بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلک‌الافلاک در دوره‌های تاریخی مختلف شاهد تحولات سیاسی و اجتماعی فراوانی بوده و در دوره پهلوی نیز مدتی به‌عنوان پادگان نظامی و زندان مورد استفاده قرار گرفت. سرانجام در دهه ۱۳۵۰ کاربری موزه‌ای پیدا کرد و موزه مردم‌شناسی و موزه مفرغ‌های لرستان در آن راه‌اندازی شد. به این ترتیب، قلعه از یک دژ نظامی و زندان به یکی از مهم‌ترین مراکز معرفی تاریخ، فرهنگ و هنر لرستان تبدیل شد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تندیس انسانی مفرغی.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - تندیس انسانی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|تندیس انسانی مفرغی]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلک‌الافلاک در دوره‌های تاریخی مختلف شاهد تحولات سیاسی و اجتماعی فراوانی بوده و در دوره پهلوی نیز مدتی به‌عنوان پادگان نظامی و زندان مورد استفاده قرار گرفت. سرانجام در دهه ۱۳۵۰ کاربری موزه‌ای پیدا کرد و موزه مردم‌شناسی و موزه مفرغ‌های لرستان در آن راه‌اندازی شد. به این ترتیب، قلعه از یک دژ نظامی و زندان به یکی از مهم‌ترین مراکز معرفی تاریخ، فرهنگ و هنر لرستان تبدیل شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مسائل مهم در سال‌های اخیر، آزادسازی حریم قلعه برای فراهم شدن زمینه ثبت جهانی آن در فهرست یونسکو بوده است. برای ثبت جهانی، ایجاد و حفظ حریم مناسب پیرامون اثر تاریخی ضروری است؛ اما در اطراف قلعه، بخش‌هایی از اراضی در اختیار مراکز نظامی قرار داشت. بر اساس گزارش دویچه‌وله، ارتش از حریم قلعه خارج شد، اما سپاه پاسداران برای تخلیه و واگذاری محدوده مورد استفاده خود، خواستار دریافت هزینه برای احداث پادگان جایگزین شد. در این گزارش، رقم بدهی و پرداخت‌های مربوط به این توافق حدود ۶۹ میلیارد تومان عنوان شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مسائل مهم در سال‌های اخیر، آزادسازی حریم قلعه برای فراهم شدن زمینه ثبت جهانی آن در فهرست یونسکو بوده است. برای ثبت جهانی، ایجاد و حفظ حریم مناسب پیرامون اثر تاریخی ضروری است؛ اما در اطراف قلعه، بخش‌هایی از اراضی در اختیار مراکز نظامی قرار داشت. بر اساس گزارش دویچه‌وله، ارتش از حریم قلعه خارج شد، اما سپاه پاسداران برای تخلیه و واگذاری محدوده مورد استفاده خود، خواستار دریافت هزینه برای احداث پادگان جایگزین شد. در این گزارش، رقم بدهی و پرداخت‌های مربوط به این توافق حدود ۶۹ میلیارد تومان عنوان شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l186">خط ۱۸۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:جام مفرغی با سر شیر.jpg|جایگزین=جام مفرغی با سر شیر|بندانگشتی|300x300پیکسل|جام مفرغی با سر شیر]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:علم یا نشان آیینی مفرغی.jpg|جایگزین=علم یا نشان آیینی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|علم یا نشان آیینی مفرغی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l213">خط ۲۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری.jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|'''بی‌بی مریم بختیاری''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر استعمار و دیکتاتوری و در پیروزی انقلاب مشروطه شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر استعمار و دیکتاتوری و در پیروزی انقلاب مشروطه شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l221">خط ۲۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او همچنین در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری فعال بود و به یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او همچنین در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری فعال بود و به یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سردار اسعد بختیاری:'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]]</del>[[سردار اسعد بختیاری]] با نام اصلی علیقلی‌خان بختیاری، از رهبران بانفوذ و روشنفکر ایل بختیاری و یکی از فرماندهان اصلی نیروهای مشروطه‌خواه در فتح تهران بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سردار اسعد بختیاری:'''</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سردار اسعد بختیاری]] با نام اصلی علیقلی‌خان بختیاری، از رهبران بانفوذ و روشنفکر ایل بختیاری و یکی از فرماندهان اصلی نیروهای مشروطه‌خواه در فتح تهران بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او با گردآوری نیروهای بختیاری و همراهی مشروطه‌خواهان، در برکناری محمدعلی‌شاه و بازگشت مشروطیت نقش مهمی ایفا کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او با گردآوری نیروهای بختیاری و همراهی مشروطه‌خواهان، در برکناری محمدعلی‌شاه و بازگشت مشروطیت نقش مهمی ایفا کرد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l230">خط ۲۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در مسیر عملیات فروغ جاویدان (۳ مرداد ۱۳۶۷) قرار داشت. ارتش آزادیبخش ملی ایران از مرزهای غربی وارد شد و تا عمق ۱۵۰ کیلومتری خاک ایران پیشروی کرد. بسیاری از رزمندگان مجاهد در این عملیات از مناطق لُرنشین بودند و در مسیر کرمانشاه-همدان دلاورانه جنگیدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در مسیر عملیات فروغ جاویدان (۳ مرداد ۱۳۶۷) قرار داشت. ارتش آزادیبخش ملی ایران از مرزهای غربی وارد شد و تا عمق ۱۵۰ کیلومتری خاک ایران پیشروی کرد. بسیاری از رزمندگان مجاهد در این عملیات از مناطق لُرنشین بودند و در مسیر کرمانشاه-همدان دلاورانه جنگیدند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کشتار ۶۷ در لرستان:'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کشتار ۶۷ در لرستان:'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:منصور موسوی - استان لرستان.png|جایگزین=منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز|بندانگشتی|250x250پیکسل|منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز]]</ins>در تابستان ۱۳۶۷، زندان‌های خرم‌آباد و بروجرد شاهد اعدام زندانیان مجاهد بودند. [[هیئت مرگ|هیئت‌های مرگ]] در استان لرستان نیز فعال بود و ده‌ها تن از زندانیان سیاسی لرستانی را بدون محاکمه اعدام کردند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تابستان ۱۳۶۷، زندان‌های خرم‌آباد و بروجرد شاهد اعدام زندانیان مجاهد بودند. [[هیئت مرگ|هیئت‌های مرگ]] در استان لرستان نیز فعال بود و ده‌ها تن از زندانیان سیاسی لرستانی را بدون محاکمه اعدام کردند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;سید مرتضی میرمحمدی:&#039;&#039;&#039; ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;سید مرتضی میرمحمدی:&#039;&#039;&#039; ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:منصور موسوی - استان لرستان.png|جایگزین=منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز|بندانگشتی|250x250پیکسل|منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید مرتضی میر‌محمدی به جرم حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران، در زندان اوین محبوس بود و در سال ۱۳۶۷ به اجبار ناپدید و اعدام شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید مرتضی میر‌محمدی به جرم حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران، در زندان اوین محبوس بود و در سال ۱۳۶۷ به اجبار ناپدید و اعدام شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l249">خط ۲۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی، در اول دی‌ماه ۱۳۳۷ در الیگودرز استان لرستان متولد شد. او کارگر ۲۹ ساله‌ای بود که با همسر و دختر کوچکش زندگی می‌کرد و عضوی از سازمان رزمندگان آزادی طبقه کارگر (یکی از گروه‌های چپ‌گرای مخالف رژیم) بود. همسرش سال‌ها در دهه ۶۰ زندانی بود و برادر همسرش (رضا قریشی لنگرودی) نیز در همان سال ۱۳۶۷ اعدام شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی، در اول دی‌ماه ۱۳۳۷ در الیگودرز استان لرستان متولد شد. او کارگر ۲۹ ساله‌ای بود که با همسر و دختر کوچکش زندگی می‌کرد و عضوی از سازمان رزمندگان آزادی طبقه کارگر (یکی از گروه‌های چپ‌گرای مخالف رژیم) بود. همسرش سال‌ها در دهه ۶۰ زندانی بود و برادر همسرش (رضا قریشی لنگرودی) نیز در همان سال ۱۳۶۷ اعدام شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی در سال ۱۳۶۲ در تهران دستگیر گردید و در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۶۷ در زندان اوین، در جریان [[قتل‌عام ۶۷|قتل‌عام]] زندانیان سیاسی تابستان ۶۷ اعدام شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی در سال ۱۳۶۲ در تهران دستگیر گردید و در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۶۷ در زندان اوین، در جریان [[قتل‌عام ۶۷|قتل‌عام]] زندانیان سیاسی تابستان ۶۷ اعدام شد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:یزدان افروغ1.jpg|جایگزین=یزدان افروغ - قهرمان کشتی جوانان|بندانگشتی|250x250پیکسل|یزدان افروغ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان [[گورستان خاوران|خاوران]] دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان [[گورستان خاوران|خاوران]] دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:یزدان افروغ1.jpg|جایگزین=یزدان افروغ - قهرمان کشتی جوانان|بندانگشتی|250x250پیکسل|یزدان افروغ]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;قیام ۱۴۰۱ -لرستان قهرمان:&#039;&#039;&#039; ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;قیام ۱۴۰۱ -لرستان قهرمان:&#039;&#039;&#039; ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] از استان‌های پیشتاز بود. شهر ازنا در لرستان یکی از کانون‌های داغ اعتراضات بود و شهدای بسیاری تقدیم کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] از استان‌های پیشتاز بود. شهر ازنا در لرستان یکی از کانون‌های داغ اعتراضات بود و شهدای بسیاری تقدیم کرد.</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90691:rev-90692:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90691&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۰ 2026-07-24T14:20:18Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l217">خط ۲۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بی‌بی مریم بختیاری:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بی‌بی مریم بختیاری:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز و نامدار ایل بختیاری در دوران مشروطه بود. او دختر حسینقلی‌خان ایلخانی و خواهر سردار اسعد بختیاری بود و به دلیل مهارت در سوارکاری و تیراندازی و شجاعتش، به «سردار مریم» شهرت یافت. در جریان انقلاب مشروطه، از مشروطه‌خواهان حمایت کرد و با تشویق سواران بختیاری و مشارکت مستقیم در نبرد، در فتح تهران نقش داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. او همچنین در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری فعال بود و به یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران تبدیل شد</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز و نامدار ایل بختیاری در دوران مشروطه بود. او دختر حسینقلی‌خان ایلخانی و خواهر سردار اسعد بختیاری بود و به دلیل مهارت در سوارکاری و تیراندازی و شجاعتش، به «سردار مریم» شهرت یافت. در جریان انقلاب مشروطه، از مشروطه‌خواهان حمایت کرد و با تشویق سواران بختیاری و مشارکت مستقیم در نبرد، در فتح تهران نقش داشت.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سردار اسعد بختیاری:'''[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]][[سردار اسعد بختیاری]] با نام اصلی علیقلی‌خان بختیاری، از رهبران بانفوذ و روشنفکر ایل بختیاری و یکی از فرماندهان اصلی نیروهای مشروطه‌خواه در فتح تهران بود. او با گردآوری نیروهای بختیاری و همراهی مشروطه‌خواهان، در برکناری محمدعلی‌شاه و بازگشت مشروطیت نقش مهمی ایفا کرد. سردار اسعد پس از فتح تهران به مقام‌های دولتی، از جمله وزارت داخله و وزارت جنگ، رسید و به عنوان فردی آزادی‌خواه، وطن‌دوست و فرهنگ‌دوست شناخته شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او همچنین در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری فعال بود و به یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سردار اسعد بختیاری:'''[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]][[سردار اسعد بختیاری]] با نام اصلی علیقلی‌خان بختیاری، از رهبران بانفوذ و روشنفکر ایل بختیاری و یکی از فرماندهان اصلی نیروهای مشروطه‌خواه در فتح تهران بود.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او با گردآوری نیروهای بختیاری و همراهی مشروطه‌خواهان، در برکناری محمدعلی‌شاه و بازگشت مشروطیت نقش مهمی ایفا کرد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردار اسعد پس از فتح تهران به مقام‌های دولتی، از جمله وزارت داخله و وزارت جنگ، رسید و به عنوان فردی آزادی‌خواه، وطن‌دوست و فرهنگ‌دوست شناخته شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مسیر فروغ جاویدان: ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مسیر فروغ جاویدان: ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l229">خط ۲۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;سید مرتضی میرمحمدی:&#039;&#039;&#039; ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;سید مرتضی میرمحمدی:&#039;&#039;&#039; ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:منصور موسوی - استان لرستان.png|جایگزین=منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز|بندانگشتی|250x250پیکسل|منصور موسوی - استان لرستان -الیگودرز]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید مرتضی میر‌محمدی به جرم حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران، در زندان اوین محبوس بود و در سال ۱۳۶۷ به اجبار ناپدید و اعدام شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید مرتضی میر‌محمدی به جرم حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران، در زندان اوین محبوس بود و در سال ۱۳۶۷ به اجبار ناپدید و اعدام شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l244">خط ۲۴۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی در سال ۱۳۶۲ در تهران دستگیر گردید و در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۶۷ در زندان اوین، در جریان [[قتل‌عام ۶۷|قتل‌عام]] زندانیان سیاسی تابستان ۶۷ اعدام شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منصور موسوی در سال ۱۳۶۲ در تهران دستگیر گردید و در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۶۷ در زندان اوین، در جریان [[قتل‌عام ۶۷|قتل‌عام]] زندانیان سیاسی تابستان ۶۷ اعدام شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان خاوران دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتهامات او شامل پندار و گفتار ضدانقلابی و ارتداد بود. این اعدام‌ها بدون برگزاری دادگاه رسمی و وکیل، توسط هیئت سه‌نفره انجام گرفت و جسد او در گورهای جمعی بی‌نام و نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گورستان خاوران|</ins>خاوران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دفن شد.&lt;ref&gt;[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/62935/mansur-musavi منصور موسوی-بنیاد عبدالرحمن برومند]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:یزدان افروغ1.jpg|جایگزین=یزدان افروغ - قهرمان کشتی جوانان|بندانگشتی|250x250پیکسل|یزدان افروغ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;قیام ۱۴۰۱ -لرستان قهرمان:&#039;&#039;&#039; ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== &#039;&#039;&#039;قیام ۱۴۰۱ -لرستان قهرمان:&#039;&#039;&#039; ===</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90689:rev-90691:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90689&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۲ 2026-07-24T14:12:35Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l106">خط ۱۰۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لرستان در دوره معاصر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لرستان در دوره معاصر ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، سیاست‌های حکومت مرکزی برای کنترل قبایل و یکجانشینی عشایر، تغییرات اساسی ایجاد کرد. در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، ارتش از سال ۱۹۲۲ وارد لرستان شد و تا ۱۹۳۳ با قبایل درگیر جنگ بود. کوچ عشایر ممنوع شد، مسیرها مسدود گردید، چادرها جمع‌آوری و سوزانده شدند که منجر به تلفات انسانی و دامی سنگین شد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، سیاست‌های حکومت مرکزی برای کنترل قبایل و یکجانشینی عشایر، تغییرات اساسی ایجاد کرد. در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، ارتش از سال ۱۹۲۲ وارد لرستان شد و تا ۱۹۳۳ با قبایل درگیر جنگ بود. کوچ عشایر ممنوع شد، مسیرها مسدود گردید، چادرها جمع‌آوری و سوزانده شدند که منجر به تلفات انسانی و دامی سنگین شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:لرستان.jpg|جایگزین=استان لرستان|بندانگشتی|استان لرستان]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این اقدامات و سرکوب شدید مردم این استان، تضعیف قدرت قبیله‌ای و تقویت حکومت مرکزی بود که منجر به قتل‌عام و کوچ اجباری عشایر گردید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این اقدامات و سرکوب شدید مردم این استان، تضعیف قدرت قبیله‌ای و تقویت حکومت مرکزی بود که منجر به قتل‌عام و کوچ اجباری عشایر گردید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l118">خط ۱۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ لرستان روایت تحول از جوامع کشاورزی پیش از تاریخ و باستانی به دوره‌های ویرانی مغول و تیمور، گسترش عشایرنشینی، و سپس کوچ اجباری به زندگی یکجانشین و مبارزه و مقاومت دربرابر ظلم و ستم بوده‌است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تاریخ لرستان روایت تحول از جوامع کشاورزی پیش از تاریخ و باستانی به دوره‌های ویرانی مغول و تیمور، گسترش عشایرنشینی، و سپس کوچ اجباری به زندگی یکجانشین و مبارزه و مقاومت دربرابر ظلم و ستم بوده‌است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتابکان لرستان یکی از حکومت‌های محلی مهم دوره میانه بودند و عشایر نقش محوری در هویت تاریخی این منطقه داشته‌اند. در انقلاب مشروطه نیز ایلات لُر (بختیاری و لک) نقش مهمی در تحولات سیاسی ایران داشتند و سردار اسعد بختیاری در فتح تهران و پیروزی مشروطه (۱۲۸۸) نقش کلیدی ایفا کرد. امروزه نیز مردم لرستان همچنان با میراث غنی فرهنگی و تاریخی خود بخشی مهم از تنوع ایران و مقاومت در برابر دیکتاتوری را نمایندگی می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتابکان لرستان یکی از حکومت‌های محلی مهم دوره میانه بودند و عشایر نقش محوری در هویت تاریخی این منطقه داشته‌اند. در انقلاب مشروطه نیز ایلات لُر (بختیاری و لک) نقش مهمی در تحولات سیاسی ایران داشتند و سردار اسعد بختیاری در فتح تهران و پیروزی مشروطه (۱۲۸۸) نقش کلیدی ایفا کرد. امروزه نیز مردم لرستان همچنان با میراث غنی فرهنگی و تاریخی خود بخشی مهم از تنوع ایران و مقاومت در برابر دیکتاتوری را نمایندگی می‌کند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:لرستان.jpg|جایگزین=استان لرستان|بندانگشتی|استان لرستان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جغرافیا و اقلیم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جغرافیا و اقلیم ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در غرب ایران و در قلب رشته‌کوه زاگرس واقع شده است. این استان کوهستانی آب‌وهوای معتدل تا سرد با بارش سالانه ۵۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر، زمستان‌ها سرد با برف فراوان و تابستان‌ها معتدل دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان در غرب ایران و در قلب رشته‌کوه زاگرس واقع شده است. این استان کوهستانی آب‌وهوای معتدل تا سرد با بارش سالانه ۵۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر، زمستان‌ها سرد با برف فراوان و تابستان‌ها معتدل دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l165">خط ۱۶۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مفاخر:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مفاخر:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز دوران مشروطه و برادرش [[سردار اسعد بختیاری]] (فاتح تهران در مشروطه) و &#039;&#039;&#039;مسعود بختیاری&#039;&#039;&#039; (خواننده بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز دوران مشروطه و برادرش [[سردار اسعد بختیاری]] (فاتح تهران در مشروطه) و &#039;&#039;&#039;مسعود بختیاری&#039;&#039;&#039; (خواننده بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;غذاهای محلی:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;غذاهای محلی:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کله‌جوش (آش کشک و سبزی)، آبگوشت لرستانی (دیزی)، کشکینه، نان تنوری لُری، شیربرنج و کباب بختیاری از غذاهای سنتی استان هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کله‌جوش (آش کشک و سبزی)، آبگوشت لرستانی (دیزی)، کشکینه، نان تنوری لُری، شیربرنج و کباب بختیاری از غذاهای سنتی استان هستند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دهنه اسب.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - دهنه اسب|بندانگشتی|223x223پیکسل|دهنه اسب]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دهنه اسب.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - دهنه اسب|بندانگشتی|223x223پیکسل|دهنه اسب]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تندیس انسانی مفرغی.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - تندیس انسانی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|تندیس انسانی مفرغی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه فلک‌الافلاک، به معنای «آسمان آسمان‌ها» یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد و استان لرستان است که بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر قرار دارد. این دژ ۱۲برجی که احتمال می‌رود همان «دژ شاپورخواست» دوره ساسانی باشد، در طول تاریخ کارکردهای گوناگونی داشته و علاوه بر نقش نظامی و دفاعی، در دوره‌های مختلف مرکز حکومتی و محل استقرار حاکمان منطقه بوده است. موقعیت استراتژیک قلعه در مسیرهای ارتباطی غرب ایران، بر اهمیت سیاسی و نظامی آن افزوده بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه فلک‌الافلاک، به معنای «آسمان آسمان‌ها» یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد و استان لرستان است که بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر قرار دارد. این دژ ۱۲برجی که احتمال می‌رود همان «دژ شاپورخواست» دوره ساسانی باشد، در طول تاریخ کارکردهای گوناگونی داشته و علاوه بر نقش نظامی و دفاعی، در دوره‌های مختلف مرکز حکومتی و محل استقرار حاکمان منطقه بوده است. موقعیت استراتژیک قلعه در مسیرهای ارتباطی غرب ایران، بر اهمیت سیاسی و نظامی آن افزوده بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلک‌الافلاک در دوره‌های تاریخی مختلف شاهد تحولات سیاسی و اجتماعی فراوانی بوده و در دوره پهلوی نیز مدتی به‌عنوان پادگان نظامی و زندان مورد استفاده قرار گرفت. سرانجام در دهه ۱۳۵۰ کاربری موزه‌ای پیدا کرد و موزه مردم‌شناسی و موزه مفرغ‌های لرستان در آن راه‌اندازی شد. به این ترتیب، قلعه از یک دژ نظامی و زندان به یکی از مهم‌ترین مراکز معرفی تاریخ، فرهنگ و هنر لرستان تبدیل شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فلک‌الافلاک در دوره‌های تاریخی مختلف شاهد تحولات سیاسی و اجتماعی فراوانی بوده و در دوره پهلوی نیز مدتی به‌عنوان پادگان نظامی و زندان مورد استفاده قرار گرفت. سرانجام در دهه ۱۳۵۰ کاربری موزه‌ای پیدا کرد و موزه مردم‌شناسی و موزه مفرغ‌های لرستان در آن راه‌اندازی شد. به این ترتیب، قلعه از یک دژ نظامی و زندان به یکی از مهم‌ترین مراکز معرفی تاریخ، فرهنگ و هنر لرستان تبدیل شد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تندیس انسانی مفرغی.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - تندیس انسانی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|تندیس انسانی مفرغی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مسائل مهم در سال‌های اخیر، آزادسازی حریم قلعه برای فراهم شدن زمینه ثبت جهانی آن در فهرست یونسکو بوده است. برای ثبت جهانی، ایجاد و حفظ حریم مناسب پیرامون اثر تاریخی ضروری است؛ اما در اطراف قلعه، بخش‌هایی از اراضی در اختیار مراکز نظامی قرار داشت. بر اساس گزارش دویچه‌وله، ارتش از حریم قلعه خارج شد، اما سپاه پاسداران برای تخلیه و واگذاری محدوده مورد استفاده خود، خواستار دریافت هزینه برای احداث پادگان جایگزین شد. در این گزارش، رقم بدهی و پرداخت‌های مربوط به این توافق حدود ۶۹ میلیارد تومان عنوان شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از مسائل مهم در سال‌های اخیر، آزادسازی حریم قلعه برای فراهم شدن زمینه ثبت جهانی آن در فهرست یونسکو بوده است. برای ثبت جهانی، ایجاد و حفظ حریم مناسب پیرامون اثر تاریخی ضروری است؛ اما در اطراف قلعه، بخش‌هایی از اراضی در اختیار مراکز نظامی قرار داشت. بر اساس گزارش دویچه‌وله، ارتش از حریم قلعه خارج شد، اما سپاه پاسداران برای تخلیه و واگذاری محدوده مورد استفاده خود، خواستار دریافت هزینه برای احداث پادگان جایگزین شد. در این گزارش، رقم بدهی و پرداخت‌های مربوط به این توافق حدود ۶۹ میلیارد تومان عنوان شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l192">خط ۱۹۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:جام مفرغی با سر شیر.jpg|جایگزین=جام مفرغی با سر شیر|بندانگشتی|300x300پیکسل|جام مفرغی با سر شیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:جام مفرغی با سر شیر.jpg|جایگزین=جام مفرغی با سر شیر|بندانگشتی|300x300پیکسل|جام مفرغی با سر شیر]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:علم یا نشان آیینی مفرغی.jpg|جایگزین=علم یا نشان آیینی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|علم یا نشان آیینی مفرغی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l207">خط ۲۰۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۳. سطل یا جام مفرغی با سر شیر&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۳. سطل یا جام مفرغی با سر شیر&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:علم یا نشان آیینی مفرغی.jpg|جایگزین=علم یا نشان آیینی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|علم یا نشان آیینی مفرغی]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ظرف مفرغی از نوع سیتولا (Situla) است و در بخش پایینی آن سر شیر به صورت برجسته دیده می‌شود. شیر در فرهنگ ایران باستان نماد قدرت، نگهبانی و شجاعت بود و استفاده از آن بر روی ظروف ارزشمند، اهمیت و جایگاه ویژه این آثار را نشان می‌دهد. قدمت این اثر به حدود ۹۰۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد می‌رسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ظرف مفرغی از نوع سیتولا (Situla) است و در بخش پایینی آن سر شیر به صورت برجسته دیده می‌شود. شیر در فرهنگ ایران باستان نماد قدرت، نگهبانی و شجاعت بود و استفاده از آن بر روی ظروف ارزشمند، اهمیت و جایگاه ویژه این آثار را نشان می‌دهد. قدمت این اثر به حدود ۹۰۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد می‌رسد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l217">خط ۲۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مبارزات و مقاومت مردمی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر دیکتاتوری و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعمار  </del>شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لرستان سرزمین مقاومت و دلاوری بوده و مردم این استان در مبارزه دربرابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعمار و </ins>دیکتاتوری و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در پیروزی انقلاب مشروطه </ins>شهدا و مبارزان فراوانی نثار کرده‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''بی‌بی مریم بختیاری:'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز و نامدار ایل بختیاری در دوران مشروطه بود. او دختر حسینقلی‌خان ایلخانی و خواهر سردار اسعد بختیاری بود و به دلیل مهارت در سوارکاری و تیراندازی و شجاعتش، به «سردار مریم» شهرت یافت. در جریان انقلاب مشروطه، از مشروطه‌خواهان حمایت کرد و با تشویق سواران بختیاری و مشارکت مستقیم در نبرد، در فتح تهران نقش داشت. او همچنین در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری فعال بود و به یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''سردار اسعد بختیاری:'''[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]][[سردار اسعد بختیاری]] با نام اصلی علیقلی‌خان بختیاری، از رهبران بانفوذ و روشنفکر ایل بختیاری و یکی از فرماندهان اصلی نیروهای مشروطه‌خواه در فتح تهران بود. او با گردآوری نیروهای بختیاری و همراهی مشروطه‌خواهان، در برکناری محمدعلی‌شاه و بازگشت مشروطیت نقش مهمی ایفا کرد. سردار اسعد پس از فتح تهران به مقام‌های دولتی، از جمله وزارت داخله و وزارت جنگ، رسید و به عنوان فردی آزادی‌خواه، وطن‌دوست و فرهنگ‌دوست شناخته شد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مسیر فروغ جاویدان: ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مسیر فروغ جاویدان: ===</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90687:rev-90689:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90687&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵ 2026-07-24T13:15:27Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l165">خط ۱۶۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مفاخر:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مفاخر:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:بی‌بی مریم بختیاری .jpg|جایگزین=بی‌بی مریم بختیاری|بندانگشتی|بی‌بی مریم بختیاری]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردار اسعد بختیاری (فاتح تهران در مشروطه)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، میرزا کوچک خان لرستانی‌تبار، عبدالکریم کسمایی (ادیب)، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرویز مشکاتیان </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگساز </del>بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بی‌بی مریم بختیاری]] از زنان مبارز دوران مشروطه و برادرش [[</ins>سردار اسعد بختیاری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(فاتح تهران در مشروطه) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مسعود بختیاری''' </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواننده </ins>بزرگ ایرانی) از مفاخر لرستان و مناطق لرنشین هستند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;غذاهای محلی:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;غذاهای محلی:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90686:rev-90687:php=table --> </table> Hamidreza https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B6/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=90686&oldid=prev Hamidreza در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۹ 2026-07-24T12:59:51Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| name                    = استان لرستان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| name                    = استان لرستان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| other_name              = سرزمین لُرها — قلب زاگرس</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| other_name              = سرزمین لُرها — قلب زاگرس</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_skyline          = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استان لرستان</del>.jpg</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_skyline          = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلعه فلک الافلاک</ins>.jpg</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_caption          = استان لرستان — قلعه فلک‌الافلاک، خرم‌آباد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| image_caption          = استان لرستان — قلعه فلک‌الافلاک، خرم‌آباد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| pushpin_map            = Iran</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| pushpin_map            = Iran</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقاله درحال ویرایش است&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقاله درحال ویرایش است&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''استان لرستان'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''استان لرستان'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، درغرب ایران و قلب رشته‌کوه زاگرس قرار دارد، مرکز آن خرم‌آباد، مساحت ۲۸٬۲۹۴ کیلومتر مربع و جمعیت حدود ۱٫۸ میلیون نفر (۱۴۰۰) است. آب‌وهوای معتدل کوهستانی با زمستان‌های سرد و بارش ۵۰۰–۸۰۰ میلی‌متر دارد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">────────────────────────────────────────────────────────────</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر تاریخی، یکی از قدیمی‌ترین مناطق سکونت انسان در فلات ایران است که شواهد اهلی‌کردن دام به ۹۰۰۰ سال پیش می‌رسد. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت اتابکان لر (لر بزرگ و کوچک) در قرون ۶ تا ۸ هجری مهم‌ترین دوره محلی آن بود. حمله مغول و تیمور باعث ویرانی و گسترش زندگی عشایری شد و در دوره رضاشاه با سرکوب قبایل و اسکان اجباری، شیوه زندگی سنتی تغییر کرد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه‌های کشکان و سزار، آبشارهای بیشه، نوژیان، چکان، دریاچه گهر و قلعه فلک‌الافلاک از جاذبه‌های اصلی این استان هستند. اقتصاد این استان بر پایه کشاورزی (گندم، جو)، دامداری، صنایع سیمان، فولاد، معادن و سد دز استوار است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان لری (لکی و بختیاری)، موسیقی محلی، گلیم‌بافی، جاجیم و چوغابافی از میراث غنی آن‌هاست. آیین‌هایی مانند نوروزخوانی، گل‌مالی، تعزیه، مراسم عروسی با چوب‌بازی و سبزه‌گره نوروز از رسوم برجسته محسوب می‌شوند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرکز استان: خرم‌آباد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرکز استان: خرم‌آباد</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l79">خط ۷۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان لرستان در غرب ایران و در دامنه‌های زاگرس قرار دارد و یکی از کهن‌ترین مناطق سکونت انسان در فلات ایران به شمار می‌رود. دره‌ها و دشت‌های حاصلخیز این منطقه از هزاران سال پیش برای کشاورزی و دامداری مناسب بوده‌اند. نخستین شواهد اهلی‌کردن گوسفند و بز به حدود ۹۰۰۰ تا ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان لرستان در غرب ایران و در دامنه‌های زاگرس قرار دارد و یکی از کهن‌ترین مناطق سکونت انسان در فلات ایران به شمار می‌رود. دره‌ها و دشت‌های حاصلخیز این منطقه از هزاران سال پیش برای کشاورزی و دامداری مناسب بوده‌اند. نخستین شواهد اهلی‌کردن گوسفند و بز به حدود ۹۰۰۰ تا ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاره هفتم پیش از میلاد، روستاهای اولیه شکل گرفتند و مردم با شکار، ماهیگیری، دامداری و کشاورزی امرار معاش می‌کردند. در هزاره‌های بعد روستاهای کشاورزی گسترش یافتند، اما در پایان هزاره چهارم پیش از میلاد بسیاری از سکونتگاه‌ها متروکه شدند. از هزاره سوم پیش از میلاد، آثار سکونت دائمی کاهش یافت که احتمالاً ناشی از تغییرات اقلیمی و مشکلات کشاورزی بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاره هفتم پیش از میلاد، روستاهای اولیه شکل گرفتند و مردم با شکار، ماهیگیری، دامداری و کشاورزی امرار معاش می‌کردند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاره‌های بعد روستاهای کشاورزی گسترش یافتند، اما در پایان هزاره چهارم پیش از میلاد بسیاری از سکونتگاه‌ها متروکه شدند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از هزاره سوم پیش از میلاد، آثار سکونت دائمی کاهش یافت که احتمالاً ناشی از تغییرات اقلیمی و مشکلات کشاورزی بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره‌های بعدی، به‌ویژه سلوکی، اشکانی و ساسانی، شهرها و روستاها دوباره رونق گرفتند. سیستم‌های آبیاری کاریز و کشاورزی پلکانی، جوامع سازمان‌یافته‌ای را در دشت‌های لرستان ایجاد کرد. این وضعیت تا دوره اسلامی ادامه داشت تا اینکه حملات مغول در قرن هفتم هجری ویرانی‌های گسترده‌ای به بار آورد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره‌های بعدی، به‌ویژه سلوکی، اشکانی و ساسانی، شهرها و روستاها دوباره رونق گرفتند. سیستم‌های آبیاری کاریز و کشاورزی پلکانی، جوامع سازمان‌یافته‌ای را در دشت‌های لرستان ایجاد کرد. این وضعیت تا دوره اسلامی ادامه داشت تا اینکه حملات مغول در قرن هفتم هجری ویرانی‌های گسترده‌ای به بار آورد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l86">خط ۸۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمله مغول نقطه عطفی در تاریخ لرستان بود. در فاصله میان نخستین حمله مغول و ظهور تیمور، حکومت محلی اتابکان لرستان وجود داشت. اتابکان تابع قدرت‌های بزرگ‌تر مانند مظفریان بودند و خراج به مغول می‌پرداختند، اما استقلال کامل نداشتند. (اتابکان لر بزرگ (خاندان فضلویه) از قرن ششم تا هشتم هجری در جنوب لرستان و اتابکان لر کوچک (خاندان حسنویه و خورشیدی) در شمال لرستان حکومت کردند. خرم‌آباد و بروجرد از مراکز مهم این حکومت‌ها بودند.)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمله مغول نقطه عطفی در تاریخ لرستان بود. در فاصله میان نخستین حمله مغول و ظهور تیمور، حکومت محلی اتابکان لرستان وجود داشت. اتابکان تابع قدرت‌های بزرگ‌تر مانند مظفریان بودند و خراج به مغول می‌پرداختند، اما استقلال کامل نداشتند. (اتابکان لر بزرگ (خاندان فضلویه) از قرن ششم تا هشتم هجری در جنوب لرستان و اتابکان لر کوچک (خاندان حسنویه و خورشیدی) در شمال لرستان حکومت کردند. خرم‌آباد و بروجرد از مراکز مهم این حکومت‌ها بودند.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حملات تیمور در سال‌های ۷۸۸ و ۷۹۵ هجری قمری نیز ویرانی‌های شدیدی به همراه داشت؛ بروجرد و خرم‌آباد آسیب دیدند. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این حملات، گسترش تدریجی زندگی عشایری بود. از اواخر قرن چهاردهم میلادی، به‌دلیل این تخریب‌ها، سکونتگاه‌های دائمی در بسیاری از مناطق کاهش یافت و  بدلیل این‌که کشاورزی دائمی دشوار گردیده بود مردم به کوچ‌نشینی روی آوردند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حملات تیمور در سال‌های ۷۸۸ و ۷۹۵ هجری قمری نیز ویرانی‌های شدیدی به همراه داشت؛ بروجرد و خرم‌آباد آسیب دیدند. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این حملات، گسترش تدریجی زندگی عشایری بود.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اواخر قرن چهاردهم میلادی، به‌دلیل این تخریب‌ها، سکونتگاه‌های دائمی در بسیاری از مناطق کاهش یافت و  بدلیل این‌که کشاورزی دائمی دشوار گردیده بود مردم به کوچ‌نشینی روی آوردند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوچ عشایر بر اساس الگوی منظم فصلی بین مناطق گرمسیر و سردسیر انجام می‌شد. دامداری، تولید فرش، سیاه‌چادر و صنایع دستی پایه اقتصاد عشایری بودند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوچ عشایر بر اساس الگوی منظم فصلی بین مناطق گرمسیر و سردسیر انجام می‌شد. دامداری، تولید فرش، سیاه‌چادر و صنایع دستی پایه اقتصاد عشایری بودند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l94">خط ۹۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لرستان در دوره معاصر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لرستان در دوره معاصر ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، سیاست‌های حکومت مرکزی برای کنترل قبایل و یکجانشینی عشایر، تغییرات اساسی ایجاد کرد. در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، ارتش از سال ۱۹۲۲ وارد لرستان شد و تا ۱۹۳۳ با قبایل درگیر جنگ بود. کوچ عشایر ممنوع شد، مسیرها مسدود گردید، چادرها جمع‌آوری و سوزانده شدند که منجر به تلفات انسانی و دامی سنگین شد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قرن بیستم، سیاست‌های حکومت مرکزی برای کنترل قبایل و یکجانشینی عشایر، تغییرات اساسی ایجاد کرد. در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]]، ارتش از سال ۱۹۲۲ وارد لرستان شد و تا ۱۹۳۳ با قبایل درگیر جنگ بود. کوچ عشایر ممنوع شد، مسیرها مسدود گردید، چادرها جمع‌آوری و سوزانده شدند که منجر به تلفات انسانی و دامی سنگین شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:لرستان.jpg|جایگزین=استان لرستان|بندانگشتی|استان لرستان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این اقدامات و سرکوب شدید مردم این استان، تضعیف قدرت قبیله‌ای و تقویت حکومت مرکزی بود که منجر به قتل‌عام و کوچ اجباری عشایر گردید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این اقدامات و سرکوب شدید مردم این استان، تضعیف قدرت قبیله‌ای و تقویت حکومت مرکزی بود که منجر به قتل‌عام و کوچ اجباری عشایر گردید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l116">خط ۱۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اقتصاد و منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اقتصاد و منابع ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دریاچه گهر - لرستان.jpg|جایگزین=دریاچه گهر - استان لرستان|بندانگشتی|'''دریاچه گهر - لرستان''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقتصاد لرستان عمدتاً بر کشاورزی، دامداری و صنعت استوار است. گندم، جو و حبوبات محصولات اصلی زراعی هستند و دامداری به‌ویژه پرورش گوسفند و بز، از ارکان اقتصاد عشایری و روستایی این استان است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقتصاد لرستان عمدتاً بر کشاورزی، دامداری و صنعت استوار است. گندم، جو و حبوبات محصولات اصلی زراعی هستند و دامداری به‌ویژه پرورش گوسفند و بز، از ارکان اقتصاد عشایری و روستایی این استان است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l134">خط ۱۳۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== فرهنگ وآیین‌ها و رسوم: ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== فرهنگ وآیین‌ها و رسوم: ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ لرستان از کهن‌ترین فرهنگ‌های ایرانی است. زبان لری (شامل لکی و لری جنوبی) از زبان‌های ایرانی جنوب‌غربی و نزدیک به فارسی میانه (پهلوی) است و عشایری مانند امرایی، گراوند و آزادبخت در منطقه مشهورند. کوچ این عشایر از دیدنی‌ترین صحنه‌های زندگی عشایری ایران است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ لرستان از کهن‌ترین فرهنگ‌های ایرانی است. زبان لری (شامل لکی و لری جنوبی) از زبان‌های ایرانی جنوب‌غربی و نزدیک به فارسی میانه (پهلوی) است و عشایری مانند امرایی، گراوند و آزادبخت در منطقه مشهورند. کوچ این عشایر از دیدنی‌ترین صحنه‌های زندگی عشایری ایران است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:جشن انار - استان لرستان- کوهدشت .jpg|جایگزین=جشن انار- استان لرستان - کوهدشت|بندانگشتی|جشن انار- استان لرستان - کوهدشت]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;نوروزخوانی:&#039;&#039;&#039; یکی از آیین‌های سنتی آغاز سال نو، که با خواندن اشعار و سرودهای محلی همراه است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;نوروزخوانی:&#039;&#039;&#039; یکی از آیین‌های سنتی آغاز سال نو، که با خواندن اشعار و سرودهای محلی همراه است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l160">خط ۱۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار باستانی استان لرستان ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دهنه اسب.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - دهنه اسب|بندانگشتی|223x223پیکسل|دهنه اسب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تندیس انسانی مفرغی.jpg|جایگزین=برنزهای لرستان - تندیس انسانی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|تندیس انسانی مفرغی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== قلعه فلک‌الافلاک ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l176">خط ۱۷۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالعات اولیه عمدتاً بر پایه مجموعه‌های خصوصی و اطلاعات دلالان بود و پژوهشگرانی مانند گدار و گیرشمن آن‌ها را به اقوامی چون کاسی‌ها یا کیمری‌ها نسبت می‌دادند که اغلب فاقد پشتوانه علمی بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:جام مفرغی با سر شیر.jpg|جایگزین=جام مفرغی با سر شیر|بندانگشتی|300x300پیکسل|جام مفرغی با سر شیر]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتراتز با بررسی دقیق انواع خاصی مانند دهانه‌های اسب و بت‌ها، چارچوب زمانی اواخر هزاره دوم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد را پیشنهاد کرد. مشکلات جدی شامل جعل، گذشته‌چینی اشیاء و فروش برنزهای غیرلرستانی به نام لرستان بود که بسیاری از مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار داد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l192">خط ۱۹۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۳. سطل یا جام مفرغی با سر شیر&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۳. سطل یا جام مفرغی با سر شیر&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:علم یا نشان آیینی مفرغی.jpg|جایگزین=علم یا نشان آیینی مفرغی|بندانگشتی|300x300پیکسل|علم یا نشان آیینی مفرغی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ظرف مفرغی از نوع سیتولا (Situla) است و در بخش پایینی آن سر شیر به صورت برجسته دیده می‌شود. شیر در فرهنگ ایران باستان نماد قدرت، نگهبانی و شجاعت بود و استفاده از آن بر روی ظروف ارزشمند، اهمیت و جایگاه ویژه این آثار را نشان می‌دهد. قدمت این اثر به حدود ۹۰۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد می‌رسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ظرف مفرغی از نوع سیتولا (Situla) است و در بخش پایینی آن سر شیر به صورت برجسته دیده می‌شود. شیر در فرهنگ ایران باستان نماد قدرت، نگهبانی و شجاعت بود و استفاده از آن بر روی ظروف ارزشمند، اهمیت و جایگاه ویژه این آثار را نشان می‌دهد. قدمت این اثر به حدود ۹۰۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد می‌رسد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-90681:rev-90686:php=table --> </table> Hamidreza