کاربر:Khosro/صفحه تمرین ادیب الممالک فراهانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Rah در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۳

2022-07-29T08:43:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	\|امضا =		\|امضا =
	}}		}}
	'''ادیب الممالک فراهانی''' ، با نام کامل محمدصادق ادیب‌الممالک فراهانی، (زاده ۱۱ مردادماه ۱۲۳۹-ه.ش، گازران اراک – درگذشته ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵-ه.ق – تهران) مقلب به امیرالشعرا و متخلص به ”امیری” و ”شاعر پروانه”، شاعر، ادیب و روزنامه‌نگار دوران مشروطه بود. ادیب‌الممالک در سن ۸ یا ۹ سالگی شعر ~~می‌سروده است~~. ادیب‌الممالک پس از سفر به تبریز، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. او در ابتدای سال ۱۳۱۸-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت. ~~ادیب‌الممالک از خوارزم~~ به مشهد آمد؛ و تا سال ۱۳۲۰-ه.ق، در مشهد زندگی ~~کرد؛ و~~ سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب هم‌چنین سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی ~~هم‌کاری~~ و صفحه‌ی ~~ضمیمه~~ آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد. ادیب‌الممالک در انواع شعر بسیار توانمند بود؛ و در سبک سخن‌سرایی، پیرو و هم‌طراز استادان قدیمی مانند قاآنی شیرازی وسروش اصفهانی است. ادیب‌الممالک از نخستین کسانی بود که با پایه‌گذاری روزنامه‌ی ادب، به‌طور رسمی ~~و علنی~~ وارد عرصه مطبوعات ~~گردید؛~~ و کم‌وبیش تا پایان ~~عمر خود،~~ کار روزنامه‌نویسی را همراه با شاعری ادامه داد. ادیب‌الممالک فراهانی در دوران استبداد '''[[محمد علی شاه\|محمدعلی شاه]]''' به صفوف مشروطه‌خواهان پیوست. در سال ۱۲۹۰، وارد عدلیه ~~یا همین دادگستری امروزی~~ شد؛ و تا پایان عمر ~~خود~~ به‌ریاست چندین شعبه دادگستری در شهرهای سمنان، اراک، یزد و ساوجبلاغ منصوب شد. ~~در زمانی~~ که '''[[نهضت آزادی]]''' و آزادی‌خواهان ایرانی بر علیه استبداد قاجار پا گرفت و توده‌های مردم خواهان برقراری حکومت دموکراسی بودند، نوشته و مکتوبات ادیب‌الممالک در پیشبرد سطح آگاهی مردم از حقوق سیاسی و اجتماعی خود و تشویق برانگیختن آن‌ها به ایستادگی و مقاومت در برابر فشارها و تهدیدات زمامداران حکومت اثر بسیار مهمی داشت. ادیب‌الممالک را می‌توان پیشتاز شاعران و روزنامه‌نگارانی هم‌چون '''[[محمد فرخی یزدی\|فرخی یزدی]]'''، '''[[محمدتقی بهار\|ملک‌الشعرای بهار]]'''، '''[[میرزاده عشقی]]''' و '''[[علی‌اکبر دهخدا\|علی اکبر دهخدا]]''' دانست. ادیب‌الممالک فراهانی ~~زمانی که~~ ریاست عدلیه‌ی یزد را به عهده ~~داشت،~~ سکته ~~کرد؛~~ و به‌ناچار عازم تهران شد. وی سرانجام در روز چهارشنبه ۲۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۳۵-ه.ق، در سن ۵۸ سالگی در تهران ~~درگذشت؛~~ و در شهر ری، در بارگاه شاه عبدالعظیم، در حجره‌ی میرزا ابولحسن خان قائم مقامی به‌خاک سپرده شد.		'''ادیب الممالک فراهانی''' ، با نام کامل محمدصادق ادیب‌الممالک فراهانی، (زاده ۱۱ مردادماه ۱۲۳۹-ه.ش، گازران اراک – درگذشته ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵-ه.ق – تهران) مقلب به امیرالشعرا و متخلص به ”امیری” و ”شاعر پروانه”، شاعر، ادیب و روزنامه‌نگار دوران مشروطه بود. ادیب‌الممالک از سن ۸ یا ۹ سالگی شعر می‌سرود. ادیب‌الممالک فراهانی پس از سفر به تبریز، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. او در ابتدای سال ۱۳۱۸-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت. سپس به مشهد آمد؛ و تا سال ۱۳۲۰-ه.ق، در مشهد زندگی کرد. سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب الممالک فراهانی هم‌چنین سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی همکاری و صفحه‌ی ضمیمه‌ی آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد. ادیب‌الممالک در انواع شعر بسیار توانمند بود؛ و در سبک سخن‌سرایی، پیرو و هم‌طراز استادان قدیمی مانند قاآنی شیرازی وسروش اصفهانی است. ادیب‌الممالک از نخستین کسانی بود که با پایه‌گذاری روزنامه‌ی ادب، به‌طور رسمی وارد عرصه مطبوعات گردید و کم‌وبیش تا پایان عمر، کار روزنامه‌نویسی را همراه با شاعری ادامه داد. ادیب‌الممالک فراهانی در دوران استبداد '''[[محمد علی شاه\|محمدعلی شاه]]''' به صفوف مشروطه‌خواهان پیوست. در سال ۱۲۹۰، وارد عدلیه شد؛ و تا پایان عمر به‌ریاست چندین شعبه دادگستری در شهرهای سمنان، اراک، یزد و ساوجبلاغ منصوب گشت. هنگامی که '''[[نهضت آزادی]]''' و آزادی‌خواهان ایرانی بر علیه استبداد قاجار پا گرفت و توده‌های مردم خواهان برقراری حکومت دموکراسی بودند، نوشته و مکتوبات ادیب‌الممالک در پیشبرد سطح آگاهی مردم از حقوق سیاسی و اجتماعی خود و تشویق برانگیختن آن‌ها به ایستادگی و مقاومت در برابر فشارها و تهدیدات زمامداران حکومت اثر بسیار مهمی داشت. ادیب‌الممالک را می‌توان پیشتاز شاعران و روزنامه‌نگارانی هم‌چون '''[[محمد فرخی یزدی\|فرخی یزدی]]'''، '''[[محمدتقی بهار\|ملک‌الشعرای بهار]]'''، '''[[میرزاده عشقی]]''' و '''[[علی‌اکبر دهخدا\|علی اکبر دهخدا]]''' دانست. ادیب‌الممالک فراهانی ریاست عدلیه‌ی یزد را به عهده داشت که سکته کرد و به‌ناچار عازم تهران شد. وی سرانجام در روز چهارشنبه ۲۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۳۵-ه.ق، در سن ۵۸ سالگی در تهران درگذشت و در شهر ری، در بارگاه شاه عبدالعظیم، در حجره‌ی میرزا ابولحسن خان قائم مقامی به‌خاک سپرده شد.

	== خاندان ادیب‌الممالک ==		== خاندان ادیب‌الممالک ==

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۲۸

2022-07-25T16:28:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۲۸
خط ۱۱۶:		خط ۱۱۶:
	ادیب الممالک، ادیبی کامل بود که به لغت فارسی و عربی تسلط داشت؛ و بر ادب و تاریخ و قصص و روایات عرب و عجم مسلط بود. به‌همین خاطر نه‌تنها قصاید و مدایح او، بلکه اشعار سیاسی او نیز برای عامه‌ی مردم قابل فهم نبود.		ادیب الممالک، ادیبی کامل بود که به لغت فارسی و عربی تسلط داشت؛ و بر ادب و تاریخ و قصص و روایات عرب و عجم مسلط بود. به‌همین خاطر نه‌تنها قصاید و مدایح او، بلکه اشعار سیاسی او نیز برای عامه‌ی مردم قابل فهم نبود.

	نماز شام کز قندیل کوکب		نماز شام کز قندیل کوکب *** چراغان کرد گردون، خیمه شب

	~~چراغان کرد گردون، خیمه شب~~		فرو بستند گویی نو عروسان *** به گردن عقد لولوی مثقب

	~~فرو بستند گویی نو عروسان~~		و یا گسترده بر طاقی به عمدا ** پرندی نیلگون یکسر مذهب

	~~به گردن عقد لولوی مثقب~~		و یا چون خیمه‌ای یا میخ زری *** که از مشکین طنابستی مطنب

	~~و یا گسترده بر طاقی به عمدا~~		و یا با کلک زرین بر نبشتند ***‌ به‌مشکین لوح سطری‌چند معرب<ref>[https://persian-man.ir/senior/poets/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زندگینامه محمدصادق ادیب الممالک فراهانی - سایت مردان پارس]</ref>

	~~پرندی نیلگون یکسر مذهب~~

	~~و یا چون خیمه‌ای یا میخ زرین~~

	~~که از مشکین طنابستی مطنب~~

	و یا با کلک زرین بر نبشتند

	به‌مشکین لوح سطری‌چند معرب<ref>[https://persian-man.ir/senior/poets/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زندگینامه محمدصادق ادیب الممالک فراهانی - سایت مردان پارس]</ref>

	دیوان ادیب الممالک فراهانی مشتمل بر قصیده‌ها، مسمط‌ها و ترجیع‌بندها است. اشعار ادیب به‌طور محسوسی تأثیرپذیرفته از اخبار و رویدادهای روزگارش است. واضح است که او درگیر مبارزه‌های سیاسی در مسائل اجتماعی بوده است. سبک شعر او در قصیده‌سرایی، بیشتر به سبک اوحدالدین انوری نزدیک است. به‌خاطر تسلط ادیب‌الممالک بر ادبیات عرب، تلمیح‌های نامأنوس به گفتارها و احوال پیشینیان، در اشعار او بسیار است. گاهی این اشعار برای مخاطب سخت وسنگین به‌نظر می‌آید، گاهی نیز برخی نشانه‌های نوگرایی و ترقی‌خواهی در اشعارش به چشم می‌خورد؛ و نکوهش و هجوهایش، تند و نیشدار است. به‌ویژه هجوهایی که در رابطه با مخالفان مشروطه سروده است؛ و در یکی از قصیده‌هایش یکی از این مخالفان را آماج دشنام‌های زشت خود قرار داده است.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian/famous/adib-mamalek-farahani همه چیز درباره ادیب الممالک فراهانی - سایت نشاط آوران]</ref>		دیوان ادیب الممالک فراهانی مشتمل بر قصیده‌ها، مسمط‌ها و ترجیع‌بندها است. اشعار ادیب به‌طور محسوسی تأثیرپذیرفته از اخبار و رویدادهای روزگارش است. واضح است که او درگیر مبارزه‌های سیاسی در مسائل اجتماعی بوده است. سبک شعر او در قصیده‌سرایی، بیشتر به سبک اوحدالدین انوری نزدیک است. به‌خاطر تسلط ادیب‌الممالک بر ادبیات عرب، تلمیح‌های نامأنوس به گفتارها و احوال پیشینیان، در اشعار او بسیار است. گاهی این اشعار برای مخاطب سخت وسنگین به‌نظر می‌آید، گاهی نیز برخی نشانه‌های نوگرایی و ترقی‌خواهی در اشعارش به چشم می‌خورد؛ و نکوهش و هجوهایش، تند و نیشدار است. به‌ویژه هجوهایی که در رابطه با مخالفان مشروطه سروده است؛ و در یکی از قصیده‌هایش یکی از این مخالفان را آماج دشنام‌های زشت خود قرار داده است.<ref>[https://www.eneshat.com/iranian/famous/adib-mamalek-farahani همه چیز درباره ادیب الممالک فراهانی - سایت نشاط آوران]</ref>
خط ۲۲۷:		خط ۲۱۷:

	{{ب\|دیده در خون جگر زد غوطه\|باد لعنت به چنین مشروطه}}{{پایان شعر}}		{{ب\|دیده در خون جگر زد غوطه\|باد لعنت به چنین مشروطه}}{{پایان شعر}}


	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>***</nowiki>

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۲۵

2022-07-25T16:25:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۲۵
خط ۱۶۹:		خط ۱۶۹:

	==== '''مام وطن''' ====		==== '''مام وطن''' ====
	{{شعر}}{{ب\|~~بآخر~~ ای ایرانیان، ای مردمان باشرف\|از چه رو دادید اینسان ملک ایران را ز کف}}
			{{شعر}}{{ب\|آخر ای ایرانیان، ای مردمان باشرف\|از چه رو دادید اینسان ملک ایران را ز کف}}

	{{ب\|مر نمی‌خواندید ایران را همی مام وطن\|ای وطن خواهان چه شد آن حرف‌های نشر و لف؟}}		{{ب\|مر نمی‌خواندید ایران را همی مام وطن\|ای وطن خواهان چه شد آن حرف‌های نشر و لف؟}}
خط ۲۰۲:		خط ۲۰۳:

	==== مشروطه ====		==== مشروطه ====
	~~این چه مشروطه‌ی منحوسی بود؟~~

	~~که در رنج برین خانه گشود~~

	~~این چه برق است که از خرمن مُلک~~

	~~بُرد بر چرخ نهم شعله و دود~~

	~~این چه عدل است که از ما بِستد~~

	~~آن‌چه بخشنده‌ی منان بخشود~~

	~~گرچه مشروطه نبود این ترتیب~~

	~~جو به ما داده و گـــندم بنمود~~

	~~دوخت بر قامت ما پیرهنی~~

	~~که نه زآن تار عیان است و نه پود~~

	~~پیرهن پاره و یوسف در چاه~~

	~~گرگِ مسکین دهنش خون آلود~~		{{شعر}}{{ب\|این چه مشروطه‌ی منحوسی بود؟\|که در رنج برین خانه گشود}}

	هر که ~~آمد به سر مسند امر~~		{{ب\|این چه برق است که از خرمن مُلک\|بُرد بر چرخ نهم شعله و دود}}

	~~ریش برکند و به سبلت افزود~~		{{ب\|این چه عدل است که از ما بِستد\|آن‌چه بخشنده‌ی منان بخشود}}

	~~بُن دیوان حرم را کاوید~~		{{ب\|گرچه مشروطه نبود این ترتیب\|جو به ما داده و گـــندم بنمود}}

	~~بام ایوان کلیسا اندود~~		{{ب\|دوخت بر قامت ما پیرهنی\|که نه زآن تار عیان است و نه پود}}

	~~بُرد ازین ملک حمیت کالا~~		{{ب\|پیرهن پاره و یوسف در چاه\|گرگِ مسکین دهنش خون آلود}}

	~~کرد ازین خانه سعادت بدرود~~		{{ب\|هر که آمد به سر مسند امر\|ریش برکند و به سبلت افزود}}

	~~ظلم و اجحاف و ستم یافت رواج~~		{{ب\|بُن دیوان حرم را کاوید\|بام ایوان کلیسا اندود}}

	~~عدل و انصاف و کرم شد نابود~~		{{ب\|بُرد ازین ملک حمیت کالا\|کرد ازین خانه سعادت بدرود}}

	~~سگ چوپان شده با گرگ انباز~~		{{ب\|ظلم و اجحاف و ستم یافت رواج\|عدل و انصاف و کرم شد نابود}}

	بره را گرگ ستمکاره ربود		{{ب\|سگ چوپان شده با گرگ انباز\|بره را گرگ ستمکاره ربود}}

	دیده در خون جگر زد غوطه		{{ب\|دیده در خون جگر زد غوطه\|باد لعنت به چنین مشروطه}}{{پایان شعر}}

	~~باد لعنت به چنین مشروطه~~

	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>***</nowiki>

	==== ما را چه؟ ====		==== ما را چه؟ ====
	~~ما را چه که باغ لاله دارد~~

	~~ما را چه که خسته ناله دارد~~

	~~ما را چه که گربه می‌کند تخم~~

	~~ما را چه که گاو می‌زند شخم~~

	~~ما را چه که گوش خر دراز است~~

	~~ما را چه که چشم گرک باز است~~

	~~ما را چه که حمله می‌کند ببر~~

	~~ما را چه که قطره بارد از ابر~~

	~~ما را چه که میش، بره دارد~~

	~~ما را چه که اسب، کره دارد~~

	~~ما در غم خویش ناله داریم~~

	~~اندوه هزار ساله داریم~~

	~~هستیم چو مرغ پر شکسته~~		{{شعر}}{{ب\|ما را چه که باغ لاله دارد\|ما را چه که خسته ناله دارد}}

	~~از تیر قضا نژند و خسته~~		{{ب\|ما را چه که گربه می‌کند تخم\|ما را چه که گاو می‌زند شخم}}

	~~نه جفت و نه آب و دانه داریم~~		{{ب\|ما را چه که گوش خر دراز است\|ما را چه که چشم گرک باز است}}

	~~نه لانه، نه آشیانه داریم~~		{{ب\|ما را چه که حمله می‌کند ببر\|ما را چه که قطره بارد از ابر}}

	ما ~~شِکوه ز بخت خویش داریم~~		{{ب\|ما را چه که میش، بره دارد\|ما را چه که اسب، کره دارد}}

	~~زاری به درون ریش~~ داریم		{{ب\|ما در غم خویش ناله داریم\|اندوه هزار ساله داریم}}

	~~بی‌توشه‌ی علم و مایه‌ی فن~~		{{ب\|هستیم چو مرغ پر شکسته\|از تیر قضا نژند و خسته}}

	~~افتاده به گرد بام~~ و ~~برزن~~		{{ب\|نه جفت و نه آب و دانه داریم\|نه لانه، نه آشیانه داریم}}

	~~بی‌خاصیت کمال و تقوی~~		{{ب\|ما شِکوه ز بخت خویش داریم\|زاری به درون ریش داریم}}

	~~از فضل~~ و ~~هنر کنیم دعوی~~		{{ب\|بی‌توشه‌ی علم و مایه‌ی فن\|افتاده به گرد بام و برزن}}

	~~انواع~~ هنر ~~به خویش بندیم~~		{{ب\|بی‌خاصیت کمال و تقوی\|از فضل و هنر کنیم دعوی}}

	بیهوده به ریش خویش خندیم!		{{ب\|انواع هنر به خویش بندیم\|بیهوده به ریش خویش خندیم!}}{{پایان شعر}}

	== منابع: ==		== منابع: ==
	<references />		<references />

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۱۴

2022-07-25T16:14:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۱۶۹:		خط ۱۶۹:

	==== '''مام وطن''' ====		==== '''مام وطن''' ====
	~~آخر~~ ای ایرانیان، ای مردمان باشرف		{{شعر}}{{ب\|بآخر ای ایرانیان، ای مردمان باشرف\|از چه رو دادید اینسان ملک ایران را ز کف}}

	~~از چه رو دادید اینسان ملک~~ ایران را ~~ز کف~~		{{ب\|مر نمی‌خواندید ایران را همی مام وطن\|ای وطن خواهان چه شد آن حرف‌های نشر و لف؟}}

	~~مر نمی‌خواندید ایران را همی مام وطن~~		{{ب\|خود ندانستیم رندانه چه بود این قیل و قال\|در کجا شد آن متینگ و های و هوی و کف و دف}}

	~~ای وطن خواهان چه شد~~ آن ~~حرف‌های نشر و لف؟~~		{{ب\|اف بر آن نااهل مردم کز برای نفع خویش\|ملک را کردند ویران، عمر ملت را تلف}}

	~~خود ندانستیم رندانه~~ چه ~~بود این قیل~~ و ~~قال~~		{{ب\|گر چه بُد معلوم از اول کان بهایم سیرتان\|صورتی بودند و بُد مقصودشان آب و علف}}

	در ~~کجا شد آن متینگ و های و هوی و کف و دف~~		{{ب\|مر نبودم من شما را مام و در دامان خویش\|پرورش دادم شما را هم چو دُر اندر صدف}}

	~~اف بر آن نااهل مردم کز برای نفع خویش~~		{{ب\|آخر از سر معجرم بردند و خلخالم ز پای\|در تماشای من آوردید دشمن صف به صف}}

	~~ملک~~ را ~~کردند ویران، عمر ملت را تلف~~		{{ب\|جز شما مادرفروشان هیچ دیدستی کسی\|مادر خود را فرشود در عوض گیرد خزف*}}

	~~گر چه بُد معلوم~~ از ~~اول کان بهایم سیرتان~~		{{ب\|شرمتان بادا که ننگ من شدید از آن که نیست\|هیچ عرقی در بدن از جنگجویان سلف}}

	~~صورتی بودند و بُد مقصودشان آب و علف~~		{{ب\|وین عجب تر ز آن که چون هنگام فرصت در رسید\|جای کیفر خواستن خواندید خود را بی‌طرف}}

	~~مر نبودم من~~ شما را ~~مام و در دامان خویش~~		{{ب\|عبرتی باید شما را از جوانان پروس*\|کز برای حفظ مادر سینه کردندی هدف}}

	~~پرورش دادم شما را هم چو دُر اندر صدف~~		{{ب\|قصه‌ی فرعون و موسی را مگر ناخوانده‌اید\|که حقش در وقت فرصت گفت فاذهب لاتخف}}{{پایان شعر}}

	~~آخر از سر معجرم بردند و خلخالم ز پای~~

	~~در تماشای من آوردید دشمن صف به صف~~

	~~جز شما مادرفروشان هیچ دیدستی کسی~~

	مادر خود را فرشود در عوض گیرد خزف*

	~~شرمتان بادا که ننگ من شدید از آن که نیست~~

	~~هیچ عرقی در بدن از جنگجویان سلف~~

	~~وین عجب تر ز آن که چون هنگام فرصت در رسید~~

	~~جای کیفر خواستن خواندید خود را بی‌طرف~~

	عبرتی باید شما را از جوانان پروس*

	~~کز برای حفظ مادر سینه کردندی هدف~~

	قصه‌ی فرعون و موسی را مگر ناخوانده‌اید

	که حقش در وقت فرصت گفت فاذهب لاتخف

	ــــــــــــــــــــــ		ــــــــــــــــــــــ

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۰

2022-07-25T14:20:05Z

نمایش تغییرات

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۳

2022-07-25T14:03:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	\| تاریخ مرگ = ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵هجری‌قمری		\| تاریخ مرگ = ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵هجری‌قمری
	\| محل مرگ = تهران		\| محل مرگ = تهران
	\| \| محل زندگی = گازران اراک، ~~تهران~~		\| \| محل زندگی = گازران اراک، تهران، کرمانشاه، مشهد و...
	\| مختصات محل زندگی =		\| مختصات محل زندگی =
	\| مدفن = شهر ری		\| مدفن = شهر ری

Khosro در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۳

2022-07-25T14:03:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	\|امضا =		\|امضا =
	}}		}}
	'''ادیب الممالک فراهانی''' ، با نام کامل محمدصادق ادیب‌الممالک فراهانی، (زاده ۱۱ مردادماه ۱۲۳۹-ه.ش، گازران اراک – درگذشته ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵-ه.ق – تهران) مقلب به امیرالشعرا و متخلص به ”امیری” و ”شاعر ~~پروانه” ادیب، شاعر~~ و روزنامه‌نگار دوران مشروطه بود. ادیب‌الممالک در سن ۸ یا ۹ سالگی شعر می‌سروده است. ادیب‌الممالک پس از سفر به تبریز، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. او در ابتدای سال ۱۳۱۸-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت. ادیب‌الممالک از خوارزم به مشهد آمد؛ و تا سال ۱۳۲۰-ه.ق، در مشهد زندگی کرد؛ و سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب هم‌چنین سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی هم‌کاری و صفحه‌ی ضمیمه آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد. ادیب‌الممالک در انواع شعر بسیار توانمند بود؛ و در سبک سخن‌سرایی، پیرو و هم‌طراز استادان قدیمی مانند قاآنی شیرازی وسروش اصفهانی است. ادیب‌الممالک از نخستین کسانی بود که با پایه‌گذاری روزنامه‌ی ادب، به‌طور رسمی و علنی وارد عرصه مطبوعات گردید؛ و کم‌وبیش تا پایان عمر خود، کار روزنامه‌نویسی را همراه با شاعری ادامه داد. ادیب‌الممالک فراهانی در دوران استبداد '''[[محمد علی شاه\|محمدعلی شاه]]''' به صفوف مشروطه‌خواهان پیوست. در سال ۱۲۹۰، وارد عدلیه یا همین دادگستری امروزی شد؛ و تا پایان عمر خود به‌ریاست چندین شعبه دادگستری در شهرهای سمنان، اراک، یزد و ساوجبلاغ منصوب شد. در زمانی که '''[[نهضت آزادی]]''' و آزادی‌خواهان ایرانی بر علیه استبداد قاجار پا گرفت و توده‌های مردم خواهان برقراری حکومت دموکراسی بودند، نوشته و مکتوبات ادیب‌الممالک در پیشبرد سطح آگاهی مردم از حقوق سیاسی و اجتماعی خود و تشویق برانگیختن آن‌ها به ایستادگی و مقاومت در برابر فشارها و تهدیدات زمامداران حکومت اثر بسیار مهمی داشت. ادیب‌الممالک را می‌توان پیشتاز شاعران و روزنامه‌نگارانی هم‌چون '''[[محمد فرخی یزدی\|فرخی یزدی]]'''، '''[[محمدتقی بهار\|ملک‌الشعرای بهار]]'''، '''[[میرزاده عشقی]]''' و '''[[علی‌اکبر دهخدا\|علی اکبر دهخدا]]''' دانست. ادیب‌الممالک فراهانی زمانی که ریاست عدلیه‌ی یزد را به عهده داشت، سکته کرد؛ و به‌نچار عازم تهران شد. وی سرانجام در روز چهارشنبه ۲۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۳۵-ه.ق، در سن ۵۸ سالگی در تهران درگذشت؛ و در شهر ری، در بارگاه شاه عبدالعظیم، در حجره‌ی میرزا ابولحسن خان قائم مقامی به‌خاک سپرده شد.		'''ادیب الممالک فراهانی''' ، با نام کامل محمدصادق ادیب‌الممالک فراهانی، (زاده ۱۱ مردادماه ۱۲۳۹-ه.ش، گازران اراک – درگذشته ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۳۵-ه.ق – تهران) مقلب به امیرالشعرا و متخلص به ”امیری” و ”شاعر پروانه”، شاعر، ادیب و روزنامه‌نگار دوران مشروطه بود. ادیب‌الممالک در سن ۸ یا ۹ سالگی شعر می‌سروده است. ادیب‌الممالک پس از سفر به تبریز، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. او در ابتدای سال ۱۳۱۸-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت. ادیب‌الممالک از خوارزم به مشهد آمد؛ و تا سال ۱۳۲۰-ه.ق، در مشهد زندگی کرد؛ و سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب هم‌چنین سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی هم‌کاری و صفحه‌ی ضمیمه آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد. ادیب‌الممالک در انواع شعر بسیار توانمند بود؛ و در سبک سخن‌سرایی، پیرو و هم‌طراز استادان قدیمی مانند قاآنی شیرازی وسروش اصفهانی است. ادیب‌الممالک از نخستین کسانی بود که با پایه‌گذاری روزنامه‌ی ادب، به‌طور رسمی و علنی وارد عرصه مطبوعات گردید؛ و کم‌وبیش تا پایان عمر خود، کار روزنامه‌نویسی را همراه با شاعری ادامه داد. ادیب‌الممالک فراهانی در دوران استبداد '''[[محمد علی شاه\|محمدعلی شاه]]''' به صفوف مشروطه‌خواهان پیوست. در سال ۱۲۹۰، وارد عدلیه یا همین دادگستری امروزی شد؛ و تا پایان عمر خود به‌ریاست چندین شعبه دادگستری در شهرهای سمنان، اراک، یزد و ساوجبلاغ منصوب شد. در زمانی که '''[[نهضت آزادی]]''' و آزادی‌خواهان ایرانی بر علیه استبداد قاجار پا گرفت و توده‌های مردم خواهان برقراری حکومت دموکراسی بودند، نوشته و مکتوبات ادیب‌الممالک در پیشبرد سطح آگاهی مردم از حقوق سیاسی و اجتماعی خود و تشویق برانگیختن آن‌ها به ایستادگی و مقاومت در برابر فشارها و تهدیدات زمامداران حکومت اثر بسیار مهمی داشت. ادیب‌الممالک را می‌توان پیشتاز شاعران و روزنامه‌نگارانی هم‌چون '''[[محمد فرخی یزدی\|فرخی یزدی]]'''، '''[[محمدتقی بهار\|ملک‌الشعرای بهار]]'''، '''[[میرزاده عشقی]]''' و '''[[علی‌اکبر دهخدا\|علی اکبر دهخدا]]''' دانست. ادیب‌الممالک فراهانی زمانی که ریاست عدلیه‌ی یزد را به عهده داشت، سکته کرد؛ و به‌نچار عازم تهران شد. وی سرانجام در روز چهارشنبه ۲۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۳۵-ه.ق، در سن ۵۸ سالگی در تهران درگذشت؛ و در شهر ری، در بارگاه شاه عبدالعظیم، در حجره‌ی میرزا ابولحسن خان قائم مقامی به‌خاک سپرده شد.

	== خاندان ادیب‌الممالک ==		== خاندان ادیب‌الممالک ==

Khosro در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۲

2022-07-24T18:42:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	\| نام دیگر =		\| نام دیگر =
	\|القاب = امیرالشعرا		\|القاب = امیرالشعرا
	\|بنیانگذار = روزنامه ~~طوفان~~		\|بنیانگذار = روزنامه ادب
	\| پیشه =روزنامه‌نگار، شاعر و رئیس دادگستری		\| پیشه =روزنامه‌نگار، شاعر و رئیس دادگستری
	\| سال‌های نویسندگی =		\| سال‌های نویسندگی =
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:

	== تأسیس روزنامه ادب ==		== تأسیس روزنامه ادب ==
			[[پرونده:ادیب ال ۲.JPG\|جایگزین=ادیب الممالک فراهانی\|بندانگشتی\|229x229پیکسل\|ادیب الممالک فراهانی]]
	زندگی ادبی ادیب‌الممالک را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ دوره‌ی نخست از آغاز شاعری تا سال‌های پیش از انقلاب مشروطه و دوره‌ی دوم از سال‌های نزدیک به اوج گیری جنبش مشروطه تا پایان عمر<ref name=":1" />		زندگی ادبی ادیب‌الممالک را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ دوره‌ی نخست از آغاز شاعری تا سال‌های پیش از انقلاب مشروطه و دوره‌ی دوم از سال‌های نزدیک به اوج گیری جنبش مشروطه تا پایان عمر<ref name=":1" />

خط ۱۶۰:		خط ۱۶۱:

	== آثار ادیب‌الممالک فراهانی ==		== آثار ادیب‌الممالک فراهانی ==
			[[پرونده:دیوان ادیب‌ال.....JPG\|جایگزین=دیوان ادیب الممالک فراهانی\|بندانگشتی\|250x250پیکسل\|دیوان ادیب الممالک فراهانی]]
	* دیوان کامل ادیب‌الممالک فراهانی، (به کوشش وحید دستگردی)		* دیوان کامل ادیب‌الممالک فراهانی، (به کوشش وحید دستگردی)
	* پیوسته‌ی فرهنگ به اسلوب نصاب‌الصبیان، (به کوشش علی‌نقی علاءالسلطان)		* پیوسته‌ی فرهنگ به اسلوب نصاب‌الصبیان، (به کوشش علی‌نقی علاءالسلطان)

Khosro: اصلاح ارقام

2022-07-24T18:31:48Z

اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Khosro در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۱۵

2022-07-24T18:15:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۵
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	ادیب‌الممالک فراهانی پس از درگذشت پدرش که سامان خانواده‌اش برهم ریخت، با حسنعلی خان امیرنظام گروسی که در آن‌زمان وزیر فواید عامه بود آشنا شد؛ و در سال ۱۳۰۹-ه.ق، همراه او به کرمانشاه سفر کرد؛ و در اواخر سال ۱۳۱۳، به تهران بازگشت.		ادیب‌الممالک فراهانی پس از درگذشت پدرش که سامان خانواده‌اش برهم ریخت، با حسنعلی خان امیرنظام گروسی که در آن‌زمان وزیر فواید عامه بود آشنا شد؛ و در سال ۱۳۰۹-ه.ق، همراه او به کرمانشاه سفر کرد؛ و در اواخر سال ۱۳۱۳، به تهران بازگشت.

	ادیب‌الممالک پس از سفر به تبریز، در سال 1316، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. در ابتدای سال 1318-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت؛ و مدتی را نیز نزد محمدخان، خان خیوه گذراند. ادیب از خوارزم به مشهد آمد؛ و تا سال 1320-ه.ق، در مشهد زندگی کرد؛ و سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های 1321 و 1322-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب در سال 1323-ه.ق، سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی هم‌کاری و صفحه‌ی ضمیمه آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد.<ref name=":1">[[ادیب الممالک فراهانی - فرزانگان]]</ref>		ادیب‌الممالک پس از سفر به تبریز، در سال 1316، معاون و نایب‌رئیس مدرسه لقمانیه تبریز شد. در ابتدای سال 1318-ه.ق، به قفقاز و از آن‌جا به خوارزم رفت؛ و مدتی را نیز نزد محمدخان، خان خیوه گذراند. ادیب از خوارزم به مشهد آمد؛ و تا سال 1320-ه.ق، در مشهد زندگی کرد؛ و سپس عازم تهران شد. وی در سال‌های 1321 و 1322-ه.ق، نویسنده مهم و درجه اول روزنامه ایران سلطانی بود. ادیب در سال 1323-ه.ق، سفری کوتاه به باکو داشت؛ و در آن‌جا با روزنامه ارشاد ترکی هم‌کاری و صفحه‌ی ضمیمه آن‌را به فارسی منتشر می‌کرد.<ref name=":1">[https://farzanegan.blogsky.com/1387/06/04/post-92/ ادیب الممالک فراهانی - فرزانگان]</ref>

	== سبک و محتوای اشعار ==		== سبک و محتوای اشعار ==
خط ۲۷۸:		خط ۲۷۸:

	== منابع: ==		== منابع: ==
			<references />