اعتراضات سراسری ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
| result = | | result = | ||
| side1 = معترضان (بازاریان، دانشجویان، کامیونداران و قشرها مختلف مردم) | | side1 = معترضان (بازاریان، دانشجویان، کامیونداران و قشرها مختلف مردم) | ||
| side2 = نیروهای | | side2 = *[[سپاه پاسداران]] | ||
*[[نیروی انتظامی]] (فراجا) | |||
*پلیس پیشگیری فراجا | |||
*پلیس امنیت عمومی فراجا | |||
* [[بسیج]] | |||
* [[قرارگاه ثارالله]] | |||
* [[لباس شخصیها]] | |||
*نیروهای شبهنظامی عراقی | |||
*[[حشد الشعبی]] | |||
*کتائب حزبالله | |||
*جنبش اسلامی نجباء | |||
*کتائب سیدالشهداء | |||
*سازمان بدر | |||
* نیروهای شبهنظامی لبنانی | |||
*[[حزبالله لبنان]] | |||
| side3 = | | side3 = | ||
| leadfigures1 = | | leadfigures1 = | ||
| خط ۲۴: | خط ۳۸: | ||
| howmany2 = نیروهای امنیتی و انتظامی (تعداد نامشخص) | | howmany2 = نیروهای امنیتی و انتظامی (تعداد نامشخص) | ||
| howmany3 = | | howmany3 = | ||
| casualties1 = بیش از | | casualties1 = بیش از ۱۰ هزا تن کشته و شمار بسیاری مجروح در اثر تیراندازی، پرتاب گاز اشکآور و ضرب و شتم | ||
| casualties2 = | | casualties2 = | ||
| casualties3 = | | casualties3 = | ||
| fatalities = | | fatalities = | ||
| injuries = | | injuries = شمار زیاد و نامشخص(از شلیک گاز اشکآور و درگیریها) | ||
| arrests = حداقل دو نفر در روز اول، تعداد نامشخص در روزهای بعد | | arrests = حداقل دو نفر در روز اول، تعداد نامشخص در روزهای بعد | ||
| detentions = | | detentions = | ||
| خط ۴۹: | خط ۶۳: | ||
واکنشهای جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارشهای نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیلها نشاندهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. این اعتراضات تا ۹ دی ادامه داشته و فراخوانهایی برای تداوم صادر گردید.<ref name=":0">[https://www.hambastegimeli.com/115553_%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C تجمع اعتراضی بازاریان بهدنبال افزایش قیمت ساعت به ساعت دلار در تهران - همبستگی ملی]</ref><ref name=":1">[https://parsi.euronews.com/2025/12/29/second-day-of-widespread-protests-in-tehran-and-other-cities-police-violence-and-tear-gas دومین روز اعتراضات گسترده بازاریان در تهران و دیگر شهرها - یورو نیوز] 1</ref><ref name=":2">[https://parsi.euronews.com/2025/12/30/iran-economic-collapse-bazaar-protests-2026-revolution-risk-analysis آیا خشم بازاریان میتواند به «انقلاب» در ایران بینجامد؟ - یورو نیوز] 2</ref><ref name=":3">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/a-75338191 تظاهرات شبانه در شهرهای مختلف ایران و واکنشها در جهان - دویچهوله]</ref><ref name=":4">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 پیوستن کوی دانشگاه تهران و شهرهای دیگر به خیزش تهران - سازمان مجاهدین خلق] 2</ref><ref name=":5">[https://www.iranntv.com/960171-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86--%D9%86%DA%AF تظاهرات شبانه در چندین شهر، پیوستن دانشجویان، اعتراف هراسآلود مقامات رژیم و واکنش رسانهها و مقامات جهانی - سیمای آزادی]</ref><ref name=":6">[https://ir.voanews.com/a/8097071.html گسترش اعتصاب و اعتراضات به شهرهای مختلف ایران - صدای آمریکا]</ref><ref name=":7">[https://www.radiozamaneh.com/873190/ ادامه تجمعهای اعتراضی در چند شهر کشور - رادیو زمانه]</ref><ref name=":8">[https://www.iranintl.com/fa/liveblog/Bazaryan-2025 اعتصاب بازاریان تهران و شهرهای دیگر برای سومین روز پیاپی ادامه یافت - ایران اینترنشنال]</ref> | واکنشهای جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارشهای نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیلها نشاندهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. این اعتراضات تا ۹ دی ادامه داشته و فراخوانهایی برای تداوم صادر گردید.<ref name=":0">[https://www.hambastegimeli.com/115553_%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C تجمع اعتراضی بازاریان بهدنبال افزایش قیمت ساعت به ساعت دلار در تهران - همبستگی ملی]</ref><ref name=":1">[https://parsi.euronews.com/2025/12/29/second-day-of-widespread-protests-in-tehran-and-other-cities-police-violence-and-tear-gas دومین روز اعتراضات گسترده بازاریان در تهران و دیگر شهرها - یورو نیوز] 1</ref><ref name=":2">[https://parsi.euronews.com/2025/12/30/iran-economic-collapse-bazaar-protests-2026-revolution-risk-analysis آیا خشم بازاریان میتواند به «انقلاب» در ایران بینجامد؟ - یورو نیوز] 2</ref><ref name=":3">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/a-75338191 تظاهرات شبانه در شهرهای مختلف ایران و واکنشها در جهان - دویچهوله]</ref><ref name=":4">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 پیوستن کوی دانشگاه تهران و شهرهای دیگر به خیزش تهران - سازمان مجاهدین خلق] 2</ref><ref name=":5">[https://www.iranntv.com/960171-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86--%D9%86%DA%AF تظاهرات شبانه در چندین شهر، پیوستن دانشجویان، اعتراف هراسآلود مقامات رژیم و واکنش رسانهها و مقامات جهانی - سیمای آزادی]</ref><ref name=":6">[https://ir.voanews.com/a/8097071.html گسترش اعتصاب و اعتراضات به شهرهای مختلف ایران - صدای آمریکا]</ref><ref name=":7">[https://www.radiozamaneh.com/873190/ ادامه تجمعهای اعتراضی در چند شهر کشور - رادیو زمانه]</ref><ref name=":8">[https://www.iranintl.com/fa/liveblog/Bazaryan-2025 اعتصاب بازاریان تهران و شهرهای دیگر برای سومین روز پیاپی ادامه یافت - ایران اینترنشنال]</ref> | ||
'''شمار [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|جانباختگان قیام سراسری ۱۴۰۴]] (قابل تائید و مستند برای ایران پدیا) تا هنگام آخرین ویرایش این مقاله | '''شمار [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|جانباختگان قیام سراسری ۱۴۰۴]] (قابل تائید و مستند برای ایران پدیا) تا هنگام آخرین ویرایش این مقاله ۱۸۹ تن بوده است. اما تصاویر پراکنده و اخبار صفحات اجتماعی نشانمیدهد که آمار قطعی بسیار فراتر از این اعداد است.''' | ||
سازمان حقوق بشر ایران ۱۹۲ جانباخته رسمی (بیش از ۲۰۰۰ تن غیر رسمی) و هرانا (ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران) نام و مشخصات دست کم ۱۱۶ تن را تا روز یکشنبه ۲۱ دی اعلام کردند. <ref>[https://www.radiofarda.com/a/iran-riot-police-massacre-protesters/33645255.html شواهد تازهای از کشتار معترضان در ایران به دست نیروهای امنیتی] رادیو فردا- یکشنبه ۲۱ دی ۱۴۰۴</ref> | |||
[[سازمان مجاهدین خلق ایران]] روز دوشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۴، طی اطلاعیهای آمار شهدای قیام سراسری را که از منابع مردمی، بیمارستانها و مراکز درمانی، خانوادههای شهدا و پزشکی قانونی در بیش از ۱۹۵ شهر بهدست آورده، بیش از ۳۰۰۰ تن دانست. <ref name=":11">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B3%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA سازمان مجاهدین خلق اعلام کرد تعداد شهیدان قیام بیش از سه هزار تن است.] سایت مجاهدین خلق ایران- دوشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۴</ref> | |||
== زمینه و علل آغاز اعتراضات == | == زمینه و علل آغاز اعتراضات == | ||
| خط ۱۴۹: | خط ۱۶۷: | ||
تحلیلها نشاندهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب بود، با اشاره به نقش تاریخی بازار در تحولات ایران. فراخوانهایی برای تداوم صادر شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%9F-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 اعتراض اقتصادی یا فراخوان به قیام؟ خوانشی از اعتصاب بازاریان - سازمان مجاهدین خلق] 1</ref> | تحلیلها نشاندهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب بود، با اشاره به نقش تاریخی بازار در تحولات ایران. فراخوانهایی برای تداوم صادر شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%9F-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 اعتراض اقتصادی یا فراخوان به قیام؟ خوانشی از اعتصاب بازاریان - سازمان مجاهدین خلق] 1</ref> | ||
امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه، نیوت گینگریچ، رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا و از چهرههای پرنفوذ حزب جمهوریخواه، خشونت حکومتی علیه معترضان ایرانی را محکوم کردند. | |||
روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، در واکنشی قاطع به سرکوب و کشتار مردم معترض ایران اعلام کرد که ورود کلیه دیپلماتها و نمایندگان جمهوری اسلامی به تمام ساختمانهای پارلمان اروپا را ممنوع کرده است. | |||
خانم متسولا با تأکیدکرد:<blockquote>«روال کار نمیتواند مثل گذشته ادامه یابد، در حالی که مردم شجاع ایران برای حقوق و آزادی خود ایستادهاند، این مجلس به مشروعیتبخشی به رژیمی که بقای خود را مدیون شکنجه، سرکوب و قتل است، کمک نخواهد کرد... با رژیمی که پاسخ اعتراضات مسالمتآمیز را با شلیک مرگبار به سر و قطع کامل راههای ارتباطی میدهد، هیچ رابطه دیپلماتیک عادیای نباید وجود داشته باشد.»</blockquote>خانم نیومن همچنین به صراحت خواستار اخراج سفرای جمهوری اسلامی و نمایندگان رژیم از اتحادیه اروپا شد و هشدار داد: <blockquote>«هر اقدامی کمتر از این، به معنای پذیرش جنایات است.»<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/12/iran-protests-day-16-usa-trump-reza-pahlavi-khamenei-internet-communications شانزدهمین روز اعتراضات در ایران؛ ورود دیپلماتهای جمهوری اسلامی به ساختمان پارلمان اروپا ممنوع شد - یورو نیوز]</ref></blockquote> | |||
=== بیانیه سازمان عفو بینالملل === | |||
عفو بینالملل در گفتوگو با ۳۸ فرد در ۱۶ شهر ایران، ۳ منبع آگاه در داخل ایران، ۱۶ منبع آگاه خارج از ایران و یک شاهد عینی که ۲۲ دی ۱۴۰۴، ایران را ترک کرده، گزارش مفصلی درباره ابعاد کشتار مردم معترض در ایران تهیه کرده است. سازمان عفو بینالملل در بیانیهای که روز ۲۴ دیماه منتشر شد، اعلام کرد: <blockquote>«ویدئوهای راستیآزماییشده و اطلاعات معتبر بهدستآمده از شاهدان عینی در ایران نشان میدهد که در بحبوحهی قطع اینترنتی که از ۱۸ دیما توسط مقامات برای پنهان کردن جنایاتشان اعمال شده، کشتارهای گسترده و غیرقانونی در مقیاسی بیسابقه رخ داده است».</blockquote>سازمان عفو بینالملل با صدور بیانیهای خواستار ارجاع پرونده کشتار معترضان ایرانی به شورای امنیت و بررسی آن در دیوان کیفری بینالمللی لاهه شد. عفو بینالملل اعلام کرد: | |||
«کشتار معترضان نیازمند اقدام فوری دیپلماتیک جهانی برای پایان دادن به مصونیت از مجازات است. دولتها باید از شورای امنیت بخواهند پرونده ایران را به دیوان کیفری بینالمللی ارجاع دهد». | |||
اگنس کالامارد دبیرکل عفو بینالملل گفت: <blockquote>«این چرخه خونریزی و مصونیت باید پایان یابد. شدت و گستره کشتارها و سرکوب از ۸ ژانویه بیسابقه است... در حالی که بخشهای وسیعی از جامعه ایران با به خطر انداختن جان خود به خیابانها آمدند، رهبر رژیم ایران و نیروهای امنیتی مرگبارترین سرکوب تاریخ را به راه انداختهاند. جامعه جهانی باید فوراً اقدام دیپلماتیک انجام دهد تا از معترضان در برابر کشتارهای بیشتر محافظت کند و با مصونیتی که محرک سیاست دولتی خونریزی است، مقابله کند».<ref>[https://www.azadegy.de/?p=63076 عفو بینالملل خواهان ارجاع پرونده ایران از طریق شورای امنیت به دادگاه لاهه شد - آزادگی]</ref></blockquote> | |||
== شمار کشتهشدگان == | |||
سازمان مجاهدین خلیق [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|شمار کشتهشدگان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]]، را بیش از ۳ هزار نفر اعلام کرد:<blockquote>«آمار کل شهدای قیام در سراسر کشور از روز ۷ دیماه تا ۲۱ دی بیش از ۳هزار نفر است. این آمار بر اساس تحقیقات از منابع محلی، بیمارستانها، پزشکی قانونی و خانواده شهیدان و ناپدید شدهها در ۱۹۵شهر به دست آمده است. رژیم مجبور شده شماری از پیکرها را در تلویزیون حکومتی نشان بدهد اما به حساب مخالفان و تظاهر کنندگان گذاشت.»<ref name=":11" /></blockquote>برخی منابع، شمار کشتهشدگان را بیش از ۱۰ هزار نفر اعلام کردهاند. | |||
== ادامه تظاهرات در شهرهای مختلف == | == ادامه تظاهرات در شهرهای مختلف == | ||
| خط ۲۷۶: | خط ۳۱۰: | ||
همچنین در شهرهای دیگر مانند شهرهای کرج، الیگودرز، اصفهان، شیراز، شهرکرد، سنندج، قزوین، قم، رشت، بوشهر، نیشابور، تبریز، ایذه، مشهد، شیراز و چندین شهر دیگر تظاهرات و درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی ادامه داشت. تظاهرکنندگان با شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر» به خیابانها آمدند. مردم تبریز شعار میدادند: «آذربایجان اوز یولونی تاپیپدی، ولایتی سلطنتی آتیپدی» (آذربایجان راه خود را پیدا کرده، ولایت و سلطنت را دور انداخته). در برخی از شهرها مراکز حکومتی مانند پایگاههای بسیج، حوزههای علمیه، اتوبوسهای یگان ویژه و بانکها، یا به تسخیر تظاهرکنندگان درآمدند و یا به آتش کشیده شدند. در این درگیریها بسیاری از جوانان و مردم معترض در شهرهای مختلف با شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر جان خود را از دست دادند و بسیار دیگری نیز مجروح شدند. | همچنین در شهرهای دیگر مانند شهرهای کرج، الیگودرز، اصفهان، شیراز، شهرکرد، سنندج، قزوین، قم، رشت، بوشهر، نیشابور، تبریز، ایذه، مشهد، شیراز و چندین شهر دیگر تظاهرات و درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی ادامه داشت. تظاهرکنندگان با شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر» به خیابانها آمدند. مردم تبریز شعار میدادند: «آذربایجان اوز یولونی تاپیپدی، ولایتی سلطنتی آتیپدی» (آذربایجان راه خود را پیدا کرده، ولایت و سلطنت را دور انداخته). در برخی از شهرها مراکز حکومتی مانند پایگاههای بسیج، حوزههای علمیه، اتوبوسهای یگان ویژه و بانکها، یا به تسخیر تظاهرکنندگان درآمدند و یا به آتش کشیده شدند. در این درگیریها بسیاری از جوانان و مردم معترض در شهرهای مختلف با شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر جان خود را از دست دادند و بسیار دیگری نیز مجروح شدند. | ||
این در حالی است که قوه قضائیه رژیم ایران در ۲۰ دیماه، حکم به سرکوب و کشتار مردم معترض داد. دادستان کلّ رژیم در سخنان خود گفت:<blockquote>«دادسراها باید با دقت و بدون فوت وقت، با صدور کیفرخواست مقدمات محاکمه و برخورد قاطع با افرادی که با خیانت به ملت و ایجاد ناامنی، بهدنبال سلطه بیگانگان برکشور میباشند را فراهم نمایند. رسیدگیها باید بدون اغماض، اعمال رأفت و مماشات انجام شود… تمامی مجرمین در این موضوع محارب هستند. این افراد نباید بگویند که فریبخوردهاند زیرا هشدارهای لازم در خصوص اهداف دشمن به آنها داده شده است».</blockquote>مریم رجوی رئیس جمهور برگزیدهی شورای ملی مقاومت، درباره گسترش اعتراضات سراسری و مقاومت جوانان قیامکننده گفت: | این در حالی است که قوه قضائیه رژیم ایران در ۲۰ دیماه، حکم به سرکوب و کشتار مردم معترض داد. دادستان کلّ رژیم در سخنان خود گفت:<blockquote>«دادسراها باید با دقت و بدون فوت وقت، با صدور کیفرخواست مقدمات محاکمه و برخورد قاطع با افرادی که با خیانت به ملت و ایجاد ناامنی، بهدنبال سلطه بیگانگان برکشور میباشند را فراهم نمایند. رسیدگیها باید بدون اغماض، اعمال رأفت و مماشات انجام شود… تمامی مجرمین در این موضوع محارب هستند. این افراد نباید بگویند که فریبخوردهاند زیرا هشدارهای لازم در خصوص اهداف دشمن به آنها داده شده است».</blockquote>مریم رجوی رئیس جمهور برگزیدهی شورای ملی مقاومت، درباره گسترش اعتراضات سراسری و مقاومت جوانان قیامکننده گفت:<blockquote>«این جوانان در دو هفته گذشته با دفاع از تظاهر کنندگان به قیمت جان خود اجازه ندادند رژیم شعلههای قیام را خاموش کند... مردم و جوانان در جریان این قیام و با شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «امسال سال خونه سیدعلی سرنگونه» عزم خود برای پیروزی نهایی علیه فاشیسم دینی را ابراز کردند.»<ref>[https://www.iranncr.org/2026/01/10/13677/ جوانان شورشگر با دفاع از تظاهر کنندگان اجازه ندادند شعلههای قیام خاموش شود - شورای ملی مقاومت ایران]</ref></blockquote> | ||
[[پرونده:اجساد کشتهشدگان1.jpg|جایگزین=اجساد کشتهشدگان در پزشک قانونی کهریزک|بندانگشتی|اجساد کشتهشدگان در پزشک قانونی کهریزک]] | |||
'''در پانزدهمین روز قیام سراسری''' مردم ایران، (یکشنبه ۲۱ دیماه) اعتراضات و درگیریهای خیابانی در شرایطی ادامه یافت که کلّ کشور با قطع کامل اینترنت، اختلال شدید در ارتباطات ماهوارهای از جمله استارلینک و قطع مقطعی برق در مناطق مختلف روبهرو بود. با وجود این محدودیتها، گزارشهای منتشرشده در شبکه ایکس (توئیتر سابق) و دیگر شبکههای اجتماعی حاکی از گسترش دامنهی اعتراضات و تشدید رویارویی میان معترضان و نیروهای سرکوبگر حکومتی در تهران و دهها شهر دیگر است. | |||
اعتراضات و درگیریهای خیابانی در بیش از ۳۰ نقطه تهران و دهها شهر کشور گزارش شده است. مردم معترض شعارهایی مانند «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر»، «میکشم، میکشم آنکه برادرم کشت» و «دیگر نمیترسیم، میجنگیم» سر دادند. در برخی از شهرها مراکز دولتی، پایگاههای بسیج و کلانتریها مورد حملهی معترضان قرار گرفتند.<ref>[https://iranfreedom.net/%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%a7%d9%86%d8%b2%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%b1/ در پانزدهمین روز اعتراضات و قیام سراسری چه گذشت؟ - ایران آزادی]</ref> | |||
'''شانزدهمین روز قیام سراسری'''، (دوشنبه ۲۲ دیماه) اعتراضات در تهران و سایر شهرهای ایران ادامه داشت. در اصفهان، فلاورجان، ملکشهر، سپاهانشهر و نجفآباد معترضان شورای شهر و چند بانک را آتش زدند. تکتیراندازان نیروی حکومتی با استقرار در پشتبام مدارس و مساجد در مرکز شهر حکومت نظامی اعلامنشده برقرار کردند. | |||
در اهواز و ایذه درگیری و جنگوگریز مردم معترض با یگان ویژه سپاه پاسداران در جریان بود. در کرمانشاه درگیریها گستردهای بین معترضان و نیروهای سپاه پاسداران وجود داشت و همچنین ماهدشت نیز صحنهی درگیری مردم معترض با نیروهای سرکوبگر حکومتی بود. در این روز ابعاد جنایات نظام جمهوری اسلامی بیشتر آشکار شد و در تهران و کرج نیروهای امنیتی شمار زیادی از اجساد کشتهشدگان را در محوطهی بیرونی و داخل پزشک قانونی روی هم انباشته کرده و خانوادهها را برای شناسایی عزیزانشان فراخواده بودند. در بندرعباس نیز پیکرهای جانباختگان زیادی را به سولهای منتقل کرده بودند. رژیم ایران برای تحویل هر پیکر ۷۰۰ میلیون تومان از خانوادهها دریافت کرده است.<ref>[https://www.iran-spring.com/news/aaatrad-o-kyam/shanzdhmyn-roz-kyam-gng-o-gryz-mrdm-o-goanan-shorshgr-ba-nyrohay-rzhym-dr-thran-o-krmanshah-kyam-srasry-shmarh همین روز قیام جنگ و گریز مردم و جوانان شورشگر با نیروهای رژیم در تهران و کرمانشاه - بهار ایران]</ref> | |||
'''هفدهمین روز قیام سراسری'''، (سهشنبه ۲۳ دیماه) اعتراضات همچنان در تهران و سایر شهرها ادامه داشت. | |||
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا با خطاب قرار دادن مردم معترض ایران از آنها خواست که به اعتراضشان ادامه دهند. ترامپ در پیامی که عصر سهشنبه در شبکه اجتماعی خود، «تروثسوشیال» همرسان کرد نوشت: <blockquote>«میهنپرستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید، نهادهای (کشور) خود را در دست بگیرید! نام قاتلان و آزاردهندگان را ثبت کنید. آنها بهای سنگینی خواهند پرداخت... من همه دیدارها با مقامات ایرانی را لغو کردهام تا زمانی که کشتار بیمعنای معترضان متوقف شود. کمک در راه است.»<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/13/iran-protests-death-toll-646-updates هفدهمین روز تظاهرات سراسری در ایران؛ ترامپ: میهنپرستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید؛ کمک در راه است - یورو نیوز]</ref></blockquote>'''نوزدهمین روز قیام سراسری'''، (چهارشنبه ۲۴ دیما) اعتراضات کماکان در تهران و برخی از شهرهای ایران تداوم داشت. سازمان غیردولتی «حقوق بشر ایران (IHR)» که مقر اصلی آن در نروژ است، روز چهارشنبه ۲۴ دی ۱۴۰۴، اعلام کرد که نیروهای امنیتی ایران دستکم ۳۴۲۸ معترض را در جریان سرکوب تظاهرات کشتهاند و بیش از ۱۰ هزار نفر نیز بازداشت شدهاند. | |||
سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد افزایش شمار تأییدشده قربانیان بر اساس اطلاعات تازهای است که از داخل وزارتخانههای بهداشت و درمان ایران دریافت کرده است، بهطوری که دستکم ۳۳۷۹ مورد از کشتهها در اوج جنبش اعتراضی بین ۱۸ تا ۲۲ دیماه رخ داده است که اینترنت در سراسر ایران قطع شده بود.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/14/death-and-arrest-statistics-of-iranian-protests-in-january آمار کشتهشدگان و بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ایران - یورو نیوز]</ref> | |||
'''نوزهمین روز قیام سراسری'''، (پنجشنبه ۲۵ دیماه) با وجود سرکوب شدید، در تهران و سایر شهرها در جریان بود. بسیاری از مناطق تهران مانند میدان جمهوری، پیروزی، گرگان، تهرانپارس، رشید، نازیآباد، مولوی، یوسفآباد، شوش، ستارخان و صادقیه چهرهی نظامی و امنیتی به خود گرفته بود. در قلهک انبار مهمات سپاه پاسداران و بسیج توسط جوانان و مردم معترض به آتش کشیده شد. | |||
سایر شهرهای دیگر مانند رفسنجان، کرمانشاه، اسلامآباد غرب، ایلام، خرمآباد، اصفهان، گنبدکاووس، خوی، مشهد، لنگرود و کهریزک اعتراضات ادامه داشت و در برخی شهرها جوانان با نیروهای سرکوبگر حکومتی درگیر شدند.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%88 جنگ و گریز در تهران و بسیاری از شهرها مانند رفسنجان، خرمآباد، کرمانشاه، اصفهان، مشهد و... - سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||