علی امینی/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
دکتر ابوالحسن خانعلی
خط ۴۹: خط ۴۹:


== '''دوران نخست‌وزیری، اصلاحات و استعفاء''' ==
== '''دوران نخست‌وزیری، اصلاحات و استعفاء''' ==
علی امینی در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ به نخست‌وزیری رسید، انتصابی که مستقیماً نتیجه قیام معلمان در ۱۲ اردیبهشت بود. اعتراضات گسترده معلمان به دلیل حقوق پایین و شرایط نامناسب، با سرکوب رژیم پهلوی و شهادت دکتر ابوالحسن خانعلی همراه شد. این خیزش، که یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات پس از [[کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲]] بود، رژیم را در بحران مشروعیت قرار داد و شاه را وادار به عقب‌نشینی کرد. از دیدگاه اپوزیسیون، انتصاب امینی تلاشی برای مهار موج اعتراضات مردمی و جلوگیری از تکرار سناریوی نهضت ملی [[دکتر محمد مصدق]] بود.<ref>سازمان مجاهدین خلق ایران، "پاک کردن یک دروغ از روی تخته‌سیاه روز معلم در ایران"، https://article.mojahedin.org/i/پاک-کردن-یک-دروغ-از-روی-تخته-سیاه-روز-معلم-در-ایران.</ref>
[[پرونده:دکتر ابوالحسن خانعلی.jpg|جایگزین=دکتر ابوالحسن خانعلی|بندانگشتی|'''دکتر ابوالحسن خانعلی''']]
علی امینی در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ به نخست‌وزیری رسید، انتصابی که مستقیماً نتیجه قیام معلمان در ۱۲ اردیبهشت بود. اعتراضات گسترده معلمان به دلیل حقوق پایین و شرایط نامناسب، با سرکوب رژیم پهلوی و شهادت دکتر ابوالحسن خانعلی همراه شد. این خیزش، که یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات پس از [[کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲]] بود، رژیم را در بحران مشروعیت قرار داد و شاه را وادار به عقب‌نشینی کرد. از دیدگاه اپوزیسیون، انتصاب امینی تلاشی برای مهار موج اعتراضات مردمی و جلوگیری
 
از تکرار سناریوی نهضت ملی [[دکتر محمد مصدق]] بود.<ref>سازمان مجاهدین خلق ایران، "پاک کردن یک دروغ از روی تخته‌سیاه روز معلم در ایران"، https://article.mojahedin.org/i/پاک-کردن-یک-دروغ-از-روی-تخته-سیاه-روز-معلم-در-ایران.</ref>


امینی بلافاصله مجلس را منحل کرد و حکومت بدون مجلس برقرار نمود تا اصلاحات را بدون مقاومت زمین‌داران بزرگ پیش ببرد. کابینه او شامل تکنوکرات‌هایی مانند حسن ارسنجانی بود. مهم‌ترین اقدامات: مبارزه گسترده با فساد اداری که صدها مقام ارشد و وابستگان دربار را هدف قرار داد، اصلاحات ارضی اولیه که مالکیت زمین را محدود کرد، افزایش حقوق معلمان و کارمندان، و سیاست‌های اقتصادی برای کنترل تورم و کسری بودجه.<ref>U.S. Department of State, Office of the Historian, "Foreign Relations of the United States, 1961–1963, Volume XVII, Document 97" (Anti-Corruption Campaign), https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v17/d97.</ref> این اصلاحات پیش‌زمینه مستقیم [[انقلاب سفید]] شاه شد، اما نسخه امینی رادیکال‌تر و متمرکز بر عدالت اجتماعی بود.
امینی بلافاصله مجلس را منحل کرد و حکومت بدون مجلس برقرار نمود تا اصلاحات را بدون مقاومت زمین‌داران بزرگ پیش ببرد. کابینه او شامل تکنوکرات‌هایی مانند حسن ارسنجانی بود. مهم‌ترین اقدامات: مبارزه گسترده با فساد اداری که صدها مقام ارشد و وابستگان دربار را هدف قرار داد، اصلاحات ارضی اولیه که مالکیت زمین را محدود کرد، افزایش حقوق معلمان و کارمندان، و سیاست‌های اقتصادی برای کنترل تورم و کسری بودجه.<ref>U.S. Department of State, Office of the Historian, "Foreign Relations of the United States, 1961–1963, Volume XVII, Document 97" (Anti-Corruption Campaign), https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v17/d97.</ref> این اصلاحات پیش‌زمینه مستقیم [[انقلاب سفید]] شاه شد، اما نسخه امینی رادیکال‌تر و متمرکز بر عدالت اجتماعی بود.