نمایش مبدأ برای جان کرامول ماتر

{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه = ۳۰۰px
| عنوان =
| عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک
| نام = جان ماتر
| تصویر = John_Mather.jpg
| اندازه تصویر = ۲۵۰px
| عنوان تصویر = جان ماتر، برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۶
| زادروز = ۷ اوت ۱۹۴۶
| زادگاه = راونا، نیویورک، ایالات متحده
| ملیت = آمریکایی
| تابعیت = آمریکایی
| تحصیلات = کالج سوارتمور · دانشگاه برکلی (دکترا)
| پیشه = فیزیکدان، اخترفیزیکدان، دانشمند ناسا
| شناخته‌شده برای = کشف شکل جسم‌سیاه کامل تابش زمینه کیهانی با ماهواره COBE
| نقش‌های برجسته = برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۶ · دانشمند ارشد پروژه تلسکوپ فضایی جیمز وب
| جوایز = جایزه نوبل فیزیک (۲۰۰۶)
| پانویس =
}}
'''جان کرامول ماتر''' (انگلیسی: '''John Cromwell Mather''') (زادهٔ ۷ اوت ۱۹۴۶) فیزیکدان و اخترفیزیکدان آمریکایی و دانشمند ناسا در مرکز فضایی گادارد است. او به‌خاطر رهبری پروژه ماهواره COBE و کشف ویژگی‌های تابش زمینه کیهانی شهرت دارد و در سال ۲۰۰۶ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/mather/biographical/|عنوان=John Mather – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۱۰ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
== زندگی اولیه ==
جان ماتر در ۷ اوت ۱۹۴۶ در راونا، نیویورک متولد شد. پدرش آمارشناس و مادرش معلم بود. او فیزیک را در کالج سوارتمور خواند و دکترای خود را از دانشگاه برکلی دریافت کرد.<ref name="nobel" />
== فعالیت علمی ==
ماتر دانشمند ارشد پروژه ماهواره COBE در ناسا بود. این ماهواره شکل جسم‌سیاه کامل تابش زمینه کیهانی و ناهمسانگردی‌های ریز آن — بذر کهکشان‌ها — را کشف کرد. او بعدها دانشمند ارشد پروژه تلسکوپ فضایی جیمز وب شد که قدرتمندترین تلسکوپ فضایی تاریخ محسوب می‌شود.
== دریافت جایزه نوبل فیزیک ==
در سال ۲۰۰۶، جان ماتر همراه با جورج اسموت، جایزه نوبل فیزیک را برای کشف شکل جسم‌سیاه و ناهمسانگردی تابش زمینه کیهانی دریافت کرد.<ref name="nobel" />
== فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی ==
ماتر از سرمایه‌گذاری در علم و فناوری به نفع بشریت و همکاری بین‌المللی فضایی حمایت فعال دارد.
=== حمایت از مقاومت ایران ===
جان ماتر امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) و نامه ۸۰ برنده نوبل (آوریل ۲۰۲۴) در حمایت از مقاومت ایران است.<ref name="iran">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/human-rights/nobel-laureates-urge-action-on-iran-as-114-signatories-condemn-killings-and-execution-surge/|عنوان=Nobel Laureates Urge Action on Iran|وبگاه=NCR-Iran|تاریخ بازبینی=۱۰ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
== منابع ==