نمایش مبدأ برای ژوزه مانوئل راموس-هورتا

{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه = ۳۰۰px
| عنوان = 
| عنوان ۲ = سیاستمدار و برنده جایزه نوبل صلح
| نام = ژوزه راموس-هورتا
| تصویر = José Manuel Ramos-Horta.jpg
| اندازه تصویر = ۲۵۰px
| عنوان تصویر = ژوزه راموس-هورتا، ۲۰۱۲
| زادروز = ۲۶ دسامبر ۱۹۴۹
| زادگاه = دیلی، تیمور شرقی (تحت حاکمیت پرتغال)
| ملیت = تیموری شرقی
| تابعیت = تیموری شرقی
| تحصیلات = 
| پیشه = سیاستمدار، دیپلمات، فعال استقلال
| شناخته‌شده برای = مبارزه برای استقلال تیمور شرقی، دریافت جایزه نوبل صلح ۱۹۹۶
| نقش‌های برجسته = رئیس‌جمهور تیمور شرقی (۲۰۰۷–۲۰۱۲ و ۲۰۲۲ تاکنون)<br>نخست‌وزیر تیمور شرقی (۲۰۰۶–۲۰۰۷)
| جوایز = جایزه نوبل صلح (۱۹۹۶)
| پانویس =
}}

'''ژوزه مانوئل راموس-هورتا''' (به پرتغالی: '''José Manuel Ramos-Horta''') (زادهٔ ۲۶ دسامبر ۱۹۴۹) سیاستمدار، دیپلمات و برندهٔ جایزهٔ نوبل صلح ۱۹۹۶ تیمور شرقی است. او یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مبارزه برای استقلال تیمور شرقی از اندونزی بود و بیش از دو دهه در تبعید برای دفاع از حقوق مردم خود در مجامع بین‌المللی فعالیت کرد. راموس-هورتا دو بار رئیس‌جمهور تیمور شرقی شده است.

== زندگی اولیه ==
ژوزه راموس-هورتا در ۲۶ دسامبر ۱۹۴۹ در دیلی، تیمور شرقی (در زمان حاکمیت پرتغال) متولد شد. پدرش تبعیدی پرتغالی و مادرش تیموری بود. او از جوانی به فعالیت سیاسی روی آورد و یکی از بنیان‌گذاران جبهه انقلابی تیمور شرقی (FRETILIN) شد.

== مبارزه برای استقلال ==
پس از اشغال تیمور شرقی توسط اندونزی در سال ۱۹۷۵، راموس-هورتا به تبعید رفت و به مدت بیش از ۲۴ سال به‌عنوان سخنگوی مقاومت تیموری در خارج از کشور فعالیت کرد. او بی‌وقفه در سازمان ملل متحد و سایر مجامع بین‌المللی از حقوق مردم تیمور شرقی دفاع نمود. در سال ۱۹۸۹ از سازمان ملل خواستار برگزاری همه‌پرسی برای تعیین سرنوشت تیمور شرقی شد.

== دریافت جایزه نوبل صلح ==
در سال ۱۹۹۶، ژوزه راموس-هورتا به همراه کارلوس بلو (اسقف تیمور شرقی) جایزهٔ نوبل صلح را «به دلیل تلاش‌هایشان برای یافتن راه‌حل صلح‌آمیز و عادلانه برای مناقشه تیمور شرقی» دریافت کردند. این جایزه توجه جهانی را به مسئله تیمور شرقی جلب کرد و به فرآیند استقلال کمک شایانی نمود.

== پس از استقلال ==
پس از استقلال تیمور شرقی در سال ۲۰۰۲، راموس-هورتا ابتدا وزیر امور خارجه شد، سپس در سال ۲۰۰۶ نخست‌وزیر و از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۲ رئیس‌جمهور این کشور بود. در سال ۲۰۰۸ هدف یک سوءقصد قرار گرفت اما جان سالم به در برد. او از سال ۲۰۲۲ برای بار دوم رئیس‌جمهور تیمور شرقی است.

== فعالیت‌های بین‌المللی ==
راموس-هورتا نماد مقاومت مسالمت‌آمیز و مبارزه استعمارستیزانه است. او از حامیان سرسخت حقوق بشر و آزادی‌خواهی در سطح جهانی به شمار می‌رود.

=== حمایت از مقاومت ایران ===
ژوزه راموس-هورتا از حامیان جنبش‌های آزادی‌خواهی بوده و در بیانیه مهم زیر را امضا کرده است:
* امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۱۱۳ برندهٔ نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران.

== منابع ==
{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1996/ramos-horta/biographical/|عنوان=Biographical - José Ramos-Horta|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۲۳ مه ۲۰۲۶}}
{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/human-rights/nobel-laureates-urge-action-on-iran-as-114-signatories-condemn-killings-and-execution-surge/|عنوان=Nobel Laureates Urge Action on Iran|وبگاه=NCRI|تاریخ=ژانویه ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۳ مه ۲۰۲۶}}