|
|
| (۱۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | | {{جعبه اطلاعات مفهوم |
| | نام = عباس میلانی | | |عنوان = اگزیستانسیالیسم |
| | تصویر = | | |نام لاتین = Existentialism |
| | توضیح تصویر = | | |نامهای دیگر = فلسفهٔ وجودی |
| | نام اصلی = عباس ملکزاده میلانی | | |حوزه = فلسفه |
| | زمینه فعالیت = تاریخ، علوم سیاسی، مطالعات ایران، نویسندگی و ترجمه | | |نوع = جریان فلسفی |
| | ملیت = ایرانی-آمریکایی | | |خاستگاه = اروپا |
| | تاریخ تولد = ۱۳۲۸ | | |دوره شکلگیری = سدهٔ نوزدهم و بیستم |
| | محل تولد = تهران، ایران | | |اندیشمندان برجسته = سورن کییرکگور، فریدریش نیچه، مارتین هایدگر، ژانپل سارتر |
| | محل زندگی = ایالات متحده آمریکا | | |مفاهیم کلیدی = آزادی، انتخاب، مسئولیت، اضطراب، اصالت |
| | تحصیلات = کارشناسی علوم سیاسی و اقتصاد؛ دکتری علوم سیاسی | | |آثار مهم = هستی و زمان؛ هستی و نیستی |
| | دانشگاه = دانشگاه کالیفرنیا، برکلی؛ دانشگاه هاوایی | | |جریانهای مرتبط = پدیدارشناسی، نیهیلیسم |
| | پیشه = مورخ، علوم سیاسیدان، نویسنده و استاد دانشگاه | | |تأثیرپذیرفته از = کییرکگور، نیچه و پدیدارشناسی |
| | سالهای فعالیت = دههٔ ۱۳۵۰ تا کنون | | |تأثیرگذار بر = ادبیات، هنر و روانشناسی |
| | شناختهشده برای = پژوهش دربارهٔ تاریخ معاصر ایران، تجدد، سیاست ایران و روابط ایران و آمریکا
| | |نقدهای اصلی = فردگرایی، بدبینی و ابهام مفهومی |
| | آثار برجسته = تجدد و تجددستیزی در ایران، معمای هویدا، تمدن و تجدد، نامآوران ایران، افسانهٔ شیطان بزرگ، شاه، سی چهره | |
| | وبگاه = [https://abbasmilani.people.stanford.edu/ وبگاه رسمی]
| |
| }} | | }} |
|
| |
| '''عباس میلانی''' (زادهٔ ۱۳۲۸ در [[تهران]]) مورخ، علوم سیاسیدان، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی-آمریکایی است. حوزهٔ اصلی فعالیت علمی او تاریخ معاصر ایران، سیاست ایران، رابطهٔ ایران و ایالات متحده، فرهنگ و روشنفکری ایرانی و مسئلهٔ تجدد است. میلانی مدیر برنامهٔ مطالعات ایرانی حمید و کریستینا مقدم در [[دانشگاه استنفورد]]، پژوهشگر مؤسسهٔ [[هوور]] و یکی از مدیران مشترک «پروژهٔ دموکراسی ایران» در این مؤسسه است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی از دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی در دانشگاه و پژوهش فعالیت داشته است. او پس از تحصیل در ایالات متحده به ایران بازگشت و در دانشگاه ملی ایران و سپس دانشگاه تهران تدریس کرد. پس از مهاجرت دوباره به ایالات متحده، سالها در دانشگاه نوتردام دو نامور تدریس کرد و سپس در دانشگاه استنفورد به فعالیت پژوهشی و آموزشی پرداخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|نشانی=https://www.hoover.org/profiles/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی در آثار خود، تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران را با مسئلهٔ مدرنیته، نهادهای سیاسی، فرهنگ، روشنفکری و روابط بینالملل پیوند داده است. کتابهای '''معمای هویدا'''، '''نامآوران ایران''' و '''شاه''' از شناختهشدهترین آثار او دربارهٔ تاریخ سیاسی ایران در سدهٔ بیستم هستند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == زندگی و تحصیلات ==
| |
|
| |
| عباس ملکزاده میلانی در سال ۱۳۲۸ در تهران به دنیا آمد. او در نوجوانی برای ادامهٔ تحصیل به ایالات متحده رفت و در دبیرستان فنی اوکلند تحصیل کرد. سپس در [[دانشگاه کالیفرنیا، برکلی]] در رشتههای علوم سیاسی و اقتصاد تحصیل کرد و در سال ۱۹۷۰ مدرک کارشناسی گرفت. او در سال ۱۹۷۴ دکترای علوم سیاسی خود را از [[دانشگاه هاوایی]] دریافت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Program in International Relations|نشانی=https://internationalrelations.stanford.edu/people/abbas-milani-0|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| عنوان رسالهٔ دکتری او '''ایدئولوژی و انقلاب مشروطهٔ ایران: اقتصاد سیاسی جریانهای ایدئولوژیک انقلاب مشروطه''' بود. موضوع رساله نشان میدهد که علاقهٔ علمی او از همان دورهٔ تحصیلات تکمیلی با تاریخ سیاسی، اندیشهٔ سیاسی و فرایندهای اجتماعی ایران پیوند داشته است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Program in International Relations|نشانی=https://internationalrelations.stanford.edu/people/abbas-milani-0|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == فعالیت سیاسی و زندان ==
| |
|
| |
| میلانی در دوران دانشجویی در ایالات متحده با جریانهای سیاسی مخالف حکومت [[محمدرضا شاه پهلوی]] ارتباط پیدا کرد. تجربهٔ سیاسی او در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ و اوایل دههٔ ۱۳۵۰ در شکلگیری نگاه سیاسی او نقش داشت.
| |
|
| |
| بر اساس روایت منتشرشده از زندگی او در [[دانشگاه استنفورد]]، میلانی در سال ۱۹۷۵ پس از بازگشت به ایران در فعالیتهای جریان چپ مشارکت کرد و در پی این فعالیتها به زندان اوین افتاد. او حدود یک سال در زندان بود و در این دوره با شماری از روحانیانی که بعدها از چهرههای اصلی جمهوری اسلامی شدند، همبندی بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani’s mission to preserve Iranian history|ناشر=Stanford Report|تاریخ=فوریهٔ ۲۰۲۵|نشانی=https://news.stanford.edu/stories/2025/02/abbas-milani-s-mission-to-preserve-iranian-history|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی بعدها دربارهٔ تجربهٔ زندان گفته است که این دوره برای او از مهمترین تجربههای آموزشی زندگیاش بوده است. روایت او از زندان و برخورد با نیروهای سیاسی و مذهبی مختلف، بخشی از خاطرات او از دورهٔ پیش از انقلاب را تشکیل میدهد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani’s mission to preserve Iranian history|ناشر=Stanford Report|تاریخ=فوریهٔ ۲۰۲۵|نشانی=https://news.stanford.edu/stories/2025/02/abbas-milani-s-mission-to-preserve-iranian-history|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| تجربهٔ فعالیت چپ در جوانی و سپس فاصلهگیری از آن در سالهای بعد، بخشی از تحول فکری میلانی را تشکیل میدهد. در آثار متأخر او، دفاع از دموکراسی، نقد اقتدارگرایی و تأکید بر اهمیت نهادهای مدرن سیاسی جایگاه برجستهای دارد.
| |
|
| |
| == بازگشت به ایران و فعالیت دانشگاهی ==
| |
|
| |
| میلانی پس از دریافت دکترا در سال ۱۹۷۴ به ایران بازگشت. او از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ استادیار دانشگاه ملی ایران، که امروزه [[دانشگاه شهید بهشتی]] نام دارد، بود. سپس از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۸ بهعنوان پژوهشگر در مرکز تحقیقات اجتماعی ایران فعالیت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|نشانی=https://www.hoover.org/profiles/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی در ادامه در دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی [[دانشگاه تهران]] به تدریس پرداخت و عضو هیئتمدیرهٔ مرکز روابط بینالملل دانشگاه تهران نیز بود. منابع دانشگاه استنفورد دورهٔ فعالیت او در دانشگاه تهران را تا سال ۱۹۸۶ ثبت کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| فعالیت دانشگاهی میلانی در ایران با تحولات سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ همزمان شد. او در سالهای نخست جمهوری اسلامی همچنان در دانشگاه تهران حضور داشت، اما فضای سیاسی و دانشگاهی جدید را محدودکننده توصیف کرده است. در سال ۱۹۸۶ ایران را ترک کرد و به ایالات متحده بازگشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=The Iranian Optimist|ناشر=Stanford Magazine|نشانی=https://stanfordmag.org/contents/the-iranian-optimist|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == مهاجرت به ایالات متحده ==
| |
|
| |
| میلانی پس از خروج از ایران در دانشگاه نوتردام دو نامور در کالیفرنیا به تدریس پرداخت. او چهارده سال ریاست گروه علوم سیاسی این دانشگاه را بر عهده داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| او همچنین بهعنوان پژوهشگر مهمان در مرکز خاورمیانهٔ دانشگاه کالیفرنیا، برکلی فعالیت کرد. این همکاری در مجموع حدود هشت سال ادامه یافت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == دانشگاه استنفورد ==
| |
|
| |
| میلانی در سال ۲۰۰۳ به [[دانشگاه استنفورد]] پیوست و در سال ۲۰۰۵ بهعنوان بنیانگذار و مدیر برنامهٔ مطالعات ایرانی این دانشگاه منصوب شد. این برنامه بعدها با حمایت حمید و کریستینا مقدم توسعه یافت و میلانی همچنان مدیریت آن را بر عهده دارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| او همچنین پژوهشگر مؤسسهٔ هوور است و در شکلگیری «پروژهٔ دموکراسی ایران» در این مؤسسه مشارکت داشته است. حوزهٔ تخصصی اعلامشدهٔ او شامل روابط ایران و ایالات متحده و مسائل فرهنگی، سیاسی و امنیتی ایران است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|نشانی=https://www.hoover.org/profiles/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی در استنفورد دروس مرتبط با ایران، از جمله روابط ایران و آمریکا، سیاست در ایران معاصر و رابطهٔ اسلام، ایران و غرب را تدریس کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford Global Studies|نشانی=https://sgs.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == حوزههای پژوهشی ==
| |
|
| |
| فعالیت علمی میلانی را میتوان در چند حوزهٔ اصلی دستهبندی کرد:
| |
|
| |
| * تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران معاصر؛
| |
| * تاریخ اندیشه و روشنفکری ایران؛
| |
| * تجدد و تجددستیزی در ایران؛
| |
| * روابط ایران و ایالات متحده؛
| |
| * تاریخ دورهٔ پهلوی؛
| |
| * سیاست و فرهنگ در جمهوری اسلامی؛
| |
| * تاریخ نخبگان سیاسی و فرهنگی ایران؛
| |
| * دموکراسی و اقتدارگرایی؛
| |
| * مطالعات ایرانی و تاریخ فرهنگی؛
| |
| * ترجمه و معرفی ادبیات و اندیشهٔ غرب در فارسی.
| |
|
| |
| [[دانشنامه ایرانیکا]] نیز میلانی را متخصص تاریخ مدرن ایران، سیاست ایران، روابط ایران و آمریکا و تاریخ فرهنگی و فکری ایران معرفی میکند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Milani, Abbas|ناشر=Encyclopaedia Iranica|نشانی=https://www.iranicaonline.org/scholar/abbas-milani/|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == تجدد و تجددستیزی ==
| |
|
| |
| یکی از موضوعات اصلی آثار میلانی، مفهوم [[تجدد]] و واکنش نیروهای سیاسی و فرهنگی ایران به آن است.
| |
|
| |
| کتاب '''تجدد و تجددستیزی در ایران''' مجموعهای از نوشتههای او دربارهٔ تاریخ تجدد، نیروهای مخالف تجدد و منازعهٔ فکری و سیاسی بر سر مفهوم مدرنیته در ایران است. میلانی در این آثار تلاش میکند تاریخ تجدد ایرانی را به فرایندی طولانیتر از تاریخ سیاسی معاصر محدود نکند.
| |
|
| |
| این موضوع در کتاب انگلیسی '''Lost Wisdom: Rethinking Modernity in Iran''' نیز دنبال شده است. این کتاب در سال ۲۰۰۴ منتشر شد و به بازخوانی برخی عناصر فکری و فرهنگی ایران از منظر تاریخ مدرنیته میپردازد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=Lost Wisdom: Rethinking Persian Modernity in Iran|ناشر=Mage Publishers|سال=۲۰۰۴|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| در آثار میلانی، تجدد صرفاً به معنای اقتباس از نهادها یا فناوریهای غربی نیست، بلکه با تغییر نگرش به فرد، جامعه، قانون، حکومت و رابطهٔ دین و سیاست پیوند دارد.
| |
|
| |
| == معمای هویدا ==
| |
|
| |
| '''معمای هویدا: نخستوزیر ایران، ۱۳۴۳–۱۳۵۶''' یکی از شناختهشدهترین آثار میلانی دربارهٔ تاریخ سیاسی ایران است. نسخهٔ انگلیسی کتاب با عنوان '''The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution''' در سال ۲۰۰۰ منتشر شد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution|ناشر=Mage Publishers|سال=۲۰۰۰|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| موضوع کتاب زندگی و فعالیت سیاسی [[امیرعباس هویدا]]، نخستوزیر ایران از ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۶، و بررسی جایگاه او در ساختار سیاسی حکومت پهلوی است.
| |
|
| |
| میلانی در این کتاب تلاش میکند هویدا را نه فقط بهعنوان یک مقام اجرایی، بلکه در ارتباط با ساختار قدرت، نهاد سلطنت، سیاست خارجی، اقتصاد و تحولات اجتماعی دورهٔ پهلوی بررسی کند.
| |
|
| |
| این کتاب در مطالعات مربوط به هویدا و تاریخ سیاسی ایران در دهههای منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ مورد توجه قرار گرفته است.
| |
|
| |
| == نامآوران ایران ==
| |
|
| |
| کتاب '''نامآوران ایران: مردان و زنانی که ایران مدرن را ساختند، ۱۹۴۱–۱۹۷۹''' در دو جلد در سال ۲۰۰۸ توسط انتشارات دانشگاه سیراکیوز منتشر شد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941–1979|ناشر=Syracuse University Press|سال=۲۰۰۸|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| این اثر مجموعهای از زندگینامهها و پرترههای تاریخی شخصیتهایی است که میلانی آنان را در شکلگیری ایران مدرن مؤثر میداند. کتاب طیفی از سیاستمداران، روشنفکران، دانشمندان، هنرمندان و فعالان اجتماعی را بررسی میکند.
| |
|
| |
| روش زندگینامهای میلانی در این اثر به او امکان میدهد تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران را از طریق زندگی افراد و شبکههای ارتباطی آنان بررسی کند.
| |
|
| |
| == شاه ==
| |
|
| |
| یکی از مهمترین آثار میلانی '''شاه: زندگینامهٔ سیاسی محمدرضا پهلوی''' است که نخستین نسخهٔ انگلیسی آن با عنوان '''The Shah: A Political Biography of Mohammad Reza Pahlavi''' در سال ۲۰۱۱ منتشر شد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=The Shah: A Political Biography of Mohammad Reza Pahlavi|ناشر=Palgrave Macmillan|سال=۲۰۱۱|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| این کتاب زندگی سیاسی [[محمدرضا شاه پهلوی]] را از دوران ولیعهدی تا پایان سلطنت بررسی میکند و موضوعاتی مانند سلطنت، ارتش، اصلاحات اقتصادی و اجتماعی، روابط ایران با قدرتهای خارجی، انقلاب سفید، مخالفان سیاسی و انقلاب ۱۳۵۷ را دربر میگیرد.
| |
|
| |
| نسخهٔ فارسی کتاب با عنوان '''نگاهی به شاه''' منتشر شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == روابط ایران و ایالات متحده ==
| |
|
| |
| یکی دیگر از حوزههای اصلی فعالیت میلانی بررسی روابط ایران و ایالات متحده است.
| |
|
| |
| کتاب '''The Myth of the Great Satan: A New Look at America's Relations with Iran''' که در سال ۲۰۱۰ توسط مؤسسهٔ هوور منتشر شد، به تاریخ روابط ایران و آمریکا میپردازد و بهویژه بر شکلگیری و تداوم روایتهای متقابل دربارهٔ دو کشور تمرکز دارد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=The Myth of the Great Satan: A New Look at America's Relations with Iran|ناشر=Hoover Institution Press|سال=۲۰۱۰|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| میلانی در نوشتهها و مصاحبههای خود بارها به نقش ایالات متحده در تاریخ سیاسی ایران، کودتای ۲۸ مرداد، انقلاب ۱۳۵۷، بحران گروگانگیری و مناسبات جمهوری اسلامی و آمریکا پرداخته است.
| |
|
| |
| رویکرد او به روابط ایران و آمریکا در برخی موارد با روایتهای رایج در هر دو کشور تفاوت دارد و تلاش میکند این رابطه را در زمینهٔ گستردهتر تاریخ جنگ سرد و تحولات داخلی ایران بررسی کند.
| |
|
| |
| == سیاست و فرهنگ در ایران معاصر ==
| |
|
| |
| میلانی در سال ۲۰۱۵ به همراه [[لری دایموند]] کتاب '''Culture and Politics in Contemporary Iran: Challenging the Status Quo''' را ویراستاری کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| این مجموعه به مسائل سیاسی و فرهنگی ایران معاصر میپردازد و موضوعاتی مانند سیاست، جامعهٔ مدنی، فرهنگ، رسانه و چالشهای موجود در برابر ساختار سیاسی جمهوری اسلامی را بررسی میکند.
| |
|
| |
| همکاری میلانی با پژوهشگران حوزهٔ دموکراسی و علوم سیاسی، بخشی از انتقال فعالیت او از تاریخنگاری صرف به پژوهش میانرشتهای دربارهٔ سیاست معاصر ایران را نشان میدهد.
| |
|
| |
| == پروژهٔ دموکراسی ایران ==
| |
|
| |
| میلانی یکی از مدیران مشترک «پروژهٔ دموکراسی ایران» در مؤسسهٔ هوور است. این پروژه بر مسائل مربوط به دموکراسی، حکومت، جامعهٔ مدنی و تحولات سیاسی ایران تمرکز دارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|نشانی=https://www.hoover.org/profiles/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| فعالیت میلانی در این پروژه بخشی از وجه سیاسی کار اوست و با نوشتهها و سخنرانیهایش دربارهٔ آیندهٔ سیاسی ایران ارتباط دارد.
| |
|
| |
| == سعدی و انسانگرایی ==
| |
|
| |
| میلانی در سالهای بعد به ادبیات کلاسیک فارسی نیز توجه بیشتری نشان داده است. کتاب '''سعدی و انسانگرایی''' را با همکاری مریم میرزاده منتشر کرد. این اثر به زبان فارسی و توسط نشر زمستان منتشر شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| پرداختن به سعدی در کنار پژوهشهای سیاسی میلانی نشاندهندهٔ گستردگی حوزهٔ مطالعات او از تاریخ و سیاست معاصر به ادبیات و تاریخ فرهنگی ایران است.
| |
|
| |
| == اسناد اردشیر زاهدی ==
| |
|
| |
| میلانی در سال ۲۰۱۹ کتاب '''A Window into Modern Iran: The Ardeshir Zahedi Papers at the Hoover Institution Library & Archives''' را تدوین کرد و مقدمهٔ آن را نوشت.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=A Window into Modern Iran: The Ardeshir Zahedi Papers at the Hoover Institution Library & Archives|ناشر=Hoover Institution Press|سال=۲۰۱۹|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| این کتاب بر اساس اسناد [[اردشیر زاهدی]]، دیپلمات و وزیر امور خارجهٔ ایران، تدوین شده است و مجموعهای از اسناد مربوط به تاریخ سیاسی و روابط خارجی ایران را معرفی میکند.
| |
|
| |
| کار با آرشیو زاهدی بخشی از تلاش میلانی برای استفاده از اسناد شخصی و آرشیوی در بازسازی تاریخ معاصر ایران است.
| |
|
| |
| == سی چهره ==
| |
|
| |
| '''سی چهره''' مجموعهای از پرترههای میلانی دربارهٔ شخصیتهای ایرانی است که در دو جلد به زبان فارسی منتشر شده است. جلد نخست در سال ۲۰۲۲ و جلد دوم در سال ۲۰۲۳ منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| این مجموعه ادامهٔ رویکرد زندگینامهای میلانی در کتاب '''نامآوران ایران''' است و شخصیتهای مختلف سیاسی، فرهنگی و فکری ایران را در قالب زندگینامهها و جستارهای کوتاه بررسی میکند.
| |
|
| |
| == خاطرات و زندگینامه ==
| |
|
| |
| میلانی در کتاب '''Tales of Two Cities: A Persian Memoir''' به خاطرات شخصی خود از زندگی در ایران و ایالات متحده پرداخته است. این کتاب نخستین بار در سال ۱۹۹۶ منتشر شد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام=Abbas|نام خانوادگی=Milani|عنوان=Tales of Two Cities: A Persian Memoir|ناشر=Mage Publishers|سال=۱۹۹۶|زبان=انگلیسی}}</ref>
| |
|
| |
| این اثر با دیگر آثار میلانی تفاوت دارد، زیرا در آن تجربهٔ شخصی نویسنده با تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران درهم میآمیزد. مهاجرت، کودکی، تحصیل در آمریکا، بازگشت به ایران و تجربهٔ سیاسی از موضوعات اصلی این خاطرات هستند.
| |
|
| |
| == نگاه میلانی به انقلاب ۱۳۵۷ ==
| |
|
| |
| انقلاب ۱۳۵۷ یکی از موضوعات مرکزی در آثار تاریخی و سیاسی میلانی است. او در کتابهای مربوط به هویدا و محمدرضا شاه پهلوی و همچنین در مقالات متعدد خود، انقلاب را در زمینهٔ مجموعهای از عوامل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بررسی کرده است.
| |
|
| |
| در روایت میلانی، توضیح انقلاب را نمیتوان تنها به یک عامل، مانند دخالت خارجی، استبداد سیاسی، مشکلات اقتصادی یا فعالیت نیروهای مذهبی محدود کرد. او بر تعامل میان عوامل مختلف و نقش بازیگران سیاسی و اجتماعی متعدد تأکید میکند.
| |
|
| |
| این رویکرد در کتاب '''The Persian Sphinx''' نیز دیده میشود؛ کتابی که زندگی هویدا را با زمینهٔ تاریخی انقلاب پیوند میدهد.
| |
|
| |
| == تحول فکری ==
| |
|
| |
| مسیر فکری میلانی از فعالیت سیاسی چپ در جوانی به پژوهش دربارهٔ تاریخ مدرن ایران، تجدد و دموکراسی تحول یافته است.
| |
|
| |
| تجربهٔ زندان پیش از انقلاب، فعالیت دانشگاهی پس از انقلاب و مهاجرت به ایالات متحده از عوامل مهم در شکلگیری این تحول بودهاند. خود او نیز در روایتهای شخصی و مصاحبههایش از تغییر دیدگاههای سیاسی خود در طول زمان سخن گفته است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani’s mission to preserve Iranian history|ناشر=Stanford Report|تاریخ=فوریهٔ ۲۰۲۵|نشانی=https://news.stanford.edu/stories/2025/02/abbas-milani-s-mission-to-preserve-iranian-history|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| از این منظر، آثار میلانی را میتوان بخشی از مسیر فکری نسلی از روشنفکران ایرانی دانست که در دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ با مارکسیسم و جریانهای چپ درگیر بودند و پس از انقلاب ۱۳۵۷ به بازاندیشی در مفاهیم انقلاب، آزادی، دموکراسی و مدرنیته پرداختند.
| |
|
| |
| == دیدگاه دربارهٔ حکومت پهلوی ==
| |
|
| |
| بخش قابل توجهی از آثار میلانی به بررسی دورهٔ پهلوی اختصاص دارد. او در کتابهای '''The Persian Sphinx'''، '''Eminent Persians''' و '''The Shah''' به ساختار سیاسی، نخبگان، اصلاحات و مناسبات قدرت در این دوره پرداخته است.
| |
|
| |
| میلانی در آثار خود حکومت پهلوی را از منظر تاریخی و نهادی بررسی میکند و همزمان به دستاوردهای نوسازی، محدودیتهای سیاسی و مسئلهٔ اقتدارگرایی میپردازد.
| |
|
| |
| کتاب '''The Shah''' بهویژه به دلیل تمرکز بر زندگی سیاسی محمدرضا شاه و ارتباط آن با تحولات داخلی و بینالمللی ایران، از آثار مهم او در این زمینه است.
| |
|
| |
| == دیدگاه دربارهٔ جمهوری اسلامی ==
| |
|
| |
| پس از مهاجرت به ایالات متحده، بخش مهمی از فعالیت میلانی به مطالعهٔ جمهوری اسلامی، ساختار سیاسی آن و رابطهٔ آن با جامعهٔ ایران اختصاص یافت.
| |
|
| |
| او در نوشتهها و سخنرانیهای خود جمهوری اسلامی را از منظر ساختار قدرت، ایدئولوژی، نهادهای سیاسی، جامعهٔ مدنی، سیاست خارجی و روابط ایران و غرب بررسی کرده است.
| |
|
| |
| فعالیت او در پروژهٔ دموکراسی ایران و پژوهشهای مرتبط با سیاست معاصر ایران نیز در همین چارچوب قرار میگیرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|نشانی=https://www.hoover.org/profiles/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == فعالیت رسانهای ==
| |
|
| |
| میلانی علاوه بر انتشار آثار دانشگاهی، مقالات متعددی در روزنامهها، مجلات و نشریات علمی و عمومی منتشر کرده است. نوشتههای او در نشریاتی مانند ''The New York Times''، ''The Washington Post''، ''The New York Review of Books''، ''The Washington Quarterly'' و ''Hoover Digest'' منتشر شدهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford Global Studies|نشانی=https://sgs.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| صفحهٔ رسمی آثار او در دانشگاه استنفورد نشان میدهد که فعالیت او همچنان ادامه دارد و در سالهای اخیر نیز مقالاتی دربارهٔ تحولات سیاسی ایران و رابطهٔ ایران با غرب منتشر کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Publications|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == فعالیتهای پژوهشی در سالهای اخیر ==
| |
|
| |
| در دههٔ ۱۴۰۰ خورشیدی، فعالیت میلانی علاوه بر تاریخنگاری به بررسی تحولات جاری ایران نیز گسترش یافته است. نوشتههای او دربارهٔ اعتراضات، تحولات سیاسی و رابطهٔ ایران با غرب در رسانههای بینالمللی منتشر شدهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Publications|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| در سال ۲۰۲۵ نیز کتاب '''Simorgh: Portraits on My Mind''' با همکاری مهستی افشار منتشر شد. همچنین میلانی در تدوین و انتشار '''Shadman's Diaries''' با کیومرث قرهگوزلو همکاری کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == آثار ==
| |
|
| |
| === کتابها به زبان انگلیسی ===
| |
|
| |
| * ''Malraux and the Tragic Vision''. تهران: آگاه، ۱۹۸۲.
| |
| * ''Tales of Two Cities: A Persian Memoir''. واشینگتن، دی.سی.: Mage Publishers، ۱۹۹۶.
| |
| * ''Modernity and Its Foes in Iran''. Gardon Press، ۱۹۹۸.
| |
| * ''The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution''. واشینگتن، دی.سی.: Mage Publishers، ۲۰۰۰.
| |
| * ''Lost Wisdom: Rethinking Persian Modernity in Iran''. واشینگتن، دی.سی.: Mage Publishers، ۲۰۰۴.
| |
| * ''Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941–1979''. دو جلد. Syracuse University Press، ۲۰۰۸.
| |
| * ''The Myth of the Great Satan: A New Look at America's Relations with Iran''. Hoover Institution Press، ۲۰۱۰.
| |
| * ''The Shah: A Political Biography of Mohammad Reza Pahlavi''. Palgrave Macmillan، ۲۰۱۱.
| |
| * ''Culture and Politics in Contemporary Iran: Challenging the Status Quo''. با ویراستاری مشترک با Larry Diamond. Lynne Rienner Publishers، ۲۰۱۵.
| |
| * ''A Window into Modern Iran: The Ardeshir Zahedi Papers at the Hoover Institution Library & Archives''. Hoover Institution Press، ۲۰۱۹.
| |
| * ''A Scholar for Our Times: A Celebration of the Life and Work of Shahrokh Meskoob''. با همکاری C. Ryan Perkins، ۲۰۲۲.
| |
| * ''Shadman's Diaries: The Odyssey of a Young Cleric, 1926–1928''. با همکاری Kioumars Ghereghlou، ۲۰۲۳.
| |
| * ''Shadman's Diaries: In Pursuit of Western Civilization, 1933–1943''. جلد دوم، با همکاری Kioumars Ghereghlou، ۲۰۲۵.
| |
| * ''Simorgh: Portraits on My Mind''. با همکاری Mahasti Afshar، ۲۰۲۵.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| === کتابها و آثار فارسی ===
| |
|
| |
| * ''تجدد و تجددستیزی در ایران''.
| |
| * ''معمای هویدا''.
| |
| * ''تمدن و تجدد''.
| |
| * ''نگاهی به شاه''.
| |
| * ''افسانهٔ شیطان بزرگ''.
| |
| * ''سی چهره''، در دو جلد.
| |
| * ''سعدی و انسانگرایی''، با همکاری مریم میرزاده.
| |
| * ترجمهها و مجموعه مقالات متعدد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Books|ناشر=Abbas Milani, Stanford University|نشانی=https://abbasmilani.people.stanford.edu/publications/books|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == ترجمه ==
| |
|
| |
| میلانی علاوه بر تألیف و پژوهش، شماری از آثار و مقالات را میان فارسی و انگلیسی ترجمه کرده است. فعالیت ترجمهٔ او بخشی از کار فکری گستردهتر او در ارتباط میان ادبیات، علوم انسانی و فرهنگ ایران و جهان غرب است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == نقدها و مناقشهها ==
| |
|
| |
| آثار میلانی، بهویژه نوشتههای او دربارهٔ دورهٔ پهلوی، انقلاب ۱۳۵۷، جمهوری اسلامی و روابط ایران و آمریکا، با واکنشهای متفاوتی روبهرو شدهاند.
| |
|
| |
| بخشی از منتقدان او معتقدند که در برخی آثارش، بهویژه در ارزیابی حکومت پهلوی، بر جنبههای نوسازی و مدرنیزاسیون تأکید بیشتری شده و برخی ابعاد اقتدارگرایی سیاسی آن دوره کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در مقابل، برخی منتقدان دیگر او را به موضعی بیش از اندازه انتقادی نسبت به جمهوری اسلامی و نزدیک به دیدگاههای مخالفان حکومت متهم کردهاند.
| |
|
| |
| این اختلاف نظرها تا حدی به جایگاه میلانی بهعنوان پژوهشگری مربوط است که هم دربارهٔ تاریخ دورهٔ پهلوی و هم دربارهٔ جمهوری اسلامی نوشته و در عین حال در مؤسسات پژوهشی ایالات متحده با تمرکز بر دموکراسی و سیاست ایران فعالیت داشته است.
| |
|
| |
| در یک مقالهٔ انتقادی منتشرشده در سالهای گذشته، محمدرضا شالگونی و برخی دیگر از منتقدان، دیدگاههای میلانی دربارهٔ سیاست و روشنفکری را مورد نقد قرار دادهاند. این نقدها باید در کنار آثار و منابع دانشگاهی مربوط به میلانی خوانده شوند و بهعنوان دیدگاه منتقدان، نه واقعیت قطعی دربارهٔ او، ارائه شوند.
| |
|
| |
| == جایگاه و میراث علمی ==
| |
|
| |
| میلانی از پژوهشگرانی است که تاریخ معاصر ایران را برای مخاطبان فارسیزبان و انگلیسیزبان بررسی کرده است. آثار او در چند حوزهٔ تاریخ سیاسی، زندگینامهٔ تاریخی، تاریخ روشنفکری، مطالعات مدرنیته و روابط ایران و آمریکا مورد استفاده قرار گرفتهاند.
| |
|
| |
| ویژگی مهم آثار میلانی استفاده از قالب زندگینامه برای روایت تاریخ است. در ''The Persian Sphinx''، ''Eminent Persians'' و ''The Shah''، زندگی شخصیتهای سیاسی به چارچوبی برای بررسی تحولات بزرگتر تاریخ ایران تبدیل شده است.
| |
|
| |
| از سوی دیگر، فعالیت دانشگاهی او در استنفورد و هوور موجب شده است که پژوهشهای مربوط به ایران را در محیط دانشگاهی و سیاستگذاری ایالات متحده نیز دنبال کند. دانشگاه استنفورد شمار آثار او را بیش از ۲۰ کتاب و بیش از ۲۵۰ مقاله و نقد کتاب اعلام کرده است؛ صفحات جدیدتر دانشگاه نیز از بیش از ۲۵ کتاب سخن گفتهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani|ناشر=Stanford University, Iranian Studies|نشانی=https://iranian-studies.stanford.edu/people/abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == جوایز و تقدیرها ==
| |
|
| |
| میلانی در سال ۲۰۱۷ جایزهٔ '''Richard W. Lyman Award''' از انجمن فارغالتحصیلان دانشگاه استنفورد را دریافت کرد. این جایزه به دلیل فعالیتهای او در زمینهٔ پژوهش، آموزش و ارتباط با جامعهٔ دانشگاهی به او اهدا شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Stanford Alumni Association Recognizes Abbas Milani|ناشر=Hoover Institution|تاریخ=۲۰۱۷|نشانی=https://www.hoover.org/news/stanford-alumni-association-recognizes-abbas-milani|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == دیدگاههای فکری ==
| |
|
| |
| در آثار میلانی چند محور فکری تکرارشونده دیده میشود:
| |
|
| |
| # '''اهمیت تجدد:''' بررسی تاریخ ایران از منظر برخورد با مدرنیته و نیروهای مخالف آن.
| |
|
| |
| # '''نهادهای سیاسی:''' توجه به نقش نهادهای دولتی، قانون، سلطنت، احزاب و ساختارهای قدرت.
| |
|
| |
| # '''تاریخنگاری زندگینامهای:''' استفاده از زندگی شخصیتها برای بازسازی فضای سیاسی و اجتماعی دورههای تاریخی.
| |
|
| |
| # '''رابطهٔ ایران و غرب:''' بررسی نقش ایالات متحده و اروپا در تحولات ایران و درک متقابل میان ایران و غرب.
| |
|
| |
| # '''دموکراسی:''' توجه به مفهوم دموکراسی و نهادهای لازم برای گذار سیاسی.
| |
|
| |
| # '''فرهنگ و سیاست:''' بررسی پیوند میان ادبیات، اندیشه، هویت فرهنگی و ساختارهای سیاسی.
| |
|
| |
| == آثار دربارهٔ عباس میلانی ==
| |
|
| |
| دربارهٔ زندگی و آثار میلانی، علاوه بر مصاحبهها و مقالات رسانهای، مطالبی در دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی منتشر شده است. دانشگاه استنفورد در سالهای اخیر مجموعهای از مطالب دربارهٔ زندگی، تجربهٔ سیاسی و فعالیت دانشگاهی او منتشر کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Abbas Milani’s mission to preserve Iranian history|ناشر=Stanford Report|تاریخ=فوریهٔ ۲۰۲۵|نشانی=https://news.stanford.edu/stories/2025/02/abbas-milani-s-mission-to-preserve-iranian-history|تاریخ بازبینی=۲۹ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
|
| |
| == جستارهای وابسته ==
| |
|
| |
| * [[تاریخ معاصر ایران]]
| |
| * [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]
| |
| * [[محمدرضا شاه پهلوی]]
| |
| * [[امیرعباس هویدا]]
| |
| * [[تجدد در ایران]]
| |
| * [[روشنفکری در ایران]]
| |
| * [[روابط ایران و آمریکا]]
| |
| * [[دانشگاه استنفورد]]
| |
| * [[مؤسسه هوور]]
| |
| * [[دموکراسی در ایران]]
| |
| * [[عباس امانت]]
| |
| * [[یرواند آبراهامیان]]
| |
| * [[فریدون آدمیت]]
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
|
| |
| === منابع انگلیسی ===
| |
|
| |
| * Milani, Abbas. ''Tales of Two Cities: A Persian Memoir''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 1996.
| |
| * Milani, Abbas. ''Modernity and Its Foes in Iran''. Gardon Press, 1998.
| |
| * Milani, Abbas. ''The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 2000.
| |
| * Milani, Abbas. ''Lost Wisdom: Rethinking Persian Modernity in Iran''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 2004.
| |
| * Milani, Abbas. ''Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941–1979''. 2 vols. Syracuse: Syracuse University Press, 2008.
| |
| * Milani, Abbas. ''The Myth of the Great Satan: A New Look at America's Relations with Iran''. Stanford: Hoover Institution Press, 2010.
| |
| * Milani, Abbas. ''The Shah: A Political Biography of Mohammad Reza Pahlavi''. New York: Palgrave Macmillan, 2011.
| |
| * Milani, Abbas, and Larry Diamond, eds. ''Culture and Politics in Contemporary Iran: Challenging the Status Quo''. Boulder: Lynne Rienner Publishers, 2015.
| |
| * Milani, Abbas. ''A Window into Modern Iran: The Ardeshir Zahedi Papers at the Hoover Institution Library & Archives''. Stanford: Hoover Institution Press, 2019.
| |
| * Milani, Abbas, and C. Ryan Perkins, eds. ''A Scholar for Our Times: A Celebration of the Life and Work of Shahrokh Meskoob''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 2022.
| |
| * Milani, Abbas, and Kioumars Ghereghlou. ''Shadman's Diaries: The Odyssey of a Young Cleric, 1926–1928''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 2023.
| |
| * Milani, Abbas, and Kioumars Ghereghlou. ''Shadman's Diaries: In Pursuit of Western Civilization, 1933–1943''. Mage Publishers, 2025.
| |
| * Milani, Abbas, and Mahasti Afshar. ''Simorgh: Portraits on My Mind''. Washington, D.C.: Mage Publishers, 2025.
| |
|
| |
| === منابع برخط ===
| |
|
| |
| * Stanford University, Iranian Studies. ''Abbas Milani''.
| |
| * Stanford University, Program in International Relations. ''Abbas Milani''.
| |
| * Stanford Global Studies. ''Abbas Milani''.
| |
| * Hoover Institution. ''Abbas Milani''.
| |
| * Encyclopaedia Iranica. ''Milani, Abbas''.
| |
| * Stanford Report. ''Abbas Milani's Mission to Preserve Iranian History''.
| |
| * Stanford Magazine. ''The Iranian Optimist''.
| |
| * Abbas Milani. ''Publications''.
| |
| * Abbas Milani. ''Books''.
| |
|
| |
| == پانویس ==
| |
|
| |
| <references />
| |