|
|
| (۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه زندگینامه
| |
| | اندازه جعبه = ۳۰۰px
| |
| | عنوان =
| |
| | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک
| |
| | نام = آن لویلیه
| |
| | تصویر =
| |
| | اندازه تصویر = ۲۵۰px
| |
| | عنوان تصویر = آن لویلیه، برنده نوبل فیزیک ۲۰۲۳
| |
| | زادروز = ۱۶ اوت ۱۹۵۸
| |
| | زادگاه = پاریس، فرانسه
| |
| | ملیت = سوئدی
| |
| | تابعیت = سوئدی
| |
| | تحصیلات = اکول نرمال سوپریور · دانشگاه پاریسود (دکترا)
| |
| | پیشه = فیزیکدان، استاد دانشگاه
| |
| | شناختهشده برای = کشف تولید هارمونیکهای مرتبه بالا و پایه فیزیک اتوثانیه
| |
| | نقشهای برجسته = برنده نوبل فیزیک ۲۰۲۳ · استاد دانشگاه لوند
| |
| | جوایز = جایزه نوبل فیزیک (۲۰۲۳)
| |
| | پانویس =
| |
| }}
| |
| '''آن لویلیه''' (فرانسوی: '''Anne L’Huillier''') (زادهٔ ۱۶ اوت ۱۹۵۸) فیزیکدان سوئدی و استاد دانشگاه لوند است. او بهخاطر کشف تولید هارمونیکهای مرتبه بالا که پایه فیزیک اتوثانیه شد شهرت دارد و در سال ۲۰۲۳ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد. لویلیه پنجمین زن برنده نوبل فیزیک در تاریخ است.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/biographical/|عنوان=Anne L’Huillier – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۲۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
| == زندگی اولیه ==
| |
| آن لویلیه در ۱۶ اوت ۱۹۵۸ در پاریس، فرانسه متولد شد. او فیزیک را در اکول نرمال سوپریور و دانشگاه پاریسود خواند و دکترای خود را دریافت کرد.<ref name="nobel" />
| |
| == فعالیت علمی ==
| |
| در سال ۱۹۸۷، لویلیه کشف کرد که وقتی نور لیزر فروسرخ از گاز عبور میکند، هارمونیکهای مرتبه بالای متعددی تولید میشوند. این پدیده پایه تولید پالسهای اتوثانیهای شد. او بعدها استاد دانشگاه لوند در سوئد شد.
| |
| == دریافت جایزه نوبل فیزیک ==
| |
| در سال ۲۰۲۳، آن لویلیه همراه با پیر آگوستینی و فرنتس کراوس، جایزه نوبل فیزیک را برای روشهای تجربی تولید پالسهای نوری اتوثانیهای برای مطالعه دینامیک الکترون در ماده دریافت کرد.<ref name="nobel" />
| |
| == فعالیتهای اجتماعی و سیاسی ==
| |
| لویلیه الهامبخش زنان دانشمند در سراسر جهان است و از حضور برابر زنان در علوم پایه حمایت میکند.
| |
| === حمایت از مقاومت ایران ===
| |
| آن لویلیه امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران است.<ref name="iran">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/human-rights/nobel-laureates-urge-action-on-iran-as-114-signatories-condemn-killings-and-execution-surge/|عنوان=Nobel Laureates Urge Action on Iran|وبگاه=NCR-Iran|تاریخ بازبینی=۲۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
| == منابع ==
| |
|
| |
|
| {{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/biographical/|عنوان=Anne L’Huillier – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org}}
| |
| {{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/human-rights/nobel-laureates-urge-action-on-iran-as-114-signatories-condemn-killings-and-execution-surge/|عنوان=Nobel Laureates Urge Action on Iran|وبگاه=NCR-Iran}}
| |