کاربر:Abbas/صفحه تمرین3: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان            = شیخ فضل الله نوری

| نام              =

| تصویر            = شیخ فضل‌الله نوری.jpg

| زادروز            = <!-- {{۱۲۲۲}} -->

| زادگاه            = تهران

| تاریخ مرگ        = <!-- {{۹ مرداد ۱۲۸۸}} (تاریخ مرگ سپس تولد) -->

| مکان مرگ          = تهران

| محل زندگی        =

| ملیت              =

| تابعیت            =

| تحصیلات            = حوزه

| پیشه              = مجتهد - سیاستمدار

| شناخته‌شده برای    =  

| سبک              =

| تأثیرپذیرفتگان    = روح الله خمینی

| شهر خانگی        =

| لقب              =

| جنبش              = مشروعه خواه

| مخالفان          = مشروطه خواهان

| دین              = اسلام

| مذهب              = شیعه

| وضعیت گناهکاری    =

| منصب              = مجتهد اول تهران

'''شیخ فضل‌الله نوری''' (زاده ۳ دی ۱۲۲۲- درگذشته ۹ مرداد ۱۲۸۸) پسر ملاعباس نوری مازندرانی از آخوندهای صاحب نفوذ شیعه و مخالف حکومت مشروطه در ایران بود. شیخ فضل‌‌الله نوری درس‌های مقدماتی را در تهران تمام کرد. وی سپس راهی نجف در عراق شد و در کلاس شیخ رازی نجفی شرکت کرد. شیخ فضل‌الله نوری در سامرا به همراه دایی‌اش محدث نوری چند سالی نیز در کلاس درس میرزای شیرازی شرکت کرد.  

شیخ فضل‌‌الله نوری در سال ۱۳۰۰ به تهران بازگشت و مشغول تدریس در ایران شد. پس از درگذشت میرزای شیرازی علی‌رغم مخالفت‌های بسیار با اعلام مرجعیت او، پس از درگذشت میرزای آشتیانی مجتهد اول تهران شد<ref>[https://www.bartarinha.ir/fa/news/447514/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B6%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF شیخ فضل الله نوری که بود و چرا اعدام شد-سایت بالاترین]</ref>. شیخ فضل‌الله نوری از جمله کسانی بود که با انقلاب مشروطه که محصول مبارزه انقلابیون برای آزادی بود، مخالفت می‌کرد. اما با وجود مخالفت‌ها و ضدیت‌های شیخ شیخ فضل‌‌الله نوری با مشروطه، سرانجام جنبش مشروطه در سال ۱۲۸۷ به پیروزی رسید. شیخ فضل‌‌الله نوری با همدست شدن با محمد علی شاه علیه مشروطه، «مشروعه« را علم کرد. وی در توجیه مخالفتهایش با مشروطه از حربه دین استفاده کرد و با آن به سرکوب مشروطه خواهان پرداخت. سرانجام بعد از فتح تهران شیخ فضل‌الله نوری به اتهام مفسده‌برانگیزی در بین مردم و سوءاستفاده از نام اسلام توسط مشروطه‌خواهان به اعدام محکوم شد. او در ۹ مرداد ۱۲۸۸ به جرم صدور فتواهای بسیار در قتل و شکنجه و مثله کردن  مشروطه‌طلبان در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد<ref>[https://event.mojahedin.org/i/events/4414 شیخ فضل الله نوری رسما به جنگ با مشروطه خواهان برخاست-سایت مجاهد]</ref><ref>[https://www.bartarinha.ir/fa/news/447514/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B6%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF شیخ فضل الله نوری که بود و چرا اعدام شد؟-سایت بالاترین]</ref>.

فضل‌الله نوری در ۳ دی ۱۳۲۲ در تهران به دنیا آمد. او پسر ملاعباس نوری مازندرانی بود. فضل‌الله نوری دروس مقدماتی را در تهران گذراند. وی برای شرکت در کلاس درس شیخ رازی نجفی به نجف رفت. شیخ فضل‌الله نوری در سامرا نیز به همراه دایی خود «محدث نوری» در کلاسهای درس میرزای شیرازی شرکت کرد. همسر او سکینه دختر محدث نوری بود. نام فرزندان پسر او، شیخ مهدی(کیا) نوری، ضیا الدین کیا (نوری)، حاج هادی (کیا) نوری و جلال الدین کیا (نوری) بود. وی هشت دختر به نام‌های، زینب الشریه، مرضیه، احترام الشریه، بدیه الزمان، منیره، اقدس الزمان، انور الزمان و خدیجه داشت<ref>[http://www.asrislam.com/fa/news/1321/%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C فرزندان و نوه های شیخ فضل الله نوری-سایت عصر اسلام]</ref>. وی، سال ۱۳۰۰ به ایران بازگشت و به تدریس دروس حوزوی مشغول شد.

شیخ فضل‌الله نوری پس از سفر حج، به نجف رفت و از آنجا به ایران برگشت. بعد از بازگشت شیخ‌ فضل‌الله نوری، [[سید عبدالله بهبهانی]]، از او و  سید محمد طباطبایی دعوت کرد تا علیه اقدامات اتباع بیگانه و تبعیض و تجاوز به حقوق مردم متحد شوند. اما شیخ فضل‌الله  نوری این دعوت را رد کرد. شیخ فضل‌الله نوری همچنین با وجود اصرار آیت‌الله طباطبایی و بهبهانی برای تحصن، در تحصن شرکت نکرد. وی تحصن را باعث تحریک جناح‌های رقیب درحکومت می‌دانست.

پس از ادامه نهضت علیه دولت از جانب انقلابیون و مبارزین مشروطه، شیخ فضل‌الله نوری در مخالفت با مشروطه گفت: <blockquote>«مشروطه خوب لفظی است، شاه دستخط مشروطیت را دادند، شاه مرحوم دستخط داده‌اند، مشروطه باید باشد ولی مشروطه مشروعه و مجلس محدود، نه هرج و مرج.»</blockquote>شیخ فضل‌الله نوری قانونی که شرع در آن نباشد را قبول نداشت و با تشکیل مجلس انتخابی و تقسیم قوا نیز مخالفت کرد. یکی از مواد قانون مشروطه این بود که «اهالی مملکت ایران در مقابل قانون دولتی متساوی‌الحقوق خواهند بود.»

شیخ فضل‌الله نوری با این ماده به شدت مخالفت کرد و گفت: «محال است با اسلام حکم مساوات».

مخالفت و ضدیت با مشروطه‌خواهان به آنجا رسید که شیخ فضل‌الله نوری با بررسی قانون اساسی و تطبیق آن با شرع توسط بعضی علما گفت: <blockquote>«...وقتی را صرف این کار با جمعی از علما کردم و به قدر میسور تطبیق به شرع، یک درجه شد...لیکن فرقه‌ای که زمام امور حلّ و عقد مطالب و قبض و بسط مهامّ کلیه بدست آن‌ها بود مساعدت نمی‌کردند، بلکه صریحاً و علناً گفته که ممکن نیست مشروطه منطبق شود با قواعد الهیه و اسلامیه و با این تصحیحات و تطبیقات دول خارجه ما را به عنوان مشروطه نخواهند شناخت»<ref>[[شیخ فضل الله نوری که بود و چرا اعدام شد-سایت جهان نیوز]]</ref>.</blockquote>شیخ فضل‌الله نوری نمی‌خواست با استناد به رأی اکثریت، حتی برخلاف حکم شرع هم که باشد، قانونی وضع شود. چون برای او حکم و قانون،حکم و قانون شرع اسلام بود و بقیه قوانین برای او بی ارزش بود.  

شیخ فضل‌الله نوری در ۲۲ آبان سال ۱۲۸۷ در تجمع مخالفان مشروطیت سخنرانی کرد. او مشروطیت را مغایر با شرع اسلام دانست و طرفداران و دستجات او نامه‌یی به محمدعلی شاه علیه مشروطیت نوشتند و امضا جمع آوری کردند.  

== توهین شیخ فضل‌الله نوری به مراجع ==

شیخ فضل‌الله نوری که از بزرگترین مراجع تقلید شیعه و پرچم‌دار مخالفت با مشروطه‌خواهان بود تا آخر عمر خود با مشروطه موافقت نکرد.

احمد کسروی  از رشوه گرفتن شیخ فضل‌ الله نوری از محمدعلی شاه پرده برداشته‌ است. با توجه به نزدیکی شیخ فضل‌الله به دربار و دشمنی او مشروطه‌خواهان این موضوع بسیار محتمل است بخصوص این‌که در همین ایام شیخ‌ فضل‌الله نوری روزانه دستکم هشتاد نفر از طلاب را به میهمانی دعوت کرده و از مشروطه در مقابل آنها بدگویی کرده و با دادن صله‌های یک قرانی آن‌ها را روانه می‌کرد. گفته می‌شود که وی مبلغ هفت هزار تومان برای پیشبرد فعالیت‌های خود علیه مشروطه‌خواهان از دربار محمدعلی شاه دریافت کرده بود.

همچنین وینستون چرچیل در گزارشی در مورد شیخ فضل‌الله نوری نوشته است که او با استفاده از کمک‌های مالی دربار به مخالفت با مشروطه‌خواهی پرداخت.<ref>[https://www.farsnews.com/news/13960511001172/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B6%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-% آیا شیخ فضل الله نوری از محمد علیشاه پول گرفت؟-خبرگزاری فارس]</ref>

یکی از دلایلی که شیخ فضل‌الله نوری علیه مشروطه دشمنی می‌کرد این بود که مشروطه را برآمده از تاریخ و تمدن غرب می‌دانست. از جمله او مخالف آزادی پوشش و حجاب بود. البته با توجه به این‌که پایگاه طبقاتی آخوند‌ها بطور عام فئودالیزم و جامعه ارباب رعیتی بود، حرکت جامعه به سمت بورژوازی مطلوب اغلب آن‌ها نبود. تکنولوژی و تمدن و پیشرفت علم رونق ملوک‌الطوایفی آخوندی را به خطر می‌انداخت.

علامه محمدحسین نائینی چنین استدلالی را از جانب شیخ فضل‌الله نوری رد می‌کند و می‌گوید: <blockquote>«گوهر آزادی و اصل آزادی در جامعه از ابتدا در دین اسلام و شروع حرکت پیامبر و خلافت امام علی بوده است و پدیده ای غربی و جدید و صادراتی نیست و اختصاص به دین خاصی ندارد. برای مثال درحکومت فرانسه و انگلیس که مسیحی نیز هستند، آزادی وجود دارد اما در روسیه تزاری که مسیحی نیز هست استبداد حاکم است<ref>[https://www.bbc.com/persian/iran-features-48109855 کتابهای صد سال اخیر ایران-تنبیه الامه نائینی، صدایی متفاوت از حوزه برای آزادی ایران-سایت رادیو بی بی سی]</ref>.»</blockquote>

[[پرونده:اعدام شیخ فضل الله نوری.jpg|جایگزین=اعدام شیخ فضل الله نوری|بندانگشتی|'''اعدام شیخ فضل‌الله نوری''']]<blockquote>«تو را به حقیقت اسلام قسم می‌دهم. آیا این مدارس جدیده خلاف شرع نیست؟ و آیا ورود به این مدارس مصادف با اضمحلال دین اسلام نیست... ؟ آیا درس زبان خارجه و تحصیل شیمی و فیزیک عقائد شاگردان را سخیف و ضعیف نمی‌کند..؟»</blockquote>شیخ فضل‌الله نوری همچنین با تحصیل زنان مخالف بود و در فتوایی تأسیس مدرسه‌ی دخترانه را خلاف شرع اعلام کرد. او تأسیس این مدارس را معادل با تأسیس فاحشه‌خانه برشمرد. در همین رابطه زنان فعال در جنبش‌ مشروطه نیز در روزنامه‌ی حبل المتین عقاید شیخ‌ فضل‌الله نوری را زیر سوال برده و خواهان برکناری او از مقام مذهبی خود بودند.<ref>[https://www.balatarin.com/permlink/2010/7/13/2119927 باز شدن مدارس در ردیف باز شدن فاحشه خانه است]</ref>

شیخ فضل‌الله نوری با پیش کشیدن مشروعه در مقابل مشروطه و هم‌دستی با محمدعلی شاه قاجار علیه مبارزان مشروطه فتوا می‌داد و دسته های چماقدار را برای سرکوب کردن مشروطه خواهان گسیل می‌کرد. در همین رابطه قتل‌های زیادی انجام داد و تمام این قتل‌ها را به نام دین توجیه می‌کرد. شیخ فضل‌الله نوری به‌واسطه مراجع تقلید آن زمان به «مفسده برانگیزی و فساد در میان مردم و سوء استفاده از اسلام» متهم شد. 

شیخ فضل‌الله نوری بعد از فتح تهران توسط مشروطه خواهان در ۹ مرداد سال ۱۲۸۸ به جرم صدور فتاوی بسیار در کشتار و شکنجه و مثله‌کردن مشروطه‌خواهان، در میدان توپخانه در میان شادی مردم اعدام شد.

پسر شیخ فضل‌الله نوری یکی از کسانی بود که خواهان اعدام پدرش بود. او بعد از اعدام شیخ فضل‌الله نوری با شادی کف زد. شنیدم که بعضی‌ها می‌گفتند: «شیخ فضله به درک رفت!» از بالای ایوان نظمیه یک کسی فریاد کشید و به مردم گفت: «همچین دست بزنید که صداش تو سفارت به گوش‌اش برسه!» یعنی به گوش «محمدعلی‌شاه»<ref>دلیل کف زدن پسر شیخ فضل الله نوری، بعد از اعدامش چه بود؟</ref>.

== نامه شیخ فضل‌الله نوری به محمد علی شاه  ==

شیخ فضل‌الله نوری در ضدیت با مشروطه نامه‌ای به محمد علی شاه نوشته است:<blockquote>«بسم‌اللّه الرحمن الرحیم ـ به موقف عرض بندگان اعلیحضرت شاهنشاه اسلامیان پناه خلدالله ملکه و سلطانه، معروض می‌داریم: در روز دوازدهم شهر حال شوال که کارگزاران دولت جمع کثیری از وجوه علما و شاهزادگان و وزرا و امرا و اعیان و اشراف و تجار را حسب‌الامر احضار به دربار گر‌دون مدار نمودند، از طرف قرین‌الشرف ارادهٌ سنیه را به اعطای مجلس شورای عمومی و تأسیس قوانین آن ابلاغ فرمودند تمام حاضرین متفق‌الکلمه جواب عرض نمودند که مجلس شورای عمومی منافی با قواعد اسلام است و ممکن‌الجمع نیست چنان‌چه به رأی‌العین مشاهده کردیم و ما مسلمانان که در تحت اقتدار سلطنت اسلامیه هستیم ابدا راضی نمی‌شویم که وهنی به اسلام و دین ما برسد و در مقابل احکام اسلامیه، شاه و رعیت یکسان است و بر همه لازم است حفظ دین و آیین شریعت سیدالمرسلین (ص) ‌بعد از آن تلگرافات عموم ولایات که قریب به دویست طغری بود بعضی تفصیلا و بعضی بر وجه اجمال قرائت شد. ‌</blockquote><blockquote>و پس از آن احکام حجج اسلام و علمای ‌اعلام ولایات گوشزد حاضرین شد و عرایض عدیده متظلمانه در استیمان از این بلیهٌ عظیمه از طبقات علما و اهل علم و طلاب و تجار و اصناف که غایب از آن محضر بودند یکان یکان خوانده شد بعد ذلک کله حضار مجلس از علما و تمام طبقات توسط جناب اشرف صدراعظم عریضه [ای] ‌متضرعانه در استدعای انصراف از این عزیمت به حضور باهرالنور ملوکانه تقدیم داشتند و پس از استیذان شرفیاب حضور معدلت ظهور شدند و استدعای مجدانه حضوری هم نمودند و به وعده مراحم ملوکانه و قبول استدعای مقصد اسلامی به اصدار دستخط انجم نقط مرخص شدند تاکنون که یوم بیست‌و چهارم است از ناحیه مقدسه اعلیحضرت همایونی دستخط آسایش شرف صدور نپذیرفته از آن‌جایی که به‌حکم محکم خلاق عالم جل اسمه، حفظ بیضه اسلام در قرون و اعصار برعهدهٌ سلطان وقت و علمای اعلام است؛ از آن روز تا حال همه روزه از داعیان مطالبهٌ انجاز وعد و اصدار دستخط می‌نمایند و داعیان به دفع‌الوقت گذرانیده تا امروز که مطالبه از حد گذشت چاره ندیده جز شرفیابی در دربار معدلت آثار و به حمدالله نایل شدیم و از پیشگاه همایونی ایفا به وعد را جدا ‌مستدعی هستیم و چون این استدعا از جهت ادای تکلیف شرعی است از صاحب شرع رخصت رجوع نداریم و متضرعانه جدا دستخط آفتاب نقط [را] در آسودگی اهل اسلام از اضطراب و وحشت و دهشت که در این مرحله دارند از سدهٌ سنیه استدعا داریم. قسم به جمیع معظمات شرعیه که ماها بلکه تمام اهالی اسلام این مملکت برای تأسیس مجلس شورای عمومی حاضر نیستند و نتیجهٌ آن را جز هدم دین و هرج ومرج و هدر دماء محترمه و هتک نوامیس اسلامیه نمی‌دانیم ـ الامر امر الاقدس الاعلی مطاع مطاع.»<ref>تاریخ بیداری ایرانیان-ناظم الاسلام کرمانی</ref>. لازم به ذکر است که درست پنج روز بعد از نامه شیخ فضل‌الله نوری، محمد علی‌شاه قاجار حکم به لغو مشروطه داد‌<ref>[https://event.mojahedin.org/i/events/4414 شیخ فضل الله نوری رسما به جنگ با انقلاب مشروطه برخاست-سایت مجاهد]</ref>.</blockquote>