کاربر:Abbas/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''جنبش مشروطه ایران یا انقلاب مشروطه یا جنبش مشروطه''' جنبشی  است در ۱۴ مرداد سال ۱۲۸۵ هجری شمسی منجر به صدور فرمان مشروطیت از جانب مظفرالدین شاه قاجار شد. زمینه‌های این جنبش از سالها قبل در ایران پدیدار شده بود. ایران دوره قاجار میدان تاخت و تاز قدرتهای خارجی به خصوص دولتهای روس و انگلیس بود. انعقاد دو قرارداد استعماری گلستان و ترکمانچای در پی شکست قوای نظامی ایران از قوای روس در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه غرور ملی ایرانیان را خدشه دار کرده بود. مردم ایران در اثر ظلم استبداد روز افزون شاهان قاجار و درباریان هر روز فقیرتر گشته و عرصه زندگی بر آنان تنگ‌تر می‌شد. شاهان و درباریان برای دستیابی به خواسته‌‌ها و حفظ قدرت خود منابع و ثروت‌های ایران را به قدرتهای خارجی می‌بخشیدند و قراردادهایی با خارجیان بسته و امتیازهای کلانی به آنان می‌دادند و بار این امتیازات بر گرده مردم ایران سنگینی می‌‌کرد.
+{{Infobox civil conflict
+| title            = انقلاب مشروطه ایران
+| subtitle         = انقلاب مشروطه ایران
+| partof           =
+| image            = سردر مجلس شورای ملی.jpg
+| caption          =
+| date             = ۱۲۸۵ تا ۱۲۸۸ خورشیدی
+| place            = بیشتر شهرهای ایران به ویژه تهران و تبریز و رشت و اصفهان
+| coordinates      =
+| causes           = استبداد دربار قاجار و ظلم و ستم درباریان و بزرگ مالکان و آخوندهای مرتجع نسبت به مردم
+| goals            =
+| methods          = قیام، تحصن، مبارزه مسلحانه، تشکیل انجمنهای مردمی و مرکز غیبی
+| status           =
+| result           =امضای فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه قاجار
+مقاومت تبریز و احیای دوباره مشروطه و فتح تهران توسط مشروطه خواهان
+اشغال تبریز توسط دولت تزاری روسیه و اعدام انقلابیون
+بدست گرفتن حکومت توسط ضد انقلاب و قلع و قمع انقلابیون
+کودتای رضاخان و آغاز دیکتاتوری پهلوی
+| side1            = '''طرفداران سلطنت مشروطه''' {{سخ}}{{•}}توده مردم ایران {{سخ}}{{•}} انقلابیون و مجاهدان مشروطه {{سخ}}{{•}} روحانیان مشروطه‌خواه {{سخ}}{{•}} طبقه متوسط شهری و تجار {{سخ}}{{•}} روشنفکران
+| side2            = '''طرفداران سلطنت مطلقه''' {{سخ}}{{•}} درباریان قاجاری{{سخ}}{{•}} مشروعه‌خواهان{{سخ}}{{•}}  اشراف و زمینداران بزرگ {{سخ}}{{•}} دولت روسیه تزاری
+| side3            =
+| leadfigures1     =
+| leadfigures2     =
+| leadfigures3     =
+| howmany1         = عموم مردم ایران
+| howmany2         =
+| howmany3         =
+| casualties1      =
+| casualties2      =
+| casualties3      =
+| fatalities       =
+| injuries         =
+| arrests          =
+| detentions       =
+| charged          =
+| fined            =
+| casualties_label =
+| notes            =
+| sidebox          =
+}}
+'''جنبش مشروطه ایران یا انقلاب مشروطه یا جنبش مشروطه''' جنبشی  که در ۱۴ مرداد سال ۱۲۸۵ هجری شمسی منجر به صدور فرمان مشروطیت از جانب مظفرالدین شاه قاجار شد. زمینه‌های این جنبش از سالها قبل در ایران پدیدار شده بود. ایران دوره قاجار میدان تاخت و تاز قدرتهای خارجی به خصوص دولتهای روس و انگلیس بود. انعقاد دو قرارداد استعماری گلستان و ترکمانچای در پی شکست قوای نظامی ایران از قوای روس در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه غرور ملی ایرانیان را خدشه دار کرده بود. مردم ایران در اثر ظلم استبداد روز افزون شاهان قاجار و درباریان هر روز فقیرتر گشته و عرصه زندگی بر آنان تنگ‌تر می‌شد. شاهان و درباریان برای دستیابی به خواسته‌‌ها و حفظ قدرت خود منابع و ثروت‌های ایران را به قدرتهای خارجی می‌بخشیدند و قراردادهایی با خارجیان بسته و امتیازهای کلانی به آنان می‌دادند و بار این امتیازات بر گرده مردم ایران سنگینی می‌‌کرد.
 اولین نشانه‌های بیداری در بین ایرانیان در جنبش تنباکو نمایان شد که در اثر ایستادگی مردم ایران و همراهی برخی مراجع و ملایان دربار در مقابل خواست مردم عقب نشینی کرد و امتیاز انحصار تجارت تنباکو را که به یک کمپانی انگلیسی واگذار کرده بود لغو کرد. در همین دوران تعدادی از ایرانیان که به اروپا رفته بودند و پیشرفتهای آنجا را دیده بودند این آگاهیها را به جامعه ایران آورده و شور آزادیخواهی را در ایران می‌پراکندند. ایران در حال گذار از یک جامعه فئودالی به یک جامعه بورژوازی تجاری بود. الزام این گذار آزادی‌های سیاسی بود که قدرت مطلقه دربار را تهدید می‌کرد. در واقع تشکیلات حکومت و استبداد مانع پیشرفت جامعه ایران بود. در واقع جنبش مشروطه پاسخی به یک ضرورت تاریخی در ایران بود که قدرت شاه و دربار را محدود می‌‌کرد و مشارکت اقشار مختلف مردم در حاکمیت را تضمین می‌کرد.
@@ خط ۳۱: / خط ۷۵: @@
 در زمان محمد شاه قشون ایران شهر هرات را محاصره کردند. انگلستان برای ممانعت، با رزمناو بنادر جنوب ایران را مورد تعرض قرارداد و ایلات جنوب را بر ضد حکومت مرکزی شوراند. محمد شاه بعد از ۹ ماه بدون نتیجه از محاصره هرات دست کشید. در۱۲۶۴ قمری ناصرالدین  میرزا با کمک امیرکبیر و حمایت روسیه به پادشاهی رسید. امیر کبیر در سه سال و اندی که صدراعظم ایران بود دست به اصلاحات گسترده‌ای زد. او سازمان اداری حکومت را نظم بخشید. تعدادی را برای آموزش علوم جدید به اروپا فرستاد. حقوق و مزایای شاهزادگان و درباریان را محدود کرد. امنیت را در راه‌ها تامین کرد. اقدامات امیر برای دول استعماری خوش‌آیند نبود. انگلستان اولین مخالف اقدامات امیرکبیر بود تمامی اقدامات امیرکبیر مورد اعتراض انگلستان قرار می‌‌گرفت و در مسیر آن اشکال تراشی می‌شد. نهایتا بر اثر تخریکات انگلستان و دشمنی مهدعلیا مادر ناصرالدین شاه، امیر کبیر ابتدا از صدارت عزل و به فین کاشان تبعید شد و بعد توسط فراشان حکومتی در گرمابه به قتل رسید.<ref>انقلاب مشروطیت ایران نیروها و هدفها - بیژن جزنی ص ۳۴</ref>
-=== نفوذ اقتصادی و امتیازات خارجی در ایران (۳۴ تا ===
+=== نفوذ اقتصادی و امتیازات خارجی در ایران  ===
 در دوران ناصرالدین شاه دولت ایران یک دولت ضعیف بود. در همین راستا دخالت «مسالمت‌ آمیز» اقتصادی خارجیان در ایران  و تبدیل ایران به یک کشور نیمه مستعمره آغاز گشت. در اواخر قرن نوزدهم میلادی بود که پیشنهادات اقتصادی به شکل گرفتن امتیازات مختلف از طرف خارجیها مطرح شد و ظرف بیست سال تمام اقتصاد ایران در دست بیگانگان و نمایندگان آنان قرار گرفت.