|
|
| (۱۹۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| <noinclude>[[پرونده:زلزله خوی.JPG|بندانگشتی|'''زلزله خوی''']]'''چاپ اسکناس،''' به خلق نوعی پول گفته میشود که در معاملات از آن استفاده میشود، برای چاپ اسکناس قوانینی در نزد بانکهای مرکزی هر کشور هست که بر طبق آن و به میزان پشتوانهی طلای هر کشور چاپ و در دسترس مردم برای تسهیل مبادلات قرار میگیرد. هر نوع عدول از این قوانین منجر به بهم خوردن معادلات اقتصادی در آن کشور خواهد شد، امروز یکی از معضلات کشور ما ایران خلق بیرویهی پول توسط دولتهای مختلف است که ارزش مبادلاتی ریال ایران را به آستانهی فاجعه رسانده است و امروزه هر ۵۵۰۰۰۰ ریال ایران در برابر یک دلار مبادله میشود. در حالی که ارزش هر دلار در سال ۱۳۰۳ ۲۸ ریال ایران بود.
| | [[پرونده:بیتکوین.jpg|جایگزین=نماد بیتکوین|بندانگشتی|نماد بیتکوین]] |
| | '''بیتکوین''' (به انگلیسی: Bitcoin) یک رمزارز و نظام پرداخت جهانی با کارکردهای مشابه پول بیپشتوانه است، ولی از نظر حقوقی هنوز هیچ کشوری آن را به عنوان پول قانونی به رسمیت نشناختهاست. |
|
| |
|
| == تعریف پول ==
| | بیتکوین اولین شبکه پرداخت نقطه به نقطه تمرکز زدایی شده است که توسط کاربرانش بدون هیچگونه اختیار مرکزی و یا واسطهای، نیرومند شده است. |
| پول عبارت است از اسکناس و مسکوک و سپردههای دیداری اشخاص نزد بانکها است. بنابراین ۹۷٪ از عرضه پول صرفاً عدد و رقمی است که در پایگاههای داده دیجیتالی بانکهای تجاری وارد میشود. این پول نسخه فیزیکی ندارد. بانکهای تجاری از نظر قانونی موظفاند که میزان خاصی از پول را به عنوان ذخیره نزد بانک مرکزی نگه دارند و تا وقتی که این کار را بهدرستی انجام دهند، میتوانند باقی مبلغ را به مشتریان خود وام دهند. پول نقد فیزیکی تنها حدود ۳٪ پول در گردش را شامل میشود. به این قسمت، عرضه پول محدود (narrow money supply) گفته میشود که شامل این موارد میشود: اسکناس، سکه، سپرده جاری (demand deposit) و سایر داراییهای نقدشونده که توسط بانک مرکزی نگهداری میشود. در آمریکا پول محدود همان M1 است. ذخیره بانکهای تجاری نزد بانک مرکزی (که همان بانک دولت است) در این دسته قرار میگیرد. بانکهای تجاری توسط بانک مرکزی (دولت) مجازند که به کسبوکارها و مصرفکنندگان وام بدهند.
| |
|
| |
|
| نسبت مبلغی که بانکها میتوانند به مشتریان وام دهند بالاتر از نسبتی است که باید نزد بانک مرکزی به عنوان ذخیره نگه دارند. عبارت «بانکداری ذخیره جزئی (fractional banking)» به همین معناست.
| | هیچکس مالک شبکه بیتکوین نیست و مانند ایمیل، کاربران بیتکوین هستند که آن را کنترل میکنند. کاربردهای بیتکوین در هیچکدام از دیگر سیستمهای پرداخت یافتنی نیست.<ref name=":4" /> |
|
| |
|
| سپس هر کسی که وام را دریافت کرده باشد، چه یک کسبوکار باشد و چه یک مشتری خرد، آن مبلغ را به حساب بانکی مورد نظر واریز میکند تا با آن خانه یا خودرو بخرد یا یک کسبوکار را تامین مالی کند.
| | == تعریف == |
| | بیتکوین در واقع، شکلی از پول دیجیتال است که در نتیجه محاسبات ریاضی پیچیدهای ایجاد میشود. نگهداری اطلاعات تراکنشهای بیتکوین، به وسیله فناوری بلاک چین امکانپذیر شده است. بیتکوین، هیچ پشتوانهای مانند طلا یا کالای قابل مبادله ندارد و از ارزشی مبتنی بر اعتماد مردمی برخوردار است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C-96/3676475-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86 همه چیز درباره بیت کوین]</ref> |
|
| |
|
| بیشتر بخوانید: انواع روشهای تامین مالی شرکتها در بازار بورس
| | == تاریخچه == |
| | در ۱۸ اوت سال ۲۰۰۸ برابر با ۲۸ مرداد ۱۳۸۷ دامنهی اینترنتی به نشانی bitcoin.org ثبت گردید. در ۳۱ اکتبر همان سال برابر با ۱۰ آبان ۱۳۸۷، ایمیلی حاوی یک لینک به مقالهای به نام «بیتکوین: سیستم پولی همتا به همتا» که توسط شخصی به نام ساتوشی ناکاموتو نوشته شده بود، در فهرست ایمیل رمزنگاری شده منتشر گردید. ناکاموتو بیتکوین را در قالب نرمافزار متنباز طراحی و در ژانویه ۲۰۰۹ به صورت عمومی منتشر نمود. هویت ناکاموتو همچنان ناشناس باقی مانده است. |
|
| |
|
| این مسئله معمولاً از طریق ذخیرهای انجام میشود که بانک مرکزی نزد خود نگه میدارد. در واقع پول از طریق ارتباط اجتماعی اعتبار و بدهی بین دولت، شهروندان و بانکها منتشر میشود و به گردش درمیآید. بانکداری ذخیره جزئی در بانکداری ذخیره جزئی، بانکهای تجاری بخشی از کل مبلغ موجود را نزد بانک مرکزی به عنوان ذخیره نگهداری میکنند.
| | در سوم ژانویه ۲۰۰۹ برابر با ۱۴ دی ۱۳۸۷، زمانی که ناکاموتو اولین بلوک زنجیره (که به نام «بلوک آفرینش» شناخته میشود) را استخراج نمود، شبکه بیتکوین ایجاد شد. دریافت کننده اولین مبادله بیتکوین، هال فینی بود، شخصی که اولین سیستم اثبات مفهوم قابل استفاده مکرر ( RPoW ) را در سال ۲۰۰۴ طراحی کرده بود.<ref>[https://bitcoin.org/bitcoin.pdf Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System]</ref> |
|
| |
|
| در بحران مالی سال ۲۰۰۸، بحران اطمینان ایجاد شد.
| | == پدیدآورنده == |
| | از ساتوشی ناکاموتو به عنوان مخترع بیتکوین نام برده میشود؛ نامی مستعار و اسرار آمیز که هویت اصلی آن علیرغم تلاش چندین ساله روزنامهنگاران هنوز فاش نشده است. تا کنون چندین نفر ادعا کرده اند که خالق آن بودهاند، اما نتوانستهاند ادعاهای خود را ثابت کنند و مشخصات خالق یا خالقان اصلی بیتکوین را هنوز کسی نمیداند.<ref name=":0">[https://per.euronews.com/2020/05/13/everything-about-bitcoin-first-and-the-most-famous-cryptocurrency از سیر تا پیاز بیت کوین]، یورونیوز فارسی</ref> |
|
| |
|
| مقدار زیادی از بدهیهای بد به وجود آمدند که دولتها باید آنها را برعهده میگرفتند. دولتها تلاش کردند با کاهش نرخ بهره، فعالیت اقتصادی را تحریک نمایند اما نرخ بهره تا جایی پایین آمد که منفی شد.
| | == تفاوت بیتکوین با پول واقعی == |
| | بیتکوین به صورت اسکناس یا سکه وجود ندارد و بر خلاف ارزهایی مثل دلار یا یورو هیچ بانک مرکزی یا دولتی از آن پشتیبانی نمیکند. تولید و توزیع بیتکوین در کنترل هیچ حکومت، گروه یا سازمانی نیست. سازوکاری مخفی در آن وجود ندارد و قوانین آن که به صورت کدهای برنامه نویسی است برای همه قابل مشاهده است. |
|
| |
|
| نرخ بهره منفی به این معناست که سپردهگذار باید به بانک پول بدهد تا بانک پولاش را نگه دارد. دولتها میتوانند اجازه دهند که همه چیز با روند طبیعی خودش پیش برود اما عواقب چنین کاری مشخص است؛ خصوصاً در مسئله همهگیری ویروس کرونا که قرنطینه باعث شد بسیاری از صنایع از بین بروند.
| | بیتکوین در واقع یک پول بیپشتوانه است، چرا که دارای ارزش ذاتی نبوده و تغییرات در واحد آن تابع تغییرات در قیمت کالاهایی چون طلا و نقره و یا نرخ تورم و افزایش نقدینگی نیست.<ref name=":0" /> |
|
| |
|
| بنابراین بانکهای مرکزی به نمایندگی از دولت، با آزاد کردن قسمتی از ذخیره بانکها، عرضه پول را افزایش میدهند.
| | == استخراج سکههای بیتکوین == |
| | در طراحی اولیه شبکه، تعدادی مشخص بیتکوین تعریف شده است. این بیتکوینها در دسترس نیستند و باید توسط افراد و با دستگاههای مخصوصی بیرون کشیده شوند. |
|
| |
|
| رایجترین روش برای انجام این کار، بازخرید بدهی موجود دولت است که توسط بانکهای تجاری نگهداری میشود. به این کار، تسهیل کمی یا Quantitative Easing گفته میشود.
| | به طور ساده باید گفت بیتکوین از حل مسائل ریاضی پیچیده به دست میآید. برای این کار دستگاههای محاسبات مخصوص استخراج (ماینر)، عددهای مختلف را در یک تابع ریاضی به نام تابع هش امتحان میکنند تا بتوانند خروجی را پیشبینی کنند. اولین فردی که مسئله را حل کرد و به تابع صحیح رسید، مقدار مشخصی بیتکوین به عنوان پاداش دریافت میکند. سپس به بقیه افراد شبکه اعلام میکند که اینجا به جواب رسیده است. در نتیجه بقیه افراد به سراغ مسئله بعدی در بلوک بعدی میروند. |
|
| |
|
| با این کار، ذخیره در دسترسی که توسط بانکهای تجاری نگهداری میشود افزایش مییابد؛ در نتیجه، آنها میتوانند برای ایجاد فعالیتهای بهرهور تولیدی، وام بدهند و پول بیشتری خلق کنند. مقدار زیادی از این پول جدید که اغلب به آن نقدینگی گفته میشود، در واقع به فعالیتهای غیرمولد و سوداگری مالی اختصاص مییابد.
| | به عبارت فنیتر، ماهیت و مرکز ثقل سیستم بیتکوین بر چیزی استوار است که اصطلاحا «زنجیره بلوکی» (Block Chain) خوانده میشود. این یک مدل پیشرفته در معماری پایگاه دادههاست و نقطه قوتاش این است که کاربران پرشمار میتوانند به طور همزمان دادههایشان را در شبکه ثبت کنند بدون اینکه شبکه به دلیل تداخل کار کاربران از هم بپاشد و یکپارچگیاش را از دست بدهد.<ref name=":0" /> |
|
| |
|
| به همین دلیل است که در بازار سهام رشدهای بالا به وجود میآید و قیمت خانه و سایر داراییهایی که نقش ذخیره ارزش دارند، افزایش پیدا میکنند. | | == استخر استخراج == |
| | به دلیل شرایط به وجود آمده، امروزه دیگر کمتر فردی به صورت انفرادی اقدام به استخراج بیتکوین میکند؛ بلکه برای انجام این کار به محلهایی میپیوندد که اصطلاحا استخر استخراج (Mining Pool) نامیده میشوند. |
|
| |
|
| معمولاً چراغ خطر برای استقراض دولت در نقطهای روشن میشود که نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی (ارزش خالص چیزهایی که تولید شدهاند) یا GDP، به ۱۰۰ درصد برسد. نسبت بدهی به GDP آمریکا در سال ۲۰۱۲ به این میزان رسید و از آن موقع تا به حال در حال افزایش بوده است.
| | در این روش، افراد از سرتاسر دنیا دستگاههایشان را به یک شبکه مشترک یا همان «استخر استخراج» وصل میکنند و این شبکه یکپارچه است که با توان پردازشی بالاتر به نمایندگی از استخراج کنندهها مسائل را حل کرده و پاداشها را دریافت میکند. سپس پاداشها بر حسب توان پردازشگرها بین افراد شرکت کننده پخش میشود. |
|
| |
|
| آمریکا قدرتمندترین اقتصاد دنیا و منتشرکننده ارز ذخیره جهانی بوده و به همین دلیل، میتوان گفت که در عمل، دلار برای بسیاری از کشورها نقشی مشابه پول ملی را ایفا میکند. با توجه به این نکات، اهمیت چنین مسئلهای بیشتر روشن میشود.
| | میزان پاداش تا سال ۲۰۲۰ میلادی معادل ۱۲/۵ بیتکوین بود که پس از آن به نصف شد و به میزان ۶/۲۵ بیت کوین کاهش یافت. این نصف شدن توسط سازنده شبکه بیتکوین تعبیه شده است. این نصف شدن هر چهار سال یکبار صورت میگیرد و هدف از آن کنترل تورم بیتکوین است.<ref name=":0" /> |
|
| |
|
| == پول دیجیتال == | | == روشهای بدست آوردن بیتکوین == |
| بیت کوین حرکتی در جهت آزادی مالی است! | | * بیتکوینها عموماً از راه فعالیتهای استخراج (ماینینگ) که همان فرایند پردازش تراکنشهای بیتکوین است، بدست میآیند. این روش مستلزم در اختیار داشتن کامپیوترها و سختافزارهای قدرتمندی است. |
| | * خرید بیتکوین از صرافیهای رمزارز |
| | * همچنین برخی از وب سایتهای بختآزمایی، به کاربران خود بیتکوین میدهند. |
| | * میتوان با پذیرفتن بیتکوین به عنوان وجه پرداختی در برابر کالا یا خدمات، بیتکوین به دست آورد.<ref name=":4">[https://bitcoin.org/fa/faq#general پرسشهای رایج درباره بیت کوین]</ref> |
|
| |
|
| چرا بیتکوین به عنوان راه حلی برای مشکل چاپ پول پیشنهاد شده است؟ کسی مسئول یا رئیس بیتکوین نیست و غیرمتمرکز بودن به همین معناست.
| | == شبکه == |
| | هر کاربر متصل به شبکه بیتکوین، یک گره (node) بهشمار میرود. در شبکه بیتکوین هر گره با چند گره دیگر در ارتباط است. برای انتقال وجه، گره فرستنده بیتکوین یک درخواست انتقال وجه تولید میکند و با کلید شخصی خود آن را امضاء میکند. سپس این درخواست را برای تمام گرههایی که به آنها متصل است میفرستد. این گرهها نیز درصورت دریافت این درخواست آن را برای تمام گرههای مرتبط خود میفرستند و به این روش، درخواست در تمام شبکه پخش میشود.<ref name=":3">[https://nccnews.net/2021/01/19/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%86/ روشهای به دست آوردن بیتکوین و تعاریف نشانی، شبکه و بلوک در بیتکوین]</ref> |
| | [[پرونده:بلاکچین.jpg|جایگزین=چگونگی فناوری بلاکچین|بندانگشتی|چگونگی فناوری بلاکچین]] |
|
| |
|
| در بیتکوین مجموعه قوانینی وجود دارد که عرضه بیتکوین را به حداکثر ۲۱ میلیون عدد محدود میکند و این میزان قابل تغییر نیست. | | == بلوک Block == |
| | گرههای مولد بلوک یا به بیان دیگر رایانههای استخراجکننده (Miner یا ماینِر) در صورت دریافت یک درخواست انتقال، آن را وارد بلوکی که در حال ساخت هستند میکنند. ساخت بلوک، کاری زمانبر و مبتنی بر شانس است. سختی ساخت بلوک متغیر است و تقریباً هر دو هفته یک بار به نسبت سرعت تولید بلوک در دو هفته اخیر، طوری تغییر میکند که هر بلوک بهطور متوسط ۱۰ دقیقه زمان برای ساخت لازم دارد. |
|
| |
|
| به همین دلیل است که به عنوان جایگزینی برای پول رایج که دائماً دچار تورم میشود، محبوب شده است. | | در صورتی که یک گره مولد بلوک، موفق به تولید یک بلوک شود آن را به تمام گرههایی که با آنها در ارتباط است میفرستد. این گرهها درستی بلوک را بررسی میکنند و در صورت صحت بلوک و همهٔ درخواستهای داخل آن، آن را برای تمام گرههای مرتبط خود میفرستند.<ref name=":3" /> |
|
| |
|
| عرضه بیتکوین قوانین مختلفی عرضه بیتکوین را محدود میکنند و میزان کل عرضه آن از ۲۱ میلیون عدد فراتر نمیرود. به طرز طعنهآمیزی، بزرگترین تهدید برای بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال این است که دولتها از رویکرد فعلی خود دست بکشند و باز به رویکردهای محدودکنندهای مثل سیستم استاندارد طلا برگردند، ارزهای دیجیتال را بپذیرند یا رویکرد جدید و تستنشدهای را پیش بگیرند.
| | == بیتکوین در ایران == |
|
| |
|
| از آنچه که تا به حال دیدهایم، اینطور برمیآید که دولتها برخی از عناصر کریپتو را میپذیرند؛ اما تنها با آن قسمت ویژگیهای ارزهای دیجیتال سر سازش دارند که قدرت کنترل و نظارتشان را افزایش میدهد. | | === استخراج بیتکوین === |
| | استخراج ارز دیجیتال در ایران به منبع درآمدزایی تبدیل شده که ظاهرا بخش خصوصی، دولتی و شبهدولتی را هم درگیر کرده است. روزنامه ایران در گزارشی در این باره (۱۳ تیر ۱۳۹۸) نوشت:<blockquote>«در حال حاضر قیمت هر بیتکوین حدود ۱۱ هزار دلار است. در ایران روزانه ۱۶ میلیون دلار بیتکوین توسط کاربران ایرانی خرید و فروش میشود و از این نظر ایران در رتبه ۲۹ جهانی قرار دارد.»</blockquote>آنچه در ایران سر و صدای زیادی درباره موضوع ارز دیجیتال بر پا کرده است، رشد استخراج ارز دیجیتال با بهرهگیری از انرژی برق ارزان در ایران است که صدای مسئولان به ویژه مسئولان وزارت نیرو را درآورده است. آنها میگویند تولید هر کوین معادل مصرف متعارف سالیانه ۲۴ واحد مسکونی متصل به شبکه در تهران است. به گفته برخی از مسئولان در ایران، بسیاری از استخراجکنندگان ارز دیجیتال، به صورت غیرمجاز با استفاده از تعرفههای برق کشاورزی، صنعتی یا خدماتی به صورت غیر مجاز در حال استخراج ارز دیجیتال هستند. در گزارشی که در سایتهای داخلی ایران منتشر شده است، شیراز و زنجان در صدر جدول استفادهکنندگان غیرمجاز برق برای استخراج بیتکوین قرارگرفتهاند. |
|
| |
|
| مثلاً ارز دیجیتال بانک مرکزی (Central Bank Digital Currencies) یا CBDC، نمونهای از این مسئله است که با آن، توانایی ایجاد پول نامحدود همچنان باقی میماند.
| | اخبار زیادی در مورد جمعآوری ماینرها (دستگاه تولید ارز دیجیتال) و قطع برق اماکنی که در آنها بیتکوین استخراج شده، منتشر شده است. سایتهای درون ایران مینویسند که برق این واحدها قطع شده و برای آنها پرونده قضایی تشکیل شده است. از جمله دو واحد در یزد و ۳۰۰ تا ۵۰۰ واحد صنعتی و خصوصی در استان البرز. رئیس مجلس میگوید استخراج بیتکوین با استفاده از برق صنعتی خلاف قانون است.<ref name=":1">[https://www.dw.com/fa-ir/bitcoin/a-49511635 بیت کوین چیست و چه کسانی در ایران در حال استخراج آن هستند؟]، دویچهوله فارسی</ref> |
|
| |
|
| بنابراین بانکهای تجاری پول خلق میکنند چون بانکهای مرکزی اجازه و امتیاز انجام چنین کاری را به آنها میدهند.
| | علاوه بر ایجاد مزارع رسمی و قانونی در شهرکهای صنعتی و در دل بیابانها، سلسله گزارشهایی در رسانههای داخلی منتشر شده است که از بهکارگیری دستگاههای استخراج ارز دیجیتال در ساختمانهای صداوسیما، مساجد، سولههای مدیریت بحران و دیگر نقاط خبر میدهد.<ref name=":2">[https://www.independentpersian.com/node/56956/%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 دور زدن تحریمها از دل بیابانهای ایران]</ref>[[پرونده:ماینر بیتکوین.jpg|جایگزین=دستگاه ماینر بیتکوین|بندانگشتی|دستگاه ماینر بیتکوین]] |
| | === دور زدن تحریمها === |
| | در روز ۱۳ مرداد ۹۸، دولت ایران، آییننامه «استخراج فرآوردههای پردازشی رمزنگاریشده» را ابلاغ کرد که علاوه بر قانونی کردن ارزهای دیجیتال، به کسانی که در زمینه تولید این ارزها فعال هستند تسهیلات ویژه میدهد. |
|
| |
|
| ما به عنوان شهروند، با قرار دادن دولت در مسند قدرت، چنین توافقی را پذیرفته و تایید کردهایم؛ اگرچه نتیجه آن برای افراد معمولی بسیار نامطلوب است و با کاهش قدرت خرید خودش را نشان میدهد.
| | بر اساس این آییننامه گرچه همچنان استفاده از ارزهای دیجیتال برای مبادلات داخل کشور مجاز نیست ولی وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شده تا شرایط بهرهبرداری قانونی مزارع این ارزها را فراهم کند. |
|
| |
|
| بیتکوین مثل بیمهای در برابر اقدامات اشتباه دولتها است و با در نظر گرفتن انتخابهای پیش روی دولت، بهراحتی میتوان تشخیص داد که چرا سادهترین راه را انتخاب میکند و اصطلاحاً به چاپ پول ادامه میدهد.
| | نرخ پایین برق سبب شده است سرمایهگذارانی از چین، مالزی، روسیه و کشورهای اروپایی به ایران بیایند تا مزارع خود را در بیابانهای ایران به بهرهبرداری برسانند.<ref name=":2" /> |
|
| |
|
| در زمان چاپ بی رویه پول، طبیعی است که افراد با سرمایهگذاری در داراییهایی که ارزش پول را در زمان تورم حفظ میکنند، از قدرت خرید خود محافظت کنند. | | در مهرماه ۱۳۹۷ شبکه اجرایی جرایم مالی (Fincen) به نهادهای مالی آمریکا هشدار داد که ایران درصدد خنثیسازی تحریمهای مالی آمریکا با استفاده از ارزهای دیجیتال است. یک بخش مفصل از سند مربوطه به ارزهای دیجیتال پرداخته و همینطور تخمین زده شده که از سال ۲۰۱۳ تاکنون تراکنشهای بیتکوین انجام شده در ایران سالانه نزدیک به ۳.۸ میلیون دلار ارزش داشته است.<ref>[https://arzdigital.com/fincen-iran-crypto-sanctions/ نهاد دولتی آمریکا مدعی شد: ایران از ارزهای دیجیتال برای دور زدن تحریمها استفاده میکند]</ref> |
|
| |
|
| https://www.bourseiness.com/53237/what-is-money-printing<references /> | | === قطعی برق === |
| | دی ماه ۱۳۹۹ محمد حسن متولیزاده، مدیر عامل شرکت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) از جمع آوری ۴۵ هزار دستگاه غیرقانونی در بزرگترین برنامه سراسری مبارزه با انشعابهای غیرمجاز خبر داد. این مقام دولتی مصرف برق دستگاههای غیرمجاز توقیف شده را نزدیک به ۱۰۰ مگاوات اعلام کرد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/iran-55688638 شرکت برق ایران از کشف ۴۵هزار دستگاه غیرقانونی استخراج رمزارز خبر داد]</ref> |
|
| |
|
| == منابع ==
| | برخی مقامات میگویند مزارعی که چینیها در ایران برپا کردهاند، یکی از مهمترین عوامل قطعی برق است. با وجود اینکه به یک شرکت چینی مجوز استخراج بیتکوین در ایران داده شده است اما در حال حاضر مزارع دیگری از جمله مزارع وابسته به نهادهای دولتی و شبه دولتی هم در ایران فعالند. از دستگاههای رمزارز به عنوان "قاتلین برق" هم نام برده میشود. این دستگاهها برای استخراج انواع رمزارز به برق زیاد و البته ارزان نیاز دارند که ایران یکی از بهترین کشورها برای فعالیت این دستگاههاست.<ref>[https://www.bbc.com/persian/iran-features-55666032 استخراج بیتکوین در ایران؛ از دور زدن تحریمها تا ورود نهادهای دولتی]</ref> |
| == تاریخچه اسکناس ==
| |
| در گذشتههای دور مبادلات بین مردم از طریق معاملات پایاپای صورت میگرفت. یعنی محصولات بین شهروندان و بازرگانان و صنعتگران به همین صورت دست به دست میشد. با کشف طلا و نقره و ضرب آنها بصورت پول و سکه به عنوان مبنای معتبری برای مبادلات به کار گرفته شد. در زمان داریوش اولین سکه ایران از طلا ضرب شد. | |
| بعدها چاپ اسکناس به این موارد اضافه شد. ابتدا اسکناس را بر روی خشت، پارچه، جوب و پوست و نهایتا کاغذ ضرب میکردند. قدیمیترین اسکناس چاپ شده چاو نام داشت که به توصیه مشاوران ایرانی ملکه چین ضرب شد. گیخاتوخان، پنجمین پادشاه سلسله ایلخانیان، از خالی شدن خزانه و کسری بودجه نگران بود، دستور داد مردم زر و سیم خود را به چاوخانه تحویل دهند و ما به ازای آن پول کاغذی (چاو) بگیرند. از این زمان برای نخستین بار پول کاغذی به نام چاو (موسوم به چاو مبارک) در تبریز منتشر شد.
| |
|
| |
|
| == تاریخچه چاپ پول ==
| | برآورد شده که برای تولید هر واحد ارز مجازی بیتکوین نیاز به مصرف ۷۲ هزار کیلو وات برق است، یعنی برای تولید هر واحد از این نوع ارز مجازی، به اندازه مصرف ۲۸ مشترک، برق استفاده میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/84180657/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF آیا ارزهای دیجیتال مقصر خاموشیها هستند؟]</ref> |
| یکی از مسائلی که در حوزه اقتصاد مطرح است، چاپ بیرویه پول توسط دولتهاست. برخی دولتها مشکلات اقتصادیشان را از طریق چاپ پول حل میکنند.
| |
|
| |
|
| دولتها با این کار عرضه پول را به شدت افزایش میدهند. اگر سطح تولید کالاها ثابت بماند اما عرضه پولی که برای خرید آن کالاها پرداخت میشود دائماً افزایش یابد، قیمت آن کالاها زیاد خواهد شد و نتیجهاش تورم (inflation) است. تورم باعث میشود قدرت خرید مردم کاهش یابد. وقتی تورم از کنترل خارج شود به ابرتورم (hyperinflation) تبدیل میگردد.
| | === قوانین === |
| | وضعیت قانونی این ارزها در ایران کاملاً روشن نیست. سال گذشته بانک مرکزی اعلام کرد بهکارگیری بیتکوین و سایر ارزهای مجازی در تمام مراکز پولی و مالی کشور ممنوع است. پیش از آن اما وزارت ارتباطات از پیادهسازی آزمایشی نخستین ارز دیجیتالی کشور توسط پستبانک و عرضه به نظام بانکی برای تأیید خبر داده و وزارت صنعت از استخراج ارز مجازی به عنوان یک صنعت نام برده بود. انفعال در زمینه قانونگذاری حوزه ارز دیجیتال و مشخص نبودن ممنوعیت یا قانونی بودن این فعالیت در ایران، موجب شده کسانی که قصد فعالیت در این حوزه را دارند، به نوعی با سردرگمی روبهرو شوند. |
|
| |
|
| اگر افزایش قیمتها از ۵۰٪ در ماه بیشتر باشد، آن شرایط به عنوان ابرتورم در نظر گرفته میشود. بنابراین در چنین حالتی، هر دو ماه یک بار قیمتها دوبرابر میشوند.
| | نسترن محسنی، معاون بررسیهای فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در ایران، در اکانت اینستاگرام خود نوشته است:<blockquote>«در حالیکه استخراج ارز دیجیتال از سوی برخی بزرگان، یک صنعت شناسایی میشود، از سوی برخی نهادها ممنوع اعلام شده و همچنان متقاضیان ورود به این حوزه در بلاتکلیفی هستند. ظاهرا هر زمان که به مباحثی که نیازمند رگولاتوری مشارکتی است میرسیم، بر تاخیرها افزوده میشود.»<ref name=":1" /></blockquote> |
|
| |
|
| در همین لحظه حدود ۱٫۲ میلیارد نفر در دنیا در شرایط فلجکننده تورمی زندگی میکنند. این مسئله در کشور ونزوئلا یک مشکل جدی است و در تاریخ، نمونههای وحشتناکی برای از کنترل خارج شدن تورم وجود دارد. در آلمان پس از جنگ جهانی اول، تورم طوری از کنترل خارج شد که دیگر قابل اندازهگیری نبود. نرخ تبدیل مارک به پوند به یک تریلیون ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ مارک در مقابل یک پوند رسید.
| | == منابع == |
| | | <references /> |
| تا پیش از جنگ جهانی دوم عرضه پول بر مبنای استاندارد طلا، (the Gold Standard) بود. در این سیستم، هر پوند یا دلار در گردش، توسط میزان طلای معادل آن پشتیبانی میشد. پس از جنگ جهانی دوم، با قرارداد برتون وودز، استاندارد طلا در سال ۱۹۷۱ میلادی توسط آمریکا به طور کامل کنار گذاشته شد. از این تاریخ که دیگر عرضه پول دارای محدودیتی نبود پول قیات پا به عرصه گذاشت،پول فیات به معنای پول قانونی است.
| |
| | |
| مایکل سیلر (Michael Saylor) از بزرگترین مدافعان و طرفداران بیتکوین، برای توصیف کاهش قدرت خرید پول فیات (fiat money، پولی که بدون پشتوانه و ارزش ذاتی است و ارزش آن از سوی قانون میآید) از استعاره ذوب یک تکه یخ استفاده میکند. پولی که ما امروز از آن استفاده میکنیم از ارزش ذاتی برخوردار نیست. برای مثال از سال ۱۹۱۳، دلار آمریکا ۹۶٪ ارزش خود را از دست داده است. بیشتر پولی هم که وجود دارد تنها یک سری اعداد است که در پایگاه داده مرکزی وارد سیستم میشود. پول مدرن به دلیل ارزش دارد که دولت میگوید و جامعه هم تا جایی که دولت و بازارهای مالی آن را تایید کنند میپذیرد. دولت برای کسب درآمد بیشتر باید مالیات را افزایش دهد که از نظر سیاسی کار دشواری است. همچنین کاهش مخارج در زمینههایی مثل دفاع از کشور، سلامت و بهداشت، آموزش یا زیرساختهای اصلی همیشه بر مبنای اولویت دولتها تعیین میشود. دولتها میخواهند بین هزینهها و درآمدها تعادل ایجاد کنند و با عواقب سیاسی تصمیماتی که در این باره میگیرند روبرو میشوند، سادهترین راه برای آنها این است که پول بیشتری خلق کنند و مسائل را بصورت موقت حل و فصل کنند.
| |
| | |
| دولت از اهرمهای دیگری هم برخوردار است، یک مورد آن تعیین نرخ بهره است که عبارت از هزینه وام گرفتن است.
| |
| | |
| اگر دولت بخواهد فعالیتهای اقتصادی افزایش یابند، نرخ بهره را کاهش میدهد تا کسبوکارها را به سرمایهگذاری تشویق کند. دستکاری نرخ بهره همیشه میسر نیست.
| |
| | |
| بحران کووید ۱۹ و جنگ روسیه و اوکراین، اقتصاد جهانی را دچار بحران کرد و کشورهای مختلف با مسئله تورم جدی روبرو شدند؛ در نتیجه، نرخهای بهره در این دوره افزایش یافت.
| |
| | |
| === چاپ پول به عنوان سلاح === | |
| عملیات برنهارد زیركانه ترین پروژه در جنگ جهانی دوم
| |
| | |
| طی جنگ جهانی دوم، آلمان ها از تسلیحات و تمهیدات مختلفی برای ضربه زدن به دوول متفق بهره بردند. علاوه بر نبوغ تسلیحات و راهکارهای نظامی، در بسیاری از مواقع با روش های غیر نظامی نیز مورد توجه سران و رهبران نازی قرار داشت..... عملیات برنهارد یکی از روش های غیر نظامی با نبوغ غیر قابل باور که آلمان ها برای ضربه زدن به انگلستان، آن را به مرحله اجرا گذاشتند.
| |
| | |
| در طول دوران نازی ها ، سران نازی و به ویژه شخص آدولف هیتلر به استفاده از نیروی های نابغه جوان و سالخورده در کنار هم عقیده ی بسزایی داشت و تمام و کمال از آن ها و ایده هایشان گرچه حتی در حد یک احتمال می بود حمایت می کرد و این مسئله را توصیه کرده بود که تمامی سران باید مد نظر خود داشته باشند.
| |
| | |
| ایده اولیه این عملیات توسط سرگرد اس اس "نایوکس" مطرح گردید. سر فرماندهی واحدهای اس اس "هاینریش هیلمر" از این طرح استقبال کرده ، آن را یک ایده ی نابغانه دانست و از او و طرحش حمایت کرد و آن را به تصویب رسانید و در نهایت اجرای این عملیات بر عهده ی خود سرگرد اس اس "برنهارد کروگر" گذاشته شد.
| |
| | |
| در کل هدف از اجرای عملیات سری برنهارد، نامتوازن ساختن اقتصاد انگلستان از طریق وارد ساختن اسکناس های جعلی به جریان معاملات روزمره بود. در آن زمان انگلستان از اسکناس های ۵٬۱۰٬۲۰٬۵۰٬۱۰۰٬۵۰۰٬۱۰۰۰ پوندی در جریان معاملات بهره می برد. یک قسمت عملیات برنهارد وارد کردن حجم عظیمی از اسکناس های جعلی ۵۰ پوندی به ساختار پولی انگلستان بود.
| |
| | |
| برای اجرای این عملیات تیمی مرکب از ۱۴۲ جاعل حرفه ای در کنار هم گرد آمده و به کار تهیه اسکناس های تقلبی مشغول شدند. سرگرد اس اس "کروگر" قصد داشت که کپی هایی دقیقا معادل اصل از اسکناس های انگلیسی به دست آورد به همین دلیل در ابتدا کاغذ اسکناس های انگلیسی دقیقا معادل سازی شد که البته این کار یک شاهکار هنری و علمی در دنیای جعل محسوب می گردد. طرح زمینه، رنگ و جنس کاغذ اسکناس های تقلبی به شکل حیرت انگیزی با معادل های انگلیسی همسان و همگون بود. امضا و تاریخ های نشر نیز جعل شدند اما پیچیده ترین فاز عملیات برنهارد ایجاد شماره سریال های معتبر برای این اسکناس های تقلبی بود. به دلیل پافشاری سرگرد کروگر برای جعل نسخه ای کاملا قابل قبول، یک تیم از متخصصین کشف رمز المانی طی کاری فشرده موفق شدند که الگوریتم تولید شماره سریال های اسکناس های انگلستان را کشف نمایند. در نهایت کار چاپ اسکناس های تقلبی آغاز گردید و ۳۵۰ سری صد هزارتایی اسکناس تقلبی به ارزش ۱۳۴۶۱۰۸۱۰ پوند تهیه شد.
| |
| | |
| بسیاری از جاعلان حرفه ای هنوز هم از اسکناس های جعلی برنهارد به عنوان شاهکارهای بی رقیب یاد می کنند. عملا از لحاظ ظاهری تشخیص نمونه جعلی و اصل از یکدیگر بسیار مشکل و یا حتی کاری ناممکن بود.
| |
| | |
| برای طبیعی شدن ظاهر اسکناس ها، آنها را در یک مسیر بسته مورد استفاده قرار دادند، یعنی شخصی آن را گرفته تا کرده و در جیب خود می گذاشت سپس دوباره آن را به شخص دیگری داده و ... در پایان ظاهر اسکناس ها نیز همانند اسکناس های کارکرده و معمول درآمد. در یک قضاوت منصفانه می توان گفت که سرگرد کروگر، وظیفه خود را بسیار دقیق، حساب شده و شایسته تقدیر به انجام رسانید. برای اطمینان از کیفیت اسکناس های جعلی، بعضی از آنها در کشورهای بی طرفی نظیر سوئیس مورد استفاده قرار گرفتند در پایان این مرحله مشخص گردید که کار بی عیب و نقصی انجام شده است، زیرا حتی یک مورد از این اسکناس های جعلی نیز مشخص نشد. یک چنین نتیجه درخشانی باعث شد که مجوز توزیع این اسکناس ها توسط پیشوای نازی صادر گردد.
| |
| | |
| در ابتدا تصمیم بر این بود که این اسکناس ها را توسط هواپیما، بر روی نقاط شهری پر از ازدحام فرو ریزند اما در این حالت ممکن بود بسیاری از اسکناس ها در نقاط غیر قابل دسترس فرود آمده و از بین بروند. همچنین در این حالت به راحتی عملیات برنهارد مشخص می شد. از این رو تصمیم بر این شد که اسکناس ها را به فرم کاملا قانونی و رسمی مورد استفاده قرار دهند. از اواخر سال ۱۹۴۳ بود که توزیع این اسکناس ها آغاز گردید. ماهی یک میلیون پوند پول تقلبی به سیستم اقتصادی انگلستان تزریق می گردید. آلمان ها حتی حقوق جاسوسان انگلیسی خود را با این اسکناس ها پرداخت می کردند! یکی از جاسوسان انگلیسی آلمان ها، به نام الیزا برنا که با نام رمز سیسرو برای دستگاه اطلاعاتی آلمان به جمع آوری اطلاعات مشغول بود، در پایان جنگ زمانی که متوجه شد تمام پس اندازش پوندهای تقلبی است به دولت آلمان شکایت کرد و خواستار دریافت دست مزدش (پوند واقعی) شد که البته شکایت او به جایی نرسید.
| |