محمدرضا میری، ۲۱ ساله، فرزند ناصر، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در شهر مشهد بود. وی در جریان این اعتراضات که از ۷ دیماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و به سرعت به سایر شهرها از جمله مشهد گسترش یافت، بازداشت گردید. جزئیات دقیق زمان و نحوه بازداشت او در گزارشهای موجود محدود است و پیش از انتشار اخبار مربوط به اعدام، پرونده این زندانی برای بسیاری از گروههای حقوق بشری نیز تا حد زیادی ناشناخته مانده بود. مانند سایر معترضان بازداشتشده در این دوره، محمدرضا میری نیز از کارگرانی بود که در جریان ناآرامیهای خیابانی مشهد دستگیر شد. (هرانا) (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
'''جنگلهای هیرکانی'''، با قدمتی بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال، یکی از کهنترین اکوسیستمهای جهان به شمار میروند که در نوار جنوبی دریای خزر، از جمهوری آذربایجان تا خراسان شمالی ایران امتداد یافتهاند. این جنگلها در سال ۲۰۱۹ به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شدند و به دلیل تنوع زیستی منحصربهفرد خود، شامل بیش از ۳۲۰۰ گونه گیاهی و زیستگاه بسیاری از گونههای نادر و در معرض انقراض، شناخته میشوند. مساحت این جنگلها حدود ۱۰۰۰ کیلومتر طول دارد و نقش حیاتی در تنظیم اقلیم، حفاظت از خاک و آب، و جلوگیری از سیلابها ایفا میکنند. آتشسوزیهای اخیر در این جنگلها، به ویژه در منطقه الیت مازندران، از اوایل آبانماه ۱۴۰۴، آغاز شد و پس از چندین هفته، بخشهایی از جنگلهای نور، چالوس و حتی آذربایجان شرقی را درگیر کرد. وسعت آسیبدیده حدود ۸ تا ۱۰ هکتار گزارش شده، اما کندهسوزی ادامهدار، تهدیدی برای گسترش بیشتر است.
علل اصلی این آتشسوزیها عمدتاً انسانی است، از جمله سهلانگاری محلیها، گردشگران، و احتمالاً اقدامات عمدی برای زمینخواری یا قاچاق چوب. رژیم جمهوری اسلامی ایران با تأخیر در واکنش، کمبود تجهیزات مانند بالگردهای اطفای حریق و هواپیماهای آبپاش، و عدم تخصیص بودجه کافی، نقش عمدهای در گسترش بحران ایفا کرده است. مردم محلی، کوهنوردان و داوطلبان محیطزیستی با ابزارهای ابتدایی مانند بیل و دمندهها، بخش اصلی عملیات اطفا را بر عهده گرفتند و دستکم ۲۰ نفر مصدوم شدند. دولت پس از چندین هفته، از کشورهای خارجی مانند ترکیه و روسیه درخواست کمک کرد، اما این اقدام دیرهنگام نتوانست خسارات را به طور کامل جبران کند.
'''اتهامات و روند قضایی'''
پیامدهای این بحران شامل نابودی پوشش گیاهی، تهدید گونههای جانوری مانند پلنگ ایرانی، فرسایش خاک، و کاهش کیفیت هوا است که مدارس و ادارات را تعطیل کرد. این فاجعه نشاندهنده سیاستهای ویرانگر حکومت ایران است که منابع طبیعی را فدای اولویتهای دیگر میکند و ضرورت تغییر ساختاری در مدیریت محیطزیست را برجسته میسازد.
قوه قضائیه جمهوری اسلامی محمدرضا میری را به همراه مهدی رسولی از عناصر مرتبط با موساد در اعتراضات دیماه مشهد معرفی کرد و هر دو را به مشارکت مستقیم در کشته شدن حمیدرضا یوسفینژاد، از نیروهای حکومتی، متهم نمود. اتهامات منتسب به وی شامل اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، غارت، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاحهای سرد و گرم نظیر شمشیر دستساز، کوکتل مولوتف و چاقو، تحریک به خشونت و مشارکت در قتل یک مأمور نیروی انتظامی بود. (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
== اهمیت و ویژگیهای جنگلهای هیرکانی ==
نهادهای امنیتی مدعی شدند که ویدئویی از ضرب و شتم یک بسیجی در تلفن همراه مرتبط با پرونده کشف شده و آن را به عنوان دلیلی بر مشارکت محمدرضا میری و مهدی رسولی در این incident مطرح کردند. گزارشها تأکید دارند که محمدرضا میری و همراهش این اتهامات را زیر سؤال برده بودند، اما به دلیل ضرب و شتم شدید جسمی و شکنجههای روانی ناچار به پذیرش اتهامات شدهاند و اعترافات اجباری به عنوان مهمترین سند علیه آنها در پرونده قضایی مورد استناد قرار گرفته است. خانوادهها نیز تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته و با وعده بررسی پرونده در کمیسیون عفو و احتمال تغییر حکم، به سکوت و عدم اطلاعرسانی عمومی واداشته شده بودند. (هرانا) (صدای آمریکا)
جنگلهای هیرکانی، با امتداد تقریبی ۱۰۰۰ کیلومتر در امتداد ساحل دریای خزر از ایران تا جمهوری آذربایجان، یکی از قدیمیترین اکوسیستمهای جهان محسوب میشوند. این جنگلها به دلیل قدمت ۲۵ تا ۵۰ میلیون ساله و تنوع زیستی منحصربهفرد خود، که شامل بیش از ۳۲۰۰ گونه گیاهی میشود، در سال ۲۰۱۹ به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت گردیدند. این منطقه زیستگاه گونههای نادر و بومی است و نقش مهمی در حفاظت از محیط زیست ایفا میکند.
این جنگلها به عنوان فسیلهای زنده شناخته میشوند و از دوران سوم زمینشناسی برجای ماندهاند، که در برابر تغییرات اقلیمی مانند عصر یخبندان مقاومت کردهاند. آنها نه تنها منبع تولید اکسیژن هستند، بلکه در تنظیم اقلیم، حفاظت از خاک و آب، و جلوگیری از سیلابها تأثیرگذارند. مساحت بخش ایرانی این جنگلها حدود دو میلیون هکتار است و حدود ۶۶۰ هزار هکتار آن در مازندران واقع شده، که شامل شهرستانهایی مانند نور، نوشهر، چالوس، عباسآباد، تنکابن، رامسر و کلاردشت میشود. <ref name=":0">[https://www.hambastegimeli.com/115337_%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B5%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AA%D8%B4 هیرکانی با قدمت ۵۰ میلیون سال در آتش - همبستگی ملی]</ref><ref name=":1">[https://www.iranntv.com/959056 تداوم فاجعه در جنگلهای هیرکانی؛ آتشسوزی مهار نشده، طبیعت قربانی تبهکاری رژیم - سیمای آزادی]</ref>
دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول وی را به اعدام محکوم کرد. قوه قضائیه اعلام داشت که دادگاه با استناد به گزارشهای امنیتی، تصاویر و ویدیوهای موجود، اظهارات متهمان و نظر قضات، اتهامات را احراز کرده است. حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. با این حال، نهادهای حقوق بشری روند دادرسی را فاقد شفافیت کافی، همراه با محرومیت متهمان از دسترسی مؤثر به وکلای مستقل و مبتنی بر اعترافات اخذشده تحت شکنجه و فشار توصیف کردهاند. (صدای آمریکا) (نفس در قفس) (هرانا)
آتشسوزیهای اخیر در جنگلهای هیرکانی از منطقه الیت در استان مازندران آغاز شد و به سرعت به بخشهایی از نوشهر و حتی آذربایجان شرقی و جنگلهای جلفا گسترش یافت. این حریقها از اوایل آبانماه شروع گردید و با وجود گذشت چندین هفته، به طور کامل مهار نشده است. وسعت آسیبدیده حدود ۸ هکتار گزارش شده، اما کندهسوزی ادامهدار همچنان تهدیدکننده است.
این آتشسوزیها در منطقه حفاظتشده چهارباغ مازندران رخ داد و به دلیل شیب تند و صعبالعبور بودن مسیرها، عملیات اطفا را دشوار کرد. آتش از ارتفاعات الیت شروع شد و به جنگلهای نور سرایت کرد، که نشاندهنده عدم کنترل اولیه است.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، محمدرضا میری طی تماس تلفنی با خانواده خود از انتقال به سلول انفرادی خبر داد. این تماس در شرایطی انجام شد که خانوادهها تحت وعدههای بررسی عفو به سکوت واداشته شده بودند، اما این وعدهها در عمل محقق نشد و پرونده به سمت اجرای حکم پیش رفت. (هرانا) (صدای آمریکا)
=== علل و عوامل انسانی آتشسوزی ===
'''اجرای حکم اعدام'''
استاندار گیلان گفته است که علل اصلی آتشسوزیها عمدتاً انسانی است، از جمله سهلانگاری محلیها و گردشگران، که با رها کردن آتش یا شیشهها در طبیعت، زمینه حریق را فراهم میکنند. همچنین، احتمال اقدامات عمدی برای زمینخواری یا قاچاق چوب مطرح است، زیرا بررسیها نشاندهنده منشأ انسانی در منطقه الیت است.<ref name=":1" />
در دهههای اخیر، بیش از ۲۰۰ هزار هکتار جنگل در ایران سوخته و بیش از ۹۰ درصد آتشسوزیها عامل انسانی داشتهاند. پروژههای سدسازی، ویلاسازی و جادهسازی نیز به تخریب کمک کردهاند. در این مورد، آتشسوزیها اغلب در مناطق صعبالعبور رخ میدهد که تردد انسانی کم است، اما عوامل عمدی مانند قاچاق چوب یا تلافی با محیطبانان نقش دارند.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AA%D8%B4 جنگلهای هیرکانی؛ «گنجینهٔ ملی در آتش» - مجاهدین خلق ایران]</ref>
سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، حکم اعدام محمدرضا میری در زندان وکیلآباد مشهد بدون اطلاع قبلی به خانواده اجرا شد. پیکر او حوالی ساعت ۱۰ صبح همان روز به خانواده تحویل گردید. مرضیه محبی، وکیل مدافع محمدرضا میری و مهدی رسولی، تأیید کرد که دادگاه انقلاب خانوادهها را فریب داده و با وعده عفو آنها را به سکوت واداشته بود. (هرانا) (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
== نقش دولت و کمبود تجهیزات ==
'''زمینه و ابعاد کلی'''
[[پرونده:آتشسوزی جنگلهای هیرکانی؛3.jpg|جایگزین=آبپاشی دو فروند هواپیمای ایلیوشین برای اطفاء آتشسوزیها|بندانگشتی|آبپاشی دو فروند هواپیمای ایلیوشین برای اطفاء آتشسوزیها]]
رژیم حاکم با تأخیر در واکنش و عدم تخصیص بودجه کافی، نقش عمدهای در گسترش بحران ایفا کرده است. نبود تجهیزات بهروز مانند هلیکوپترها و هواپیماهای آبپاش، و تیمهای امداد، باعث شد آتش کنترل نشود. رژیم پس از هفتهها، از کشورهای خارجی درخواست کمک کرد، اما این اقدام دیرهنگام بود.
مدیریت بحران ضعیف است، زیرا منطقه ۲۰ هزار هکتاری چهارباغ تنها با یک یا دو محیطبان حفاظت میشود، بدون بیسیم یا خودرو مناسب. کارشناسان تأکید دارند که هر ساعت تأخیر، خسارات را افزایش میدهد، اما بروکراسی سنگین مانع اقدام سریع شد.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
اجرای این حکم بخشی از موج گسترده و تازه اعدامهای زندانیان سیاسی و معترضان است که از ابتدای جنگ اخیر تاکنون به اعدام دستکم ۳۰ نفر انجامیده است. این اعدامها در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنشهای منطقهای انجام گرفته و نهادهای حقوق بشری آن را تلاش حکومت برای ایجاد رعب و وحشت عمومی و سرکوب اعتراضات توصیف کردهاند.<ref>[https://ir.voanews.com/a/8146291.html جمهوری اسلامی سه زندانی مرتبط با اعتراضات دیماه مشهد را اعدام کرد - صدای آمریکا]</ref><ref>[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-58080/ مهدی رسولی و محمدرضا میری؛ اعدام دو زندانی مرتبط با اعتراضات دیماه در مشهد - هرانا]</ref><ref>[https://bciran.org/mahamadrezam/ خبر تکمیلی، اعدام سه زندانی سیاسی از بازداشت شدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ مشهد - نفس در قفس]</ref> (صدای آمریکا) (نفس در قفس) (هرانا)
== تلاشهای مردمی و داوطلبان ==
مردم محلی، کوهنوردان و داوطلبان محیطزیستی با ابزارهای ابتدایی مانند بیل و دمندهها، بخش اصلی عملیات اطفا را بر عهده گرفتند. دستکم ۲۰ نفر مصدوم شدند، اما تلاش آنها از گسترش بیشتر آتش جلوگیری کرد. در روزهای اولیه، داوطلبان قبل از رسیدن نیروهای رسمی، آتش را کنترل کردند.<ref name=":1" />
جوامع محلی با دستان خالی به جنگ آتش رفتند، اما فقدان هماهنگی و تجهیزات، تلاشها را محدود کرد. این نقش مردمی نشاندهنده بیتوجهی ساختاری دولت است.<ref name=":2">[https://www.radioneshat.com/fa/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%D8%B3%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%D8%B1%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C آتشسوزی گسترده در جنگلهای هیرکانی؛ مردم در میدان، مسئولان در حاشیه - رادیو نشاط]</ref>
== پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی ==
این آتشسوزیها نابودی پوشش گیاهی، تهدید گونههای جانوری مانند پلنگ ایرانی، و فرسایش خاک را به همراه داشت. کیفیت هوا کاهش یافت و مدارس تعطیل شدند. پیامدهای اقتصادی شامل کاهش درآمد از گردشگری و کشاورزی است، زیرا جنگلها منبع معیشت محلی هستند.
نابودی حتی چند هکتار، اثرات بلندمدت بر چرخه آب و خاک دارد و احتمال سیلاب را افزایش میدهد. این بحران، امنیت زیستی منطقه را تهدید میکند.<ref>[https://www.independentpersian.com/node/123351/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%B3%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی؛ بیاعتنایی به سرمایه ملی - ایندیپندنت]</ref>
== درخواست کمک بینالمللی و اقدامات دیرهنگام ==
پس از تأخیر زیاد رژیم ایران از ترکیه، روسیه و دیگر کشورها درخواست کمک کرد. بالگردهای آبپاش ترکیه وارد شدند، اما بخشهایی همچنان نیاز به مراقبت دارند. پهپادها برای شناسایی نقاط داغ استفاده شدند، اما این اقدامات نتوانست خسارات را جبران کند.
کمکهای بینالمللی و فناوریهای نوین مانند پهپادها، عملیات را بهبود بخشید، اما تأخیر اولیه، اثربخشی را کاهش داد.<ref name=":2" /><ref>[https://roozno.com/fa/news/724886/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%B3%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF ماجرای آتشسوزی جنگلهای هیرکانی از کجا آغاز شد؟ - روزنو]</ref>
=== ضرورت تغییر ساختاری ===
این فاجعه نشاندهنده سیاستهای ویرانگر است که کشور و منابع طبیعی را در خدمت بقای اقلیت حاکم و انباشت سرمایهی فاسد قرار داده است. نابودی هیرکانی، زخمی عمیق بر محیط زیست ایران است و ضرورت تغییر در مدیریت بحران را برجسته میسازد.<ref>[https://komalah.org/%D9%87%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%D8%9B-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%DA%98%DB%8C/ هیرکانی در آتش؛ ایران در شعلههای رژیمی که دشمن زندگی است - کوموله]</ref>
== منابع: ==
نسخهٔ کنونی تا ۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۹
محمدرضا میری، ۲۱ ساله، فرزند ناصر، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در شهر مشهد بود. وی در جریان این اعتراضات که از ۷ دیماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و به سرعت به سایر شهرها از جمله مشهد گسترش یافت، بازداشت گردید. جزئیات دقیق زمان و نحوه بازداشت او در گزارشهای موجود محدود است و پیش از انتشار اخبار مربوط به اعدام، پرونده این زندانی برای بسیاری از گروههای حقوق بشری نیز تا حد زیادی ناشناخته مانده بود. مانند سایر معترضان بازداشتشده در این دوره، محمدرضا میری نیز از کارگرانی بود که در جریان ناآرامیهای خیابانی مشهد دستگیر شد. (هرانا) (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
اتهامات و روند قضایی
قوه قضائیه جمهوری اسلامی محمدرضا میری را به همراه مهدی رسولی از عناصر مرتبط با موساد در اعتراضات دیماه مشهد معرفی کرد و هر دو را به مشارکت مستقیم در کشته شدن حمیدرضا یوسفینژاد، از نیروهای حکومتی، متهم نمود. اتهامات منتسب به وی شامل اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، غارت، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاحهای سرد و گرم نظیر شمشیر دستساز، کوکتل مولوتف و چاقو، تحریک به خشونت و مشارکت در قتل یک مأمور نیروی انتظامی بود. (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
نهادهای امنیتی مدعی شدند که ویدئویی از ضرب و شتم یک بسیجی در تلفن همراه مرتبط با پرونده کشف شده و آن را به عنوان دلیلی بر مشارکت محمدرضا میری و مهدی رسولی در این incident مطرح کردند. گزارشها تأکید دارند که محمدرضا میری و همراهش این اتهامات را زیر سؤال برده بودند، اما به دلیل ضرب و شتم شدید جسمی و شکنجههای روانی ناچار به پذیرش اتهامات شدهاند و اعترافات اجباری به عنوان مهمترین سند علیه آنها در پرونده قضایی مورد استناد قرار گرفته است. خانوادهها نیز تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته و با وعده بررسی پرونده در کمیسیون عفو و احتمال تغییر حکم، به سکوت و عدم اطلاعرسانی عمومی واداشته شده بودند. (هرانا) (صدای آمریکا)
دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول وی را به اعدام محکوم کرد. قوه قضائیه اعلام داشت که دادگاه با استناد به گزارشهای امنیتی، تصاویر و ویدیوهای موجود، اظهارات متهمان و نظر قضات، اتهامات را احراز کرده است. حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. با این حال، نهادهای حقوق بشری روند دادرسی را فاقد شفافیت کافی، همراه با محرومیت متهمان از دسترسی مؤثر به وکلای مستقل و مبتنی بر اعترافات اخذشده تحت شکنجه و فشار توصیف کردهاند. (صدای آمریکا) (نفس در قفس) (هرانا)
روزهای پایانی و انتقال به سلول انفرادی
روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، محمدرضا میری طی تماس تلفنی با خانواده خود از انتقال به سلول انفرادی خبر داد. این تماس در شرایطی انجام شد که خانوادهها تحت وعدههای بررسی عفو به سکوت واداشته شده بودند، اما این وعدهها در عمل محقق نشد و پرونده به سمت اجرای حکم پیش رفت. (هرانا) (صدای آمریکا)
اجرای حکم اعدام
سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، حکم اعدام محمدرضا میری در زندان وکیلآباد مشهد بدون اطلاع قبلی به خانواده اجرا شد. پیکر او حوالی ساعت ۱۰ صبح همان روز به خانواده تحویل گردید. مرضیه محبی، وکیل مدافع محمدرضا میری و مهدی رسولی، تأیید کرد که دادگاه انقلاب خانوادهها را فریب داده و با وعده عفو آنها را به سکوت واداشته بود. (هرانا) (صدای آمریکا) (نفس در قفس)
زمینه و ابعاد کلی
اجرای این حکم بخشی از موج گسترده و تازه اعدامهای زندانیان سیاسی و معترضان است که از ابتدای جنگ اخیر تاکنون به اعدام دستکم ۳۰ نفر انجامیده است. این اعدامها در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنشهای منطقهای انجام گرفته و نهادهای حقوق بشری آن را تلاش حکومت برای ایجاد رعب و وحشت عمومی و سرکوب اعتراضات توصیف کردهاند.[۱][۲][۳] (صدای آمریکا) (نفس در قفس) (هرانا)
