کاربر:Hamidreza۴/صفحه تمرین

استان کرمانشاه دروازه غربی ایران
استان کرمانشاه — طاق بستان استان کرمانشاه — طاق بستان
کشور	ایران
مرکز استان	کرمانشاه
شمال	استان کردستان
جنوب	استان ایلام
شرق	استان‌های همدان و لرستان
غرب	عراق
آب و هوا	کوهستانی و سرد در شمال؛ نیمه‌گرمسیری در جنوب (بارش ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر)
قدمت سکونت	بیش از ۳۰٬۰۰۰ سال (غارهای بیستون و دو‌اشکفت)
کوه‌های مهم	پراو و شاهو (رشته‌کوه زاگرس)
مرز بین‌المللی	عراق (از غرب)
میراث جهانی یونسکو	کتیبه بیستون (داریوش بزرگ، ۵۱۵ پ.م — به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی)
آثار تاریخی	طاق بستان (هنر ساسانی) · معبد آناهیتا (کنگاور، دوره اشکانی) · غار قوری‌قلعه (طولانی‌ترین غار آبی آسیا)
محصولات کشاورزی	گندم · جو · نخود · عدس
صنعت	پالایشگاه نفت · پتروشیمی · سیمان · صنایع غذایی · تجارت مرزی (خسروی و پرویزخان)
دامداری و عشایر	ایلات کلهر، گوران و سنجابی · لبنیات محلی · عسل کوهستانی
مفاخر	بابا طاهر عریان (شاعر قرن پنجم) · میرزا عبدالقادر گوران (شاعر کُرد) · حافظ ابرو (مورخ تیموری)
موسیقی	موسیقی کلهری با ساز تنبور · مراسم جام‌خانه اهل حق
غذاهای محلی	دنگ‌کباب · خورشت خلال بادام · نان برنجی کرمانشاهی · آش‌دانه · شله‌زرد

استان کرمانشاه

────────────────────────────────────────────────────────────

⬛ مرکز استان: کرمانشاه

⬛ مساحت: ۲۴,۹۹۸ کیلومتر مربع

⬛ جمعیت: حدود ۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)

⬛ شهرستان‌ها: ۱۴ شهرستان (کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب، سرپل ذهاب، پاوه، کنگاور، صحنه، سنقر، هرسین، جوانرود و...)

⬛ آب و هوا: کوهستانی و سرد در شمال؛ نیمه‌گرمسیری در جنوب

⬛ زبان: کردی (کلهری و سورانی)، فارسی، لکی

────────────────────────────────────────────────────────────

تاریخچه

کرمانشاه یکی از کهن‌ترین استان‌های ایران با پیشینه‌ای بیش از ۳۰,۰۰۰ ساله است. غارهای بیستون و غار دو‌اشکفت از قدیمی‌ترین محل‌های سکونت انسان در خاورمیانه هستند.

کتیبه بیستون:

کتیبه بیستون (میراث جهانی یونسکو) مهم‌ترین کتیبه هخامنشی و یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی جهان است. داریوش بزرگ در ۵۱۵ پیش از میلاد این کتیبه را به سه زبان (فارسی باستان، ایلامی و بابلی) بر صخره کوه بیستون حک کرد. این کتیبه کلید رمزگشایی خط میخی بود.

طاق بستان در کرمانشاه از شاهکارهای هنر سنگ‌تراشی ساسانی است. نقش‌برجسته‌های شکار خسرو پرویز و سوارکار ساسانی از زیباترین آثار هنری دوره ساسانی هستند.

کنگاور — معبد آناهیتا:

معبد آناهیتا در کنگاور یکی از بزرگ‌ترین بناهای سنگی ایران باستان و مربوط به دوره سلوکی-اشکانی (قرن سوم پیش از میلاد) است. این معبد به ایزدبانوی آب — آناهیتا — تقدیم شده و ستون‌های عظیم آن شبیه به پارتنون یونان است.

زلزله ۱۳۹۶ سرپل ذهاب:

در ۲۱ آبان ۱۳۹۶ (نوامبر ۲۰۱۷)، زلزله ۷.۳ ریشتری سرپل ذهاب بیش از ۶۲۰ نفر را کشت و ویرانی گسترده‌ای به بار آورد. رسوایی مسکن مهر — ساختمان‌هایی که دولت ساخته بود و مانند کارتن فروریختند — نشان‌دهنده فساد ساختاری رژیم بود.

جغرافیا و اقلیم

کرمانشاه در غرب ایران و در قلب رشته‌کوه‌های زاگرس واقع شده و از غرب با عراق هم‌مرز است. کوه‌های پراو و شاهو از بلندترین قله‌های زاگرس در این منطقه هستند. غار قوری‌قلعه (طولانی‌ترین غار آبی آسیا) از شگفتی‌های طبیعی کرمانشاه است.

آب‌وهوای استان متنوع است: شمال کوهستانی و سرد، مرکز معتدل، و جنوب نیمه‌گرمسیری. بارش سالانه بین ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر متغیر است.

گردشگری طبیعی:

غار قوری‌قلعه طولانی‌ترین غار آبی آسیا با بیش از ۱۲ کیلومتر طول شناخته‌شده است. دریاچه سرآبلشگرخان (نوسود)، آبشار بیستون و چشمه‌های آب‌گرم تازه‌آباد از جاذبه‌های طبیعی هستند. پاوه و نوسود با طبیعت بکر کوهستانی و فرهنگ هورامی از مقاصد گردشگری محبوب هستند.

اقتصاد و منابع

کشاورزی محور اصلی اقتصاد کرمانشاه است. گندم، جو، نخود و عدس محصولات عمده هستند. کرمانشاه یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گندم در ایران است.

صنایع مهم شامل پالایشگاه نفت کرمانشاه، صنایع پتروشیمی، سیمان و صنایع غذایی هستند. تجارت مرزی با عراق از طریق پایانه‌های خسروی و پرویزخان نقش مهمی در اقتصاد استان دارد.

دامداری و عشایر:

کرمانشاه از مراکز مهم دامداری ایران است. عشایر کلهر، گوران و سنجابی از ایلات بزرگ منطقه هستند که هنوز بخشی از آن‌ها زندگی نیمه‌کوچ‌نشینی دارند. تولید لبنیات محلی، روغن حیوانی و عسل کوهستانی از فعالیت‌های اقتصادی مهم هستند.

فرهنگ و آداب و رسوم

فرهنگ کرمانشاه آمیزه‌ای از فرهنگ‌های کُردی، لکی و فارسی است. این ترکیب فرهنگی منحصربه‌فرد، کرمانشاه را به یکی از غنی‌ترین استان‌های فرهنگی ایران تبدیل کرده است.

مفاخر ادبی:

کرمانشاه زادگاه بابا طاهر عریان (همدانی) — شاعر قرن پنجم هجری که دوبیتی‌هایش به لهجه لری از عاشقانه‌ترین اشعار فارسی هستند — محسوب می‌شود. میرزا عبدالقادر گوران — شاعر بزرگ کُرد — و حافظ ابرو از مورخان بزرگ دوره تیموری نیز از مفاخر کرمانشاه هستند.

موسیقی کرمانشاهی — به‌ویژه موسیقی کلهری با ساز تنبور — از گنجینه‌های موسیقی ایران است. مراسم جام‌خانه اهل حق با نوای تنبور از مراسم آیینی مهم منطقه است.

غذاهای محلی:

دنگ‌کباب کرمانشاهی، خورشت خلال بادام، آش‌دانه کرمانشاهی، نان بیرون‌بُر (نان تنوری محلی)، شیرینی نان برنجی کرمانشاهی (معروف در سراسر ایران) و شله‌زرد از غذاها و شیرینی‌های محلی هستند.

مبارزات و مقاومت مردمی

کرمانشاه از کانون‌های اصلی مقاومت سازمان مجاهدین خلق و مبارزات مردمی علیه رژیم آخوندی بوده است.

سرکوب مناطق کُردنشین کرمانشاه:

پس از انقلاب ۱۳۵۷، رژیم خمینی مناطق کُردنشین کرمانشاه — به‌ویژه پاوه، جوانرود و روانسر — را هدف حملات نظامی قرار داد. در مرداد ۱۳۵۸، سپاه پاسداران با بمباران هوایی و حمله زمینی به پاوه حمله کرد. صادق خلخالی در کرمانشاه نیز مانند کردستان بدون محاکمه اعدام‌ها صادر کرد. مقاومت مسلحانه پیشمرگان حزب دموکرات و کومله در مناطق کوهستانی پاوه، نوسود و جوانرود سال‌ها ادامه داشت.

مقاومت جبهه‌های کردی در کرمانشاه:

جبهه‌های مسلح کُردی — حزب دموکرات کردستان ایران و سازمان کومله — در مناطق کوهستانی کرمانشاه نیز فعال بودند. پیشمرگان این جبهه‌ها در کوه‌های شاهو، هورامان و مناطق مرزی پاوه و نوسود با نیروهای سپاه پاسداران درگیر بودند. رژیم برای سرکوب این مقاومت، روستاهای بسیاری را بمباران و تخلیه کرد.

شهدای مجاهد کرمانشاه در قیام دی ۱۴۰۴:

کرمانشاه از خونین‌ترین شهرهای قیام دی‌ماه ۱۴۰۴ بود. سازمان مجاهدین خلق اسامی شهدای مجاهد قیام را منتشر کرد: مجاهد شهید یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری (دانشجو، شهادت ۱۸ دی در کرمانشاه)، مجاهد شهید رضا قنبری (کارگر ۱۷ ساله، ۱۳ دی)، مجاهد شهید رسول کدیوریان (کارگر ۱۷ ساله، ۱۳ دی)، و مجاهد شهید رضا کدیوریان (کارگر ۲۰ ساله، ۱۳ دی). ده‌ها شهید دیگر از کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب نیز در این قیام به شهادت رسیدند.

کشتار ۶۷ در کرمانشاه:

زندان‌های کرمانشاه در تابستان ۱۳۶۷ شاهد کشتار زندانیان سیاسی — عمدتاً مجاهدین خلق — بودند. بسیاری از زندانیان مجاهد کرمانشاهی که حکم‌شان پایان یافته بود نیز در کمیسیون‌های مرگ اعدام شدند.

قیام‌های سراسری:

کرمانشاه در قیام‌های دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ از شهرهای پیشتاز بود. در قیام ۱۴۰۱ (زن، زندگی، آزادی)، مردم کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب با شجاعت بی‌نظیر به خیابان‌ها آمدند و نیروهای سرکوبگر با خشونت شدید با آن‌ها برخورد کردند.

واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق:

واحدهای مقاومت مجاهدین در کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب، پاوه و سرپل ذهاب فعالیت‌های مستمری در زمینه نصب پوسترهای مسعود و مریم رجوی و افشاگری جنایات رژیم داشته‌اند.