|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه زندگینامه
| | |
| | اندازه جعبه = ۳۰۰px
| |
| | عنوان =
| |
| | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک
| |
| | نام = جروم فریدمن
| |
| | تصویر = Jerome Friedman.jpg
| |
| | اندازه تصویر = ۲۵۰px
| |
| | عنوان تصویر = جروم فریدمن، برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰
| |
| | زادروز = ۲۸ مارس ۱۹۳۰
| |
| | زادگاه = شیکاگو، ایالات متحده
| |
| | ملیت = آمریکایی
| |
| | تابعیت = آمریکایی
| |
| | تحصیلات = دانشگاه شیکاگو (زیر نظر انریکو فرمی)
| |
| | پیشه = فیزیکدان تجربی، استاد دانشگاه
| |
| | شناختهشده برای = اثبات وجود کوارکها از طریق آزمایشهای پراکندگی عمیق غیرکشسان
| |
| | نقشهای برجسته = برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰ · استاد MIT
| |
| | جوایز = جایزه نوبل فیزیک (۱۹۹۰)
| |
| | پانویس =
| |
| }}
| |
| '''جروم آیزاک فریدمن''' (انگلیسی: '''Jerome Isaac Friedman''') (زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۳۰) فیزیکدان تجربی آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر مشارکت در اثبات وجود کوارکها شهرت دارد و در سال ۱۹۹۰ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/friedman/biographical/|عنوان=Jerome Friedman – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
| == زندگی اولیه ==
| |
| جروم فریدمن در ۲۸ مارس ۱۹۳۰ در شیکاگو، در خانوادهای یهودی مهاجر از روسیه متولد شد. در کودکی به نقاشی علاقه داشت اما مطالعه کتاب «فیزیک اتمی» نوشته آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد مسیر زندگیاش را به سوی فیزیک تغییر داد. او فیزیک را در دانشگاه شیکاگو زیر نظر انریکو فرمی خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد.<ref name="nobel" />
| |
| == فعالیت علمی ==
| |
| فریدمن پس از فارغالتحصیلی به MIT پیوست و در آزمایشگاه ملی شتابدهنده خطی استنفورد (SLAC) آزمایشهای پراکندگی عمیق غیرکشسان را انجام داد. این آزمایشها وجود کوارکها — ذرات بنیادین سازنده پروتون و نوترون — را اثبات کردند و درک انسان از ساختار ماده را بهطور اساسی دگرگون ساختند.
| |
| == دریافت جایزه نوبل فیزیک ==
| |
| در سال ۱۹۹۰، جروم فریدمن همراه با هنری کندال و ریچارد تیلور، جایزه نوبل فیزیک را برای تحقیقات پیشگامانهشان در زمینه پراکندگی عمیق غیرکشسان و اثبات وجود کوارکها دریافت کرد.<ref name="nobel" />
| |
| == فعالیتهای اجتماعی و سیاسی ==
| |
| فریدمن بهعنوان فرزند مهاجران، از فرصتهای آموزشی برابر و حقوق بشر حمایت کرده است.
| |
| === حمایت از مقاومت ایران ===
| |
| جروم فریدمن امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) و نامه ۷۵ برنده نوبل (ژوئن ۲۰۲۳) در حمایت از مقاومت ایران است.<ref name="iran">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/seventy-five-nobel-laureates-support-irans-resistance-and-uprising/|عنوان=Seventy-Five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising|وبگاه=NCR-Iran|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref>
| |
| == منابع ==
| |