دیمیتری موراتوف

دیمیتری موراتوف روزنامه‌نگار و برنده جایزه نوبل صلح
دیمیتری موراتوف، برنده نوبل صلح ۲۰۲۱
زادروز	۲۹ اکتبر ۱۹۶۱ کویبیشف (سامارای امروزی)، روسیه
ملیت	روسی
تابعیت	روسی
تحصیلات	دانشگاه ایالتی کویبیشف
پیشه	روزنامه‌نگار، سردبیر
شناخته‌شده برای	سردبیری نوایا گازتا، دفاع از آزادی بیان، دریافت جایزه نوبل صلح ۲۰۲۱
نقش‌های برجسته	سردبیر روزنامه نوایا گازتا (از ۱۹۹۵)
جایزه نوبل صلح (۲۰۲۱)

دیمیتری آندریویچ موراتوف (به روسی: Дмитрий Андреевич Муратов) (زادهٔ ۲۹ اکتبر ۱۹۶۱) روزنامه‌نگار مستقل روسی و برندهٔ مشترک جایزهٔ نوبل صلح ۲۰۲۱ است. او به عنوان سردبیر روزنامهٔ «نوایا گازتا» — یکی از آخرین رسانه‌های مستقل و انتقادی روسیه — برای تلاش‌هایش در حفاظت از آزادی بیان در شرایط سخت سرکوب سیاسی شناخته می‌شود.

زندگی اولیه

دیمیتری موراتوف در ۲۹ اکتبر ۱۹۶۱ در کویبیشف (سامارای امروزی)، روسیه متولد شد. پس از گذراندن دورهٔ خدمت سربازی، در دانشگاه ایالتی کویبیشف تحصیل کرد و سپس وارد حرفهٔ روزنامه‌نگاری شد. او ابتدا در روزنامه‌های محلی فعالیت کرد.

تأسیس و فعالیت در نوایا گازتا

در سال ۱۹۹۳، موراتوف به همراه گروهی از روزنامه‌نگاران، روزنامهٔ «نوایا گازتا» را تأسیس کرد که به سرعت به یکی از مهم‌ترین رسانه‌های مستقل روسیه تبدیل شد. از سال ۱۹۹۵ سردبیر این روزنامه است. نوایا گازتا به گزارش‌های جسورانه درباره فساد دولتی، نقض حقوق بشر، تقلب انتخاباتی، جنگ چچن و خشونت نیروهای امنیتی شهرت یافت. مقالات آنا پولیتکوفسکایا، روزنامه‌نگار مشهور منتقد دولت، نیز در این روزنامه منتشر می‌شد.

در طول سال‌ها، شش خبرنگار و کارمند نوایا گازتا به قتل رسیدند، اما موراتوف و همکارانش علی‌رغم تهدیدها و فشارهای شدید، فعالیت انتقادی خود را ادامه دادند.

دریافت جایزه نوبل صلح

در سال ۲۰۲۱، دیمیتری موراتوف به همراه ماریا رسا (فیلیپین) جایزهٔ نوبل صلح را «برای تلاش‌هایشان در حفاظت از آزادی بیان که پیش‌شرط دموکراسی و صلح پایدار است» دریافت کردند.

فعالیت‌های پس از نوبل

پس از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، موراتوف مدال نوبل خود را حراج کرد و درآمد آن (۱۰۳٫۵ میلیون دلار) را صرف کمک به کودکان آوارهٔ اوکراینی کرد. او همچنان نماد مطبوعات آزاد و مقاومت مدنی در برابر استبداد به شمار می‌رود و از آزادی بیان و رسانه‌های مستقل در سطح جهانی دفاع می‌کند.

حمایت از مقاومت ایران

دیمیتری موراتوف از حامیان آزادی بیان و جنبش‌های آزادی‌خواهی در جهان است و در بیانیه‌های مهم زیر را امضا کرده است:

• امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۱۱۳ برندهٔ نوبل (ژانویه ۲۰۲۶)
• امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۵۷ برندهٔ نوبل (مارس ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران.