اولکساندرا ماتویچوک

اولکساندرا ماتویچوک فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح
اولکساندرا ماتویچوک، برنده نوبل صلح ۲۰۲۲
زادروز	۸ اکتبر ۱۹۸۳ کی‌یف، اوکراین
ملیت	اوکراینی
تابعیت	اوکراینی
تحصیلات	دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کی‌یف (حقوق، فوق‌لیسانس ۲۰۰۷)
پیشه	حقوق‌دان، فعال حقوق بشر
شناخته‌شده برای	مستندسازی جنایات جنگی و نقض حقوق بشر در اوکراین، دریافت جایزه نوبل صلح ۲۰۲۲
نقش‌های برجسته	رئیس مرکز آزادی‌های مدنی نایب‌رئیس فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر (FIDH)
جایزه نوبل صلح (۲۰۲۲)

اولکساندرا ویاچسلاویونا ماتویچوک (به اوکراینی: Олександра В'ячеславівна Матвійчук) (زادهٔ ۸ اکتبر ۱۹۸۳) حقوق‌دان و فعال حقوق بشر اوکراینی است. او رئیس «مرکز آزادی‌های مدنی» بوده و به دلیل تلاش‌های گسترده در مستندسازی نقض حقوق بشر و جنایات جنگی، به‌ویژه پس از تهاجم روسیه به اوکراین، شناخته می‌شود.

زندگی اولیه و تحصیلات

اولکساندرا ماتویچوک در ۸ اکتبر ۱۹۸۳ در کی‌یف، اوکراین متولد شد. در دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کی‌یف حقوق خواند و در سال ۲۰۰۷ مدرک فوق‌لیسانس حقوق گرفت.

فعالیت‌های حقوق بشری

از سال ۲۰۰۷ در سازمان غیرانتفاعی «مرکز آزادی‌های مدنی» فعالیت خود را آغاز کرد. در انقلاب اورومایدان (۲۰۱۳–۲۰۱۴) نقش فعالی در مستندسازی نقض حقوق بشر داشت. در سال ۲۰۱۷ اولین زنی بود که در برنامه رهبران نوظهور اوکراینی دانشگاه استنفورد شرکت کرد.

پس از تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، ماتویچوک رهبری تلاش‌های گسترده برای مستندسازی جنایات جنگی، شکنجه، بمباران غیرنظامیان و سایر نقض‌های حقوق بشر را بر عهده گرفت.

دریافت جایزه نوبل صلح

در سال ۲۰۲۲، جایزهٔ نوبل صلح به «مرکز آزادی‌های مدنی» (به ریاست اولکساندرا ماتویچوک) تعلق گرفت. ماتویچوک این جایزه را از طرف سازمان دریافت کرد. کمیته نوبل تلاش‌های او و همکارانش برای ثبت جنایات و دفاع از حقوق بشر در شرایط جنگ را برجسته کرد.

فعالیت‌های بین‌المللی

از اکتبر ۲۰۲۲، ماتویچوک نایب‌رئیس فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر (FIDH) است و همچنین عضو کمیته راهبری جنبش جهانی دموکراسی می‌باشد. او به‌طور گسترده از دموکراسی، عدالت انتقالی و پاسخگویی در قبال جنایات بین‌المللی دفاع می‌کند.

حمایت از مقاومت ایران

اولکساندرا ماتویچوک از حامیان جنبش‌های آزادی‌خواهی و حقوق بشر در سطح جهانی است و در بیانیه مهم زیر را امضا کرده است:

• امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۱۱۳ برندهٔ نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران.