|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه زندگینامه
| |
| | اندازه جعبه = ۳۰۰px
| |
| | عنوان =
| |
| | عنوان ۲ = شیمیدان و برنده جایزه نوبل شیمی
| |
| | نام = جان پولانی
| |
| | تصویر = John_Polanyi.jpg
| |
| | اندازه تصویر = ۲۵۰px
| |
| | عنوان تصویر = جان پولانی، برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶
| |
| | زادروز = ۲۳ ژانویه ۱۹۲۹
| |
| | زادگاه = برلین، آلمان
| |
| | ملیت = کانادایی
| |
| | تابعیت = کانادایی
| |
| | تحصیلات = دانشگاه منچستر (دکترا)
| |
| | پیشه = شیمیدان، استاد دانشگاه
| |
| | شناختهشده برای = توسعه روش شیمیدرخشی (chemiluminescence)
| |
| | نقشهای برجسته = برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶ · استاد دانشگاه تورنتو
| |
| | جوایز = جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۶)
| |
| | پانویس =
| |
| }}
| |
| '''جان چارلز پولانی،''' (انگلیسی: '''John Charles Polanyi''') (زادهٔ ۲۳ ژانویه ۱۹۲۹) شیمیدان کانادایی و استاد دانشگاه تورنتو است. او بهخاطر توسعه روش شیمیدرخشی شهرت دارد و در سال ۱۹۸۶ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1986/polanyi/biographical/|عنوان=John C. Polanyi – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۲۴ اوت ۲۰۲۶}}
| |
| == زندگی اولیه ==
| |
| جان پولانی در ۲۳ ژانویه ۱۹۲۹ در برلین، آلمان، در خانوادهای مجاری-یهودی متولد شد. پدرش مایکل پولانی شیمیدان و فیلسوف بود. خانواده در سال ۱۹۳۳ از آلمان نازی به انگلستان گریختند. او شیمی را در دانشگاه منچستر خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد. سپس به کانادا رفت و استاد دانشگاه تورنتو شد.
| |
| == فعالیت علمی ==
| |
| پولانی روش «شیمیدرخشی» (chemiluminescence) را توسعه داد که ردیابی جریان انرژی در واکنشهای شیمیایی را ممکن ساخت. این روش یکی از ابزارهای مهم در مطالعه دینامیک واکنشهای شیمیایی محسوب میشود.
| |
| == دریافت جایزه نوبل شیمی ==
| |
| در سال ۱۹۸۶، جان پولانی همراه با دادلی هرشباخ و یوان تسه لی، جایزه نوبل شیمی را برای مشارکتهایشان در دینامیک فرآیندهای شیمیایی بنیادی دریافت کرد.
| |
| == فعالیتهای اجتماعی و سیاسی ==
| |
| پولانی از مدافعان سرسخت کنترل تسلیحات هستهای و صلح جهانی است. او سازمان «دانشمندان پاگواش» و کمپینهای خلعسلاح را فعالانه حمایت کرده است.
| |
| === حمایت از مقاومت ایران ===
| |
| جان پولانی امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) و نامه ۸۰ برنده نوبل (آوریل ۲۰۲۴) در حمایت از مقاومت ایران است.
| |
| == منابع ==
| |
|
| |
|
| {{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1986/polanyi/biographical/|عنوان=John C. Polanyi – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org}}
| |