صفحه تمرین۳ مصطفی

جان پولانی شیمی‌دان و برنده جایزه نوبل شیمی
جان پولانی، برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶
زادروز	۲۳ ژانویه ۱۹۲۹ برلین، آلمان
ملیت	کانادایی
تابعیت	کانادایی
تحصیلات	دانشگاه منچستر (دکترا)
پیشه	شیمی‌دان، استاد دانشگاه
شناخته‌شده برای	توسعه روش شیمی‌درخشی (chemiluminescence)
نقش‌های برجسته	برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶ · استاد دانشگاه تورنتو
جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۶)

جان چارلز پولانی (انگلیسی: John Charles Polanyi) (زادهٔ ۲۳ ژانویه ۱۹۲۹) شیمی‌دان کانادایی و استاد دانشگاه تورنتو است. او به‌خاطر توسعه روش شیمی‌درخشی شهرت دارد و در سال ۱۹۸۶ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.«John C. Polanyi – Biographical». بازبینی‌شده در ۲۴ اوت ۲۰۲۶. 

زندگی اولیه

جان پولانی در ۲۳ ژانویه ۱۹۲۹ در برلین، آلمان، در خانواده‌ای مجاری-یهودی متولد شد. پدرش مایکل پولانی شیمی‌دان و فیلسوف بود. خانواده در سال ۱۹۳۳ از آلمان نازی به انگلستان گریختند. او شیمی را در دانشگاه منچستر خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد. سپس به کانادا رفت و استاد دانشگاه تورنتو شد.

فعالیت علمی

پولانی روش «شیمی‌درخشی» (chemiluminescence) را توسعه داد که ردیابی جریان انرژی در واکنش‌های شیمیایی را ممکن ساخت. این روش یکی از ابزارهای مهم در مطالعه دینامیک واکنش‌های شیمیایی محسوب می‌شود.

دریافت جایزه نوبل شیمی

در سال ۱۹۸۶، جان پولانی همراه با دادلی هرشباخ و یوان تسه لی، جایزه نوبل شیمی را برای مشارکت‌هایشان در دینامیک فرآیندهای شیمیایی بنیادی دریافت کرد.

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

پولانی از مدافعان سرسخت کنترل تسلیحات هسته‌ای و صلح جهانی است. او سازمان «دانشمندان پاگواش» و کمپین‌های خلع‌سلاح را فعالانه حمایت کرده است.

حمایت از مقاومت ایران

جان پولانی امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) و نامه ۸۰ برنده نوبل (آوریل ۲۰۲۴) در حمایت از مقاومت ایران است.

منابع

«John C. Polanyi – Biographical».