صفحه تمرین ۵ مصطفی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Mostafa (بحث | مشارکت‌ها)
جزبدون خلاصۀ ویرایش
Mostafa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات دانشمند
{{جعبه اطلاعات دانشمند
|نام = آلن جی. هیگر
| نام                   = آلن جی. هیگر
|نام انگلیسی = Alan J. Heeger
| تصویر                  = Alan J. Heeger
|تصویر = Alan_J._Heeger.png
| توضیح تصویر           = آلن جی. هیگر
|تاریخ تولد = ۲۲ ژانویه ۱۹۳۶
| نام اصلی              = Alan Jay Heeger
|محل تولد = سیوکس‌سیتی، آیووا، ایالات متحده آمریکا
| زمینه فعالیت          = فیزیک ماده چگال، شیمی، علم مواد، پلیمرهای رسانا
|ملیت = آمریکایی
| ملیت                  = آمریکایی
|رشته = فیزیک، شیمی، علم مواد
| تاریخ تولد             = ۲۲ ژانویه ۱۹۳۶
|دانشگاه = دانشگاه نبراسکا–لینکلن؛ دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
| محل تولد               = سیوکس‌سیتی، آیووا، ایالات متحده آمریکا
|محل فعالیت = دانشگاه پنسیلوانیا؛ دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا
| والدین                =
|جایزه نوبل = شیمی، ۲۰۰۰
| تاریخ مرگ              =
|همکاران نوبل = آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا
| محل مرگ                =
|شناخته‌شده برای = کشف و توسعه پلیمرهای رسانا
| علت مرگ                =
| محل زندگی              = سیوکس‌سیتی، آیووا؛ فیلادلفیا، پنسیلوانیا؛ سانتا باربارا، کالیفرنیا
| مختصات محل زندگی      =
| مدفن                  =
| در زمان حکومت          =
| اتفاقات مهم            = کشف و توسعه پلیمرهای رسانا؛ دریافت جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰
| نام دیگر              = Alan J. Heeger
| لقب                    =
| بنیانگذار              = از بنیان‌گذاران حوزه پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی
| پیشه                  = فیزیکدان، شیمی‌دان، استاد دانشگاه
| سال‌های فعالیت        = از ۱۹۶۲ تاکنون
| سبک پژوهشی            = پژوهش تجربی در فیزیک ماده چگال و علم مواد
| آثار مهم              = پژوهش‌های مربوط به پلی‌استیلن و پلیمرهای رسانا
| مقالات                = بیش از ۹۰۰ مقاله علمی
| جوایز                  = جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰، جایزه بالزان ۱۹۹۵، جایزه الیور ای. باکلی ۱۹۸۳
| علت شهرت              = کشف و توسعه پلیمرهای رسانا و ایجاد زمینه پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی
| تأثیرگذاشته بر        = الکترونیک آلی، سلول‌های خورشیدی آلی، نمایشگرهای انعطاف‌پذیر و علم مواد
| تأثیرپذیرفته از        =
| وبگاه                  =
| تحصیلات                = فیزیک
| دانشگاه                = دانشگاه نبراسکا–لینکلن؛ دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
| حوزه                    = فیزیک ماده چگال و علم مواد
| همسر                    = روث هیگر
| فرزندان                = دو فرزند
| گفتاورد                =
| امضا                    =
}}
}}


'''آلن جی. هیگر،''' (Alan J. Heeger؛ زادهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶) فیزیکدان و دانشمند علم مواد آمریکایی و استاد بازنشستهٔ دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا است. او در سال ۲۰۰۰ به‌طور مشترک با [[آلن جی. مک‌دیارمید]] و هیدکی شیراکاوا برندهٔ جایزه نوبل شیمی شد. کمیتهٔ نوبل این جایزه را «برای کشف و توسعهٔ پلیمرهای رسانا» به آنان اعطا کرد.<ref name="Nobel2000">Nobel Prize Outreach, ''The Nobel Prize in Chemistry 2000'', NobelPrize.org، ۲۰۰۰.</ref>
'''آلن جی. هیگر''' (Alan Jay Heeger؛ زادهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶) فیزیکدان و دانشمند علم مواد آمریکایی و استاد بازنشستهٔ دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا است. او در سال ۲۰۰۰ به‌طور مشترک با [[آلن جی. مک‌دیارمید]] و [[هیدکی شیراکاوا]] جایزه نوبل شیمی را برای «کشف و توسعه پلیمرهای رسانا» دریافت کرد. این کشف نشان داد که برخی پلیمرها می‌توانند ویژگی‌های الکتریکی مشابه فلزات و نیمه‌رساناها پیدا کنند و به شکل‌گیری حوزه‌ای جدید در علم مواد و الکترونیک آلی انجامید.
 
هیگر از پیشگامان پژوهش در زمینهٔ پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی و از بنیان‌گذاران حوزهٔ الکترونیک آلی به‌شمار می‌رود. پژوهش‌های او نشان داد که برخی مواد پلیمری، برخلاف تصور رایج دربارهٔ عایق‌بودن پلاستیک‌ها، می‌توانند پس از فرایند شیمیایی موسوم به «دوپینگ» رسانایی الکتریکی قابل‌توجهی پیدا کنند.<ref name="UCSB">University of California, Santa Barbara, ''Alan J. Heeger''، صفحهٔ معرفی دانشگاه.</ref>


== زندگی و تحصیلات ==
== زندگی و تحصیلات ==


آلن جی. هیگر در ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶ در سیوکس‌سیتی در ایالت آیووا متولد شد. او در دانشگاه نبراسکا تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۷ مدرک کارشناسی خود را در رشته‌های فیزیک و ریاضیات دریافت کرد. سپس در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، به تحصیل در فیزیک ادامه داد و در سال ۱۹۶۱ دکترای فیزیک گرفت.<ref name="UCSBbio">University of California, Santa Barbara, ''Alan Heeger'', Department of Chemistry & Biochemistry.</ref>
آلن جی. هیگر در ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶ در سیوکس‌سیتی، ایالت آیووا، متولد شد. او در دانشگاه نبراسکا–لینکلن در رشته‌های فیزیک و ریاضیات تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۷ مدرک کارشناسی گرفت. سپس در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، به تحصیل فیزیک پرداخت و در سال ۱۹۶۱ دکترای خود را دریافت کرد.
 
هیگر در سال‌های نخست فعالیت دانشگاهی خود به پژوهش در فیزیک مادهٔ چگال و ویژگی‌های الکترونیکی مواد پرداخت. او از سال ۱۹۶۲ به دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه پنسیلوانیا پیوست و تا سال ۱۹۸۲ در آن دانشگاه فعالیت کرد. در این دوره، پژوهش‌های او در زمینهٔ رساناهای آلی و مواد شبه‌یک‌بعدی زمینه‌ای برای فعالیت‌های بعدی او در حوزهٔ پلیمرهای رسانا فراهم کرد.<ref name="Penn">University of Pennsylvania, ''University Medal for Nobelists in Chemistry'', Almanac, ۸ مه ۲۰۰۱.</ref>
 
در سال ۱۹۸۲ هیگر به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا پیوست و در شکل‌گیری و گسترش فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه در زمینهٔ پلیمرها و مواد آلی نقش داشت. او بعدها به‌عنوان استاد فیزیک و علم مواد و مدیر مؤسسهٔ پلیمرها و جامدات آلی فعالیت کرد.<ref name="UCSBresearch">University of California, Santa Barbara, ''Alan Heeger''، Institute for Electronic and Photonic Materials.</ref>
 
== پژوهش در پلیمرهای رسانا ==
 
پلیمرها معمولاً به‌عنوان موادی با رسانایی الکتریکی بسیار پایین شناخته می‌شدند. اهمیت پژوهش هیگر و همکارانش در این بود که نشان دادند می‌توان با تغییر ساختار الکترونی برخی پلیمرهای دارای پیوندهای مزدوج، رسانایی الکتریکی آنها را به میزان چشمگیری افزایش داد.<ref name="NobelAdvanced">Royal Swedish Academy of Sciences, ''Advanced Information: The Nobel Prize in Chemistry 2000''.</ref>


هیگر، مک‌دیارمید و شیراکاوا در دههٔ ۱۹۷۰ روی پلی‌استیلن و ویژگی‌های الکترونیکی آن کار کردند. در سال ۱۹۷۷ آنان نشان دادند که با اکسیدکردن پلی‌استیلن به‌وسیلهٔ هالوژن‌هایی مانند کلر، برم یا ید می‌توان رسانایی الکتریکی آن را به‌شدت افزایش داد. این فرایند بعدها با اصطلاح «دوپینگ» توصیف شد.<ref name="NobelAdvanced"/>
هیگر در سال ۱۹۶۲ به دانشکده فیزیک دانشگاه پنسیلوانیا پیوست و تا سال ۱۹۸۲ در آنجا فعالیت کرد. در سال ۱۹۸۲ به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، رفت و در دانشکده‌های فیزیک و علم مواد به فعالیت پژوهشی و آموزشی پرداخت.


بر اساس گزارش علمی کمیتهٔ نوبل، رسانایی پلی‌استیلن دوپ‌شده می‌توانست تا حدود ۱۰ به توان ۹ برابر بیشتر از شکل اولیهٔ ماده باشد. این نتیجه تصور سنتی از رابطهٔ میان پلاستیک‌ها و رسانایی الکتریکی را تغییر داد و زمینهٔ ایجاد حوزه‌ای جدید در مرز میان شیمی، فیزیک مادهٔ چگال و علم مواد را فراهم کرد.<ref name="NobelAdvanced"/>
== فعالیت علمی ==


هیگر در سخنرانی نوبل خود توضیح داد که کشف پلیمرهای رسانا در سال ۱۹۷۶ با همکاری مک‌دیارمید، شیراکاوا و گروهی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران پسادکتری انجام گرفت و این کشف حوزه‌ای جدید در مرز شیمی و فیزیک مادهٔ چگال ایجاد کرد.<ref name="HeegerLecture">Alan J. Heeger, ''Semiconducting and Metallic Polymers: The Fourth Generation of Polymeric Materials'', Nobel Lecture, ۸ دسامبر ۲۰۰۰.</ref>
پژوهش‌های هیگر ابتدا در حوزه فیزیک ماده چگال متمرکز بود. او سپس به مطالعه مواد آلی و پلیمرهایی پرداخت که ویژگی‌های الکترونیکی آنها می‌توانست از طریق تغییرات شیمیایی دگرگون شود.


== جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰ ==
در دهه ۱۹۷۰، هیگر با [[آلن جی. مک‌دیارمید]] و [[هیدکی شیراکاوا]] در زمینه پلی‌استیلن و رسانایی الکتریکی پلیمرها همکاری کرد. آزمایش‌های آنان نشان داد که با فرایند «دوپینگ» می‌توان رسانایی الکتریکی پلیمرهای خاص را به میزان بسیار زیادی افزایش داد. انجمن فیزیک آمریکا گزارش کرده است که اندازه‌گیری‌های هیگر و دانشجویانش نشان داد رسانایی این مواد، بسته به روش آماده‌سازی، می‌تواند در دامنه‌ای بسیار گسترده تغییر کند.


در سال ۲۰۰۰ جایزه نوبل شیمی به‌طور مشترک به آلن جی. هیگر، آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا اعطا شد. سهم هر یک از سه دانشمند یک‌سوم جایزه بود و عنوان رسمی جایزه «برای کشف و توسعهٔ پلیمرهای رسانا» اعلام شد.<ref name="Nobel2000"/>
این کشف تصور رایج درباره پلاستیک‌ها را تغییر داد؛ زیرا پلاستیک‌ها تا آن زمان عمدتاً به‌عنوان مواد عایق شناخته می‌شدند. پژوهش هیگر و همکارانش نشان داد که می‌توان همزمان ویژگی‌های مکانیکی و فرایندپذیری پلیمرها را با ویژگی‌های الکتریکی مواد رسانا ترکیب کرد.


اهمیت این دستاورد در آن بود که نشان داد مواد پلیمری می‌توانند ویژگی‌های الکتریکی نزدیک به نیمه‌رساناها و فلزات داشته باشند، در حالی که مزایای مکانیکی و فرایندی پلیمرها را حفظ می‌کنند. این ویژگی ترکیبی راه را برای توسعهٔ فناوری‌های جدید در الکترونیک آلی و مواد الکترونیکی انعطاف‌پذیر باز کرد.<ref name="NobelAdvanced"/>
== جایزه نوبل شیمی ==


هیگر در سخنرانی نوبل خود این مواد را «نسل چهارم مواد پلیمری» نامید و بر اهمیت هم‌زمان جنبه‌های بنیادی و کاربردی این حوزه تأکید کرد.<ref name="HeegerLecture"/>
در سال ۲۰۰۰، جایزه نوبل شیمی به آلن جی. هیگر، آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا اعطا شد. عنوان رسمی جایزه «برای کشف و توسعه پلیمرهای رسانا» بود.


== فعالیت علمی در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا ==
این دستاورد موجب شکل‌گیری و گسترش حوزه پژوهشی پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی شد. کاربردهای این مواد بعدها در حوزه‌هایی مانند الکترونیک آلی، ترانزیستورهای آلی، سلول‌های خورشیدی و فناوری‌های نوری دنبال شد.


هیگر از سال ۱۹۸۲ در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا فعالیت کرد و در ایجاد زیرساخت‌های پژوهشی مرتبط با پلیمرهای رسانا و مواد آلی نقش داشت. او مدیر مؤسسهٔ پلیمرها و جامدات آلی بود و بعدها در دانشکده‌های فیزیک و علم مواد این دانشگاه فعالیت کرد.<ref name="UCSBresearch"/>
== فعالیت در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا ==


پژوهش‌های گروه او بعدها از پلیمرهای رسانا به موضوعاتی مانند ترانزیستورهای اثر میدان پلیمری، سلول‌های خورشیدی آلی و مواد الکترونیکی و فوتونیکی گسترش یافت. دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، فعالیت‌های او را از پایه‌های شکل‌گیری حوزهٔ پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی معرفی کرده است.<ref name="UCSBbio"/>
هیگر از سال ۱۹۸۲ عضو هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا بوده است. او از بنیان‌گذاران فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه در زمینه پلیمرهای رسانا و مواد آلی بود و از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۹ مدیر مؤسسه پلیمرها و جامدات آلی بود.


هیگر همچنین در تأسیس شرکت‌هایی برای تجاری‌سازی فناوری‌های مبتنی بر پلیمرهای رسانا مشارکت داشت. از جمله شرکت UNIAX در سال ۱۹۹۰ تأسیس شد و در سال ۲۰۰۰ توسط شرکت DuPont خریداری شد.<ref name="UCSBbio"/>
او در شکل‌گیری مراکز پژوهشی مرتبط با پلیمرها، مواد فوتونیکی و مواد الکترونیکی نیز مشارکت داشت. دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، او را از پیشگامان و از بنیان‌گذاران حوزه پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی معرفی می‌کند.


== آثار و دستاوردهای علمی ==
== آثار و فعالیت‌های علمی ==


هیگر علاوه بر فعالیت‌های دانشگاهی، شمار زیادی مقالهٔ علمی و بیش از ۵۰ اختراع ثبت‌شده داشته است. دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، پژوهش‌های او را در حوزه‌هایی از جمله پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی، ترانزیستورهای اثر میدان پلیمری، سلول‌های خورشیدی آلی و زیست‌حسگرها ثبت کرده است.<ref name="UCSBbio"/>
هیگر بیش از ۹۰۰ مقاله در مجلات علمی منتشر کرده و بیش از ۵۰ اختراع به نام او ثبت شده است. از حوزه‌های پژوهشی او می‌توان به پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی، ترانزیستورهای اثر میدان، سلول‌های خورشیدی آلی، مواد فوتونیکی و زیست‌حسگرها اشاره کرد.


از آثار علمی مهم مرتبط با جایزهٔ نوبل او می‌توان به پژوهش‌های مربوط به رسانایی پلی‌استیلن، ساختار الکترونیکی پلیمرهای مزدوج و مطالعهٔ گذارهای الکترونیکی در مواد آلی اشاره کرد.<ref name="HeegerLecture"/>
او همچنین در سال ۱۹۹۰ شرکت UNIAX را تأسیس کرد؛ این شرکت در سال ۲۰۰۰ توسط DuPont خریداری شد. فعالیت‌های کارآفرینانه او بخشی از تلاش برای انتقال فناوری پلیمرهای رسانا از محیط دانشگاهی به کاربردهای صنعتی بود.


== جوایز و افتخارات ==
== جوایز و افتخارات ==


هیگر پیش از دریافت نوبل نیز جوایز علمی متعددی دریافت کرده بود. از جملهٔ آنها می‌توان به جایزهٔ اولیور ای. باکلی در فیزیک مادهٔ چگال در سال ۱۹۸۳ و جایزهٔ بالزان در علم مواد جدید در سال ۱۹۹۵ اشاره کرد.<ref name="UCSBbio"/>
از مهم‌ترین جوایز هیگر می‌توان به جایزه الیور ای. باکلی در فیزیک ماده چگال در سال ۱۹۸۳، جایزه بالزان در علم مواد جدید در سال ۱۹۹۵ و جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۰۰ اشاره کرد.
 
او در سال ۲۰۰۰ جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. پس از آن نیز از جمله به عضویت [[آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا]] و [[آکادمی ملی مهندسی آمریکا]] درآمد و جوایز و مدال‌های دانشگاهی متعددی دریافت کرد.<ref name="UCSBawards">University of California, Santa Barbara, ''Alan J. Heeger'', College of Engineering.</ref>


در سال ۲۰۰۱ دانشگاه پنسیلوانیا مدال ویژهٔ دستاورد ممتاز را به هیگر و دو همکار نوبلیست او اعطا کرد و در تقدیرنامهٔ هیگر، نقش او در ایجاد و توسعهٔ پلیمرهای رسانا و مشارکتش در پژوهش‌های مربوط به رساناهای آلی مورد تأکید قرار گرفت.<ref name="Penn"/>
او همچنین به عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا و آکادمی ملی مهندسی آمریکا درآمد و از اعضای آکادمی علوم کره و آکادمی علوم چین نیز بوده است.


== حمایت از اعتراضات و مقاومت ایران ==
== حمایت از اعتراضات و مقاومت ایران ==


آلن هیگر در چندین بیانیهٔ مشترک گروهی از برندگان جایزهٔ نوبل دربارهٔ وضعیت حقوق‌بشر و اعتراضات ایران نام خود را در میان امضاکنندگان قرار داده است. این مشارکت‌ها در منابع وابسته به [[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان [[مجاهدین خلق ایران]] نیز منتشر شده‌اند.
نام آلن هیگر در فهرست امضاکنندگان چند بیانیه مشترک برندگان جایزه نوبل درباره وضعیت ایران آمده است.
 
در سپتامبر ۲۰۲۲، هیگر یکی از ۱۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل بود که در بیانیه‌ای مشترک دربارهٔ اعتراضات سراسری ایران پس از مرگ [[مهسا امینی]]، سرکوب معترضان را محکوم کردند و خواستار آزادی بازداشت‌شدگان و رسیدگی بین‌المللی به وضعیت حقوق‌بشر در ایران شدند.<ref name="NCRI2022">National Council of Resistance of Iran, ''Nobel Laureates Express Support for Iran Protests 2022'', ۲۰۲۲.</ref> نام هیگر در فهرست امضاکنندگان این بیانیه همچنین در پایگاه خبری سازمان مجاهدین خلق ایران منتشر شده است.<ref name="Mojahedin32">سازمان مجاهدین خلق ایران، «حمایت از قیام مردم ایران؛ بیانیه مشترک ۳۲ تن از برندگان جایزه نوبل»، ۲۰۱۷.</ref>
 
در ژوئیهٔ ۲۰۲۲ نیز نام هیگر در میان ۵۶ برندهٔ جایزهٔ نوبل قرار داشت که در بیانیه‌ای مشترک از «ایران آزاد» و نقشهٔ راه ارائه‌شده از سوی [[شورای ملی مقاومت ایران]] حمایت کردند. در متن این بیانیه، امضاکنندگان از برنامهٔ ده‌ماده‌ای [[مریم رجوی]] برای آیندهٔ ایران حمایت کرده و خواستار آزادی، دموکراسی، انتخابات آزاد و برابری حقوقی شده بودند.<ref name="NCRI56">National Council of Resistance of Iran, ''Joint Statement of 56 Nobel Laureates in Support of Free Iran Summit 2022'', ۲۹ اوت ۲۰۲۲.</ref>
 
در ژوئن ۲۰۲۳ نیز هیگر در فهرست امضاکنندگان نامهٔ مشترک ۷۵ برندهٔ جایزهٔ نوبل قرار گرفت. این نامه حمایت از خواسته‌های دموکراتیک معترضان ایرانی و برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی را مطرح می‌کرد. نام هیگر در فهرست رسمی امضاکنندگان منتشرشده توسط شورای ملی مقاومت ایران و نیز در گزارش منتشرشده در پایگاه مرتبط با سازمان مجاهدین خلق ایران آمده است.<ref name="NCRI75">National Council of Resistance of Iran, ''Seventy-five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising'', ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳.</ref><ref name="IranFreedom75">Iran Freedom, ''The Joint Letter of 75 Nobel Prize Laureates in Support of the Iran Uprising and Mrs. Rajavi 10-Point Plan'', ۲۰۲۳.</ref>


در این اسناد، حمایت هیگر در چارچوب یک اقدام جمعی گروهی از برندگان نوبل بیان شده است. بنابراین نمی‌توان صرف امضای این بیانیه‌ها را به‌تنهایی به‌معنای عضویت او در [[مجاهدین خلق ایران]] یا [[شورای ملی مقاومت ایران]] دانست؛ منابع بررسی‌شده، امضای بیانیه‌های مشترک و حمایت از خواسته‌های مشخص سیاسی و حقوق‌بشری را مستند می‌کنند.
در سال ۲۰۲۲، او یکی از ۵۶ برنده جایزه نوبل بود که بیانیه‌ای مشترک در حمایت از «ایران آزاد» و در حمایت از نقشه راه شورای ملی مقاومت ایران برای آینده ایران را امضا کردند. در متن بیانیه، امضاکنندگان از برنامه ده‌ماده‌ای [[مریم رجوی]] حمایت کرده و خواستار آزادی، دموکراسی، انتخابات آزاد، برابری حقوقی و ایرانی غیرهسته‌ای شده بودند. نام هیگر در فهرست رسمی امضاکنندگان منتشرشده توسط شورای ملی مقاومت ایران درج شده است.


== حمایت‌های بعدی از مقاومت ایران ==
همچنین در سپتامبر ۲۰۲۲، هیگر در میان ۱۱ برنده نوبل بود که در نامه‌ای مشترک درباره اعتراضات سراسری ایران، کشته‌شدن [[مهسا امینی]] و سرکوب معترضان ابراز نگرانی کردند و خواستار آزادی بازداشت‌شدگان شدند.


نام هیگر در فهرست‌های بعدی امضاکنندگان بیانیه‌های برندگان نوبل دربارهٔ ایران نیز دیده می‌شود. از جمله، در فهرست منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در پایگاه خبری سازمان مجاهدین خلق ایران، نام «پروفسور آلن هیگر، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰» در میان امضاکنندگان نامهٔ برندگان نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد آمده است. موضوع این نامه محکومیت اعدام‌ها، سرکوب و نقض حقوق‌بشر در ایران و حمایت از مقاومت سازمان‌یافته و برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی عنوان شده است.<ref name="Mojahedin105">سازمان مجاهدین خلق ایران، «در پایان هفته اعلام جوایز نوبل ۲۰۲۵ - نامه ۱۰۵ برنده جایزه نوبل به دبیرکل ملل متحد»، ۲۰۲۵.</ref>
در سال ۲۰۲۳ نیز نام هیگر در فهرست ۷۵ برنده جایزه نوبل قرار داشت که در نامه‌ای مشترک از خواسته‌های دموکراتیک مردم ایران و برنامه ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کردند. این نامه همچنین خواستار اقدام بین‌المللی علیه [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] شده بود.


همچنین نام هیگر در فهرست نامهٔ مشترک ۱۰۲ برندهٔ جایزهٔ نوبل که در سال ۲۰۲۵ در پایگاه خبری سازمان مجاهدین خلق ایران منتشر شده، درج شده است. در آن نامه، امضاکنندگان از آرمان‌های دموکراتیک مردم ایران و برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کرده‌اند.<ref name="Mojahedin102">سازمان مجاهدین خلق ایران، «نامه مشترک ۱۰۲ تن از برندگان جایزه نوبل از ۵ قاره جهان به دبیرکل سازمان ملل متحد»، ۲۰۲۵.</ref>
در سال ۲۰۲۴ نیز نام هیگر در فهرست ۸۰ برنده نوبل منتشرشده در ارتباط با حمایت از دموکراسی در ایران آمده است.


== اهمیت علمی ==
بر اساس این اسناد، می‌توان گفت که هیگر در چند اقدام جمعی برندگان نوبل، از خواسته‌های دموکراتیک و مقاومت ایران حمایت کرده است. با این حال، امضای این بیانیه‌ها به‌خودی‌خود سندی برای عضویت او در [[مجاهدین خلق ایران]] یا عضویت رسمی در [[شورای ملی مقاومت ایران]] نیست و چنین ادعایی بدون سند مستقل نباید در مقاله مطرح شود.


دستاورد علمی هیگر در تغییر نگرش نسبت به پلیمرها و ایجاد پیوند میان شیمی، فیزیک مادهٔ چگال و علم مواد اهمیت بنیادی داشت. کشف اینکه پلیمرهای مزدوج می‌توانند با روش‌های شیمیایی به مواد رسانا تبدیل شوند، زمینهٔ توسعهٔ الکترونیک آلی، دیودهای نورگسیل پلیمری، ترانزیستورهای آلی و برخی فناوری‌های نوین انرژی را فراهم کرد.<ref name="NobelAdvanced"/>
== فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی ==


دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، فعالیت علمی هیگر را از پایه‌های شکل‌گیری حوزهٔ پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی و یکی از عوامل شکل‌گیری حوزهٔ گسترده‌تر الکترونیک آلی معرفی کرده است.<ref name="UCSBresearch"/>
هیگر علاوه بر فعالیت علمی، به تئاتر نیز علاقه داشته و در تولید چند نمایش برادوی مشارکت کرده است. او همچنین همراه با دیوید گراس، برنده نوبل فیزیک، در اجرای نمایشی از نمایشنامه «کپنهاگ» نوشته مایکل فرین، در نقش نیلز بور ظاهر شد.


== میراث علمی و عمومی ==
== سال‌های اخیر ==


میراث علمی هیگر بیش از یک کشف منفرد را دربرمی‌گیرد. پژوهش او و همکارانش نشان داد که می‌توان ویژگی‌های الکتریکی و نوری مواد آلی را از طریق طراحی مولکولی و فرایندهای شیمیایی تغییر داد. این دیدگاه به یکی از پایه‌های پژوهش‌های معاصر دربارهٔ مواد آلی الکترونیکی تبدیل شد.
هیگر در سال ۲۰۲۶ نودمین سالروز تولد خود را در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، با برگزاری یک سمپوزیوم علمی جشن گرفت. در این برنامه پژوهشگران درباره پیشرفت‌های حوزه‌ای که او در شکل‌گیری آن نقش داشته است سخنرانی کردند.
 
در فوریهٔ ۲۰۲۶، دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، به مناسبت نودمین سالروز تولد هیگر سمپوزیومی علمی در بزرگداشت او برگزار کرد. در این برنامه، پژوهشگران دربارهٔ پیشرفت‌های جدید در حوزه‌ای که هیگر در ایجاد آن نقش بنیادی داشت، سخنرانی کردند.<ref name="UCSB2026">University of California, Santa Barbara, ''UCSB Chemistry Nobel Laureate Alan Heeger celebrates his 90th birthday with a symposium in his honor'', ۲ فوریهٔ ۲۰۲۶.</ref>


== گاهشمار زندگی و فعالیت علمی ==
== گاهشمار زندگی و فعالیت علمی ==


* '''۱۹۳۶''' — تولد در سیوکس‌سیتی، آیووا.
* '''۱۹۳۶''' — تولد در سیوکس‌سیتی، آیووا.
* '''۱۹۵۷''' — دریافت کارشناسی فیزیک و ریاضیات از دانشگاه نبراسکا.
* '''۱۹۵۷''' — دریافت مدرک کارشناسی فیزیک و ریاضیات از دانشگاه نبراسکا–لینکلن.
* '''۱۹۶۱''' — دریافت دکترای فیزیک از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی.
* '''۱۹۶۱''' — دریافت دکترای فیزیک از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی.
* '''۱۹۶۲''' — آغاز فعالیت دانشگاهی در دانشگاه پنسیلوانیا.
* '''۱۹۶۲''' — آغاز فعالیت در دانشگاه پنسیلوانیا.
* '''دههٔ ۱۹۷۰''' — آغاز همکاری علمی با آلن مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا در زمینهٔ پلیمرهای رسانا.
* '''۱۹۷۰ها''' — آغاز و گسترش پژوهش درباره پلیمرهای رسانا.
* '''۱۹۷۷''' — انتشار نتایج مهم دربارهٔ افزایش رسانایی پلی‌استیلن از طریق دوپینگ.
* '''۱۹۷۷''' — انتشار نتایج مهم درباره پلیمرهای رسانا همراه با مک‌دیارمید و شیراکاوا.
* '''۱۹۸۲''' — پیوستن به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا.
* '''۱۹۸۲''' — پیوستن به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا.
* '''۱۹۸۳''' — دریافت جایزهٔ اولیور ای. باکلی.
* '''۱۹۸۳''' — دریافت جایزه الیور ای. باکلی.
* '''۱۹۹۵''' — دریافت جایزهٔ بالزان در علم مواد جدید.
* '''۱۹۹۰''' — تأسیس شرکت UNIAX.
* '''۲۰۰۰''' — دریافت مشترک جایزهٔ نوبل شیمی.
* '''۱۹۹۵''' — دریافت جایزه بالزان.
* '''۲۰۰۱''' — دریافت مدال دستاورد ممتاز دانشگاه پنسیلوانیا.
* '''۲۰۰۰''' — دریافت مشترک جایزه نوبل شیمی.
* '''۲۰۰۱''' — انتخاب به عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا.
* '''۲۰۰۲''' — انتخاب به عضویت آکادمی ملی مهندسی آمریکا.
* '''۲۰۰۲''' — انتخاب به عضویت آکادمی ملی مهندسی آمریکا.
* '''۲۰۲۲''' — امضای بیانیه‌های مشترک برندگان نوبل دربارهٔ اعتراضات و وضعیت حقوق‌بشر در ایران.
* '''۲۰۲۲''' — امضای بیانیه‌های مشترک برندگان نوبل درباره ایران.
* '''۲۰۲۳''' — امضای نامهٔ مشترک ۷۵ برندهٔ نوبل در حمایت از خواسته‌های دموکراتیک مردم ایران.
* '''۲۰۲۳''' — امضای نامه مشترک ۷۵ برنده نوبل درباره ایران.
* '''۲۰۲۵''' — درج نام او در فهرست امضاکنندگان نامه‌های مشترک برندگان نوبل دربارهٔ وضعیت ایران.
* '''۲۰۲۴''' — درج نام او در فهرست ۸۰ برنده نوبل در نامه حمایت از دموکراسی در ایران.
* '''۲۰۲۶''' — برگزاری سمپوزیوم علمی در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، به مناسبت نودمین سالروز تولد او.
* '''۲۰۲۶''' — برگزاری سمپوزیوم علمی به مناسبت نودمین سالروز تولد او در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==


* جایزه نوبل شیمی
* [[جایزه نوبل شیمی]]
* آلن جی. مک‌دیارمید
* [[آلن جی. مک‌دیارمید]]
* هیدکی شیراکاوا
* [[هیدکی شیراکاوا]]
* پلیمر رسانا
* [[پلیمر رسانا]]
* پلی‌استیلن
* [[پلی‌استیلن]]
* نیمه‌رسانا
* [[الکترونیک آلی]]
* الکترونیک آلی
* [[علم مواد]]
* دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا
* [[دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا]]
* [[دانشگاه پنسیلوانیا]]
* [[شورای ملی مقاومت ایران]]
* [[شورای ملی مقاومت ایران]]
* [[مجاهدین خلق ایران]]
* [[مجاهدین خلق ایران]]
* [[مریم رجوی]]
* [[مریم رجوی]]
* اعتراضات ایران
* [[اعتراضات ایران]]


== منابع ==
== منابع ==


<references />
<references />
* Nobel Prize Outreach, ''The Nobel Prize in Chemistry 2000'', NobelPrize.org.
* Royal Swedish Academy of Sciences, ''Advanced Information: The Nobel Prize in Chemistry 2000''.
* Alan J. Heeger, ''Semiconducting and Metallic Polymers: The Fourth Generation of Polymeric Materials'', Nobel Lecture, 2000.
* University of California, Santa Barbara, ''Alan Heeger''.
* University of Pennsylvania, ''University Medal for Nobelists in Chemistry'', 2001.
* National Council of Resistance of Iran, ''Joint Statement of 56 Nobel Laureates in Support of Free Iran Summit 2022''.
* National Council of Resistance of Iran, ''Nobel Laureates Express Support for Iran Protests 2022''.
* National Council of Resistance of Iran, ''Seventy-five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising'', 2023.
* سازمان مجاهدین خلق ایران، «حمایت از قیام مردم ایران؛ بیانیه مشترک ۳۲ تن از برندگان جایزه نوبل».
* سازمان مجاهدین خلق ایران، «نامه مشترک ۱۰۲ تن از برندگان جایزه نوبل از ۵ قاره جهان به دبیرکل سازمان ملل متحد».
* سازمان مجاهدین خلق ایران، «در پایان هفته اعلام جوایز نوبل ۲۰۲۵ - نامه ۱۰۵ برنده جایزه نوبل به دبیرکل ملل متحد».

نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۰

آلن جی. هیگر
پرونده:Alan J. Heeger
متولد۲۲ ژانویه ۱۹۳۶
محل زندگیسیوکس‌سیتی، آیووا؛ فیلادلفیا، پنسیلوانیا؛ سانتا باربارا، کالیفرنیا
ملیتآمریکایی
جوایزجایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰، جایزه بالزان ۱۹۹۵، جایزه الیور ای. باکلی ۱۹۸۳
همسرروث هیگر
فرزنداندو فرزند

آلن جی. هیگر (Alan Jay Heeger؛ زادهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶) فیزیکدان و دانشمند علم مواد آمریکایی و استاد بازنشستهٔ دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا است. او در سال ۲۰۰۰ به‌طور مشترک با آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا جایزه نوبل شیمی را برای «کشف و توسعه پلیمرهای رسانا» دریافت کرد. این کشف نشان داد که برخی پلیمرها می‌توانند ویژگی‌های الکتریکی مشابه فلزات و نیمه‌رساناها پیدا کنند و به شکل‌گیری حوزه‌ای جدید در علم مواد و الکترونیک آلی انجامید.

زندگی و تحصیلات

آلن جی. هیگر در ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۶ در سیوکس‌سیتی، ایالت آیووا، متولد شد. او در دانشگاه نبراسکا–لینکلن در رشته‌های فیزیک و ریاضیات تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۷ مدرک کارشناسی گرفت. سپس در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، به تحصیل فیزیک پرداخت و در سال ۱۹۶۱ دکترای خود را دریافت کرد.

هیگر در سال ۱۹۶۲ به دانشکده فیزیک دانشگاه پنسیلوانیا پیوست و تا سال ۱۹۸۲ در آنجا فعالیت کرد. در سال ۱۹۸۲ به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، رفت و در دانشکده‌های فیزیک و علم مواد به فعالیت پژوهشی و آموزشی پرداخت.

فعالیت علمی

پژوهش‌های هیگر ابتدا در حوزه فیزیک ماده چگال متمرکز بود. او سپس به مطالعه مواد آلی و پلیمرهایی پرداخت که ویژگی‌های الکترونیکی آنها می‌توانست از طریق تغییرات شیمیایی دگرگون شود.

در دهه ۱۹۷۰، هیگر با آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا در زمینه پلی‌استیلن و رسانایی الکتریکی پلیمرها همکاری کرد. آزمایش‌های آنان نشان داد که با فرایند «دوپینگ» می‌توان رسانایی الکتریکی پلیمرهای خاص را به میزان بسیار زیادی افزایش داد. انجمن فیزیک آمریکا گزارش کرده است که اندازه‌گیری‌های هیگر و دانشجویانش نشان داد رسانایی این مواد، بسته به روش آماده‌سازی، می‌تواند در دامنه‌ای بسیار گسترده تغییر کند.

این کشف تصور رایج درباره پلاستیک‌ها را تغییر داد؛ زیرا پلاستیک‌ها تا آن زمان عمدتاً به‌عنوان مواد عایق شناخته می‌شدند. پژوهش هیگر و همکارانش نشان داد که می‌توان همزمان ویژگی‌های مکانیکی و فرایندپذیری پلیمرها را با ویژگی‌های الکتریکی مواد رسانا ترکیب کرد.

جایزه نوبل شیمی

در سال ۲۰۰۰، جایزه نوبل شیمی به آلن جی. هیگر، آلن جی. مک‌دیارمید و هیدکی شیراکاوا اعطا شد. عنوان رسمی جایزه «برای کشف و توسعه پلیمرهای رسانا» بود.

این دستاورد موجب شکل‌گیری و گسترش حوزه پژوهشی پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی شد. کاربردهای این مواد بعدها در حوزه‌هایی مانند الکترونیک آلی، ترانزیستورهای آلی، سلول‌های خورشیدی و فناوری‌های نوری دنبال شد.

فعالیت در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا

هیگر از سال ۱۹۸۲ عضو هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا بوده است. او از بنیان‌گذاران فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه در زمینه پلیمرهای رسانا و مواد آلی بود و از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۹ مدیر مؤسسه پلیمرها و جامدات آلی بود.

او در شکل‌گیری مراکز پژوهشی مرتبط با پلیمرها، مواد فوتونیکی و مواد الکترونیکی نیز مشارکت داشت. دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، او را از پیشگامان و از بنیان‌گذاران حوزه پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی معرفی می‌کند.

آثار و فعالیت‌های علمی

هیگر بیش از ۹۰۰ مقاله در مجلات علمی منتشر کرده و بیش از ۵۰ اختراع به نام او ثبت شده است. از حوزه‌های پژوهشی او می‌توان به پلیمرهای نیمه‌رسانا و فلزی، ترانزیستورهای اثر میدان، سلول‌های خورشیدی آلی، مواد فوتونیکی و زیست‌حسگرها اشاره کرد.

او همچنین در سال ۱۹۹۰ شرکت UNIAX را تأسیس کرد؛ این شرکت در سال ۲۰۰۰ توسط DuPont خریداری شد. فعالیت‌های کارآفرینانه او بخشی از تلاش برای انتقال فناوری پلیمرهای رسانا از محیط دانشگاهی به کاربردهای صنعتی بود.

جوایز و افتخارات

از مهم‌ترین جوایز هیگر می‌توان به جایزه الیور ای. باکلی در فیزیک ماده چگال در سال ۱۹۸۳، جایزه بالزان در علم مواد جدید در سال ۱۹۹۵ و جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۰۰ اشاره کرد.

او همچنین به عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا و آکادمی ملی مهندسی آمریکا درآمد و از اعضای آکادمی علوم کره و آکادمی علوم چین نیز بوده است.

حمایت از اعتراضات و مقاومت ایران

نام آلن هیگر در فهرست امضاکنندگان چند بیانیه مشترک برندگان جایزه نوبل درباره وضعیت ایران آمده است.

در سال ۲۰۲۲، او یکی از ۵۶ برنده جایزه نوبل بود که بیانیه‌ای مشترک در حمایت از «ایران آزاد» و در حمایت از نقشه راه شورای ملی مقاومت ایران برای آینده ایران را امضا کردند. در متن بیانیه، امضاکنندگان از برنامه ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کرده و خواستار آزادی، دموکراسی، انتخابات آزاد، برابری حقوقی و ایرانی غیرهسته‌ای شده بودند. نام هیگر در فهرست رسمی امضاکنندگان منتشرشده توسط شورای ملی مقاومت ایران درج شده است.

همچنین در سپتامبر ۲۰۲۲، هیگر در میان ۱۱ برنده نوبل بود که در نامه‌ای مشترک درباره اعتراضات سراسری ایران، کشته‌شدن مهسا امینی و سرکوب معترضان ابراز نگرانی کردند و خواستار آزادی بازداشت‌شدگان شدند.

در سال ۲۰۲۳ نیز نام هیگر در فهرست ۷۵ برنده جایزه نوبل قرار داشت که در نامه‌ای مشترک از خواسته‌های دموکراتیک مردم ایران و برنامه ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کردند. این نامه همچنین خواستار اقدام بین‌المللی علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شده بود.

در سال ۲۰۲۴ نیز نام هیگر در فهرست ۸۰ برنده نوبل منتشرشده در ارتباط با حمایت از دموکراسی در ایران آمده است.

بر اساس این اسناد، می‌توان گفت که هیگر در چند اقدام جمعی برندگان نوبل، از خواسته‌های دموکراتیک و مقاومت ایران حمایت کرده است. با این حال، امضای این بیانیه‌ها به‌خودی‌خود سندی برای عضویت او در مجاهدین خلق ایران یا عضویت رسمی در شورای ملی مقاومت ایران نیست و چنین ادعایی بدون سند مستقل نباید در مقاله مطرح شود.

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی

هیگر علاوه بر فعالیت علمی، به تئاتر نیز علاقه داشته و در تولید چند نمایش برادوی مشارکت کرده است. او همچنین همراه با دیوید گراس، برنده نوبل فیزیک، در اجرای نمایشی از نمایشنامه «کپنهاگ» نوشته مایکل فرین، در نقش نیلز بور ظاهر شد.

سال‌های اخیر

هیگر در سال ۲۰۲۶ نودمین سالروز تولد خود را در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، با برگزاری یک سمپوزیوم علمی جشن گرفت. در این برنامه پژوهشگران درباره پیشرفت‌های حوزه‌ای که او در شکل‌گیری آن نقش داشته است سخنرانی کردند.

گاهشمار زندگی و فعالیت علمی

  • ۱۹۳۶ — تولد در سیوکس‌سیتی، آیووا.
  • ۱۹۵۷ — دریافت مدرک کارشناسی فیزیک و ریاضیات از دانشگاه نبراسکا–لینکلن.
  • ۱۹۶۱ — دریافت دکترای فیزیک از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی.
  • ۱۹۶۲ — آغاز فعالیت در دانشگاه پنسیلوانیا.
  • ۱۹۷۰ها — آغاز و گسترش پژوهش درباره پلیمرهای رسانا.
  • ۱۹۷۷ — انتشار نتایج مهم درباره پلیمرهای رسانا همراه با مک‌دیارمید و شیراکاوا.
  • ۱۹۸۲ — پیوستن به دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا.
  • ۱۹۸۳ — دریافت جایزه الیور ای. باکلی.
  • ۱۹۹۰ — تأسیس شرکت UNIAX.
  • ۱۹۹۵ — دریافت جایزه بالزان.
  • ۲۰۰۰ — دریافت مشترک جایزه نوبل شیمی.
  • ۲۰۰۱ — انتخاب به عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا.
  • ۲۰۰۲ — انتخاب به عضویت آکادمی ملی مهندسی آمریکا.
  • ۲۰۲۲ — امضای بیانیه‌های مشترک برندگان نوبل درباره ایران.
  • ۲۰۲۳ — امضای نامه مشترک ۷۵ برنده نوبل درباره ایران.
  • ۲۰۲۴ — درج نام او در فهرست ۸۰ برنده نوبل در نامه حمایت از دموکراسی در ایران.
  • ۲۰۲۶ — برگزاری سمپوزیوم علمی به مناسبت نودمین سالروز تولد او در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا.

جستارهای وابسته

منابع