صفحه تمرین ۶ مصطفی

1. آورام هرشکو (Avram Hershko)

1. 1. جعبه اطلاعات دانشمند

| عنوان | اطلاعات | | -------------------------- | --------------------------------------------------------------------- | | **نام کامل** | Avram Hershko | | **نام فارسی** | آورام هرشکو | | **تاریخ تولد** | ۳۱ دسامبر ۱۹۳۷ | | **محل تولد** | کارچگ، مجارستان | | **ملیت** | اسرائیلی | | **رشته علمی** | بیوشیمی | | **حوزه تخصصی** | بیوشیمی، زیست‌شناسی سلولی و مولکولی | | **زمینه پژوهشی اصلی** | تخریب پروتئین و سیستم یوبیکوئیتین | | **تحصیلات** | دانشکده پزشکی دانشگاه عبری و حداسا | | **مدرک پزشکی** | M.D.، ۱۹۶۵ | | **مدرک دکترا** | Ph.D.، ۱۹۶۹ | | **مؤسسه علمی اصلی** | Technion – Israel Institute of Technology | | **مهم‌ترین دستاورد** | کشف تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین | | **جایزه نوبل** | نوبل شیمی ۲۰۰۴ | | **هم‌دریافت‌کنندگان نوبل** | Aaron Ciechanover و Irwin Rose | | **عنوان جایزه نوبل** | برای کشف تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین | | **جوایز مهم دیگر** | Israel Prize، Gairdner Award، Lasker Award، Wolf Prize، Horwitz Prize | | **مؤسسه محل فعالیت** | Technion – Israel Institute of Technology، حیفا |

• • [Avram_Hershko.jpg]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو، برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۴]**

---

1. مقدمه

• • آورام هرشکو** (Avram Hershko) بیوشیمی‌دان برجسته اسرائیلی است که به دلیل کشف سازوکار **تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین** به شهرت جهانی رسید.

او در سال ۲۰۰۴ به همراه **آرون چیخانور (Aaron Ciechanover)** و **اروین روز (Irwin Rose)** جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد. عنوان رسمی جایزه، «برای کشف تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین» بود.

کشف این سه دانشمند نشان داد که سلول فقط پروتئین تولید نمی‌کند، بلکه پروتئین‌های مشخص را نیز به‌صورت دقیق شناسایی و در زمان مناسب تخریب می‌کند.

این کشف درک دانشمندان از نحوه کنترل فعالیت سلول را به‌طور اساسی تغییر داد.

---

1. زندگی و سال‌های نخست

آورام هرشکو در **۳۱ دسامبر ۱۹۳۷** در شهر **کارچگ (Karcag)** در مجارستان متولد شد.

دوران کودکی او در سال‌های دشوار جنگ جهانی دوم سپری شد. تجربه‌های دوران جنگ و مهاجرت خانواده، بخشی از زندگی اولیه او را تشکیل داد.

در سال ۱۹۵۰، خانواده هرشکو به اسرائیل مهاجرت کردند.

خود هرشکو در گفت‌وگویی با بنیاد نوبل توضیح داده است که تجربه‌های دوران جنگ بر نگاه او به جهان اثر گذاشت، هرچند او معتقد نیست که این تجربه‌ها مستقیماً باعث انتخاب حرفه علمی او شده باشند.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو در دوران جوانی]**

---

1. تحصیلات

هرشکو تحصیلات پزشکی خود را در **دانشگاه عبری اورشلیم و دانشکده پزشکی حداسا** آغاز کرد.

او در سال ۱۹۶۵ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد و در سال ۱۹۶۹ به درجه دکترا رسید.

در دوران تحصیل پزشکی، علاقه او به علوم پایه و به‌ویژه بیوشیمی افزایش یافت.

او بعدها در مصاحبه‌ای با بنیاد نوبل توضیح داد که در ابتدا علاقه‌های مختلفی از جمله تاریخ و ادبیات داشت و در نهایت با پیشنهاد برادر بزرگ‌ترش وارد پزشکی شد. در جریان تحصیل پزشکی بود که به علوم پایه علاقه‌مند شد.

---

1. آغاز فعالیت علمی

هرشکو پس از پایان تحصیلات پزشکی، مدتی در آمریکا به پژوهش پرداخت و سپس به اسرائیل بازگشت.

او به **Technion – Israel Institute of Technology** پیوست و فعالیت علمی خود را در زمینه بیوشیمی ادامه داد.

تمرکز اصلی پژوهش‌های او به‌تدریج به مسئله‌ای بنیادی در زیست‌شناسی سلولی معطوف شد:

• • سلول چگونه پروتئین‌هایی را که دیگر به آنها نیاز ندارد، شناسایی و تخریب می‌کند؟**

این پرسش سرانجام به یکی از مهم‌ترین کشفیات زیست‌شناسی مولکولی قرن بیستم منجر شد.

---

1. آغاز پژوهش درباره تخریب پروتئین

در دهه ۱۹۷۰ بیشتر توجه دانشمندان به ساخت پروتئین‌ها و نقش DNA و RNA در تولید آنها معطوف بود.

اما تخریب پروتئین‌ها نیز برای ادامه حیات سلول ضروری است.

هرشکو و آرون چیخانور در اواخر دهه ۱۹۷۰ روی یک سیستم تخریب پروتئین وابسته به انرژی در سلول‌های گلبول قرمز نابالغ مطالعه کردند.

پژوهش‌های آنان نشان داد که این فرایند به یک عامل کوچک و پایدار وابسته است که در ابتدا **APF-1** نامیده شد.

این مولکول بعدها مشخص شد که همان **یوبیکوئیتین (Ubiquitin)** است.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو و آرون چیخانور در دوران پژوهش درباره سیستم یوبیکوئیتین]**

---

1. همکاری با آرون چیخانور و اروین روز

یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی علمی هرشکو، همکاری او با **آرون چیخانور** و **اروین روز** بود.

این سه دانشمند در اوایل دهه ۱۹۸۰ در **Fox Chase Cancer Center** در فیلادلفیا به کشف سازوکار تخریب پروتئین کمک کردند.

پژوهش‌های آنان نشان داد که یوبیکوئیتین می‌تواند به پروتئین‌هایی که باید تخریب شوند متصل شود.

این اتصال به‌عنوان علامتی برای هدایت پروتئین به سمت دستگاه تخریب سلول عمل می‌کند.

---

1. کشف سیستم یوبیکوئیتین

• • یوبیکوئیتین** پروتئین کوچکی است که نقش مهمی در علامت‌گذاری پروتئین‌های مورد نظر برای تخریب دارد.

هنگامی که یک پروتئین باید از سلول حذف شود، مولکول‌های یوبیکوئیتین به آن متصل می‌شوند.

این علامت به سلول می‌گوید که پروتئین مورد نظر باید به **پروتئازوم** منتقل شود.

پروتئازوم سپس پروتئین را به قطعات کوچک‌تر تجزیه می‌کند.

به این ترتیب، سلول می‌تواند تخریب پروتئین‌ها را به‌صورت انتخابی و کنترل‌شده انجام دهد.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: سازوکار سیستم یوبیکوئیتین ـ پروتئازوم]**

---

1. اهمیت علمی کشف

کشف هرشکو، چیخانور و روز نشان داد که تخریب پروتئین‌ها فرایندی تصادفی نیست.

سلول می‌تواند تعیین کند که:

• کدام پروتئین باید تخریب شود؛
• چه زمانی باید تخریب شود؛
• و چه پروتئین‌هایی باید باقی بمانند.

این سازوکار در بسیاری از فرایندهای مهم سلولی نقش دارد.

از جمله:

• تقسیم سلولی
• چرخه سلولی
• ترمیم DNA
• کنترل کیفیت پروتئین‌های تازه ساخته‌شده
• تنظیم فعالیت پروتئین‌ها
• بخش‌هایی از سیستم ایمنی

بنیاد نوبل این مسیر را یکی از مهم‌ترین سازوکارهای کنترلی سلول معرفی کرده است.

---

1. نقش سیستم یوبیکوئیتین در چرخه سلولی

یکی از حوزه‌های مهم پژوهش هرشکو، نقش سیستم یوبیکوئیتین در **چرخه تقسیم سلولی** بود.

برای آنکه سلول به‌درستی تقسیم شود، برخی پروتئین‌ها باید در زمان مشخصی تخریب شوند.

هرشکو در سخنرانی نوبل خود بخش مهمی از پژوهش‌هایش را به نقش سیستم یوبیکوئیتین در کنترل چرخه سلولی اختصاص داد.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: نقش سیستم یوبیکوئیتین در کنترل چرخه سلولی]**

---

1. ارتباط با بیماری‌ها

اختلال در سیستم تخریب پروتئین می‌تواند باعث اختلال در عملکرد طبیعی سلول شود.

به همین دلیل، کشف سیستم یوبیکوئیتین تنها یک دستاورد بنیادی در زیست‌شناسی نبود، بلکه اهمیت پزشکی نیز پیدا کرد.

شناخت این سیستم به دانشمندان کمک کرده است تا ارتباط میان تخریب پروتئین و بیماری‌های مختلف را بررسی کنند و مسیرهای جدیدی برای طراحی داروها بیابند.

بنیاد نوبل نیز تأکید کرده است که اختلال در تخریب وابسته به یوبیکوئیتین می‌تواند با بیماری مرتبط باشد و شناخت این مسیر فرصت‌هایی برای درمان ایجاد کرده است.

---

1. جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۴

در سال **۲۰۰۴**، جایزه نوبل شیمی به‌طور مشترک به سه دانشمند اعطا شد:

• • Avram Hershko**

• • Aaron Ciechanover**

• • Irwin Rose**

علت اعطای جایزه:

• • «برای کشف تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین»**

اعلام شد.

این کشف در آغاز دهه ۱۹۸۰ انجام شده بود و سرانجام بیش از دو دهه بعد با دریافت جایزه نوبل مورد تقدیر قرار گرفت.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو، آرون چیخانور و اروین روز، برندگان مشترک جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۴]**

---

1. سخنرانی نوبل

آورام هرشکو در **۸ دسامبر ۲۰۰۴** سخنرانی نوبل خود را ارائه کرد.

عنوان سخنرانی او:

• • The Ubiquitin System for Protein Degradation and Some of Its Roles in the Control of the Cell Division Cycle**

بود.

او در این سخنرانی مسیر کشف سیستم یوبیکوئیتین و نقش آن در کنترل چرخه تقسیم سلولی را توضیح داد.

---

1. ادامه فعالیت‌های پژوهشی

هرشکو پس از دریافت جایزه نوبل نیز به پژوهش درباره سیستم یوبیکوئیتین و نقش آن در فعالیت‌های سلولی ادامه داد.

در گفت‌وگوی او با بنیاد نوبل، وی توضیح داده است که پس از کشف سازوکار پایه، علاقه پژوهشی‌اش به سمت نقش‌های سیستم یوبیکوئیتین در چرخه تقسیم سلولی و سازوکارهای کنترل آن حرکت کرده است.

او همچنین بر اهمیت ادامه استفاده از روش‌های بیوشیمیایی در کنار ژنتیک و زیست‌شناسی مولکولی تأکید کرده است.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو در سال‌های فعالیت علمی خود]**

---

1. جوایز و افتخارات

آورام هرشکو در طول فعالیت علمی خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است.

از جمله:

• **Israel Prize**
• **Canada Gairdner International Award**
• **Albert Lasker Award for Basic Medical Research**
• **Wolf Prize in Medicine**
• **Louisa Gross Horwitz Prize**
• **EMET Prize**
• **Nobel Prize in Chemistry – 2004**

مهم‌ترین افتخار علمی او جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۰۴ است.

---

1. فعالیت دانشگاهی

هرشکو بخش مهمی از فعالیت علمی خود را در **Technion – Israel Institute of Technology** در حیفا انجام داده است.

او در این دانشگاه به پژوهش و آموزش در زمینه بیوشیمی و علوم پزشکی ادامه داده و در تربیت پژوهشگران نسل‌های بعد نیز نقش داشته است.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو در Technion]**

---

1. دیدگاه او درباره علم

هرشکو در گفت‌وگوهای علمی خود بر اهمیت **پژوهش بنیادی، بیوشیمی و شناخت عمیق سازوکارهای زیستی** تأکید کرده است.

او معتقد است که روش‌های جدید ژنتیکی و مولکولی بسیار مهم هستند، اما برای فهم دقیق نحوه عملکرد بسیاری از فرایندهای سلولی همچنان به بیوشیمی نیاز است.

این دیدگاه در مسیر علمی خود او نیز دیده می‌شود؛ زیرا کشف سیستم یوبیکوئیتین از طریق مطالعه دقیق و مرحله‌به‌مرحله یک فرایند بیوشیمیایی به دست آمد.

---

1. حمایت از مردم ایران و شورای ملی مقاومت ایران

آورام هرشکو در فعالیت‌های جمعی شماری از برندگان جایزه نوبل در حمایت از مردم ایران نیز حضور داشته است.

در **سال ۲۰۲۲** نام او در میان برندگان نوبلی قرار گرفت که نامه‌ای در حمایت از مردم ایران و خواسته‌های آنان برای حقوق بشر و دموکراسی را امضا کردند.

همچنین در **سال ۲۰۲۶** نام آورام هرشکو در فهرست امضاکنندگان بیانیه مشترک برندگان نوبل درباره ایران قرار گرفت.

در این بیانیه از **نقشه راه شورای ملی مقاومت ایران (NCRI)** و **طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی** برای گذار دموکراتیک در ایران حمایت شده است.

بنابراین می‌توان به‌صورت مستند نوشت که آورام هرشکو در حمایت جمعی از **مردم ایران، آزادی، حقوق بشر و دموکراسی** و نیز حمایت از طرح پیشنهادی شورای ملی مقاومت ایران مشارکت داشته است.

برای دقت دانشنامه‌ای، این حمایت را نباید به‌معنای عضویت سازمانی او در شورای ملی مقاومت ایران تلقی کرد؛ آنچه در اینجا مستند است، **امضای بیانیه‌ها و نامه‌های مشترک** است.

• • [محل درج تصویر]**

• • [کپشن تصویر: آورام هرشکو، از برندگان نوبل امضاکننده بیانیه حمایت از مردم ایران]**

---

1. زندگی شخصی

هرشکو بخش عمده زندگی خود را صرف پژوهش علمی و آموزش دانشگاهی کرده است.

در مصاحبه‌های بنیاد نوبل، او درباره مسیر زندگی، تحصیلات، تجربه‌های دوران جنگ، انتخاب پزشکی و سپس ورود به پژوهش علمی صحبت کرده است.

---

1. گاهشمار زندگی و فعالیت علمی

| سال | رویداد | | ------------------ | ------------------------------------------------------- | | **۱۹۳۷** | تولد در کارچگ، مجارستان | | **۱۹۵۰** | مهاجرت به اسرائیل همراه خانواده | | **۱۹۶۵** | دریافت مدرک پزشکی | | **۱۹۶۹** | دریافت دکترا | | **دهه ۱۹۷۰** | آغاز پژوهش‌های مهم درباره تخریب پروتئین | | **اواخر دهه ۱۹۷۰** | همکاری با آرون چیخانور درباره تخریب پروتئین | | **اوایل دهه ۱۹۸۰** | کشف سازوکار سیستم یوبیکوئیتین | | **۱۹۹۴** | دریافت Israel Prize | | **۱۹۹۹** | دریافت Gairdner Award | | **۲۰۰۰** | دریافت Lasker Award | | **۲۰۰۱** | دریافت Wolf Prize و Horwitz Prize | | **۲۰۰۲** | دریافت EMET Prize | | **۲۰۰۴** | دریافت جایزه نوبل شیمی | | **۲۰۰۴** | ارائه سخنرانی نوبل | | **۲۰۲۲** | مشارکت در نامه جمعی برندگان نوبل در حمایت از مردم ایران | | **۲۰۲۶** | امضای بیانیه مشترک برندگان نوبل درباره ایران |

---

1. میراث علمی

مهم‌ترین میراث علمی آورام هرشکو، مشارکت در کشف **سیستم یوبیکوئیتین ـ پروتئازوم** است.

این کشف نشان داد که سلول می‌تواند پروتئین‌های مشخص را شناسایی، علامت‌گذاری و برای تخریب ارسال کند.

امروزه این سیستم یکی از مفاهیم بنیادی در زیست‌شناسی سلولی و مولکولی محسوب می‌شود.

پژوهش‌های هرشکو همچنین نشان داد که تخریب پروتئین به همان اندازه ساخت پروتئین برای عملکرد صحیح سلول اهمیت دارد.

---

1. جمع‌بندی

آورام هرشکو یکی از دانشمندان برجسته در تاریخ بیوشیمی و زیست‌شناسی سلولی است.

او همراه با **آرون چیخانور و اروین روز** سازوکار تخریب پروتئین با واسطه یوبیکوئیتین را کشف کرد و به همین دلیل در سال ۲۰۰۴ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.

این کشف به دانشمندان امکان داد تا یکی از مهم‌ترین سازوکارهای کنترل فعالیت سلول را در سطح مولکولی بشناسند.

در کنار فعالیت علمی، نام هرشکو در میان امضاکنندگان اقدامات جمعی برندگان نوبل در حمایت از مردم ایران و خواسته‌های آنان برای آزادی، حقوق بشر و دموکراسی نیز ثبت شده است.

---

1. منابع

1. **Nobel Prize – The Nobel Prize in Chemistry 2004**. 2. **Nobel Prize – Transcript from an interview with Avram Hershko**. 3. **Avram Hershko – Nobel Lecture**. 4. **Hershko, A. – The Ubiquitin System for Protein Degradation and Some of Its Roles in the Control of the Cell-Division Cycle**. 5. **Nature Cell Biology – A prize for protein degradation**. 6. **Nature – Early work on the ubiquitin proteasome system, an interview with Avram Hershko**. 7. **Nobel Prize – Press Release, Chemistry 2004**.