کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین۳: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
}} | }} | ||
'''پیتر آگره''' ('''Peter Agre'''؛ زادهٔ ۳۰ ژانویهٔ ۱۹۴۹) پزشک، زیست‌شیمیدان و پژوهشگر آمریکایی است. او به‌دلیل کشف | '''پیتر آگره''' ('''Peter Agre'''؛ زادهٔ ۳۰ ژانویهٔ ۱۹۴۹) پزشک، زیست‌شیمیدان و پژوهشگر آمریکایی است. او به‌دلیل کشف آکواپورین‌ها، یعنی کانال‌های پروتئینی عبور آب از غشای سلول، شناخته می‌شود. آگره در سال ۲۰۰۳، به‌طور مشترک با رودریک مک‌کینون، نیمی از جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ اعطای جایزه به آگره «برای کشف کانال‌های آب» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/agre/facts/ Peter Agre – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref> | ||
کشف آگره توضیح داد که آب چگونه از غشای سلول عبور می‌کند. این فرایند در کارکرد | کشف آگره توضیح داد که آب چگونه از غشای سلول عبور می‌کند. این فرایند در کارکرد کلیه، تولید مایعات بدن، فعالیت دستگاه عصبی و تنظیم آب در گیاهان و میکروب‌ها اهمیت دارد. آگره علاوه بر پژوهش دربارهٔ آکواپورین‌ها، سال‌ها در حوزهٔ مالاریا و بهداشت جهانی فعالیت کرده و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ دیپلماسی علمی میان کشورها بوده است. | ||
== زندگی و تحصیلات == | == زندگی و تحصیلات == | ||
آگره در شهر نورثفیلد در ایالت مینه‌سوتا به دنیا آمد. پدرش، کورتلند آگره، شیمی‌دان و استاد دانشگاه بود و مادرش الن سوئدبرگ نام داشت. خانوادهٔ پدری او از مهاجران نروژی و خانوادهٔ مادری‌اش از مهاجران سوئدی و نروژی بودند. آگره در زندگی‌نامهٔ خود در وبگاه نوبل نوشته است که علاقه‌اش به علوم تا حد زیادی تحت تأثیر پدرش شکل گرفت؛ پدرش در آزمایشگاه شیمی دانشگاه سنت اولاف کار می‌کرد و او را از کودکی با آزمایش‌های سادهٔ علمی آشنا می‌کرد.<ref name="نوبل-زندگی">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/agre/biographical/ Peter Agre – Biographical، بنیاد نوبل]</ref> | آگره در شهر نورثفیلد در ایالت مینه‌سوتا به دنیا آمد. پدرش، کورتلند آگره، شیمی‌دان و استاد دانشگاه بود و مادرش الن سوئدبرگ نام داشت. خانوادهٔ پدری او از مهاجران نروژی و خانوادهٔ مادری‌اش از مهاجران سوئدی و نروژی بودند. | ||
آگره در زندگی‌نامهٔ خود در وبگاه نوبل نوشته است که علاقه‌اش به علوم تا حد زیادی تحت تأثیر پدرش شکل گرفت؛ پدرش در آزمایشگاه شیمی دانشگاه سنت اولاف کار می‌کرد و او را از کودکی با آزمایش‌های سادهٔ علمی آشنا می‌کرد.<ref name="نوبل-زندگی">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/agre/biographical/ Peter Agre – Biographical، بنیاد نوبل]</ref> | |||
او تحصیلات پزشکی خود را در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور گذراند و در سال ۱۹۷۴ مدرک پزشکی گرفت. آگره پس از دورهٔ آموزشی و فعالیت بالینی، به پژوهش در زیست‌شیمی و زیست‌شناسی سلولی روی آورد. او در سال ۱۹۸۴ به‌عنوان استادیار به دانشگاه جانز هاپکینز پیوست و در سال ۲۰۱۴ به مقام استاد ممتاز بلومبرگ منصوب شد.<ref name="جانز-هاپکینز">[https://bdp.jhu.edu/bd-professors/peter-agre/ Peter Agre، برنامهٔ استادان ممتاز بلومبرگ در جانز هاپکینز]</ref> | او تحصیلات پزشکی خود را در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور گذراند و در سال ۱۹۷۴ مدرک پزشکی گرفت. آگره پس از دورهٔ آموزشی و فعالیت بالینی، به پژوهش در زیست‌شیمی و زیست‌شناسی سلولی روی آورد. او در سال ۱۹۸۴ به‌عنوان استادیار به دانشگاه جانز هاپکینز پیوست و در سال ۲۰۱۴ به مقام استاد ممتاز بلومبرگ منصوب شد.<ref name="جانز-هاپکینز">[https://bdp.jhu.edu/bd-professors/peter-agre/ Peter Agre، برنامهٔ استادان ممتاز بلومبرگ در جانز هاپکینز]</ref> | ||
آگره همچنین، عضو آکادمی ملی علوم آمریکا، آکادمی ملی پزشکی، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن فلسفی آمریکا است. او ریاست انجمن آمریکایی پیشرفت علوم را بر عهده داشته است. فعالیت‌های او پیوندی میان زیست‌شناسی پایه، پزشکی، بیماری‌های عفونی و همکاری علمی بین‌المللی ایجاد کرده است. | |||
== کشف آکواپورین‌ها == | == کشف آکواپورین‌ها == | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۸: | ||
غشای سلول مانند سد انتخابی عمل می‌کند. این غشا باید از ورود و خروج بی‌رویهٔ مواد جلوگیری کند، اما در عین حال اجازه دهد موادی مانند آب، یون‌ها و مولکول‌های ضروری جابه‌جا شوند. دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دانستند که سلول‌ها برای انتقال سریع آب به مسیرهای ویژه نیاز دارند، اما ماهیت مولکولی این مسیرها تا اواخر قرن بیستم روشن نبود. | غشای سلول مانند سد انتخابی عمل می‌کند. این غشا باید از ورود و خروج بی‌رویهٔ مواد جلوگیری کند، اما در عین حال اجازه دهد موادی مانند آب، یون‌ها و مولکول‌های ضروری جابه‌جا شوند. دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دانستند که سلول‌ها برای انتقال سریع آب به مسیرهای ویژه نیاز دارند، اما ماهیت مولکولی این مسیرها تا اواخر قرن بیستم روشن نبود. | ||
آگره در سال ۱۹۸۸ پروتئینی را از غشای سلول جدا کرد که ابتدا تصور می‌شد تنها یک پروتئین ناشناختهٔ غشایی باشد. او و همکارانش دریافتند که این پروتئین همان کانال اختصاصی انتقال آب است. این پروتئین بعدها «آکواپورین» نام گرفت. آزمایش‌های تعیین‌کننده نشان دادند سلول‌هایی که این پروتئین را دارند، آب را به‌سرعت جذب می‌کنند و متورم می‌شوند؛ در حالی که سلول‌های فاقد آن چنین قابلیتی ندارند.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/press-release/ The 2003 Nobel Prize in Chemistry، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد]</ref> | آگره در سال ۱۹۸۸ پروتئینی را از غشای سلول جدا کرد که ابتدا تصور می‌شد تنها یک پروتئین ناشناختهٔ غشایی باشد. او و همکارانش دریافتند که این پروتئین همان کانال اختصاصی انتقال آب است. این پروتئین بعدها «آکواپورین» نام گرفت. | ||
آزمایش‌های تعیین‌کننده نشان دادند سلول‌هایی که این پروتئین را دارند، آب را به‌سرعت جذب می‌کنند و متورم می‌شوند؛ در حالی که سلول‌های فاقد آن چنین قابلیتی ندارند.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/press-release/ The 2003 Nobel Prize in Chemistry، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد]</ref> | |||
آکواپورین‌ها آب را از غشای سلولی عبور می‌دهند، اما در برابر بسیاری از یون‌ها و مولکول‌های دیگر مانع ایجاد می‌کنند. این ویژگی به سلول اجازه می‌دهد آب را سریع و به‌صورت کنترل‌شده جابه‌جا کند. در پستانداران، آکواپورین‌ها در کلیه‌ها به بازجذب آب از ادرار اولیه کمک می‌کنند. آن‌ها همچنین در تولید و انتقال | آکواپورین‌ها آب را از غشای سلولی عبور می‌دهند، اما در برابر بسیاری از یون‌ها و مولکول‌های دیگر مانع ایجاد می‌کنند. این ویژگی به سلول اجازه می‌دهد آب را سریع و به‌صورت کنترل‌شده جابه‌جا کند. در پستانداران، آکواپورین‌ها در کلیه‌ها به بازجذب آب از ادرار اولیه کمک می‌کنند. آن‌ها همچنین در تولید و انتقال مایع مغزی-نخاعی، اشک، بزاق، عرق و دیگر مایعات زیستی نقش دارند.<ref name="جانز-پزشکی">[https://www.hopkinsmedicine.org/research/about-faculty/awards/nobel-prize/peter-agre Peter Agre, M.D.، جانز هاپکینز مدیسین]</ref> | ||
کشف آگره زمینهٔ پژوهش‌های گسترده‌تری را در زیست‌شناسی گیاهی، میکروبی و جانوری فراهم کرد. پژوهشگران بعداً انواع مختلفی از آکواپورین‌ها را در گیاهان، باکتری‌ها و جانوران شناسایی کردند. اختلال در عملکرد این کانال‌ها می‌تواند با بیماری‌های کلیه، ماهیچه، مغز و دیگر اندام‌ها ارتباط داشته باشد. از این رو، آکواپورین‌ها در مطالعهٔ بیماری و طراحی درمان‌های آینده اهمیت دارند. | کشف آگره زمینهٔ پژوهش‌های گسترده‌تری را در زیست‌شناسی گیاهی، میکروبی و جانوری فراهم کرد. پژوهشگران بعداً انواع مختلفی از آکواپورین‌ها را در گیاهان، باکتری‌ها و جانوران شناسایی کردند. اختلال در عملکرد این کانال‌ها می‌تواند با بیماری‌های کلیه، ماهیچه، مغز و دیگر اندام‌ها ارتباط داشته باشد. از این رو، آکواپورین‌ها در مطالعهٔ بیماری و طراحی درمان‌های آینده اهمیت دارند. | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۶: | ||
آگره پس از دریافت نوبل، بخش مهمی از فعالیت خود را به بیماری‌های عفونی و مشکلات بهداشت عمومی در کشورهای در حال توسعه اختصاص داد. او ۱۵ سال ریاست مؤسسهٔ پژوهش مالاریای جانز هاپکینز را بر عهده داشت و در سال ۲۰۲۳ از این سمت بازنشسته شد. این مؤسسه در زمینهٔ مقاومت پشه‌ها در برابر انتقال مالاریا، شناسایی هدف‌های دارویی، ساخت واکسن و پژوهش‌های میدانی فعالیت می‌کند. آزمایشگاه آگره نیز نقش آکواپورین‌ها را در انگل مالاریا، پشه‌های ناقل و مالاریای مغزی بررسی کرده است.<ref name="مالاریا">[https://bdp.jhu.edu/bd-professors/peter-agre/ Peter Agre، Bloomberg Distinguished Professors]</ref> | آگره پس از دریافت نوبل، بخش مهمی از فعالیت خود را به بیماری‌های عفونی و مشکلات بهداشت عمومی در کشورهای در حال توسعه اختصاص داد. او ۱۵ سال ریاست مؤسسهٔ پژوهش مالاریای جانز هاپکینز را بر عهده داشت و در سال ۲۰۲۳ از این سمت بازنشسته شد. این مؤسسه در زمینهٔ مقاومت پشه‌ها در برابر انتقال مالاریا، شناسایی هدف‌های دارویی، ساخت واکسن و پژوهش‌های میدانی فعالیت می‌کند. آزمایشگاه آگره نیز نقش آکواپورین‌ها را در انگل مالاریا، پشه‌های ناقل و مالاریای مغزی بررسی کرده است.<ref name="مالاریا">[https://bdp.jhu.edu/bd-professors/peter-agre/ Peter Agre، Bloomberg Distinguished Professors]</ref> | ||
آگره همچنین از مدافعان | آگره همچنین از مدافعان دیپلماسی علمی است. در ژوئن ۲۰۱۲، هیأتی از انجمن آمریکایی پیشرفت علوم به رهبری او به '''[[ایران]]''' سفر کرد. این هیأت در دانشگاه‌های ایران سخنرانی و با پژوهشگران و مقام‌های علمی دیدار کرد. انجمن آمریکایی پیشرفت علوم گزارش کرد که هدف سفر، ایجاد ارتباط علمی و همکاری‌های صلح‌آمیز بود و آگره بر نقش علم به‌عنوان زبانی مشترک میان پژوهشگران ایران و آمریکا تأکید کرد. این سفر، بر اساس گزارش همان انجمن، فعالیتی علمی و دیپلماتیک بود و نباید به‌خودی‌خود به‌عنوان حمایت سیاسی از حکومت ایران یا مخالفان آن تعبیر شود.<ref name="ای‌ای‌ای‌اس">[https://www.aaas.org/news/aaas-delegation-led-nobel-laureate-peter-agre-makes-positive-visit-iran AAAS Delegation, Led by Nobel Laureate Peter Agre, Makes “Positive” Visit to Iran، انجمن آمریکایی پیشرفت علوم، ۲۵ ژوئن ۲۰۱۲]</ref> | ||
== حمایت از مقاومت ایران == | == حمایت از مقاومت ایران == | ||
در ژوئن ۲۰۲۶، شورای ملی مقاومت ایران متن بیانیه‌ای مشترک از برندگان جایزهٔ نوبل دربارهٔ نقض حقوق بشر در ایران منتشر کرد. نام پیتر آگره، با عنوان برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۰۳، در فهرست امضاکنندگان این بیانیه آمده است. متن منتشرشده خواستار توقف اعدام‌ها، آزادی زندانیان سیاسی و دسترسی نهادهای بین‌المللی به بازداشتگاه‌ها شده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی برای گذار سیاسی در ایران یاد کرده است.<ref name="شورای-ملی-مقاومت">[https://www.ncr-iran.org/en/wp-content/uploads/2026/06/Joint-Statement-by-Nobel-Laureates-2026.pdf Joint Statement by Nobel Laureates Addressed to the Secretary-General of the United Nations on Human Rights Violations in Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ژوئن ۲۰۲۶]</ref> | در ژوئن ۲۰۲۶، شورای ملی مقاومت ایران متن بیانیه‌ای مشترک از برندگان جایزهٔ نوبل دربارهٔ نقض حقوق بشر در ایران منتشر کرد. نام پیتر آگره، با عنوان برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۰۳، در فهرست امضاکنندگان این بیانیه آمده است. متن منتشرشده خواستار توقف اعدام‌ها، آزادی زندانیان سیاسی و دسترسی نهادهای بین‌المللی به بازداشتگاه‌ها شده و از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی|'''طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی''']] برای گذار سیاسی در ایران یاد کرده است.<ref name="شورای-ملی-مقاومت">[https://www.ncr-iran.org/en/wp-content/uploads/2026/06/Joint-Statement-by-Nobel-Laureates-2026.pdf Joint Statement by Nobel Laureates Addressed to the Secretary-General of the United Nations on Human Rights Violations in Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ژوئن ۲۰۲۶]</ref> | ||
او به همراه بیش از ۱۰۰ برنده جایزه نوبل این نامه را امضا کرده‌اند، و نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران اعلام کرده‌اند. | |||
این | امضا کنندگان این بیانیه تأکید کرده‌اند که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰۰ نفر (از جمله ۳۴ زن) اعدام شده‌اند و رژیم همچنان با سرکوب شدید شهروندان، اقلیت‌ها و زندانیان سیاسی ادامه می‌دهد و ایران یکی از بالاترین نرخ‌های اعدام سرانه جهان را دارد. | ||
هر یک از این برندگان جایزه نوبل حمایت خود را از مطالبات مردم ایران برای برقراری جمهوری دموکراتیک (که در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام ۱۴۰۱]] و تحریم انتخابات نمایشی بیان شد) اعلام کرده‌اند. | |||
آن‌ها با طرح ۱۰ماده‌ای مریم رجوی (برای دموکراسی، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی و ایران غیرانمی) همسو شده و آن را تأیید کرده‌اند؛ طرحی که پیش‌تر مورد حمایت بیش از ۴۰۰۰ نماینده پارلمان و ۱۳۰ رئیس‌جمهور سابق قرار گرفته بود.این امضاکندگان خواستار پایان اعدام‌ها و سرکوب و حمایت از مقاومت دموکراتیک ایران برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه شده است. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
<references /> | <references /> | ||
نسخهٔ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۰
| پیتر آگره | |
|---|---|
 | |
| متولد | ۳۰ ژانویهٔ ۱۹۴۹ |
| محل زندگی | بالتیمور، مریلند، ایالات متحدهٔ آمریکا |
| ملیت | آمریکایی |
| جوایز | جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۰۳؛ عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا |
| همسر | مری آگره |
| والدین | کورتلند آگره و الن سوئدبرگ |
پیتر آگره (Peter Agre؛ زادهٔ ۳۰ ژانویهٔ ۱۹۴۹) پزشک، زیست‌شیمیدان و پژوهشگر آمریکایی است. او به‌دلیل کشف آکواپورین‌ها، یعنی کانال‌های پروتئینی عبور آب از غشای سلول، شناخته می‌شود. آگره در سال ۲۰۰۳، به‌طور مشترک با رودریک مک‌کینون، نیمی از جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ اعطای جایزه به آگره «برای کشف کانال‌های آب» اعلام شد.[۱]
کشف آگره توضیح داد که آب چگونه از غشای سلول عبور می‌کند. این فرایند در کارکرد کلیه، تولید مایعات بدن، فعالیت دستگاه عصبی و تنظیم آب در گیاهان و میکروب‌ها اهمیت دارد. آگره علاوه بر پژوهش دربارهٔ آکواپورین‌ها، سال‌ها در حوزهٔ مالاریا و بهداشت جهانی فعالیت کرده و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ دیپلماسی علمی میان کشورها بوده است.
زندگی و تحصیلات
آگره در شهر نورثفیلد در ایالت مینه‌سوتا به دنیا آمد. پدرش، کورتلند آگره، شیمی‌دان و استاد دانشگاه بود و مادرش الن سوئدبرگ نام داشت. خانوادهٔ پدری او از مهاجران نروژی و خانوادهٔ مادری‌اش از مهاجران سوئدی و نروژی بودند.
آگره در زندگی‌نامهٔ خود در وبگاه نوبل نوشته است که علاقه‌اش به علوم تا حد زیادی تحت تأثیر پدرش شکل گرفت؛ پدرش در آزمایشگاه شیمی دانشگاه سنت اولاف کار می‌کرد و او را از کودکی با آزمایش‌های سادهٔ علمی آشنا می‌کرد.[۲]
او تحصیلات پزشکی خود را در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور گذراند و در سال ۱۹۷۴ مدرک پزشکی گرفت. آگره پس از دورهٔ آموزشی و فعالیت بالینی، به پژوهش در زیست‌شیمی و زیست‌شناسی سلولی روی آورد. او در سال ۱۹۸۴ به‌عنوان استادیار به دانشگاه جانز هاپکینز پیوست و در سال ۲۰۱۴ به مقام استاد ممتاز بلومبرگ منصوب شد.[۳]
آگره همچنین، عضو آکادمی ملی علوم آمریکا، آکادمی ملی پزشکی، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن فلسفی آمریکا است. او ریاست انجمن آمریکایی پیشرفت علوم را بر عهده داشته است. فعالیت‌های او پیوندی میان زیست‌شناسی پایه، پزشکی، بیماری‌های عفونی و همکاری علمی بین‌المللی ایجاد کرده است.
کشف آکواپورین‌ها
غشای سلول مانند سد انتخابی عمل می‌کند. این غشا باید از ورود و خروج بی‌رویهٔ مواد جلوگیری کند، اما در عین حال اجازه دهد موادی مانند آب، یون‌ها و مولکول‌های ضروری جابه‌جا شوند. دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دانستند که سلول‌ها برای انتقال سریع آب به مسیرهای ویژه نیاز دارند، اما ماهیت مولکولی این مسیرها تا اواخر قرن بیستم روشن نبود.
آگره در سال ۱۹۸۸ پروتئینی را از غشای سلول جدا کرد که ابتدا تصور می‌شد تنها یک پروتئین ناشناختهٔ غشایی باشد. او و همکارانش دریافتند که این پروتئین همان کانال اختصاصی انتقال آب است. این پروتئین بعدها «آکواپورین» نام گرفت.
آزمایش‌های تعیین‌کننده نشان دادند سلول‌هایی که این پروتئین را دارند، آب را به‌سرعت جذب می‌کنند و متورم می‌شوند؛ در حالی که سلول‌های فاقد آن چنین قابلیتی ندارند.[۴]
آکواپورین‌ها آب را از غشای سلولی عبور می‌دهند، اما در برابر بسیاری از یون‌ها و مولکول‌های دیگر مانع ایجاد می‌کنند. این ویژگی به سلول اجازه می‌دهد آب را سریع و به‌صورت کنترل‌شده جابه‌جا کند. در پستانداران، آکواپورین‌ها در کلیه‌ها به بازجذب آب از ادرار اولیه کمک می‌کنند. آن‌ها همچنین در تولید و انتقال مایع مغزی-نخاعی، اشک، بزاق، عرق و دیگر مایعات زیستی نقش دارند.[۵]
کشف آگره زمینهٔ پژوهش‌های گسترده‌تری را در زیست‌شناسی گیاهی، میکروبی و جانوری فراهم کرد. پژوهشگران بعداً انواع مختلفی از آکواپورین‌ها را در گیاهان، باکتری‌ها و جانوران شناسایی کردند. اختلال در عملکرد این کانال‌ها می‌تواند با بیماری‌های کلیه، ماهیچه، مغز و دیگر اندام‌ها ارتباط داشته باشد. از این رو، آکواپورین‌ها در مطالعهٔ بیماری و طراحی درمان‌های آینده اهمیت دارند.
جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۰۳
آکادمی سلطنتی علوم سوئد در ۸ اکتبر ۲۰۰۳ اعلام کرد که جایزهٔ نوبل شیمی آن سال به پیتر آگره و رودریک مک‌کینون تعلق می‌گیرد. نیمی از جایزه به آگره برای کشف کانال‌های آب و نیمهٔ دیگر به مک‌کینون برای مطالعات ساختاری و سازوکاری کانال‌های یونی اعطا شد.[۴]
کمیتهٔ نوبل تأکید کرد که این کشفیات، انتقال آب و نمک را در سطح مولکولی روشن کرده‌اند. شناخت این کانال‌ها برای توضیح چگونگی بازجذب آب در کلیه و شکل‌گیری و انتقال پیام‌های الکتریکی در سلول‌های عصبی اهمیت دارد. آگره سخنرانی نوبل خود را در ۸ دسامبر ۲۰۰۳ با عنوان «کانال‌های آبی آکواپورین» ارائه کرد و در آن، تاریخچهٔ کشف و نقش این پروتئین‌ها در زیست‌شناسی را شرح داد.[۶]
مالاریا و بهداشت جهانی
آگره پس از دریافت نوبل، بخش مهمی از فعالیت خود را به بیماری‌های عفونی و مشکلات بهداشت عمومی در کشورهای در حال توسعه اختصاص داد. او ۱۵ سال ریاست مؤسسهٔ پژوهش مالاریای جانز هاپکینز را بر عهده داشت و در سال ۲۰۲۳ از این سمت بازنشسته شد. این مؤسسه در زمینهٔ مقاومت پشه‌ها در برابر انتقال مالاریا، شناسایی هدف‌های دارویی، ساخت واکسن و پژوهش‌های میدانی فعالیت می‌کند. آزمایشگاه آگره نیز نقش آکواپورین‌ها را در انگل مالاریا، پشه‌های ناقل و مالاریای مغزی بررسی کرده است.[۷]
آگره همچنین از مدافعان دیپلماسی علمی است. در ژوئن ۲۰۱۲، هیأتی از انجمن آمریکایی پیشرفت علوم به رهبری او به ایران سفر کرد. این هیأت در دانشگاه‌های ایران سخنرانی و با پژوهشگران و مقام‌های علمی دیدار کرد. انجمن آمریکایی پیشرفت علوم گزارش کرد که هدف سفر، ایجاد ارتباط علمی و همکاری‌های صلح‌آمیز بود و آگره بر نقش علم به‌عنوان زبانی مشترک میان پژوهشگران ایران و آمریکا تأکید کرد. این سفر، بر اساس گزارش همان انجمن، فعالیتی علمی و دیپلماتیک بود و نباید به‌خودی‌خود به‌عنوان حمایت سیاسی از حکومت ایران یا مخالفان آن تعبیر شود.[۸]
حمایت از مقاومت ایران
در ژوئن ۲۰۲۶، شورای ملی مقاومت ایران متن بیانیه‌ای مشترک از برندگان جایزهٔ نوبل دربارهٔ نقض حقوق بشر در ایران منتشر کرد. نام پیتر آگره، با عنوان برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۰۳، در فهرست امضاکنندگان این بیانیه آمده است. متن منتشرشده خواستار توقف اعدام‌ها، آزادی زندانیان سیاسی و دسترسی نهادهای بین‌المللی به بازداشتگاه‌ها شده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی برای گذار سیاسی در ایران یاد کرده است.[۹]
او به همراه بیش از ۱۰۰ برنده جایزه نوبل این نامه را امضا کرده‌اند، و نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران اعلام کرده‌اند.
امضا کنندگان این بیانیه تأکید کرده‌اند که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰۰ نفر (از جمله ۳۴ زن) اعدام شده‌اند و رژیم همچنان با سرکوب شدید شهروندان، اقلیت‌ها و زندانیان سیاسی ادامه می‌دهد و ایران یکی از بالاترین نرخ‌های اعدام سرانه جهان را دارد.
هر یک از این برندگان جایزه نوبل حمایت خود را از مطالبات مردم ایران برای برقراری جمهوری دموکراتیک (که در قیام ۱۴۰۱ و تحریم انتخابات نمایشی بیان شد) اعلام کرده‌اند.
آن‌ها با طرح ۱۰ماده‌ای مریم رجوی (برای دموکراسی، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی و ایران غیرانمی) همسو شده و آن را تأیید کرده‌اند؛ طرحی که پیش‌تر مورد حمایت بیش از ۴۰۰۰ نماینده پارلمان و ۱۳۰ رئیس‌جمهور سابق قرار گرفته بود.این امضاکندگان خواستار پایان اعدام‌ها و سرکوب و حمایت از مقاومت دموکراتیک ایران برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه شده است.
منابع
- ↑ Peter Agre – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل
- ↑ Peter Agre – Biographical، بنیاد نوبل
- ↑ Peter Agre، برنامهٔ استادان ممتاز بلومبرگ در جانز هاپکینز
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ The 2003 Nobel Prize in Chemistry، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد
- ↑ Peter Agre, M.D.، جانز هاپکینز مدیسین
- ↑ Peter Agre – Nobel Lecture، بنیاد نوبل
- ↑ Peter Agre، Bloomberg Distinguished Professors
- ↑ AAAS Delegation, Led by Nobel Laureate Peter Agre, Makes “Positive” Visit to Iran، انجمن آمریکایی پیشرفت علوم، ۲۵ ژوئن ۲۰۱۲
- ↑ Joint Statement by Nobel Laureates Addressed to the Secretary-General of the United Nations on Human Rights Violations in Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ژوئن ۲۰۲۶