مهین خیابانی
مهین خیابانی، (زاده ۱۳۳۲ در تبریز – شهادت ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱ در تهران)، مجاهد خلق و مبارز انقلابی، در تبریز متولد شد. تحت تأثیر برادر بزرگترش، موسی خیابانی، از نوجوانی با آرمانهای سازمان مجاهدین خلق ایران آشنا شد. پس از بازداشت برادرش توسط ساواک در سال ۱۳۵۱، مهین تصمیم گرفت به مبارزه بپیوندد. او با وجود وضعیت جسمانی ضعیف، بهطور منظم به ملاقات برادرش در زندان میرفت و در مراسم مذهبی برای آگاهسازی سیاسی شرکت میکرد. پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، فعالیتهای خود را گسترش داد. ابتدا در بخش کارگری سازمان در تبریز مشغول شد و سپس با تأسیس «انجمن مادران مسلمان»، نقش مهمی در جذب و سازماندهی زنان ایفا کرد. در سال ۱۳۵۹ به تهران منتقل شد و در اوایل ۱۳۶۰ با تقی اوسطی ازدواج کرد. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز مبارزه مسلحانه، مهین به صفوف عملیاتی پیوست. در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱، هنگام حمله پاسداران به پایگاه مجاهدین، مهین که پنج ماهه باردار بود، به همراه همسرش تا آخرین گلوله مقاومت کرد. هر دو در شعلههای آتش جان باختند. آخرین تماس تلفنی مهین، که در آن از محاصره پاسداران خبر داد و اعلام کرد «یا شهادت است یا ننگ تسلیم»، به نمادی از پایداری او تبدیل شد. مهین خیابانی سومین عضو خانواده خیابانی بود که در راه آزادی شهید شد و الگویی از فداکاری زنان مجاهد در تاریخ مقاومت ایران است.[۱]
فعالیت پس از انقلاب
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، مهین فعالیتهای سیاسی خود را گسترش داد. ابتدا در بخش کارگری سازمان در تبریز مشغول شد و سپس با تأسیس «انجمن مادران مسلمان»، نقش مهمی در جذب و سازماندهی زنان برای پیوستن به جنبش ایفا کرد. در سال ۱۳۵۹ به مرکزیت سازمان در تهران منتقل شد. در اوایل سال ۱۳۶۰ با تقی اوسطی ازدواج کرد و زندگی مشترکی را آغاز کرد که سراسر وقف مبارزه بود.[۱]
ورود به مبارزه مسلحانه و شهادت
پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز مقاومت مسلحانه، مهین به صفوف عملیاتی پیوست. در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱، هنگام حمله هماهنگ پاسداران به پایگاههای مجاهدین، پایگاه محل استقرار مهین و همسرش مورد هجوم قرار گرفت. مهین که پنج ماهه باردار بود، به همراه تقی اوسطی تا آخرین گلوله مقاومت کرد. نیروهای امنیتی با شلیک آرپیجی به ساختمان، آن را ویران کردند. هر دو در شعلههای آتش جان باختند. آخرین تماس تلفنی مهین، ساعت ۱۰ صبح روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱، با یکی از بستگانش بود. او در این تماس گفت: «صداها را میشنوی؟… صدای تیراندازی… پاسداران ما را محاصره کردهاند و همه در حال نبرد هستند. شهادت ما قطعی است… راهی برای فرار وجود ندارد. ما تا آخر خواهیم جنگید. یا شهادت است یا ننگ تسلیم. راه دیگری در برابر خمینی وجود ندارد—و ما راه نخست را انتخاب کردهایم. من پنج ماهه باردار هستم. اما همهٔ ما باید با هم برویم؛ من، تقی و فرزندمان.»
ارزیابی
مهین خیابانی نمادی از فداکاری زنان مجاهد است که با وجود بارداری، تسلیم نشد و تا آخرین لحظه جنگید. شهادت او به همراه همسرش، سومین شهید خانواده خیابانی بود و نشاندهنده عمق تعهد این خانواده به آرمان آزادی است. نام مهین در تاریخ مقاومت ایران به عنوان الگویی از شجاعت و ایمان جاودانه ماند.