صفحه تمرین ۴ مصطفی
{جعبه اطلاعات دانشمند | نام = هارتموت میشل | نامهای دیگر = Hartmut Michel | تصویر = | توضیح تصویر = | تاریخ تولد = ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ (۲۷ تیر ۱۳۲۷) | محل تولد = لودویگسبورگ، آلمان غربی (اکنون آلمان) | ملیت = آلمانی | پیشه = بیوشیمیدان، بلورشناس پروتئینهای غشایی | محل کار = مؤسسه ماکس پلانک برای بیوفیزیک (فرانکفورت) | جوایز = جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۸) | شناختهشده برای = تعیین ساختار سهبعدی مرکز واکنش فتوسنتزی }} هارتموت میشل (به آلمانی: Hartmut Michel؛ زادهٔ ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ برابر با ۲۷ تیر ۱۳۲۷ در لودویگسبورگ) بیوشیمیدان آلمانی است که در سال ۱۹۸۸ بهطور مشترک با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر جایزه نوبل شیمی را «بهخاطر تعیین ساختار سهبعدی مرکز واکنش فتوسنتزی» دریافت کرد. کار او نخستین ساختار بلوری موفق یک پروتئین غشایی انتگرال را ممکن ساخت و فهم مکانیزمهای فتوسنتز را بهطور بنیادین پیش برد. او از سال ۱۹۸۷ مدیر بخش زیستشناسی غشایی مولکولی در مؤسسه ماکس پلانک برای بیوفیزیک در فرانکفورت بود و پس از بازنشستگی در سال ۲۰۲۲ بهعنوان رهبر گروه پژوهشی emeritus ادامه فعالیت داد.
زندگینامه و تحصیلات
میشل در ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ در لودویگسبورگ (ایالت بادن-وورتمبرگ) بهعنوان پسر ارشد کارل و فریدا میشل متولد شد. پس از خدمت سربازی اجباری، از سال ۱۹۶۹ در دانشگاه توبینگن بیوشیمی خواند. بخشی از دوره کارشناسی ارشد را در آزمایشگاههای دانشگاه مونیخ و مؤسسه ماکس پلانک گذراند. در سال ۱۹۷۴ دیپلم بیوشیمی گرفت و کار تجربی پایاننامه را در آزمایشگاه دیتر اویسترهلْت در آزمایشگاه فریدریش میشر ماکس پلانک در توبینگن انجام داد. در ۱۹۷۵ به همراه اویسترهلْت به دانشگاه وورتسبورگ رفت و در ۱۹۷۷ با موضوع گرادیان الکتروشیمیایی پروتون در باکتری هالوباکتریوم هالوبیوم دکترا گرفت.
فعالیت علمی و کشف ساختار مرکز واکنش فتوسنتزی
میشل از اواخر دهه ۱۹۷۰ روی کریستالیزاسیون پروتئینهای غشایی تمرکز کرد؛ کاری که در آن زمان تقریباً غیرممکن تلقی میشد. او ابتدا روی باکتریورودوپسین کار کرد و سپس موفق شد مرکز واکنش فتوسنتزی باکتری ارغوانی Rhodopseudomonas viridis را جداسازی و در پایان ژوئیه ۱۹۸۱ کریستالیزه کند. در سپتامبر همان سال نخستین کریستال با کیفیت بالا توسط او و ولفرام بوده با پرتو ایکس بررسی شد. بین سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵، میشل در همکاری با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر در مؤسسه ماکس پلانک برای بیوشیمی در مارتینسرید (نزدیک مونیخ)، ساختار اتمی این کمپلکس پروتئینی (شامل بیش از ۱۰٬۰۰۰ اتم) را با بلورنگاری پرتو ایکس تعیین کرد. این مرکز واکنش نقش کلیدی در آغاز فتوسنتز باکتریایی دارد و شباهتهای مهمی میان فتوسنتز باکتریایی و گیاهی آشکار ساخت. این موفقیت پایهگذار حوزه جدید کریستالوگرافی پروتئینهای غشایی شد. در اکتبر ۱۹۸۷ میشل بهعنوان رئیس بخش و مدیر مؤسسه ماکس پلانک برای بیوفیزیک در فرانکفورت منصوب شد. او جوایز متعددی از جمله جایزه لایبنیتس بنیاد پژوهش آلمان (۱۹۸۶)، جایزه اتو بایر و جایزه بیوفیزیک انجمن فیزیک آمریکا دریافت کرد.
جوایز و افتخارات
جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸ (مشترک با دایزنهوفر و هوبر) جایزه گوتفرید ویلهلم لایبنیتس (۱۹۸۶) عضو خارجی انجمن سلطنتی بریتانیا (۲۰۰۵) سایر جوایز علمی در حوزه بیوفیزیک و شیمی
زندگی شخصی
میشل در دهه ۱۹۸۰ ازدواج کرد و صاحب دو فرزند (آندریا در ۱۹۸۱ و روبرت یواخیم در ۱۹۸۴) شد. در سال ۲۰۰۷ با النا اولخوفا (بیوفیزیکدان) ازدواج کرد و دختری به نام مارگاریتا کارولین (متولد ۲۰۱۰) دارد. او در سال ۲۰۲۲ از سمت مدیریتی بازنشسته شد اما فعالیت پژوهشی را ادامه داد.
میراث علمی
کار میشل و همکارانش درک بنیادی از انتقال الکترون در فتوسنتز را متحول کرد و روششناسی کریستالیزاسیون پروتئینهای غشایی را برای مطالعات بعدی (از جمله کانالهای یونی، ناقلها و گیرندهها) فراهم آورد. این دستاورد همچنان پایه بسیاری از تحقیقات زیستانرژی و داروسازی مرتبط با پروتئینهای غشایی است.