کاربر:Hamidreza۲۱/صفحه تمرین
مقاله درحال ویرایش است
استان قم
────────────────────────────────────────────────────────────
⬛ مرکز استان: قم
⬛ مساحت: ۱۱,۲۳۷ کیلومتر مربع (کوچکترین استان)
⬛ جمعیت: حدود ۱.۳ میلیون نفر (۱۴۰۰)
⬛ شهرستانها: ۱ شهرستان (قم)
⬛ آب و هوا: گرم و خشک — بیابانی
⬛ زبان: فارسی (گویش قمی)
────────────────────────────────────────────────────────────
تاریخچه
قم — «حوزه علمیه و مرکز مذهبی ایران» — کوچکترین استان ایران از نظر مساحت اما یکی از مهمترین شهرهای مذهبی جهان اسلام است.
حرم حضرت معصومه:
حرم حضرت فاطمه معصومه (خواهر امام رضا) مهمترین زیارتگاه قم و دومین زیارتگاه مهم شیعیان در ایران (پس از مشهد) است. حضرت معصومه در سال ۲۰۱ هجری در قم درگذشت و آرامگاه او با گنبد طلایی از نمادهای شهر است.
حوزه علمیه قم:
حوزه علمیه قم — بزرگترین حوزه علمیه شیعه در جهان — از مهمترین مراکز آموزش دینی اسلام شیعی است. حوزه علمیه قم در سال ۱۳۰۱ شمسی توسط آیتالله حائری یزدی بازسازی و احیا شد و از آن زمان به مرکز اصلی آموزش دینی شیعه تبدیل شده. هزاران طلبه از سراسر جهان در حوزه قم تحصیل میکنند.
تاریخ کهن:
قم قدمتی چند هزار ساله دارد. پس از فتح ایران توسط اعراب (قرن اول هجری)، گروههایی از اعراب اَشعری در قم ساکن شدند و قم به مرکز مهم شیعه تبدیل شد. در دورههای صفوی و قاجار اهمیت مذهبی قم افزایش یافت.
جغرافیا و اقلیم
قم در جنوب تهران و در حاشیه کویر مرکزی ایران واقع شده. استان کوچک و عمدتاً بیابانی است.
دریاچه نمک:
دریاچه نمک (حوض سلطان) در شمالشرقی قم یکی از بزرگترین دریاچههای نمکی ایران است.
آبوهوا گرم و خشک — تابستانها بسیار گرم (تا ۴۵ درجه) و زمستانها معتدل. بارش سالانه بسیار کم (حدود ۱۴۰ میلیمتر).
اقتصاد و منابع
اقتصاد قم بر گردشگری مذهبی، تجارت، صنعت و حوزه علمیه استوار است.
گردشگری مذهبی:
سالانه میلیونها زائر از ایران و جهان از حرم حضرت معصومه و مراکز مذهبی قم بازدید میکنند. گردشگری مذهبی ستون اقتصاد شهر است.
صنعت:
شهرکهای صنعتی قم فعال هستند — صنایع غذایی، نساجی، کاشی و سرامیک از صنایع مهم هستند.
سوهان قم:
سوهان قم — شیرینی سنتی از پسته، زعفران و جوانه گندم — معروفترین سوغات قم و یکی از شیرینیهای شناختهشده ایران در جهان است.
فرهنگ و آداب و رسوم
فرهنگ قم عمیقاً مذهبی و حوزوی است.
مراکز علمی و کتابخانهها:
کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی — بزرگترین کتابخانه اسلامی جهان با بیش از ۶۰۰,۰۰۰ جلد نسخه خطی و چاپی — در قم واقع شده. مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و مراکز پژوهشی متعدد در قم فعالیت دارند.
مفاخر:
حسین بن موسی (امامزاده — قرن سوم)، ملاصدرا (فیلسوف بزرگ — تحصیل در قم) و آیتالله مرعشی نجفی (بنیانگذار کتابخانه) از چهرههای برجسته هستند.
غذاهای محلی:
سوهان قم، حلوای قمی، آبگوشت قمی و شلهزرد از غذاها و شیرینیهای سنتی هستند.
مبارزات و مقاومت مردمی
قم بهعنوان مرکز حوزه علمیه و مذهبی، همواره در تحولات سیاسی ایران نقش داشته و مجاهدین خلق ریشههای فکری مهمی در قم دارند.
سازمان مجاهدین خلق و ریشههای فکری:
محمدحنیفنژاد — بنیانگذار سازمان مجاهدین خلق — تحصیلات خود را در حوزه قم آغاز کرد و بعدها سازمان را بنیان نهاد. ایدئولوژی مجاهدین خلق — ترکیب اسلام با آزادیخواهی و مبارزه با استبداد — از فضای فکری و دینی قم تأثیر پذیرفت.
قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲:
قم در قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ (۱۹۶۳) علیه شاه نقش محوری داشت — سرکوب خونین مردم قم و تهران توسط حکومت پهلوی.
مجاهدین خلق در قم:
سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در قم فعالیت سیاسی گستردهای داشت. هواداران سازمان در تظاهرات و میتینگها شرکت کردند. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید از قم آغاز شد — حوزه علمیه نقش مهمی در سرکوب مجاهدین ایفا کرد.
کشتار ۶۷ در قم:
زندان قم در تابستان ۱۳۶۷ شاهد کشتار زندانیان سیاسی و مجاهد بود.
قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
قم — شهری که حکومت آن را پایگاه خود میدانست — در قیامهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بود. شعارهای ضدحکومتی در خیابانهای قم — حتی نزدیک حوزه علمیه — طنینانداز شد.
واحدهای مقاومت:
واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در قم — حتی در قلب حکومت مذهبی — فعالیتهایی در زمینه نصب پوسترهای مریم رجوی و افشاگری داشتهاند.