احسان رستمی

احسان رستمی، فعال فرهنگی ۳۶ ساله و جامعه‌شناس فارغ‌التحصیل دانشگاه علامه طباطبایی، مدیر انتشارات و کتابفروشی مستقل در حوزه اقتصاد، فلسفه و جنبش‌های اجتماعی، در ۲۹ مرداد ۱۴۰۴ همراه با پسرعمویش رامین رستمی ۲۹ ساله، مهندس برق و ناشر فرهنگی، طی یورش نیروهای امنیتی به منازلشان در تهران بازداشت شد. این دو شهروند کرد اهل هرسین کرمانشاه، نزدیک به ۴۰ روز بدون تماس، دسترسی به وکیل یا ملاقات با خانواده در بند ۲۰۹ زندان اوین بلاتکلیف ماندند. احسان رستمی از ۱۰ مهر ۱۴۰۴ به مدت ۲۳ روز در اعتراض به فشارهای بازجویان و بلاتکلیفی اعتصاب غذا کرد و وضعیت جسمانی‌اش وخیم گردید. در ۲۵ مهر ۱۴۰۴، پدر احسان، جهانگیر رستمی ۶۳ ساله معلم بازنشسته، با خشونت و ضرب و شتم در منزلش در هرسین بازداشت و به زندان اوین منتقل شد؛ دو روز بعد برای اعتراف‌گیری اجباری در برابر پسرش قرار گرفت. خواهر احسان، پرنیا رستمی، نیز بازداشت گردید. انجمن فرهنگیان هرسین در ۲۹ مهر ۱۴۰۴ بیانیه‌ای در محکومیت این اقدامات صادر کرد. جهانگیر در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ با وثیقه ۱٫۵ میلیارد تومانی آزاد شد. احسان در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ در شعبه پنجم بازپرسی دادسرای اوین به اتهام «بغی» به ظن همکاری با سازمان مجاهدین خلق ایران تفهیم اتهام شد و به سلول انفرادی منتقل گردید، که می‌تواند به حکم اعدام منجر شود. این پروسه نقض حقوق بشر از جمله دادرسی عادلانه، ممنوعیت شکنجه و بازداشت خودسرانه را نشان می‌دهد. تا کنون احسان همچنان در انفرادی و در معرض خطر اعدام است.

احسان رستمی
احسان رستمی، زندانی سیاسی کرد
زادروز	حدود ۱۳۶۸ شمسی (۳۶ ساله در سال ۱۴۰۴) هرسین، استان کرمانشاه
محل زندگی	تهران (پیش از بازداشت)
تحصیلات	کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی
از دانشگاه	دانشگاه علامه طباطبایی
پیشه	فعال فرهنگی، مدیر انتشارات و کتابفروشی مستقل، ناشر و مترجم
شناخته‌شده برای	فعالیت در حوزه نشر کتاب‌های اقتصاد، فلسفه و جنبش‌های اجتماعی-سیاسی
نقش‌های برجسته	مدیریت انتشارات و کتابفروشی سمندر
شهر خانگی	هرسین
دین	اسلام
اتهام‌ها	بغی (به ظن همکاری با سازمان مجاهدین خلق)
مجازات‌ها	در معرض خطر صدور حکم اعدام
آثار	انتشار کتاب در حوزه‌های اقتصاد، فلسفه و جنبش‌های اجتماعی

زمینه و پیشینه فردی

احسان رستمی، شهروند ۳۶ ساله کرد اهل شهرستان هرسین استان کرمانشاه، به عنوان فعال فرهنگی در حوزه نشر، کتابفروشی و ترجمه شناخته می‌شود. وی فارغ‌التحصیل رشته جامعه‌شناسی از دانشگاه علامه طباطبایی است و مدیریت انتشارات و کتابفروشی مستقل سمندر را بر عهده داشته که بر موضوعاتی مانند اقتصاد، فلسفه و جنبش‌های سیاسی-اجتماعی تمرکز دارد. رامین رستمی، پسرعموی ۲۹ ساله وی، مهندس برق بوده و در فعالیت‌های نشر فرهنگی مستقل شرکت داشته‌است. این دو فرد پیش از بازداشت، در تهران ساکن بودند و هیچ سابقه قضایی مشخصی نداشته‌اند. فعالیت‌های فرهنگی آنان عمدتاً بر انتشار کتاب و ترویج دانش اجتماعی متمرکز بود.

دستگیری اولیه

در روز چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران به منزل احسان رستمی در تهران یورش بردند و وی را بازداشت کردند. در جریان این عملیات، مأموران لوازم شخصی از جمله گوشی تلفن همراه او را توقیف نمودند. احسان رستمی برای بازجویی و تشکیل پرونده به بازداشتگاه یکی از نهادهای امنیتی منتقل گردید، اما از جزئیات اتهامات، علت دقیق دستگیری و نام نهاد دستگیرکننده اطلاعی در دست نیست. همزمان، رامین رستمی نیز در عملیات مشابهی بازداشت شد. این بازداشت‌ها بدون اجازه تماس با خانواده صورت گرفت و مکان نگهداری اولیه آنان نامعلوم ماند.

تداوم بازداشت و بلاتکلیفی

احسان و رامین رستمی پس از بازداشت، به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شدند و علیرغم گذشت نزدیک به ۴۰ روز، در وضعیت بلاتکلیفی قضایی باقی ماندند. پرونده آنان در دادسرای اوین و شعبه ویژه رسیدگی به اتهامات سیاسی ثبت گردید، اما هیچ رسیدگی قضایی انجام نشد. این دو شهروند از حقوق پایه مانند تماس تلفنی، دسترسی به وکیل و ملاقات حضوری با خانواده محروم بودند. خانواده آنان با مراجعات مکرر به دادسرا، پاسخی در مورد دلایل بازداشت یا روند پرونده دریافت نکردند. این وضعیت بلاتکلیفی، فشار روانی شدیدی بر بازداشت‌شدگان وارد کرد.

اعتصاب غذا در اعتراض به شرایط بازداشت

احسان رستمی از روز چهارشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۴، در اعتراض به بلاتکلیفی پرونده و فشارهای اعمال‌شده توسط بازجویان، اعتصاب غذای تر آغاز کرد. این اعتصاب تا ۲۳ روز ادامه یافت و وضعیت جسمانی وی را وخیم نمود. خانواده پس از مدت‌ها بی‌خبری، از اعتصاب او مطلع شدند و برای اطمینان از سلامت وی، درخواست ملاقات حضوری با مقامات دادسرای اوین کردند، اما پاسخی دریافت نکردند. رامین رستمی نیز در این اعتصاب شرکت داشت. دستور محرومیت از ملاقات توسط ناصر جلایر سرتقی، بازپرس شعبه پنج دادسرای اوین صادر شده بود. این اقدامات، نگرانی‌های جدی در مورد سلامت جسمی و روانی بازداشت‌شدگان ایجاد کرد.

بازداشت اعضای خانواده و فشارهای اضافی

با گذشت دو ماه از بازداشت احسان و رامین، در ۲۵ مهر ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی به منزل جهانگیر رستمی، پدر ۶۳ ساله احسان و معلم بازنشسته، در هرسین یورش بردند و وی را با خشونت و ضرب و شتم بازداشت کردند. جهانگیر ابتدا به اداره اطلاعات کرمانشاه منتقل شد و سپس به زندان اوین در تهران انتقال یافت. پرنیا رستمی، خواهر احسان، نیز بازداشت گردید. احسان پیش از این، در آخرین تماس با خانواده، از تهدید بازجویان به بازداشت والدینش خبر داده بود. دو روز پس از بازداشت، جهانگیر با چهره خون‌آلود و جراحات در ناحیه سر و صورت، برای اعتراف‌گیری اجباری در برابر پسرش قرار گرفت. همزمان، صفحه اینستاگرامی خانواده که اخبار پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان را منتشر می‌کرد، متوقف و مطالب آن حذف شد.

واکنش‌های اجتماعی به بازداشت خانواده

انجمن فرهنگیان هرسین در ۲۹ مهر ۱۴۰۴، بیانیه‌ای صادر کرد و بازداشت خشونت‌آمیز جهانگیر رستمی را محکوم نمود. در این بیانیه، فشار بر خانواده زندانیان برای اعتراف‌گیری اجباری را اقدامی ضد انسانی و مغایر با موازین حقوقی دانستند و آن را نشانه خشونت سیستماتیک حاکمیت توصیف کردند. انجمن خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط جهانگیر شد و اعلام کرد تا آزادی وی، از حمایت خانواده دریغ نخواهد کرد. شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان نیز بازداشت جهانگیر را محکوم کرد. تشکل‌های صنفی بازنشستگان کرمانشاه در تجمعات خود، آزادی او را مطالبه کردند. جهانگیر رستمی نهایتاً در ۲۵ آذر ۱۴۰۴، با تودیع وثیقه ۱٫۵ میلیارد تومانی موقتاً آزاد گردید.

تفهیم اتهام و انتقال به سلول انفرادی

در روز چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۴، احسان رستمی در شعبه پنجم بازپرسی دادسرای اوین به ریاست بازپرس جلایر، به اتهام «بغی» به ظن همکاری با سازمان مجاهدین خلق تفهیم اتهام شد. ساعاتی پس از جلسه، بدون اعلام جزئیات پرونده یا دسترسی به وکیل، به سلول انفرادی زندان اوین منتقل گردید. این انتقال پس از چهار ماه بازجویی فشرده و اعتصاب غذا صورت گرفت و نگرانی‌ها در مورد وضعیت جسمی و روانی وی را افزایش داد. نگهداری در انفرادی، بدون دسترسی به خدمات پزشکی و ارتباط با خانواده، می‌تواند آثار مخرب داشته باشد.

خطر صدور حکم اعدام و وضعیت فعلی

اتهام «بغی» علیه احسان رستمی، که می‌تواند به مجازات اعدام منجر شود، نمونه‌ای از استفاده از اتهامات سنگین امنیتی علیه فعالان فرهنگی است. این اتهام بر اساس ظن عضویت در گروه‌های مخالف نظام مطرح شده و تاکنون ادله حقوقی آن شفاف‌سازی نشده‌است. تا دی ۱۴۰۴، احسان همچنان در سلول انفرادی نگهداری می‌شود و از دسترسی به وکیل منتخب محروم است. این پروسه، شامل بازداشت‌های خانوادگی و فشار برای اعتراف، نقض اصول دادرسی عادلانه را نشان می‌دهد. خانواده و فعالان حقوق بشر نسبت به سرنوشت قضایی و سلامت وی ابراز نگرانی کرده‌اند. شورای ملی مقاومت ایران در این رابطه اطلاعیه‌ای به شرح زیر منتشر کرد:

زندانی سیاسی احسان رستمی با اتهام بغی به‌خاطر همکاری با مجاهدین در معرض حکم اعدام است.

دستگیری پدر ۶۳ساله و پسرعموی احسان

روز چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۴ شعبه پنجم بازپرسی دادسرای اوین به‌ریاست بازپرس جلایر، زندانی سیاسی احسان رستمی را به اتهام آخوندساخته «بغی» به ظن همکاری با سازمان مجاهدین متهم کرد. اتهامی که می‌تواند به حکم اعدام و یا دیگر مجازات‌های سنگین منتهی شود. احسان بعد از جلسه تفهیم اتهام در بازپرسی به سلول انفرادی منتقل شد.

در ۲۹ مرداد ۱۴۰۴ او و تعدادی از اقوام و دوستانش از جمله پسرعمویش رامین رستمی طی یک یورش همزمان به خانه‌هایشان در تهران دستگیر و به‌مدت ۴ماه زیر شکنجه‌های ضدانسانی و بازجوئی قرار داشتند.

احسان و رامین از پنجشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۴ در اعتراض به فشارهای اعمال شده از سوی بازجویان و شکنجه‌گران ۲۳روز در اعتصاب غذا بودند.

احسان۳۶ساله جامعه‌شناس و فارغ‌التحصیل از دانشگاه علامه طباطبایی و مدیر انتشارات و کتابفروشی سمندر و فعال در زمینه اقتصاد، فلسفه و جنبش‌های سیاسی_اجتماعی است و به‌عنوان چهره‌ای فرهنگی شناخته می‌شود. رامین ۲۹ساله مهندس برق و از ناشران مستقل فرهنگی است.

جهانگیر رستمی ۶۳ساله پدر احسان، از فرهنگیان بازنشسته نیز جمعه ۲۵ مهرماه در منزلش در هرسین بازداشت و به‌شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت و از ناحیه سر و صورت مجروح شد. دو روز بعد، شکنجه‌گران، او را با چهره‌ای خون‌آلود، به‌منظور اعتراف‌گیری اجباری در برابر پسرش احسان قرار دادند.

تشکل‌های صنفی باز نشستگان کرمانشاه و هرسین، طی بیانیه‌هایی بازداشت و ضرب و شتم آقای جهانگیر رستمی را محکوم و در تجمع بازنشستگان کرمانشاه خواستار آزادی وی شدند. دژخیمان روز ۲۵ آذر ۱۴۰۴ او را با وثیقه یک و نیم میلیارد تومانی موقتاً از زندان آزاد کردند.

دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران

۳ دی ۱۴۰۴ (۲۴ دسامبر ۲۰۲۵)(شورای ملی مقاومت ایران)