نعیم عبداللهی
| نعیم عبداللهی | |
|---|---|
| زادروز | حدود ۱۳۷۰ کرمانشاه |
| درگذشت | ۱۸ دی ۱۴۰۴ نازیآباد، تهران |
| علت مرگ | شلیک مستقیم نیروهای حکومتی |
| ملیت | ایرانی (کرد) |
| شناختهشده برای | استادیار دانشگاه تهران و فرمانده یکی از یکانهای کانون شورشی در قیام ۱۴۰۴ |
| همسر | متاهل |
نعیم عبداللهی، دکترای حقوق و علوم سیاسی، استادیار سابق دانشگاه تهران و فعال سیاسی وابسته به سازمان مجاهدین خلق، در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در نازیآباد تهران با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد. او در اعتراضات پیشین دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ نقش فعال داشت، در دی ۱۳۹۶ چهار ماه در زندان اوین بازداشت بود و پس از ۱۴۰۱ از دانشگاه اخراج شد. در قیام ۱۴۰۴ فرماندهی یکی از یکانهای کانون شورشی را برعهده داشت و نوشتهها و سوگندنامههایش بر تعهد به آرمان آزادی و سازمان مجاهدین تأکید دارد. سازمان مجاهدین او را در زمره شهیدان راه آزادی و ادامهدهنده مسیر کشتهشدگان پیشین توصیف میکند. این مقاله به زندگی، فعالیتها، نقش در قیام و دیدگاههای ایدئولوژیک وی میپردازد.
زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ (معروف به قیام ۱۴۰۴ یا انقلاب ملی ۱۴۰۴) بزرگترین و خونینترین خیزش مردمی علیه جمهوری اسلامی پس از انقلاب ۱۴۰۱ زن، زندگی، آزادی بود. این قیام در روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ با اعتصاب گسترده کسبه و بازاریان تهران در اعتراض به جهش بیسابقه نرخ دلار به بیش از ۱۴۵ هزار تومان و سقوط کامل ارزش ریال آغاز شد و در کمتر از ۴۸ ساعت به بیش از ۲۸۰ شهر در همه استانهای ایران گسترش یافت. مردم با شعارهای «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر خامنهای»، «ایران را پس میگیریم»، «این آخرین ماه ولایتته» و «میجنگیم، میمیریم، ایران رو پس میگیریم» به خیابانها ریختند و در بسیاری از شهرها پایگاههای بسیج، مراکز سپاه و ساختمانهای حکومتی را به آتش کشیدند. نیروهای سرکوبگر رژیم با شلیک مستقیم گلولههای جنگی، ساچمهای و گاز اشکآور به معترضان پاسخ دادند که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰۰ نفر (تا لحظه نگارش این مقالهها) و زخمی شدن هزاران تن دیگر شد. این قیام که از تهران، تبریز، رشت، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، سنندج، ایلام، اهواز، بندرعباس و مشهد آغاز شد، در کمتر از دو هفته به مرحله سرنگونیطلبانه رسید و رژیم را تا مرز فروپاشی پیش برد. ویژگی بارز این خیزش، پیوستن گسترده اقشار مختلف جامعه از جمله کارگران، دانشجویان، پرستاران، معلمان و حتی بخشی از نیروهای نظامی و خانوادههای سپاه بود. تا ۲۱ دی ۱۴۰۴، شمار جانباختگان احراز هویتشده از ۷۰۰ نفر فراتر رفته و سازمانهای حقوق بشری از جمله ههنگاو، هرانا و کانون حقوق بشر ایران آن را «کشتار سیستماتیک» توصیف کردهاند.[۱]
زندگی و تحصیلات
نعیم عبداللهی، متولد کرمانشاه و ۳۴ ساله، دارای مدرک دکترای حقوق و علوم سیاسی بود. وی به عنوان استادیار دانشگاه تهران فعالیت میکرد و در میان دانشجویان به عنوان چهرهای فعال و تأثیرگذار شناخته میشد. گزارشها نشان میدهد که او در حوزه دانشگاهی نقش برجستهای داشت و از دانش خود برای سازماندهی فعالیتهای سیاسی استفاده میکرد.[۱]
فعالیتهای سیاسی
نعیم عبداللهی در اعتراضات دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ حضور فعال داشت. در دی ۱۳۹۶ به طور تصادفی بازداشت شد و به مدت چهار ماه در زندان اوین نگهداری گردید، جایی که تحت بازجویی قرار گرفت اما اطلاعاتی ارائه نکرد. پس از اعتراضات ۱۴۰۱، به دلیل نقش در سازماندهی دانشجویان در چند دانشگاه تهران، از دانشگاه اخراج شد. با این حال، فعالیتهای او در چارچوب کانونهای شورشی وابسته به سازمان مجاهدین خلق ادامه یافت.[۱]
نقش در قیام ۱۴۰۴
در جریان قیام ۱۴۰۴، نعیم عبداللهی فرماندهی یکی از یکانهای کانون شورشی را برعهده داشت. گزارشها از درگیری نیروهای تحت فرماندهی او با نیروهای ضدشورش در نقاط مختلف تهران خبر میدهند و مدعی واردآمدن ضربات جدی به مراکز سرکوب هستند. او در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در منطقه نازیآباد تهران با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد. رسانههای وابسته به سازمان مجاهدین از او با عنوان «فرمانده» و «استاد شورشگر» یاد کردهاند.[۱]
سوگندنامهها و دیدگاهها
متونی که به عنوان سوگندنامه یا نوشتههای شخصی نعیم عبداللهی منتشر شدهاند، بازتابدهنده نگرش ایدئولوژیک و سیاسی او هستند. در این نوشتهها، وی از «نسل مبارزه در زمانه ابتلاء» سخن گفته و راه خود را ادامه مسیر کشتهشدگان پیشین معرفی کرده است. در بخشی از یکی از متون آمده: «نسل ما در زمانهیی مبارزه را آغاز کرد که در همه جا هزار بلا و ابتلاء بود، ولی به یمن فداکاری مجاهدین راه جهاد برای ما هموار شد.» در نوشتهای دیگر با عنوان «سوگند استاد شورشگر»، بر ادامه مسیر اعتراضات پس از کشتهشدگان آبان ۱۳۹۸ تأکید شده: «در این روزهای سیاه بعد از به خاک افتادن هزاروپانصد شهید آبان... میخواهم یکبار دیگر برای ادامه این راه سوگند یاد کنم.» همچنین در متنی با عنوان «سوگند فرمانده نعیم»، آمده: «جان ناچیزترین دارایی من است... چه قدر مرگ لذتبخش است وقتی با آرمان آزادی پیوند میخورد.» این متون نشاندهنده پیوند عمیق هویتی و ایدئولوژیک وی با سازمان مجاهدین خلق و رهبران آن است، جایی که عضویت خود را افتخارآمیز توصیف کرده و خود را «قطرهای از دریای فداکاری» دانسته است.[۱]
بازتاب و جایگاه در روایت سازمانی
سازمان مجاهدین خلق ایران، نعیم عبداللهی را در زمره کشتهشدگان مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ معرفی کرده و از او با عنوان «شهید» یاد کرده است. در ادبیات رسمی این سازمان، او در امتداد «صدهزار شهید راه آزادی» و «۳۰ هزار اعدامشده تابستان ۱۳۶۷» توصیف شده و به عنوان نمونهای از «نسل جدید مبارزان» معرفی میشود. روایت ارائهشده کشتهشدن او را در چارچوب تقابل سیاسی و ایدئولوژیک با جمهوری اسلامی تحلیل میکند.[۱]
منابع
[۱] شهادت محمد بهرامی ۱۸ساله هوادار مجاهدین در آزادشهر گلستان - https://news.mojahedin.org/i/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DB%B1%DB%B8%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86