ریبین مرادی
ریبین مرادی، (متولد حدود ۱۳۸۷-درگذشت ۱۸ دی ۱۴۰۴) نوجوان ۱۷ ساله کرد ایرانی اهل ثلاثباباجانی استان کرمانشاه و ساکن تهران بود که در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در تهران با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی از پشت کشته شد. وی دانشآموز و بازیکن تیم فوتبال نوجوانان سایپا محسوب میشد و بهعنوان یکی از استعدادهای شناختهشده فوتبال پایه تهران شناخته میشد. ریبین مرادی علاوه بر فوتبال، در رشتههای شنا و کشتی نیز فعالیت داشت و صاحب عناوین قهرمانی بود. مرگ وی یکی از موارد برجسته کشتهشدن نوجوانان در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به شمار میرود که گزارشهای متعدد سازمانهای حقوق بشری و رسانهها را به دنبال داشت و نمادی از سرکوب ورزشکاران جوان در جریان این اعتراضات شد.
زندگینامه
ریبین مرادی فرزند عادل مرادی، اصالتاً اهل شهرستان ثلاثباباجانی از توابع استان کرمانشاه بود و از تبار کرد محسوب میشد. وی در تهران ساکن بود و به عنوان دانشآموز مشغول تحصیل بود. پدر وی کهنهسرباز جنگ ایران-عراق بود و خانواده در شرایط اقتصادی متوسط زندگی میکردند. ریبین از سنین پایین به ورزش علاقه نشان داد و در رشتههای مختلف ورزشی فعالیت کرد. وی به عنوان یک ورزشکار چندرشتهای شناخته میشد و در شنا و کشتی نیز به موفقیتهایی دست یافته بود. گزارشها حاکی از آن است که ریبین مرادی فردی پرانرژی، متعهد و محبوب در میان همتیمیها و مربیان خود بود. وی سابقه شرکت در مسابقات رسمی هیات فوتبال تهران را داشت و از سوی مربیان بهعنوان استعدادی آیندهدار معرفی میشد. زندگی وی عمدتاً بر محور ورزش و تحصیل میچرخید و هیچ سابقه فعالیت سیاسی رسمی نداشت، اما مانند بسیاری از جوانان نسل خود، از شرایط اجتماعی و اقتصادی موجود ناراضی بود که این نارضایتی او را به شرکت در اعتراضات کشاند. منابع محلی و گزارشهای حقوق بشری او را نوجوانی مسئولیتپذیر و حامی جامعه توصیف کردهاند که همیشه در فعالیتهای ورزشی و کمک به همسالان خود پیشقدم بود. ریبین مرادی در تیمهای پایه فوتبال مانند پارسیان جوان ایلیا نوین فعالیت کرده بود و در لیگ برتر نوجوانان تهران حضور داشت. این فعالیتها او را به یک چهره شناختهشده در جامعه فوتبال پایه تهران تبدیل کرده بود و مرگش ضربهای به جامعه ورزشی وارد کرد. علاوه بر این، ریبین مرادی در زندگی شخصی خود، با چالشهای فرهنگی و اجتماعی روبرو بود که این مسائل او را بیشتر به سمت اعتراضات سوق داد. گزارشهای متعدد نشان میدهد که وی در ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، مهارتهای ورزشی خود را به نمایش میگذاشت و این ویدیوها پس از مرگش به عنوان یادبودی از استعداد از دست رفته او مورد توجه قرار گرفت. خانواده وی پس از مرگ، با محدودیتهای امنیتی برای برگزاری مراسم مواجه شدند، اما جامعه ورزشی و محلی با انتشار پیامهای تسلیت و یادبود، یاد او را گرامی داشت. ریبین مرادی نمادی از نسل جوان کردی بود که در برابر نابرابریها ایستادگی کرد و مرگش بخشی از روایت گستردهتر سرکوب نوجوانان در اعتراضات ۱۴۰۴ شد.[۱][۲][۳][۴][۵] ریبین مرادی در جامعه ورزشی تهران نقش فعالی داشت و به عنوان یک بازیکن نوجوان، در تربیت و تشویق همسالان خود به ورزش تلاش میکرد. گزارشهای محلی نشان میدهد که وی در باشگاههای ورزشی مختلف فعالیت میکرد و اغلب در مسابقات منطقهای شرکت داشت. این فعالیتها نه تنها او را به یک ورزشکار موفق تبدیل کرده بود، بلکه وی را به الگویی برای جوانان محلی تبدیل کرد. مرگ ریبین مرادی بخشی از الگوی گستردهتر کشتهشدن ورزشکاران جوان در اعتراضات بود که شامل مواردی مانند مجتبی ترشیز، مسعود ذاتپرور و دیگران میشود. سازمانهای حقوق بشری این موارد را به عنوان نمونهای از خشونت سیستماتیک علیه معترضان جوان ثبت کردهاند. خانواده ریبین مرادی، به ویژه پدرش، پس از مرگ وی تحت فشارهای امنیتی قرار گرفتند تا روایت رسمی را بپذیرند، اما گزارشهای مستقل این فشارها را افشا کردند.[۶][۷][۸]
شهادت
در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، ریبین مرادی روز پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در اعتراضات تهران هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت. طبق گزارشها، نیروهای سرکوبگر از پشت با گلوله جنگی به قفسه سینه وی شلیک کردند که گلوله از بدن او عبور کرد و منجر به مرگ فوری شد. خانواده وی در حال رفتن به مهمانی بودند که ریبین برای پیوستن به اعتراضات از آنها جدا شد. پس از مرگ، خانواده چهار روز بیخبری را سپری کردند و نهایتاً در پزشکی قانونی کهریزک از کشتهشدن وی مطلع شدند. نیروهای امنیتی پدر وی را مجبور به اعتراف اجباری در صداوسیمای جمهوری اسلامی کردند تا ادعا کند فرزندش توسط اغتشاشگران کشته شده است. این اعتراف اجباری بخشی از الگوی فشار بر خانوادههای جانباختگان بود. مرگ ریبین مرادی در منطقه پرند نزدیک تهران رخ داد و جزئیات دقیق مکان هنوز مشخص نیست. سازمانهای حقوق بشری مانند هەنگاو، کردپا و ایرانوایر این رویداد را به عنوان نمونهای از کشتهشدن کودکان و نوجوانان در اعتراضات ثبت کردهاند. گزارشها نشان میدهد که تیراندازی مستقیم و هدفمند بوده و هیچ هشداری پیش از شلیک داده نشده است. پس از مرگ، آگهی ترحیم وی منتشر شد و جامعه ورزشی با ادای احترام به او، مانند مهرزاد افتخاری که پیراهن وی را در مسابقهای به نمایش گذاشت، یادش را گرامی داشت. مرگ ریبین مرادی بخشی از سرکوب گسترده اعتراضات در تهران بود که در آن چندین نوجوان دیگر نیز جان باختند. سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت نام وی را در فهرست شهیدان قیام قرار دادند و این事件 واکنشهای بینالمللی را برانگیخت. پیامدهای مرگ او شامل افزایش توجه به وضعیت حقوق کودک در ایران بود و سازمانهای حقوق بشری خواستار تحقیقات مستقل در مورد این کشتار شدند. خانواده ریبین مرادی با تهدید، بازداشت موقت و شرطگذاری برای تحویل پیکر مواجه شدند، اما گزارشهای مستقل این فشارها را افشا کردند. مرگ وی نمادی از خشونت اعمالشده علیه معترضان جوان و ورزشکاران شد و ویدیوهای مهارتهای ورزشی او پس از مرگ به عنوان یادبودی از استعداد از دست رفته منتشر شد.[۱][۲][۴][۵][۶][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]
پیامدها
نام ریبین مرادی در فهرست جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ و همچنین فهرست کودکان کشتهشده در این اعتراضات ثبت شده است. مرگ وی واکنشهای گستردهای در جامعه ورزشی و حقوق بشری به دنبال داشت. مهرزاد افتخاری، بازیکن تیم آکادمی توانا، در مسابقهای پیراهن وی را به نمایش گذاشت و به او ادای احترام کرد. سازمانهای حقوق بشری مانند هەنگاو، کردستان هانا و ایران اینترنشنال گزارشهای مفصلی از مرگ وی منتشر کردند و آن را نقض حقوق کودک دانستند. مرگ ریبین مرادی بخشی از الگوی کشتهشدن بیش از ۲۰ فوتبالیست و ۳۰ ورزشکار در اعتراضات ۱۴۰۴ بود که رسانهها به آن پرداختند. شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین خلق وی را یکی از شهیدان قیام معرفی کردند. این رویداد توجه بینالمللی به وضعیت نوجوانان در ایران را افزایش داد و خواستار تحقیقات مستقل شد. ویدیوهای مهارتهای ورزشی ریبین مرادی در شبکههای اجتماعی منتشر شد و او را به نمادی از استعدادهای از دست رفته تبدیل کرد. خانواده وی با فشارهای امنیتی برای سانسور روایت مرگ مواجه شدند، اما گزارشهای مستقل این فشارها را افشا کردند. مرگ ریبین مرادی نمادی از مقاومت نسل جوان در برابر سرکوب شد و در گزارشهای وال استریت ژورنال و یورونیوز به عنوان نمونهای از نقش نسل زد در اعتراضات ذکر شد.[۳][۹][۱۰][۱۴][۱۵][۱۶]
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ایران اینترنشنال، ۲۴ دی ۱۴۰۴
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ایرانوایر، بهمن ۱۴۰۴
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ یورونیوز، ۱۳ بهمن ۱۴۰۴
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ هەنگاو، ۲۳ دی ۱۴۰۴
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ سایت ملیون ایران، ۷ بهمن ۱۴۰۴
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ایرانوایر، ۲۴ دی ۱۴۰۴
- ↑ اینستاگرام ایران اینترنشنال، ۲۴ دی ۱۴۰۴
- ↑ ایران اینترنشنال، ۲۴ دی ۱۴۰۴
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ سیمای آزادی، ۲۴ دی ۱۴۰۴
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ کانون حقوق بشر ایران، ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
- ↑ کولبرنیوز، ۲۳ دی ۱۴۰۴
- ↑ سازمان حقوق بشر هانا، ۲۳ دی ۱۴۰۴
- ↑ کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان، ۲۳ دی ۱۴۰۴
- ↑ فیسبوک شبکه حقوق بشر کردستان، دی ۱۴۰۴
- ↑ تردز شبکه حقوق بشر کردستان، بهمن ۱۴۰۴
- ↑ اینستاگرام، دی ۱۴۰۴