عرفان شکورزاده
| عرفان شکورزاده | |
|---|---|
| پرونده:فان شکورزاده .jpg عرفان شکورزاده | |
| زادروز | ۱۳۷۶ ایران |
| درگذشت | ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ زندان قزلحصار کرج |
| علت مرگ | اعدام مخفیانه توسط رژیم جمهوری اسلامی |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | دانشجوی نخبه هوافضا و قربانی اعدام سیاسی |
عرفان شکورزاده، (زاده ۱۳۷۶ – اعدامشده ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) دانشجوی نخبه کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا در دانشگاه علم و صنعت ایران، پژوهشگر حوزه فناوری ماهواره و رتبه اول این رشته بود که پس از ۱۵ ماه بازداشت و شکنجه، بامداد ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ به صورت مخفیانه در زندان قزلحصار کرج اعدام شد. او یکی از برجستهترین قربانیان اعدامهای سیاسی پس از قیام سراسری ۱۴۰۴ و تنشهای منطقهای بهار ۱۴۰۵ به شمار میرود.
پیشینه
عرفان شکورزاده متولد سال ۱۳۷۶ بود. او دانشآموخته مهندسی برق دانشگاه تبریز و دانشجوی رتبه اول مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا (گرایش کنترل و موقعیتیابی منظومههای ماهوارهای) در دانشگاه علم و صنعت ایران بود. عرفان از معدود نخبگان علمی ایران بود که علیرغم فرصتهای مهاجرت، در کشور ماند و بر روی پروژههای علمی داخلی کار میکرد. گزارشها نشان میدهد او فردی آرام، متعهد و دلبسته به پیشرفت علمی ایران بود.[۱][۲]
بازداشت و شکنجه
عرفان شکورزاده در بهمنماه ۱۴۰۳ توسط اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد. او به مدت حدود ۹ ماه در سلول انفرادی بند ۲۰۹ زندان اوین تحت شدیدترین شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفت. هدف اصلی بازجویان، اخذ اعترافات اجباری مبنی بر «جاسوسی برای اسرائیل و آمریکا» بود. عرفان در یادداشتی که پیش از اعدام از داخل زندان منتشر کرد، نوشته بود: «من عرفان شکورزاده، یکی از معدود نخبگانی که حاضر به مهاجرت نشدم... به اتهام واهی جاسوسی بازداشت شدم و در مدت ۸ ماه و نیم شکنجه و انفرادی مجبور به اعتراف اجباری شدم. نگذارید یک جان بیگناه دیگر در سکوت از دست برود.» این یادداشت به سرعت در شبکههای اجتماعی منتشر شد و نگرانی جدی افکار عمومی و فعالان حقوق بشر را برانگیخت.[۱][۲]
روند قضایی
دادگاه عرفان شکورزاده در شرایطی کاملاً غیرشفاف و بدون حضور وکیل مستقل برگزار شد. اتهامات او «جاسوسی و همکاری با سرویسهای خارجی» اعلام گردید، اما هیچ سند علمی یا شواهد معتبر در دادگاه ارائه نشد. حکم اعدام او توسط شعبهای از دادگاه انقلاب صادر و در دیوان عالی کشور تأیید شد. خانواده و وکلا از جزئیات دقیق پرونده بیاطلاع بودند.
اعدام
بامداد دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، عرفان شکورزاده از زندان اوین به زندان قزلحصار منتقل و حکم اعدام او به صورت مخفیانه اجرا شد. رژیم جمهوری اسلامی از حق آخرین ملاقات با خانواده محروم کرد و حتی زمان دقیق اعدام را به خانواده اطلاع نداد. این اعدام تنها چند روز پس از تأیید حکم در دیوان عالی انجام گرفت.[۱][۲]
واکنشها
ههنگاو این اعدام را «مخفیانه و جنایتکارانه» خواند و آن را مصداق بارز قتل حکومتی دانست. کانون حقوق بشر ایران نیز تأکید کرد که روند پرونده مبهم، فاقد دادرسی عادلانه و مبتنی بر شکنجه و اعترافات اجباری بوده است. سازمانهای بینالمللی حقوق بشر نیز این اعدام را محکوم کردند و آن را بخشی از سیاست رژیم برای حذف نخبگان علمی منتقد دانستند.
ارزیابی
اعدام عرفان شکورزاده نمونهای آشکار از استفاده ابزاری رژیم از اتهامات امنیتی برای حذف نخبگان علمی است. سرعت اجرای حکم (۱۵ ماه از بازداشت تا اعدام)، شکنجه طولانیمدت، محرومیت از وکیل و دادرسی غیرشفاف، این پرونده را به یکی از موارد بارز نقض فاحش حقوق بشر تبدیل کرده است. این اعدام در ادامه موج اعدامهای سیاسی پس از قیام ۱۴۰۴ و تنشهای منطقهای بهار ۱۴۰۵ رخ داد و نشاندهنده تشدید سیاست ترور دولتی علیه نخبگان و معترضان است.
منابع
[۱] کرج؛ اعدام مخفیانه عرفان شکورزاده، نخبه هوافضا و دانشجوی رتبه اول دانشگاه علم و صنعت به اتهام جاسوسی - https://hengaw.net/fa/news/2026/05/article-68 [۲] عرفان شکورزاده؛ اعدام پس از دادرسی مبهم و اعترافات اجباری در زندان قزلحصار - https://iranhrs.org/erfan-shakourzadeh-execution-unfair-trial-qezelhesar-2026/