فرشته ازهدی
| فرشته ازهدی | |
|---|---|
 فرشته ازهدی | |
| زادروز | ۱۳۳۵ مشهد، خراسان |
| درگذشت | ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱ تهران |
| علت مرگ | شهادت در درگیری مسلحانه با نیروهای رژیم |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | مجاهد خلق شهید و نماد مقاومت زنان در مبارزه مسلحانه |
| همسر | حمید خادمی (شهید) |
فرشته ازهدی (زاده ۱۳۳۵ در مشهد – شهادت ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱ در تهران)، مجاهد خلق و مبارز انقلابی، در مشهد متولد شد. از نوجوانی تحت تأثیر خانوادهاش با سازمان مجاهدین خلق ایران آشنا شد و فعالیتهای مخفی خود را آغاز کرد. در سال ۱۳۵۳ توسط ساواک بازداشت و به دو سال زندان محکوم شد. پس از آزادی، فعالیتهای خود را ادامه داد و در سال ۱۳۵۸ با حمید خادمی ازدواج کرد. پس از سی خرداد ۱۳۶۰، به مبارزه مسلحانه پیوست. در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱، طی حمله پاسداران به یکی از پایگاههای مجاهدین در تهران، به همراه همسرش، حمید خادمی و مادرش ایران بازرگان، تا آخرین لحظه جنگید و به شهادت رسید. فرزند خردسالش، ناصر نیز در این درگیری مجروح شد. فرشته نماد فداکاری و مقاومت زنان مجاهد در برابر دیکتاتوری خمینی است.
پیشینه و آشنایی با مجاهدین
فرشته ازهدی در سال ۱۳۳۵ در شهر مشهد متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در همان شهر به پایان رساند. او از سنین نوجوانی تحت تأثیر پیوندهای خانوادگی با چهرههای برجسته سازمان مجاهدین خلق ایران، از جمله محمد حنیفنژاد (بنیانگذار سازمان) و بهویژه داییاش منصور بازرگان و همسر او فاطمه امینی، با آرمانهای مجاهدین آشنا شد. این ارتباطات خانوادگی، شعله تعهد او به مبارزه را از همان سالهای دبیرستان روشن کرد.[۱][۲] فرشته پس از شهریور ۱۳۵۰ و تشدید سرکوبها، با سفرهای مکرر به تهران و ارتباط نزدیک با خانوادههای مجاهدین، فعالیتهای مبارزاتی خود را گسترش داد. او در شبکه خبری خانوادههای زندانیان و شهدا نقش فعالی داشت و با شور و شوق فراوان به تکثیر و پخش اطلاعیههای سازمان میپرداخت. حتی در سنین نوجوانی، از توان فکری و درک تئوریک بالایی برخوردار بود و مطالعات گستردهای در زمینههای سیاسی و ایدئولوژیک انجام میداد.
یکی از زنان مجاهد که در سالهای بعد از ۵۰ با وی ارتباط نزدیک داشته و مدتی نیز در زندانهای شاه در کنارش بوده، میگوید:
«شخصیت فاطمه امینی فرشته را بهشدت تحتتأثیر قرار داده بود و او در انجام رهنمودها و دستورالعملهای فاطمه سر از پا نمیشناخت. با شور و شوق فراوان به تکثیر و پخش اطلاعیههای سازمان میپرداخت. در همان سن و سال نوجوانی، از توان فکری و درک تئوریک بسیار خوبی برخوردار بود و مطالعات زیادی داشت».[۱]
بازداشت و زندان در زمان شاه
در پاییز سال ۱۳۵۳، هنگام یورش ساواک به خانهی معصومه شادمانی (مادر کبیری) که فرشته در آنجا ساکن بود، او نیز بازداشت شد. فرشته به بازداشتگاه بدنام کمیته مشترک ضد خرابکاری منتقل گردید و تحت شکنجههای شدید قرار گرفت. وقتی مأموران ساواک از ارتباط خانوادگی او با فاطمه امینی (که در آن زمان مخفی بود) مطلع شدند، فشارها بر او به شدت افزایش یافت. با این حال، فرشته مقاوم و استوار ایستاد و اسرار سازمان را حفظ کرد. در نهایت، دادگاه نظامی رژیم شاه او را به دو سال زندان محکوم کرد. فرشته دوران محکومیت خود را در زندانهای رژیم گذراند و در اوایل زمستان ۱۳۵۵، چند ماه پس از پایان محکومیت، آزاد شد.[۱][۲]
در جریان ضربه خائنانه اپورتونیستها بهرغم همه محدودیتها و مشکلات و بهویژه بیاطلاعی از واقعیت و کم و کیف این ضربه خائنانه، از راه و آرمان مجاهدین دست نکشید و همواره درصدد وصل به مجاهدین بود.
وی در سال۵۶ بهمحض اینکه در جریان مواضع مجاهدین و اطلاعیه ۱۲مادهیی اعلام مواضع مجاهدین که در زندان شاه توسط مسعود رجوی تدوین شده بود، قرار گرفت و از آنپس در جهت فراگرفتن آموزشهای سازمان علاقه بسیاری از خودش نشان میداد. در سال۱۳۵۷ مستقیماً به سازمان مجاهدین وصل شد و با اوجگیری قیام ضدسلطنتی او نیز فعالانه در خیزشهای مردمی شرکت داشت.[۱]
فعالیت پس از انقلاب و ازدواج
پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی، فرشته فعالیتهای خود را در ستاد سازمان در تهران، بخش شهرستانها و سپس آرشیو سازمان ادامه داد. در پاییز ۱۳۵۸ با مجاهد شهید حمید خادمی ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پسری به نام ناصر بود. فرشته در بخش کارگری سازمان و انتشار نشریه «بازوی انقلاب» نیز فعالیت داشت. از سال ۱۳۵۹ در دفتر مرکزی سازمان تحت مسئولیت شهید اشرف رجوی به کار مشغول شد. صداقت، هوش سرشار، خونسردی، متانت، تواضع و گشادهرویی از ویژگیهای برجسته شخصیت او بود. او در برابر سختیها صبر و پایداری بسیاری از خود نشان میداد.[۱]
ورود به مبارزه مسلحانه و شهادت
پس از سی خرداد ۱۳۶۰ و آغاز نبرد انقلابی مسلحانه مجاهدین علیه خمینی، فرشته نیز در پایگاههای مقاومت حضور یافت. او به همراه همسرش حمید خادمی و مادرش ایران بازرگان در یکی از پایگاههای تهران فعالیت میکرد. در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱، هنگام حمله وحشیانه پاسداران خمینی به پایگاههای مجاهدین، فرشته ازهدی در درگیری مسلحانه شرکت کرد. او تا آخرین گلوله جنگید و در کنار مادرش شهید ایران بازرگان به شهادت رسید. فرزند خردسالش ناصر نیز در این درگیری مجروح شد. شهادت فرشته، حمید خادمی و ایران بازرگان در یک روز، نمادی از فداکاری خانوادگی در راه آزادی شد.[۱][۲]
ارزیابی و میراث
فرشته ازهدی نمادی از زن مجاهد مقاوم است که از نوجوانی تا آخرین لحظه زندگیاش، تمام وجود خود را وقف مبارزه برای آزادی ایران کرد. او از شکنجههای ساواک شاه تا مبارزه مسلحانه علیه خمینی، مسیر پر فراز و نشیبی را پیمود و با فداکاری بینهایت، الگویی برای نسلهای بعد شد. نام او در تاریخ مقاومت ایران جاودانه ماند و به عنوان یکی از «شقایقهای مقاومت» یاد میشود. سازمان مجاهدین خلق و کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت، از او به عنوان الگویی از تعهد، فداکاری و پایداری زنان ایرانی یاد میکنند.