نمایش مبدأ برای شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی

{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
|نام رویداد=شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی در سوئیس به اتهام جنایت علیه بشریت
|تصویر=ویلیام بوردون.jpg
|عرض تصویر=۳۵۰
|توضیح تصویر=تصویر کاظم غریب‌آبادی در نشست‌های بین‌المللی (تصویر نمادین)
|عناوین دیگر=شکایت کیفری در سوئیس علیه معاون وزیر خارجه رژیم ایران به اتهام جنایت علیه بشریت
|عاملان=رضا شمیرانی (شاکی ایرانی-سوئیسی)، وکلای فرانسوی ویلیام بوردون و فیلیپین واگانی، مقامات قضایی سوئیس
|مکان=سوئیس (دادگاه‌های فدرال سوئیس، ژنو)
|زمان=۲۶ فوریه ۲۰۲۶ (۷ اسفند ۱۴۰۴)
|نتیجه=ثبت شکایت کیفری بر اساس اصل صلاحیت قضایی جهانی، درخواست بازداشت فوری غریب‌آبادی، آغاز بررسی اولیه توسط مقامات قضایی سوئیس، و فشار حقوقی بین‌المللی برای پاسخگویی مقامات رژیم ایران در قبال سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ و جنایات علیه بشریت
}}
'''شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی،''' پرونده‌ای حقوقی است که در ۲۶ فوریه ۲۰۲۶ (۷ اسفند ۱۴۰۴) در نظام قضایی سوئیس ثبت شد. این شکایت توسط وکیل برجسته فرانسوی ویلیام بوردون و همکارش فیلیپین واگانی به نمایندگی از رضا شمیرانی، شهروند ایرانی-سوئیسی که سال‌ها در زندان‌های رژیم به دلیل فعالیت‌های سیاسی هواداری از [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] زندانی و شکنجه شده بود، تنظیم گردید. این شکایت علیه کاظم غریب‌آبادی به اتهام جنایت علیه بشریت به ثبت رسیده است..<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%B4-%DA%98%D9%86%D9%88 ویلیام بوردون وکیل برجسته فرانسوی با ثبت شکایت در قضاییه سوئیس خواستار پیگرد کیفری غریب آبادی در سفرش به ژنو شد]</ref><ref name=":1">[https://www.iranintl.com/en/202602261692 Iran deputy FM faces crimes against humanity complaint in Switzerland]</ref>

== زمینه‌ها و دلایل ==
در ۲۶ فوریه ۲۰۲۶ (۷ اسفند ۱۴۰۴)، شکایتی کیفری در سوئیس علیه کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه رژیم ایران، به اتهام جنایت علیه بشریت ثبت شد. این شکایت توسط وکیل فرانسوی ویلیام بوردون و همکارش فیلیپین واگانی به نمایندگی از رضا شمیرانی، شهروند ایرانی-سوئیسی که سال‌ها در زندان‌های رژیم به دلیل فعالیت‌های سیاسی زندانی و شکنجه شده بود، تنظیم گردید. اتهامات شامل مشارکت در سرکوب سیستماتیک اعتراضات ۱۴۰۱، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه، قتل‌های فراقضایی و خشونت جنسی است. شکایت بر اساس اصل صلاحیت قضایی جهانی سوئیس مطرح شد و خواستار بازداشت فوری غریب‌آبادی گردید که همزمان در ژنو حضور داشت. این پرونده نمونه‌ای از تلاش‌های حقوقی بین‌المللی برای پایان دادن به مصونیت مقامات ارشد رژیم ایران است و می‌تواند مقدمه‌ای برای پیگردهای قضایی بیشتر باشد.<ref name=":0" /><ref name=":1" />

==ثبت شکایت==
شکایت بر اساس اصل صلاحیت قضایی جهانی سوئیس مطرح شد که به دادگاه‌های این کشور اجازه می‌دهد بدون نیاز به ارتباط سرزمینی مستقیم، به جرایم سنگین بین‌المللی از جمله جنایت علیه بشریت رسیدگی کنند. شاکی رضا شمیرانی بین سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ به مدت حدود ده سال زندانی بوده و پس از آزادی به سوئیس پناهنده شده است. وکلا تأکید کردند که غریب‌آبادی در زمان سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱  دارای مناصب کلیدی قضایی و تحقیقاتی بوده و نقش مهمی در طراحی و اجرای سیاست‌های سرکوب ایفا کرده است.<ref name=":0" /><ref name=":2">[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/crimes-against-humanity-complaint-filed-in-switzerland-against-iran-deputy-minister/ Crimes against humanity complaint filed in Switzerland against Iran deputy minister]</ref>
==اتهامات اصلی==
اتهامات مطرح‌شده شامل مشارکت مستقیم یا غیرمستقیم در ارتکاب جنایات علیه بشریت طی سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ است. این اتهامات عبارتند از:

بازداشت‌های خودسرانه گسترده

شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز

قتل‌های فراقضایی و خشونت جنسی

آگاهی کامل از جرایم و عدم اقدام برای پیشگیری، بلکه تشویق یا توجیه آنها (به‌ویژه در اظهارات غریب‌آبادی در نشست‌های سازمان ملل در آذر ۱۴۰۱ که کشتار معترضان را توجیه کرد)

وکلا به گزارش هیئت مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل اشاره کردند که وقایع را مصداق جنایت علیه بشریت دانسته است.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
==درخواست‌های وکلا==
وکلای شاکی خواستار بازداشت فوری غریب‌آبادی شدند، به‌ویژه آنکه وی همزمان با ثبت شکایت برای شرکت در مذاکرات و نشست‌های بین‌المللی در ژنو حضور داشت. آنها تأکید کردند که عدم اقدام مقامات سوئیسی، مبارزه با مصونیت عاملان سنگین‌ترین جرایم بین‌المللی را به شعاری توخالی تبدیل خواهد کرد. شکایت بر پایه شواهد مستند از گزارش‌های سازمان ملل و اسناد بین‌المللی تنظیم شده است.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
==پیامدهای حقوقی و سیاسی==
تا اواخر فوریه ۲۰۲۶، مقامات قضایی سوئیس تأیید کرده‌اند که شکایت دریافت و در حال بررسی اولیه است، اما تصمیمی درباره بازداشت یا ادامه روند اعلام نشده. این پرونده نمونه‌ای از تلاش‌های حقوقی بین‌المللی برای پاسخگویی مقامات ارشد رژیم ایران است و می‌تواند مقدمه‌ای برای پیگردهای قضایی بیشتر در کشورهای دیگر باشد. این اقدام فشار بر رژیم ایران را افزایش داده و بحث‌هایی درباره مصونیت مقامات آن را در سطح جهانی زنده کرده است.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
==جمع‌بندی==
شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی در سوئیس، گامی مهم در مبارزه حقوقی بین‌المللی با مصونیت مقامات رژیم ایران به شمار می‌رود. این پرونده با استناد به اصل صلاحیت قضایی جهانی، بر جنایات علیه بشریت در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ تمرکز دارد و خواستار پاسخگویی قضایی است. این اقدام نشان‌دهنده عزم شاکیان و وکلا برای پایان دادن به impunity مقامات رژیم است و می‌تواند الگویی برای پرونده‌های مشابه در آینده باشد.
==منابع==