'''شایان اسدالهی'''، (متولد ۱۳۷۶، ازنا | لرستان – درگذشته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]]، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد. یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است. در جریان این اعتراضات دو تن دیگر جان خود را از دست دادند و ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند. طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند. تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.<ref name=":0">[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-5 اعتراضات در ازنا؛ سه معترض از جمله یک کودک توسط نیروهای حکومتی کشته شدند - ههنگاو]</ref><ref name=":1">[https://www.iranintl.com/fa/202601018304 شایان اسدالهی، معترض ۲۸ ساله، با شلیک ماموران کشته شد - ایران اینترنشنال]</ref>
'''زینب همرنگ سیدبگلو'''، (متولد سال ۱۳۵۱، پارسآباد مغان، اردبیل) معلم بازنشسته و فعال صنفی فرهنگیان، به دلیل فعالیتهای مدنی و صنفی بارها توسط قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران بازداشت و زندانی شده است. او که از فعالان شناختهشده در پیگیری حقوق معلمان است، در چندین نوبت بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ بازداشت شد و پس از تحمل حبسهای کوتاهمدت، آزاد گردید. آخرین محکومیت او در مهر ۱۴۰۳ به ۵ سال حبس تعزیری بود که در حال حاضر در [[زندان اوین]] در حال سپری کردن آن است. خانم زینب همرنگ در طول دوران زندان خود به دلیل شرایط نامناسب بازداشت و محرومیت از حقوق اولیه، دست به اعتصاب غذا و دارو زد که نگرانیهایی درباره وضعیت سلامتی او ایجاد کرد. بازداشتهای متعدد او اغلب به اتهاماتی نظیر «تبلیغ علیه نظام» و «اخلال در نظم عمومی» صورت گرفته و در مواردی با ضرب و شتم همراه بوده است. او همچنین به دلیل فعالیتهایش در کانون صنفی معلمان، از جمله اعتراض به وضعیت معیشتی و حقوق فرهنگیان، تحت فشارهای قضایی قرار گرفته است. (آز نیوز، ایران وایر۱، ایران وایر۲، حقوق بشر در ایران، کانون حقوق بشر ایران۱، کانون حقوق بشر ایران۲، کانون حقوق بشر ایران۳).
== زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ==
اعتراضات و اعتصابات در ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و همزمان با عبور قیمت دلار از مرز ۱۴۵ هزار تومان و رکوردشکنی بیسابقه قیمت ارزهای خارجی همراه بود. این وضعیت کاهش شدید ارزش پول ملی را به دنبال داشت و نیروهای حکومتی اعتراضات را به خشونت کشاندند.<ref name=":0" />
= پیشینه و فعالیتهای صنفی =
مردم ازنا مانند سایر شهرها به خیابانها آمدند و شعارهای علیه حکومت و [[سید علی خامنه ای|خامنهای]] سر دادند. مطابق ویدئوهایی که در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، ماموران امنیتی به سوی مردم معترض شلیک مستقیم کردند.<ref name=":1" />
زینب همرنگ سیدبگلو، معلم بازنشسته آموزش و پرورش منطقه ۱۸ تهران، از فعالان برجسته کانون صنفی معلمان ایران است. او سالها بهعنوان دبیر آموزش و پرورش فعالیت کرد و پس از بازنشستگی، تمرکز خود را بر پیگیری حقوق معلمان و بهبود شرایط معیشتی و حرفهای فرهنگیان گذاشت. زینب همرنگ بهعنوان یک فعال مدنی، در حوزه حقوق زنان و عدالت آموزشی نیز نقش داشته و به دلیل حضور فعال در تجمعات مسالمتآمیز معلمان و انتقاد از سیاستهای آموزشی دولت، شناخته شده است. او همچنین بهعنوان یک معلم آذربایجانی، بر مسائل فرهنگی و آموزشی اقلیتها تأکید داشته است. '''(ایران وایر۱، کانون حقوق بشر ایران۳، گوناز تیوی).'''
زینب همرنگ از اعضای فعال کانون صنفی معلمان ایران بود و در چندین تجمع اعتراضی برای مطالبه حقوق معلمان، از جمله افزایش حقوق، اجرای نظام رتبهبندی، و رفع تبعیض در نظام آموزشی، مشارکت داشت. او در بیانیههای کانون صنفی معلمان نقش داشت و خواستار اجرای عدالت آموزشی و توجه به وضعیت معلمان بازنشسته شد. در سال ۱۳۹۷، او در تجمعات سراسری معلمان شرکت کرد که به بازداشت او منجر شد. فعالیتهای او، هرچند مسالمتآمیز، به دلیل انتقاد صریح از سیاستهای دولت در حوزه آموزش، بارها او را در معرض فشارهای امنیتی و قضایی قرار داد. خانم همرنگ همچنین در سازماندهی تجمعات محلی معلمان در تهران نقش داشت و به نمایندگی از معلمان بازنشسته، بارها مشکلات معیشتی آنها را مطرح کرد. '''(آز نیوز، حقوق بشر در ایران، کانون حقوق بشر ایران۳).'''
== جزئیات جانباختن شایان اسدالهی ==
شایان اسدالهی، متولد سال ۱۳۷۶، اهل ازنا از توابه استان لرستان، جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد.
= بازداشتها و محکومیتها =
همچنین دو تن دیگر از جوانان این شهر به نامهای مصطفی (۱۵ ساله، نام فامیلی نامشخص) و وهاب موسوی مورد اصابت گلولهی مأموران حکومتی قرار گرفتند و جان باختند. در جریان این اعتراضات ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند.
=== بازداشتهای اولیه (۱۳۹۷-۱۴۰۱) ===
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است.
زینب همرنگ از سال ۱۳۹۷، به دلیل فعالیتهای صنفی و مشارکت در تجمعات مسالمتآمیز معلمان چندین بار بازداشت شد. در ۲۲ آبان ۱۳۹۷، او در جریان تجمع اعتراضی معلمان مقابل وزارت آموزش و پرورش به اتهام «اخلال در نظم عمومی» بازداشت شد. این تجمع برای مطالبه حقوق معلمان و بهبود شرایط آموزشی برگزار شده بود. زینب همرنگ پس از چند روز بازداشت موقت، با قرار وثیقه آزاد شد. در سال ۱۳۹۸، او مجدداً به دلیل شرکت در تجمعات مشابه همراه دخترش بازداش و بازجویی شد و تحت فشارهای امنیتی قرار گرفت. در سال ۱۴۰۰، زینب همرنگ در جریان یکی دیگر از اعتراضات صنفی معلمان بازداشت شد. این بازداشت نیز کوتاهمدت بود و او پس از چند روز با قرار وثیقه آزاد گردید. این بازداشتهای مکرر به دلیل نقش فعال او در کانون صنفی معلمان و انتقاد از سیاستهای دولت در حوزه آموزش بود. '''(ایران وایر۱، کانون حقوق بشر ایران۳).'''
=== بازداشت و آزادی در سال ۱۴۰۲ ===
تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.<ref name=":0" />
در ۸ آبان ۱۴۰۲، زینب همرنگ پس از احضار به دادگاه انقلاب تهران بازداشت و به بند زنان زندان اوین منتقل شد. اتهامات او شامل «تبلیغ علیه نظام» و «اخلال در نظم عمومی» بود که به فعالیتهایش در سازماندهی تجمعات صنفی معلمان نسبت داده شد. در این دوره، او تحت بازجوییهای شدید قرار گرفت و گزارشهایی از ضرب و شتم در جریان بازداشت منتشر شد. زینب همرنگ در ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی آزاد شد، اما این آزادی موقت بود و او همچنان تحت نظارت قضایی قرار داشت. '''(صدای بازداشتشدگان، کانون حقوق بشر ایران۲، گوناز تیوی).'''
=== محکومیت به ۵ سال حبس (۱۴۰۳) ===
=== روایت یکی از شاهدان ===
در ۱۵ مرداد ۱۴۰۳، زینب همرنگ تنها پنج ماه پس از آزادی موقت، مجدداً بازداشت شد. این بازداشت پس از احضار به شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی [[ایمان افشاری]] صورت گرفت. در مهر ۱۴۰۳، او به اتهامات «تبلیغ علیه نظام» و «تشکیل گروه غیرقانونی» به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شد. این حکم به دلیل ادامه فعالیتهای صنفی و حضور در تجمعات اعتراضی معلمان صادر شد. زینب همرنگ هماکنون در زندان اوین دوران محکومیت خود را سپری میکند. این محکومیت با اعتراضات گسترده فعالان صنفی و حقوق بشری مواجه شد که آن را تلاشی برای سرکوب صدای معلمان و فعالان مدنی دانستند. '''(کانون حقوق بشر ایران۱، کانون حقوق بشر ایران۲، گوناز تیوی).'''
یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
= شرایط زندان و اعتراضات =
بر اساس اظهارات این منبع، شماری از خودروهای هایلوکس نظامی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] به شایان اسدالهی و تعداد دیگری از معترضان که در حال بازگشت از تجمعات اعتراضی بودند، یورش برده و مأموران حکومتی با اسلحهی جنگی شایان را هدف قرار دادهاند که گلوله به شکم او اصابت کرده است.
زینب همرنگ در بند زنان زندان اوین در شرایط سختی نگهداری میشود. او از دسترسی به خدمات پزشکی مناسب، ملاقات منظم با خانواده، و امکانات اولیه زندان محروم بوده است. گزارشها نشان میدهد که در بازداشتهای سال 1402 و 1403، او در سلولهای انفرادی و بند عمومی با شرایط غیربهداشتی مواجه بود. ضرب و شتم در جریان بازداشتهای او، بهویژه در آبان 1402، گزارش شده که به وخامت وضعیت جسمی او منجر شد. این شرایط، همراه با فشارهای روانی ناشی از بازجوییهای مکرر، سلامت او را به خطر انداخته است (حقوق بشر در ایران، زنان نیروی تغییر، گوناز تیوی).
=== اعتصاب غذا و دارو ===
طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند.<ref name=":1" />
در آبان 1402، زینب همرنگ در اعتراض به شرایط نامناسب زندان، محرومیت از حقوق اولیه، و عدم دسترسی به مراقبتهای پزشکی، دست به اعتصاب غذا و دارو زد. او که از بیماریهای زمینهای مانند فشار خون بالا رنج میبرد، با این اقدام سلامتی خود را به شدت به خطر انداخت. اعتصاب او به مدت چند روز ادامه یافت و نگرانیهای جدی در میان فعالان حقوق بشر و صنفی معلمان ایجاد کرد. گزارشها حاکی از آن است که مقامات زندان به درخواستهای او برای بهبود شرایط و دسترسی به خدمات پزشکی پاسخ مناسبی ندادند، که این امر وضعیت جسمانی او را وخیمتر کرد (ایران وایر۲، رادیو زمانه).
=== فشارهای قضایی و محدودیتها ===
== منابع ==
زینب همرنگ به دلیل اعتراض به شرایط زندان و پیگیری حقوق خود، با محدودیتهای بیشتری مواجه شده است. او از امکان تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده و این محدودیتها بهعنوان ابزاری برای سرکوب صدای او و دیگر زندانیان سیاسی به کار رفته است. در برخی موارد، او به دلیل امتناع از بازجوییهای اضافی یا اعتراض به رفتار مأموران زندان، با تنبیهاتی مانند انتقال به سلول انفرادی مواجه شد. این فشارها بهویژه در بازداشت اخیر او در سال 1403 شدت بیشتری یافت (زنان نیروی تغییر، گوناز تیوی).
(حقوق بشر در ایران، ایران وایر۲، رادیو زمانه، زنان نیروی تغییر، گوناز تیوی)
= واکنشها و حمایتها =
=== حمایت فعالان صنفی و حقوق بشری ===
بازداشتها و محکومیتهای زینب همرنگ با واکنش گسترده فعالان صنفی و حقوق بشری مواجه شده است. کانون صنفی معلمان ایران در بیانیههای متعدد، بازداشت و محکومیت او به ۵ سال حبس را محکوم کرد و آن را تلاشی برای سرکوب صدای معلمان و فعالان مدنی دانست. این کانون خواستار آزادی فوری همرنگ و دیگر معلمان زندانی شد. سازمان حقوق بشر در ایران و کانون حقوق بشر ایران نیز با انتشار گزارشهایی، وضعیت سلامتی او را در طول اعتصاب غذا و دارو در آبان 1402 مورد توجه قرار دادند و از مقامات قضایی خواستار رسیدگی فوری به شرایط او و تأمین حقوق اولیهاش شدند. فعالان حقوق زنان نیز از همرنگ بهعنوان یک فعال مدنی برجسته حمایت کردند و خواستار توقف فشارهای قضایی بر او شدند (کانون حقوق بشر ایران۱، کانون حقوق بشر ایران۳، حقوق بشر در ایران، زنان نیروی تغییر).
=== پوشش رسانهای و آگاهیرسانی ===
رسانههای مستقل و حقوق بشری مانند رادیو زمانه، ایران وایر، و گوناز تیوی نقش مهمی در اطلاعرسانی درباره وضعیت زینب همرنگ ایفا کردهاند. این رسانهها گزارشهای مفصلی از بازداشتها، شرایط زندان، و اعتصاب غذای او منتشر کردند و توجه عمومی را به نقض حقوق او جلب نمودند. بهویژه، گزارشهای مربوط به اعتصاب غذا و دارو در آبان 1402 و تأثیر آن بر سلامتی همرنگ، نگرانیهای گستردهای در میان فعالان مدنی ایجاد کرد. گوناز تیوی بهطور خاص به هویت آذربایجانی همرنگ اشاره کرد و خواستار توجه به وضعیت او بهعنوان یک فعال فرهنگی شد. این رسانهها همچنین از جامعه بینالمللی خواستند تا برای بهبود شرایط زندانیان سیاسی در ایران فشار بیاورند (رادیو زمانه، ایران وایر۲، گوناز تیوی).
(کانون حقوق بشر ایران۱، کانون حقوق بشر ایران۳، حقوق بشر در ایران، رادیو زمانه، ایران وایر۲، گوناز تیوی، زنان نیروی تغییر)
نسخهٔ ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۱
اشایان اسدالهی
زادروز
۱۳۷۶ ازنا، لرستان
درگذشت
۱۱ دی ۱۴۰۴ ازنا
علت مرگ
شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به شکم
آرامگاه
آرامستان ازنا
شناختهشده برای
مردم لرستان و ایران
شایان اسدالهی، (متولد ۱۳۷۶، ازنا | لرستان – درگذشته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد. یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است. در جریان این اعتراضات دو تن دیگر جان خود را از دست دادند و ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند. طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند. تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.[۱][۲]
اعتراضات و اعتصابات در ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و همزمان با عبور قیمت دلار از مرز ۱۴۵ هزار تومان و رکوردشکنی بیسابقه قیمت ارزهای خارجی همراه بود. این وضعیت کاهش شدید ارزش پول ملی را به دنبال داشت و نیروهای حکومتی اعتراضات را به خشونت کشاندند.[۱]
مردم ازنا مانند سایر شهرها به خیابانها آمدند و شعارهای علیه حکومت و خامنهای سر دادند. مطابق ویدئوهایی که در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، ماموران امنیتی به سوی مردم معترض شلیک مستقیم کردند.[۲]
جزئیات جانباختن شایان اسدالهی
شایان اسدالهی، متولد سال ۱۳۷۶، اهل ازنا از توابه استان لرستان، جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد.
همچنین دو تن دیگر از جوانان این شهر به نامهای مصطفی (۱۵ ساله، نام فامیلی نامشخص) و وهاب موسوی مورد اصابت گلولهی مأموران حکومتی قرار گرفتند و جان باختند. در جریان این اعتراضات ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است.
تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.[۱]
روایت یکی از شاهدان
یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
بر اساس اظهارات این منبع، شماری از خودروهای هایلوکس نظامی سپاه پاسداران به شایان اسدالهی و تعداد دیگری از معترضان که در حال بازگشت از تجمعات اعتراضی بودند، یورش برده و مأموران حکومتی با اسلحهی جنگی شایان را هدف قرار دادهاند که گلوله به شکم او اصابت کرده است.
طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند.[۲]
