'''شایان اسدالهی'''، (متولد ۱۳۷۶، ازنا | لرستان – درگذشته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]]، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد. یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
|| معروف به =
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است. در جریان این اعتراضات دو تن دیگر جان خود را از دست دادند و ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند. طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند. تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.<ref name=":0">[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-5 اعتراضات در ازنا؛ سه معترض از جمله یک کودک توسط نیروهای حکومتی کشته شدند - ههنگاو]</ref><ref name=":1">[https://www.iranintl.com/fa/202601018304 شایان اسدالهی، معترض ۲۸ ساله، با شلیک ماموران کشته شد - ایران اینترنشنال]</ref>
| زادروز = ۱۳۳۷
| شهر تولد = تهران
| کشور تولد =
| تاریخ مرگ = ۸مهر ۱۳۶۱
| شهر مرگ = تهران
| کشور مرگ =
| فرزندان =
| تحصیلات = دبیر حرفه و فن دوره راهنمایی
| دین = اسلام
| حزب سیاسی = سازمان مجاهدین خلق ایران
| سمت =
| فعالیتها = پخش اطلاعیه و نشریه مجاهدین، بازرس یکی از شعبههای رأیگیری در انتخابات مجلس (سال ۱۳۵۸)
}}
شهلا حریری مطلق، (متولد ۱۳۲۷، تهران - درگذشته ۸ مهر ۱۳۶۱، [[زندان اوین]]) یکی از فعالان سیاسی و اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] بود که در دهه ۱۳۶۰ به دلیل فعالیتهای سیاسیاش توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران اعدام شد. او که دبیر حرفه و فن دوره راهنمایی در تهران پارس بود، از سال ۱۳۵۸ به سازمان مجاهدین پیوسته بود. شهلا در جریان کاندیداتوری [[مسعود رجوی]] در نخستین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸، بازرس یکی از شعبههای رأیگیری بود. هنگام شمارش آرا در این حوزه، وقتی مشاهده کرد که آرای رجوی به حساب آرای رجائی گذاشته شدهاست، اعتراض کرد که بهشدت مورد تهاجم حزباللهیها و چماقداران رژیم جمهوری اسلامی قرار گرفت و با بدن کبود و دماغ شکسته در بیمارستان بستری شد. شهلا حریری مطلق در اوایل خردادماه ۱۳۶۱، به اتهام هواداری از سازمان مجاهدین خلق دستگیر و تحت شکنجههای شدید جسمی و روانی قرار گرفت. او در زندان اوین، با وجود فشارهای طاقتفرسا، مقاومت و ایستادگی قابلتوجهی از خود نشان داد و به یکی از نمونههای برجسته پایداری در برابر ظلم تبدیل شد. سرانجام شهلا حریری در ۸ مهر ۱۳۶۱ همراه با [[معصومه عضدانلو]]، نادیا کاویانی، مریم پروین و دهها تن دیگر در زندان اوین تیرباران شد. شهلا پیش از اعدام نیز با شجاعت در برابر بازجویان ایستادگی کرد و حتی در وصیتنامهاش بر ادامه راه مبارزه تأکید ورزید. فعالیتهای او پیش از دستگیری شامل پخش اعلامیه و نشریات سازمان مجاهدین بود. شهلا حریری مطلق بهعنوان یکی از زنان مبارز برجسته در تاریخ معاصر ایران، نمادی از مقاومت و فداکاری در برابر سرکوب سیاسی است.
== پیشینه و آغاز فعالیتهای سیاسی ==
== زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ==
شهلا حریری مطلق در سال ۱۳۲۷ در تهران متولد شد. او از جوانی به فعالیتهای سیاسی علاقهمند شد و در سال ۱۳۵۸ به سازمان مجاهدین خلق ایران پیوست. پیش از پیوستن به این سازمان، شهلا بهعنوان یک فرد فعال در زمینههای اجتماعی شناخته میشد و در پخش اعلامیهها و نشریات سازمان مجاهدین خلق نقش داشت. این فعالیتها در شرایطی انجام میشد که رژیم جمهوری اسلامی ایران سرکوب شدیدی علیه مخالفان سیاسی خود اعمال میکرد. شهلا با آگاهی از خطرات این فعالیتها، با شجاعت و تعهد به مبارزه برای آرمانهایش ادامه داد. او متأهل و مادر دو فرزند (یک دختر و یک پسر) بود و همسرش، دکتر ایرج فاضل نیز از مقامات جمهوری اسلامی (وزیر کابینهی [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]) بود.
اعتراضات و اعتصابات در ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و همزمان با عبور قیمت دلار از مرز ۱۴۵ هزار تومان و رکوردشکنی بیسابقه قیمت ارزهای خارجی همراه بود. این وضعیت کاهش شدید ارزش پول ملی را به دنبال داشت و نیروهای حکومتی اعتراضات را به خشونت کشاندند.<ref name=":0" />
== دستگیری، زندان و شکنجه ==
مردم ازنا مانند سایر شهرها به خیابانها آمدند و شعارهای علیه حکومت و [[سید علی خامنه ای|خامنهای]] سر دادند. مطابق ویدئوهایی که در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، ماموران امنیتی به سوی مردم معترض شلیک مستقیم کردند.<ref name=":1" />
شهلا حریری مطلق به دلیل هواداری از سازمان مجاهدین یکبار در مرداد ۱۳۶۰ دستگیر و ۱۵ روز در زندان بود، اما با فعالیت شوهرش که دوستان زیادی در حزب جمهوری اسلامی داشت آزاد شد. پس از این دوره ۱۵ روزه در زندان که از نزدیک شاهد جنایات هولناکی در زندان بود بیآنکه همسرش بداند فعالانه به سازمان مجاهدین پیوست. شهلا حریری مطلق در اوایل خرداد ۱۳۶۱ توسط مأموران مسلح که خانهاش را محاصره کرده بودند، برای بار دوم دستگیر شد. او پس از دستگیری به زندان اوین منتقل شد، جایی که تحت شکنجههای شدید جسمی و روانی قرار گرفت. با وجود فشارهای طاقتفرسا، شهلا مقاومت قابلتوجهی از خود نشان داد و حاضر به همکاری با بازجویان نشد. او در برابر شکنجهگران با شجاعت ایستادگی کرد و از آرمانهای خود دفاع نمود. یکی از همبندیهای او نقل کردهاست: «شهلا با وجود شکنجههای سنگین، هرگز روحیهاش را نباخت و همواره به دیگران امید میداد». این پایداری او در زندان، شهلا را به نمادی از استقامت در میان زندانیان سیاسی تبدیل کرد.
یک زندانی از بند رسته در مورد شدت شکنجه شدن شهلا نوشتهاست: <blockquote>«شهلا حریری مطلق توسط مزدوران [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] به شکل وحشیانهای شکنجهشده و هر بار که بر روی تخت شکنجه بیهوش میشد، او را با تخت زیر دوش حمام میبردند و آب را رویش باز میکردند تا بهوش آید و باز ادامه میدادند؛ و همینطور با آفتابه در بینی او آب میریختند و لولهٔ آن را در بینیاش فرومیکردند.» </blockquote>همبندیان شهلا از او خاطرات زیادی نقل کردهاند؛ ازجمله مجاهد شهید ربابه بوداغی در خاطرات خود نوشتهاست: <blockquote>«شهلا به قدری شکنجه شده بود که به ناچار پاهایش را عمل کردند. زمانی که از شکنجهی جسمی طرفی نبستند برای این که او را سست کنند، دست روی عواطف مادریش گذاشتند. شهلا مادر دو بچه بود، به او گفتند بیا برو ملاقات بچههایت، حاضر نشد. </blockquote>
== جزئیات جانباختن شایان اسدالهی ==
شایان اسدالهی، متولد سال ۱۳۷۶، اهل ازنا از توابه استان لرستان، جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد.
=== تأثیر شخصیتی در زندان ===
همچنین دو تن دیگر از جوانان این شهر به نامهای مصطفی (۱۵ ساله، نام فامیلی نامشخص) و وهاب موسوی مورد اصابت گلولهی مأموران حکومتی قرار گرفتند و جان باختند. در جریان این اعتراضات ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند.
شهلا حریری مطلق در زندان اوین نهتنها در برابر شکنجهها مقاومت کرد، بلکه با رفتار خود بهعنوان یک نیروی الهامبخش برای دیگر زندانیان عمل کرد. او با حفظ روحیه قوی و مثبت، به همبندیهایش انگیزه میداد و در ایجاد حس همبستگی میان زندانیان نقش مهمی ایفا کرد. یکی از زندانیان همبند او نقل کردهاست: «شهلا با کلام و رفتارش به ما یادآوری میکرد که مبارزه ما ارزش این سختیها را دارد» این ویژگی او، حتی در شرایط غیرانسانی زندان، تأثیر عمیقی بر دیگران گذاشت و او را به چهرهای برجسته در میان زندانیان سیاسی تبدیل کرد.
== فعالیتهای سیاسی ==
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است.
شهلا حریری مطلق از سال ۱۳۵۸ با پیوستن به سازمان مجاهدین خلق ایران، فعالیتهای سیاسی خود را آغاز کرد. او در پخش اعلامیهها و نشریات سازمان نقش داشت و در جلسات مخفی این سازمان شرکت میکرد. شهلا در جریان کاندیداتوری مسعود رجوی در نخستین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸، بازرس یکی از شعبههای رأیگیری بود. هنگام شمارش آرا در این حوزه، وقتی مشاهده کرد که آرای رجوی به حساب آرای رجائی گذاشته شدهاست، اعتراض کرد که بهشدت مورد تهاجم حزباللهیها و چماقداران رژیم جمهوری اسلامی قرار گرفت و با بدن کبود و دماغ شکسته در بیمارستان بستری شد. این واقعه در نشریه مجاهد در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۵۸ گزارش شد که در تیتر آن آمدهاست: «ملاقات برادر مجاهد مسعود رجوی با خواهر مسلمان انقلابی» که بازتاب گستردهی اجتماعی داشت. شهلا همچنین در فاز نظامی فعالیتهایش با اتهامات نادرستی از سوی رژیم مواجه شد، اما این فشارها خللی در تعهد او ایجاد نکرد. او در کنار فعالیتهای علنی مانند پخش نشریات و اعلامیههای سازمان مجاهدین خلق، در جلسات مخفی این سازمان نیز شرکت داشت و نقش مهمی در سازماندهی فعالیتهای زیرزمینی ایفا کرد.
== محاکمه و اعدام ==
تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.<ref name=":0" />
شهلا حریری مطلق در مهر ۱۳۶۱ به اتهام هواداری از سازمان مجاهدین خلق ایران محاکمه شد. محاکمه او در دادگاهی برگزار شد که فاقد استانداردهای قضایی عادلانه بود و فرصت دفاع مناسب به او داده نشد. پس از محاکمه، شهلا به اعدام محکوم شد. او در تاریخ ۸ مهر ۱۳۶۱ همراه با معصومه قجرعضدانلو، نادیا کاویانی، مریم پروین و دهها تن دیگر در زندان اوین تیرباران شد. پیش از اعدام، شهلا وصیتنامهای نوشت که در آن بر ادامه راه مبارزه تأکید کرد. یکی از نزدیکان او نقل کردهاست: «شهلا در وصیتنامهاش نوشت که مرگ او پایان راه نیست، بلکه آغازی برای مبارزهای بزرگتر است». این وصیتنامه حتی در لحظات پایان زندگی، نشاندهنده تعهد عمیق او به آرمانهایش بود،
=== لحظات پایانی و وصیتنامه ===
=== روایت یکی از شاهدان ===
شهلا در لحظات پایانی زندگیاش شجاعت بینظیری از خود نشان داد. او با آرامش و وقار در برابر جوخه اعدام ایستاد و به گفته یکی از شاهدان، «با لبخندی بر لب، آخرین پیامش را به همرزمانش منتقل کرد»
یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
شهلا حریر مطلق همچنین در واپسین لحظهی تیرباران گفت:<blockquote>«در زیر خاک، جسد و تک تک سلولهایم شما را تابه ابد لعنت و نفرین خواهد کرد. شما جلادان به خاطر برخوردهایی که با گوشت و پوست و استخوان من داشتهاید فردای قیامت باید جواب تک تک اعضای من را بدهید.»</blockquote>شهلا حریری را وقتی به تیرک تیرباران بستند، اجازه نداد چشمهایش را ببندند؛ و خطاب به شکنجهگران گفت: <blockquote>«میخواهم وقتی شلیک کردید، با چشمانی باز در برابر خلقم زانو بزنم.»</blockquote>یکی از شکنجهگران جموری اسلامی در تشریح صحنه اعدام شهلا حریری بعداً گفته بود: <blockquote>«اینها آن شب شعبه را به هم ریختند تا پایشان به آنجا رسید و فهمیدند اعدامشان حتمی است، همه شروع کردند به سرود خواندن و مرگ بر [[خمینی]] گفتن و تا پای جوخه هم که بردندنشان، ساکت نشدند…». </blockquote>
بر اساس اظهارات این منبع، شماری از خودروهای هایلوکس نظامی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] به شایان اسدالهی و تعداد دیگری از معترضان که در حال بازگشت از تجمعات اعتراضی بودند، یورش برده و مأموران حکومتی با اسلحهی جنگی شایان را هدف قرار دادهاند که گلوله به شکم او اصابت کرده است.
== تأثیر و میراث ==
طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند.<ref name=":1" />
شهلا حریری مطلق بهعنوان یکی از زنان مبارز برجسته در تاریخ معاصر ایران شناخته میشود. مقاومت او در برابر شکنجههای زندان اوین و شجاعتش در لحظات پایانی زندگی، او را به نمادی از پایداری و فداکاری در برابر سرکوب سیاسی تبدیل کرد. نام و داستان زندگی شهلا در میان فعالان سیاسی و بهویژه زنان مبارز، الهامبخش بوده و بهعنوان نمونهای از مبارزه برای آزادی و عدالت مطرح شدهاست. یکی از همرزمان او نقل کردهاست: <blockquote>«شهلا با ایستادگیاش به ما آموخت که حتی در سختترین شرایط هم میتوان با عزت و سربلندی ایستاد.» </blockquote>داستان زندگی و شهادت شهلا حریری در گزارشها و خاطرات متعددی ثبت شده و همچنان بهعنوان بخشی از تاریخ مبارزه علیه سرکوب در ایران مورد توجه قرار دارد.<ref>[https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/-3305/shahla-hariri-motlaq شهلا حائری مطلق - بنیاد عبدالرحمن برومند]</ref><ref>[https://wncri.org/fa/%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82/ مجاهد شهید شهلا حریری مطلق - زنان نیروی تغییر]</ref><ref>[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/6449 با یاد مجاهد شهید شهلا حریری مطلق - سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref><ref>[https://hafteh.ca/news/2516/%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82 اعدام زن در تهران، مرگ شوهر در ونکوور - مجله خبری هفته]</ref>
== منابع ==
== منابع ==
نسخهٔ ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۱
اشایان اسدالهی
زادروز
۱۳۷۶ ازنا، لرستان
درگذشت
۱۱ دی ۱۴۰۴ ازنا
علت مرگ
شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به شکم
آرامگاه
آرامستان ازنا
شناختهشده برای
مردم لرستان و ایران
شایان اسدالهی، (متولد ۱۳۷۶، ازنا | لرستان – درگذشته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد. یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است. در جریان این اعتراضات دو تن دیگر جان خود را از دست دادند و ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند. طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند. تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.[۱][۲]
اعتراضات و اعتصابات در ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و همزمان با عبور قیمت دلار از مرز ۱۴۵ هزار تومان و رکوردشکنی بیسابقه قیمت ارزهای خارجی همراه بود. این وضعیت کاهش شدید ارزش پول ملی را به دنبال داشت و نیروهای حکومتی اعتراضات را به خشونت کشاندند.[۱]
مردم ازنا مانند سایر شهرها به خیابانها آمدند و شعارهای علیه حکومت و خامنهای سر دادند. مطابق ویدئوهایی که در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، ماموران امنیتی به سوی مردم معترض شلیک مستقیم کردند.[۲]
جزئیات جانباختن شایان اسدالهی
شایان اسدالهی، متولد سال ۱۳۷۶، اهل ازنا از توابه استان لرستان، جوان ۲۸ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد.
همچنین دو تن دیگر از جوانان این شهر به نامهای مصطفی (۱۵ ساله، نام فامیلی نامشخص) و وهاب موسوی مورد اصابت گلولهی مأموران حکومتی قرار گرفتند و جان باختند. در جریان این اعتراضات ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است.
تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.[۱]
روایت یکی از شاهدان
یکی از بستگان شایان اسدالهی تأیید کرد که او در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ازنا از توابع استان لرستان، در پنجشنبهشب ۱۱ دی ۱۴۰۴، مورد اصابت شلیک گلولهی مأموران امنیتی قرار گرفته و جان باخته است.
بر اساس اظهارات این منبع، شماری از خودروهای هایلوکس نظامی سپاه پاسداران به شایان اسدالهی و تعداد دیگری از معترضان که در حال بازگشت از تجمعات اعتراضی بودند، یورش برده و مأموران حکومتی با اسلحهی جنگی شایان را هدف قرار دادهاند که گلوله به شکم او اصابت کرده است.
طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند.[۲]
