|
|
| (۲۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox holiday | | {{جعبه اطلاعات بازیکن فوتبال |
| | holiday_name = کریسمس | | |نام بازیکن = مجتبی ترشیز |
| | image = تولد عیسی.jpg | | |تصویر = |
| | imagesize = 300px | | |نام کامل = مجتبی ترشیز |
| | caption = نقاشی کلاسیک از صحنه تولد عیسی مسیح | | |زادروز = ۶ فروردین ۱۳۵۷ |
| | alt = نقاشی تولد مسیح | | |شهر تولد = قائم شهر |
| | nickname = نوئل، میلاد مسیح، یول، جشن زمستانی | | |کشور تولد = ایران |
| | observedby = مسیحیان در سراسر جهان، و بسیاری از غیرمسیحیان به عنوان جشن فرهنگی و سکولار<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/christmas-origin-history-jesus-gifts-santa-claus-af37867c2911d7368a9c835d6be138 |title=Everything you need to know about Christmas |publisher=AP News |date=2025-12-20 |accessdate=2025-12-25}}</ref> | | |تاریخ مرگ= ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) |
| | date =
| | |شهر مرگ= اندیشه، تهران |
| | | |کشور مرگ= ایران |
| ۲۵ دسامبر (گاهشماری گریگوری) – اکثر کلیساهای غربی و شرقی
| | |قد =۱۷۳ |
| ۷ ژانویه (معادل ۲۵ دسامبر ژولینی) – برخی کلیساهای ارتودوکس مانند روسیه و اوکراین
| | |پست = هافبک |
| ۶ ژانویه – کلیسای حواری ارمنی
| | |سالهای = ؟–۲۰۰۷{{سخ}}۲۰۰۷–۲۰۰۹{{سخ}}۲۰۰۹–۲۰۱۱{{سخ}}۲۰۱۱–۲۰۱۲{{سخ}}۲۰۱۲–۲۰۱۳{{سخ}}۲۰۱۳– |
| | significancedate = بزرگداشت تولد عیسی مسیح، نماد امید، نور و تجدید در زمستان | | |باشگاههای = [[باشگاه فوتبال نساجی مازندران|نساجی مازندران]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال استقلال اهواز|استقلال اهواز]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز|تراکتورسازی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس سرچشمه|مس سرچشمه]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال فجرسپاسی|فجرسپاسی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس کرمان|مس کرمان]] |
| | observances = مراسم کلیسایی، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، تزیین درخت کریسمس، چراغانی خیابانها، سرودخوانی، غذاهای سنتی | |
| | type = مذهبی (مسیحی)، فرهنگی و سکولار | |
| | significance = گرامیداشت سنتی تولد عیسی مسیح، و جشن جهانی صلح، بخشش و شادی | |
| | relatedto = فصل ظهور (Advent)، شب کریسمس، جشن خاجشویان (Epiphany)، سال نو میلادی | |
| | frequency = سالانه | |
| | duration = ۱ روز اصلی، اما فصل کریسمس از اواخر نوامبر تا اوایل ژانویه
| |
| | longtype = جشن جهانی با تأثیر اقتصادی عظیم | |
| }} | | }} |
| | | '''مجتبی ترشیز''' (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد. |
| '''کریسمس''' (به انگلیسی: Christmas) یا '''نوئل'''، جشنی سالانه است که اغلب به گرامیداشت تولد عیسی مسیح اختصاص دارد، اما در عصر مدرن به یک رویداد فرهنگی و سکولار جهانی تبدیل شده که توسط میلیاردها نفر، فارغ از باورهای مذهبی، جشن گرفته میشود. این جشن معمولاً در ۲۵ دسامبر برگزار میشود و با آیینهایی مانند تزیین درخت کریسمس، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، سرودخوانی و غذاهای ویژه همراه است. کریسمس نه تنها مهمترین عید مذهبی برای مسیحیان است، بلکه به عنوان نمادی از صلح، بخشش و شادی، در بسیاری از کشورهای غیرمسیحی نیز محبوبیت یافته و تأثیر اقتصادی قابل توجهی دارد.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas: Origin, Definition, Traditions |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> | | afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ... |
| | | == زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ == |
| کریسمس ریشه در سنتهای مذهبی مسیحیت دارد، اما عناصری از جشنهای باستانی زمستانی مانند یول (Yule) ژرمنی و ساتورنالیا رومی را جذب کرده است. در قرنهای اخیر، با گسترش تجاریسازی، شخصیتهایی مانند بابانوئل و تزیینات مدرن، آن را به یک پدیده جهانی تبدیل کردهاند. در سال ۲۰۲۵، کریسمس همزمان با چالشهای جهانی مانند درگیریها و مسائل اقتصادی جشن گرفته میشود، اما پیام امید و اتحاد آن همچنان برجسته است.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=AP photos of Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن در کشورهای مسیحینشین مانند ایالات متحده، اروپا و آمریکای لاتین با مراسم گسترده همراه است، در حالی که در آسیا و خاورمیانه، اغلب به صورت سکولار و تجاری برگزار میشود.
| | اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد. |
| == ریشه لغوی == | | == جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز == |
| واژه «کریسمس» از انگلیسی میانه «Christemasse» گرفته شده که به معنای «مراسم عشای ربانی مسیح» است و نخستین بار در حدود سال ۱۰۳۸ میلادی ثبت شده.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> شکل کوتاهتر «Xmas» از قرن ۱۶ میلادی رایج شد و از حرف یونانی «X» (Chi) به عنوان اختصار Christ گرفته شده است. در زبانهای دیگر، مانند «Noël» فرانسوی یا «Navidad» اسپانیایی، مستقیماً به معنای «تولد» یا «میلاد» اشاره دارد. واژه قدیمی «یول» (Yule) نیز که امروزه گاهی مترادف کریسمس است، از جشنهای زمستانی ژرمنی باستان مشتق شده و به انقلاب زمستانی اشاره دارد.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christmas |title=Christmas |publisher=Wikipedia |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| | مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد. |
| == ریشه تاریخی و انتخاب تاریخ ==
| | == سابقه ورزشی == |
| تاریخ دقیق تولد عیسی مسیح در انجیلها ذکر نشده و محققان آن را احتمالاً در بهار یا پاییز تخمین میزنند. جشن کریسمس در ۲۵ دسامبر نخستین بار در سال ۳۳۶ میلادی در رم ثبت شد.<ref>{{cite web |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-topics/new-testament/how-december-25-became-christmas/ |title=How December 25 Became Christmas |publisher=Biblical Archaeology Society |accessdate=2025-12-25}}</ref> دلایل انتخاب این تاریخ شامل همزمانی با جشن رومی «سول اینویکتوس» (خورشید شکستناپذیر) و محاسبات نمادین بر پایه اعتدال بهاری (۲۵ مارس به عنوان روز لقاح مسیح) است. برخی محققان معتقدند این انتخاب برای جایگزینی جشنهای پاگان و تسهیل پذیرش مسیحیت بود، در حالی که دیگران آن را بر پایه محاسبات الهیاتی میدانند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| | مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است. |
| در قرنهای میانه، کریسمس با جشنهای پرشور و گاهی آشوببار همراه بود، اما در قرن ۱۹ با تأثیر نویسندگانی مانند چارلز دیکنز، به جشن خانوادگی و مذهبی آرامتر تبدیل شد.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| == جشن کریسمس در جهان == | |
| کریسمس در کشورهای مختلف با تنوع فرهنگی جشن گرفته میشود. در اروپا و آمریکای شمالی، تمرکز بر درخت کریسمس، هدایا و بابانوئل است. در فیلیپین، طولانیترین فصل کریسمس از سپتامبر آغاز میشود. در ژاپن، علیرغم جمعیت کم مسیحی، کریسمس سکولار با خوردن مرغ سوخاری KFC محبوب است.<ref>{{cite web |url=https://www.whychristmas.com/cultures/ |title=Christmas Around the World |publisher=WhyChristmas.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> در کشورهای مسلمان مانند اندونزی یا مالزی، مسیحیان آن را جشن میگیرند، اما عمومی نیست. در چین، به عنوان «جشن بهاری غربی» شناخته میشود و بیشتر تجاری است.در سال ۲۰۲۵، جشنها در بیتلحم، واتیکان و شهرهای بزرگ جهان با چراغانی و مراسم برگزار شد، حتی در میان چالشهای جهانی.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24}}</ref>
| |
| == بابانوئل ==
| |
| بابانوئل شخصیت افسانهای مدرن کریسمس است که هدایا میآورد. ریشه آن به سنت نیکولاس، اسقف قرن چهارم ترکیه، بازمیگردد که به خاطر بخشندگی معروف بود.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/santa-claus |title=Santa Claus: Real Origins & Legend |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> تصویر مدرن او با ریش سفید، لباس قرمز و سورتمه توسط کاریکاتوریست توماس نست در قرن ۱۹ و تبلیغات کوکاکولا در دهه ۱۹۳۰ شکل گرفت.
| |
| == درخت کریسمس ==
| |
| درخت کریسمس از سنتهای ژرمنی قرن ۱۶ میلادی ریشه میگیرد، جایی که درختان همیشهسبز نماد زندگی در زمستان بودند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas-trees |title=History of Christmas Trees |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> مارتین لوتر نخستین کسی بود که آن را با شمع تزیین کرد. این سنت در قرن ۱۹ به بریتانیا و آمریکا گسترش یافت.
| |
| == تأثیر اقتصادی و فرهنگی مدرن ==
| |
| کریسمس یکی از بزرگترین محرکهای اقتصادی است. در ۲۰۲۴، فروش تعطیلات در ایالات متحده حدود ۹۸۰ میلیارد دلار پیشبینی شد.<ref>{{cite web |url=https://www.statista.com/topics/991/us-christmas-season/ |title=U.S. Christmas season shopping |publisher=Statista |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن شغلهای فصلی ایجاد میکند و مصرف را افزایش میدهد، اما انتقادهایی به تجاریسازی بیش از حد آن وارد است.
| |
| ==کریسمس در ایران==
| |
| در ایران، که کشوری با اکثریت مسلمان است، کریسمس عمدتاً توسط جامعه مسیحی، به ویژه ارمنیان که بزرگترین گروه مسیحی کشور را تشکیل میدهند، گرامی داشته میشود. ارمنیان ایران طبق سنت کلیسای حواری ارمنی، میلاد مسیح را همزمان با جشن خاجشویان در ۶ ژانویه جشن میگیرند، در حالی که سایر مسیحیان مانند آشوریان و کاتولیکها آن را در ۲۵ دسامبر برگزار میکنند. جشنها شامل مراسم مذهبی در کلیساها (مانند کلیسای وانک در اصفهان، سرکیس مقدس و سنت مریم در تهران)، گردهمایی خانوادگی، غذاهای سنتی مانند سبزیپلو با ماهی و شیرینیهای خاص (مانند گاتا و پیروک)، و تزیین درخت کاج است. در سالهای اخیر، جنبه فرهنگی و سکولار کریسمس نیز میان جوانان غیرمسیحی محبوب شده و محلههای ارمنینشین تهران (مانند میرزای شیرازی و مجیدیه) و جلفای اصفهان با چراغانی، بازارهای فصلی و حالوهوای جشن، نمادی از همزیستی مسالمتآمیز ادیان در ایران را نشان میدهند.<ref>{{cite web |url=https://surfiran.com/mag/christmas-in-iran/ |title=Christmas In Iran – How Iranians Celebrate Christmas Eve |publisher=Surfiran |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://livingintehran.com/2025/12/24/how-christians-celebrate-christmas-in-tehran-iran/ |title=How Christians Celebrate Christmas in Tehran |publisher=Living in Tehran |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tehrantimes.com/news/480554/Iranian-Armenians-celebrate-Christmas |title=Iranian Armenians celebrate Christmas |publisher=Tehran Times |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tappersia.com/blog/christmas-in-iran/ |title=Is Christmas Celebrated in Iran? |publisher=TAPPersia |accessdate=2025-12-25}}</ref> | |
| محدودیتهای برگزاری کریسمس برای ارامنه در دوران جمهوری اسلامی
| |
| در دوران جمهوری اسلامی ایران، جامعه ارامنه به عنوان یکی از اقلیتهای مذهبی رسمی شناختهشده، از آزادی نسبی برای برگزاری مراسم مذهبی از جمله کریسمس برخوردار است و میتواند آیینهای خود را در کلیساهای ثبتشده و در چارچوب خصوصی خانوادگی و جامعهای برگزار کند. با این حال، محدودیتهایی وجود دارد: کریسمس تعطیلی عمومی نیست، جشنهای عمومی گسترده محدود یا ممنوع است، و مراسم عمدتاً درونجامعهای باقی میماند تا از گسترش به جامعه مسلمان جلوگیری شود. تبلیغ مسیحیت برای مسلمانان ممنوع است و کلیساهای ارمنی مجاز به برگزاری مراسم به زبان فارسی نیستند، که دسترسی غیرارمنیها را محدود میکند. در سالهای اخیر، مواردی مانند ممنوعیت واردات رسمی لوازم کریسمس یا محدودیتهای گاهبهگاه در مراسم عمومی گزارش شده، هرچند این لوازم در بازار موجود است و جشنها بدون اختلال عمده ادامه دارد. این محدودیتها بیشتر برای حفظ هویت اسلامی جامعه اعمال میشود، اما نسبت به نوکیشان مسیحی، وضعیت ارامنه بهتر است و آزادی عبادت در کلیساها حفظ شده.<ref>{{cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202412264640 |title=Christmas gains traction in Iran despite official disfavor |publisher=Iran International |date=2024-12-27 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rouydad24.ir/fa/news/440984/ |title=برگزاری کریسمس در چه کشورهایی ممنوع است؟ |publisher=رویداد24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tappersia.com/blog/christmas-in-iran/ |title=Is Christmas Celebrated in Iran? |publisher=TAPPersia |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://gulfif.org/beyond-tradition-iranians-celebrate-christmas-to-defy-the-regime/ |title=Beyond Tradition: Iranians Celebrate Christmas to Defy the Regime |publisher=Gulf International Forum |date=2024-01-16 |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| | |
| == آلبوم ==
| |
| [[پرونده:درخت کریسمس.jpg|جایگزین=درخت کریسمس|راست|بندانگشتی|درخت کریسمس]]
| |
| [[پرونده:بابا نوئل.jpg|جایگزین=بابا نوئل|وسط|بندانگشتی|بابا نوئل]]
| |
| == منابع == | | == منابع == |
| | | {{پانویس}} |
| Britannica.com - Christmas
| | [[رده:بازیکنان فوتبال ایرانی]] |
| History.com - History of Christmas
| | [[رده:کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران]] |
| AP News - Christmas 2025 celebrations
| | [[رده:درگذشتگان ۱۴۰۴ (خورشیدی)]] |
| Surfiran.com - Christmas In Iran (2025)
| | [[رده:اهالی قائمشهر]] |
| Living in Tehran - How Christians Celebrate Christmas in Tehran (2025)
| | [[رده:هافبکهای فوتبال]] |
| Tehran Times - Iranian Armenians celebrate Christmas
| |
| TAPPersia - Is Christmas Celebrated in Iran?
| |
| Iran International - Christmas gains traction in Iran despite official disfavor (2024)
| |
| Rouydad24 - برگزاری کریسمس در چه کشورهایی ممنوع است؟
| |
| Gulf International Forum - Beyond Tradition: Iranians Celebrate Christmas to Defy the Regime (2024)
| |
مجتبی ترشیز
| شناسنامه
|
| نام کامل
|
مجتبی ترشیز
|
| زادروز
|
۶ فروردین ۱۳۵۷
|
| زادگاه
|
قائم شهر، ایران
|
| تاریخ مرگ
|
۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶)
|
| محل مرگ
|
اندیشه، تهران، ایران
|
| قد
|
۱۷۳
|
| اطلاعات باشگاهی
|
| باشگاه کنونی
|
{{{باشگاه کنونی}}}
|
| پُست |
هافبک
|
| باشگاههای حرفهای
|
| سالها
|
باشگاهها
|
بازی (گل)
|
؟–۲۰۰۷
۲۰۰۷–۲۰۰۹
۲۰۰۹–۲۰۱۱
۲۰۱۱–۲۰۱۲
۲۰۱۲–۲۰۱۳
۲۰۱۳– |
نساجی مازندران
استقلال اهواز
تراکتورسازی
مس سرچشمه
فجرسپاسی
مس کرمان |
{{{تعداد گل}}}
|
مجتبی ترشیز (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد.
afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ...
زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد.
جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز
مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد.
سابقه ورزشی
مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است.
منابع