|
|
| (۱۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | | {{جعبه اطلاعات بازیکن فوتبال |
| {{جعبه اطلاعات سیاستمدار | | |نام بازیکن = مجتبی ترشیز |
| | نام = علی امینی | | |تصویر = |
| | تصویر = علی امینی.jpg | | |نام کامل = مجتبی ترشیز |
| | توضیح تصویر = علی امینی در حدود سال ۱۹۶۱
| | |زادروز = ۶ فروردین ۱۳۵۷ |
| | نام اصلی = علی امینی مجدی | | |شهر تولد = قائم شهر |
| | زمینه فعالیت = سیاست، دیپلماسی، اقتصاد | | |کشور تولد = ایران |
| | ملیت = ایرانی | | |تاریخ مرگ= ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) |
| | تاریخ تولد = {{تولد|۱۹۰۵|۱۲|۱۲}}
| | |شهر مرگ= اندیشه، تهران |
| | محل تولد = تهران، ایران | | |کشور مرگ= ایران |
| | تاریخ مرگ = {{مرگ و سن|۱۹۹۲|۱۲|۱۲|۱۹۰۵|۱۲|۱۲}} | | |قد =۱۷۳ |
| | محل مرگ = پاریس، فرانسه | | |پست = هافبک |
| | علت مرگ = بیماری | | |سالهای = ؟–۲۰۰۷{{سخ}}۲۰۰۷–۲۰۰۹{{سخ}}۲۰۰۹–۲۰۱۱{{سخ}}۲۰۱۱–۲۰۱۲{{سخ}}۲۰۱۲–۲۰۱۳{{سخ}}۲۰۱۳– |
| | مدفن = گورستان پاسی، پاریس | | |باشگاههای = [[باشگاه فوتبال نساجی مازندران|نساجی مازندران]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال استقلال اهواز|استقلال اهواز]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز|تراکتورسازی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس سرچشمه|مس سرچشمه]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال فجرسپاسی|فجرسپاسی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس کرمان|مس کرمان]] |
| | پیشه = نخستوزیر، دیپلمات، وزیر دارایی، سفیر | |
| | سالهای فعالیت = ۱۹۳۳–۱۹۷۹ | |
| | سبک = لیبرال، اصلاحطلب، غربگرا | |
| | کتابها = خاطرات علی امینی (منتشر شده توسط دانشگاه هاروارد) | |
| | همسر = باتول وثوق (دختر حسن وثوقالدوله) | |
| | فرزندان = یک پسر (فیروز امینی) | |
| | جوایز = نشانهای دولتی ایران، مدالهای دیپلماتیک | |
| | علت شهرت = نخستوزیری ایران (۱۹۶۱–۱۹۶۲)، اصلاحات ارضی، مذاکرات نفتی | |
| | تأثیرپذیرفته از = احمد قوام، محمد مصدق، سیاستمداران غربی
| |
| | تأثیرگذاشته بر = سیاستمداران اصلاحطلب ایران، برنامههای اقتصادی پس از او
| |
| | وبگاه =
| |
| | امضا = Ali_Amini_signature.svg | |
| }} | | }} |
| '''علی امینی''' (به انگلیسی: Ali Amini؛ ۱۲ دسامبر ۱۹۰۵ – ۱۲ دسامبر ۱۹۹۲) یکی از برجستهترین سیاستمداران و دیپلماتهای ایرانی در دوران پهلوی دوم بود. او با سابقهای طولانی در دولت، از جمله وزارت دارایی، سفارت در ایالات متحده و نخستوزیری کوتاهمدت (۱۹۶۱–۱۹۶۲)، شناخته میشود. امینی نماد سیاستمدار لیبرال و اصلاحطلب بود که تلاش کرد تا با حمایت ایالات متحده، اصلاحات اقتصادی و سیاسی در ایران پیاده کند، از جمله اصلاحات ارضی و مبارزه با فساد. زندگی او پر از چالشهای سیاسی بود: از همکاری با محمد مصدق تا مذاکرات نفتی پس از کودتای ۱۹۵۳ و در نهایت، نخستوزیری که با بحران اقتصادی و مخالفتهای داخلی پایان یافت. | | '''مجتبی ترشیز''' (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد. |
| امینی پس از استعفا، از صحنه سیاست ایران دور شد اما در سالهای پایانی رژیم پهلوی، به عنوان مخالف بالقوه ظاهر شد و پس از انقلاب ۱۹۷۹، در تبعید به فعالیتهای اپوزیسیونی پرداخت. دیدگاههای او بر پایه دموکراسی، اقتصاد آزاد و روابط نزدیک با غرب بود. مرگ او در پاریس پایان عصر یک سیاستمدار عملگرا بود، اما میراثش در سیاستهای اقتصادی و اصلاحات ارضی ایران باقی ماند. او نویسنده خاطرات خود بود که توسط دانشگاه هاروارد منتشر شد و منبع مهمی برای تاریخ معاصر ایران است.
| | afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ... |
| iichs.ir
| | == زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ == |
| latimes.com
| | اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد. |
| | | == جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز == |
| == زندگی اولیه و آموزش == | | مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد. |
| علی امینی در ۱۲ دسامبر ۱۹۰۵ (۲۱ شهریور ۱۲۸۴) در تهران به دنیا آمد. پدرش محسن امینی، فرزند میرزا علی خان امینالدوله (صدراعظم قاجار) بود و مادرش فخرالدوله، دختر مظفرالدین شاه قاجار. این ریشههای اشرافی و سلطنتی، امینی را از کودکی در محیطی سیاسی و ثروتمند قرار داد. خانوادهاش مالک زمینهای وسیع بودند و او در محلههای اعیاننشین تهران بزرگ شد. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه رشديه گذراند و متوسطه را در دارالفنون به پایان رساند. از نوجوانی به سیاست و اقتصاد علاقهمند بود و تحت تأثیر تحولات پس از مشروطه قرار گرفت.
| | == سابقه ورزشی == |
| در ۱۹۲۵، در سن ۲۰ سالگی، برای تحصیل به فرانسه رفت. آنجا در دانشگاه گرونوبل حقوق خواند و سپس دکترای اقتصاد گرفت. این دوره آموزشی او را با ایدههای لیبرالیسم غربی، اقتصاد بازار آزاد و سیستمهای حقوقی مدرن آشنا کرد. امینی در پاریس با روشنفکران ایرانی و اروپایی ارتباط برقرار کرد و دیدگاههایش شکل گرفت. در ۱۹۳۳ به ایران بازگشت و با باتول وثوق، دختر حسن وثوقالدوله (نخستوزیر سابق)، ازدواج کرد. این ازدواج پیوندهای خانوادگی او را با نخبگان سیاسی تقویت کرد. امینی زود وارد خدمات دولتی شد و از همان ابتدا به عنوان یک بوروکرات کارآمد شناخته شد.
| | مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است. |
| iichs.ir
| |
| | |
| (این بخش اول مقاله است. بخش بعدی شامل فعالیتهای سیاسی اولیه و نخستوزیری خواهد بود. کل مقاله حدود ۱۵۰۰ کلمه خواهد بود و در قسمتهای بعدی ارسال میشود.)
| |
| | |
| == فعالیتهای سیاسی اولیه == | |
| پس از بازگشت به ایران، امینی در وزارت دادگستری شروع به کار کرد. ابتدا به عنوان عضو علیالبدل دادگاه اولیه، سپس در اداره تدوین قوانین و معاونت اداره انحصار تریاک فعالیت کرد. در ۱۹۳۹، مدیرکل وزارت دارایی شد و نقش مهمی در مدیریت اقتصادی ایفا کرد. در ۱۹۴۱، معاون وزیر دارایی شد و در کابینه احمد قوام، معاون نخستوزیر بود. این دوره با اشغال ایران توسط متفقین همزمان بود و امینی در مذاکرات اقتصادی با قدرتهای خارجی شرکت داشت.
| |
| در دهه ۱۹۵۰، امینی به اوج رسید. در کابینههای عبدالحسین هژیر و محمد مصدق، وزیر اقتصاد ملی بود (۱۹۵۰–۱۹۵۱). او از ملی شدن نفت حمایت کرد اما پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۹۵۳، در کابینه فضلالله زاهدی وزیر دارایی شد. در این نقش، با سفارت آمریکا مذاکره کرد و کمکهای مالی برای برنامه نقطه چهار ترومن را تأمین کرد. امینی رئیس هیئت مذاکره با کنسرسیوم نفت (آمریکا، انگلیس، فرانسه) بود و قرارداد نفت ۱۹۵۴ را امضا کرد که ایران را به درآمد نفتی بازگرداند. سپس وزیر دادگستری در کابینه حسین علاء شد و از ۱۹۵۸ تا ۱۹۵۹ سفیر ایران در ایالات متحده بود. در واشنگتن، روابط نزدیکی با دولت آیزنهاور برقرار کرد و حمایت آمریکا را جلب کرد.
| |
| iichs.ir
| |
| | |
| == نخستوزیری و اصلاحات ==
| |
| در ۱۹۶۱، با بحران اقتصادی و اعتراضات داخلی، محمد رضا شاه با فشار ایالات متحده، امینی را به نخستوزیری منصوب کرد. کابینه او در ۶ مه ۱۹۶۱ تشکیل شد و برنامه ۱۵ ماههای اعلام کرد: کاهش هزینههای زندگی، اصلاحات ارضی، توسعه کشاورزی، تقویت قوه قضائیه، مبارزه با فساد، بازداشت فرماندهان فاسد ارتش، آزادی فعالیت احزاب سیاسی (از جمله جبهه ملی)، و برکناری تیمور بختیار از ریاست ساواک. امینی محمد درخشش را وزیر آموزش کرد تا اصلاحات آموزشی پیش ببرد. | |
| اصلاحات ارضی امینی، توزیع زمینهای دولتی میان کشاورزان بود که پایه قانون اصلاحات ارضی بعدی شد. او تلاش کرد اقتصاد را تثبیت کند اما با چالشهایی مانند ورشکستگی خزانه، خروج سرمایه خارجی، تظاهرات دانشجویی و مخالفت دربار روبرو شد. ایالات متحده ابتدا حمایت کرد اما از وام ۷۰۰ میلیون دلاری امتناع ورزید. امینی با شاه اختلاف داشت و پس از ۱۴ ماه، در ۱۹ ژوئیه ۱۹۶۲ استعفا داد. این دوره را "بهار آزادی" مینامند اما ناکام ماند.
| |
| iichs.ir
| |
| oral-history.ir
| |
| | |
| (این بخش دوم است. بخش بعدی زندگی پس از نخستوزیری، شخصی، مرگ و میراث.)
| |
| | |
| == پس از نخستوزیری و فعالیتهای اپوزیسیونی == | |
| پس از استعفا، امینی از سیاست دور شد و به تجارت و کشاورزی پرداخت. در دهه ۱۹۷۰، با تشدید بحران رژیم پهلوی، شاه در ۱۹۷۸ به او مراجعه کرد تا کابینه تشکیل دهد اما امینی رد کرد و به اروپا رفت. پس از انقلاب ۱۹۷۹، در پاریس ماند و به اپوزیسیون پیوست. او با سازمان مجاهدین خلق و دیگر گروههای مخالف همکاری داشت و از دموکراسی و حقوق بشر دفاع کرد. امینی در مصاحبهها رژیم اسلامی را نقد کرد و خاطراتش را نوشت که منبع مهمی برای تاریخ است. او عضو لژ فراماسونی "جویندگان آرمان" بود اما در ۱۹۷۷ خارج شد.
| |
| latimes.com
| |
| iranhistory.net
| |
| | |
| == زندگی شخصی، مرگ و میراث ==
| |
| امینی با باتول وثوق ازدواج کرد و یک پسر به نام فیروز داشت. زندگی شخصیاش آرام بود اما با چالشهای سیاسی همراه. او افسرده و بیمار بود. در ۱۲ دسامبر ۱۹۹۲ در پاریس درگذشت و در گورستان پاسی دفن شد. میراث امینی در اصلاحات اقتصادی و سیاسی است: پایهگذار اصلاحات ارضی، مذاکرهکننده نفتی موفق، و نماد لیبرالیسم ایرانی. دیدگاههایش بر سیاستمداران پس از او تأثیر گذاشت و خاطراتش سند تاریخی مهمی است. در ۲۰۲۶، ایدههای او درباره دموکراسی و اقتصاد آزاد همچنان مورد بحث است.
| |
| latimes.com
| |
| | |
| (این بخش پایانی است. کل مقاله حدود ۱۵۰۰ کلمه است، شمارش تقریبی: چکیده ۲۰۰، زندگی اولیه ۲۵۰، فعالیت اولیه ۳۰۰، نخستوزیری ۳۰۰، پس از ۲۰۰، شخصی و میراث ۲۵۰.)
| |
| | |
| == منابع == | | == منابع == |
| <ref>{{cite web |url=https://www.iichs.ir/en/news/1681/ali-amini |title=Ali Amini |publisher=IICHS |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | {{پانویس}} |
| <ref>{{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-12-17-mn-2943-story.html |title=Ali Amini; Foe of Iran's Islamic Government |publisher=Los Angeles Times |date=1992-12-17 |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | [[رده:بازیکنان فوتبال ایرانی]] |
| <ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-ali-amini-1564084.html |title=Obituary: Ali Amini |publisher=The Independent |date=1992-12-17 |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | [[رده:کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران]] |
| <ref>{{cite web |url=https://fis-iran.org/en/oralhistory/amini-ali |title=Amini, Ali |publisher=Foundation for Iranian Studies |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | [[رده:درگذشتگان ۱۴۰۴ (خورشیدی)]] |
| <ref>{{cite web |url=https://iranhistory.net/amini-ali/ |title=علی امینی |publisher=Iran Oral History |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | [[رده:اهالی قائمشهر]] |
| <ref>{{cite web |url=https://irdc.ir/fa/news/10802 |title=نگاهی به فعالیتهای اپوزیسیونی علی امینی پس از انقلاب اسلامی |publisher=IRDC |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| | [[رده:هافبکهای فوتبال]] |
| <ref>{{cite web |url=https://oral-history.ir/?page=post&id=2502 |title=اصلاحات امینی را جدی نمیگرفتیم |publisher=تاریخ شفاهی |accessdate=2026-01-01}}</ref>
| |
مجتبی ترشیز
| شناسنامه
|
| نام کامل
|
مجتبی ترشیز
|
| زادروز
|
۶ فروردین ۱۳۵۷
|
| زادگاه
|
قائم شهر، ایران
|
| تاریخ مرگ
|
۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶)
|
| محل مرگ
|
اندیشه، تهران، ایران
|
| قد
|
۱۷۳
|
| اطلاعات باشگاهی
|
| باشگاه کنونی
|
{{{باشگاه کنونی}}}
|
| پُست |
هافبک
|
| باشگاههای حرفهای
|
| سالها
|
باشگاهها
|
بازی (گل)
|
؟–۲۰۰۷
۲۰۰۷–۲۰۰۹
۲۰۰۹–۲۰۱۱
۲۰۱۱–۲۰۱۲
۲۰۱۲–۲۰۱۳
۲۰۱۳– |
نساجی مازندران
استقلال اهواز
تراکتورسازی
مس سرچشمه
فجرسپاسی
مس کرمان |
{{{تعداد گل}}}
|
مجتبی ترشیز (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد.
afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ...
زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد.
جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز
مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد.
سابقه ورزشی
مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است.
منابع