کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Alireza k h (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Alireza k h (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه | {{جعبه زندگینامه | ||
|نام | | اندازه جعبه = | ||
|تصویر= | | عنوان = محمد پاکپور | ||
| | | نام = محمد پاکپور | ||
| | | تصویر = محمد پاکپور.jpg | ||
| | | اندازه تصویر = ۲۴۰px | ||
| | | عنوان تصویر = محمد پاکپور | ||
| | | زادروز = {{تاریخ تولد|۱۳۴۰|||گاهشمار=خورشیدی}} | ||
| | | زادگاه = [[اراک]]، [[ایران]] | ||
| | | تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ|۱۴۰۴|۱۲|۹|گاهشمار=خورشیدی}} | ||
| مکان مرگ = [[تهران]]، [[ایران]] | |||
| عرض جغرافیایی محل دفن = | |||
| طول جغرافیایی محل دفن = | |||
| latd = | |||
| latm = | |||
| lats = | |||
| latNS = N | |||
| longd = | |||
| longm = | |||
| longs = | |||
| longEW = E | |||
| محل زندگی = اراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸) | |||
| ملیت = ایرانی | |||
| نژاد = | |||
| تابعیت = | |||
| تحصیلات = کارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی | |||
| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]] (کارشناسی ارشد)، [[دانشگاه تربیت مدرس]] (دکتری) | |||
| پیشه = نظامی | |||
| سالهای فعالیت = ۱۳۵۸ – ۱۴۰۴ | |||
| کارفرما = | |||
| نهاد = [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] | |||
| نماینده = | |||
| شناختهشده برای = فرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیریهای مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی | |||
| نقشهای برجسته = فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۴۰۴)، فرمانده [[نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا | |||
| سبک = | |||
| تأثیرگذاران = | |||
| تأثیرپذیرفتگان = | |||
| شهر خانگی = اراک | |||
| تلویزیون = | |||
| لقب = سرلشکر پاسدار | |||
| حزب = | |||
| جنبش = | |||
| مخالفان = اپوزیسیون ایران، سازمانهای حقوق بشری، اقلیتهای قومی، معترضان مردمی | |||
| هیئت = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه | |||
| منصب = | |||
| مکتب = | |||
| آثار = پایاننامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان) | |||
| خویشاوندان سرشناس = | |||
| فرزندان = | |||
| جوایز = [[نشان فتح]] (درجه ۱) | |||
| امضا = | |||
| اندازه امضا = | |||
| وبگاه = | |||
| پانویس = | |||
}} | }} | ||
( | '''محمد پاکپور''' (۱۳۴۰ – ۹ اسفند ۱۴۰۴)<ref name="foo">{{cite news |title=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |access-date=28 February 2026 |work=NDTV News Desk}}</ref><ref name=":0">{{Cite tweet |number=2027690708522479871 |user=ELINTNews |title=#BREAKING: @AmitSegal reports the assessments in Israel is that there is a “a good chance” that Ali Shamkhani, advisor to Khamenei and the official responsible for the nuclear program, has been killed in strikes. |author=ELINT News |access-date=28 February 2026 |url-status=live}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2026 |title=@AmitSegal reports the assessments in Israel is that there is a “a good chance” that Ali Shamkhani, advisor to Khamenei and the official responsible for the nuclear program, has been killed in strikes |url=https://iran.liveuamap.com/en/2026/28-february-10-amitsegal-reports-the-assessments-in-israel |url-status=live |access-date=28 February 2026 |website=[[Liveuamap]]}}</ref> یکی از سرلشکران بدنام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبشهای مردمی، حمایت از تروریسم منطقهای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا میکرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بهعنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد|نشانی= https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1020944-با-حکم-رهبر-انقلاب-صورت-گرفت-سردار-محمد-پاکپور-فرمانده-کل-سپاه-پاسداران-شد|بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۲۳ خرداد ۱۴۰۴|ناشر= [[شرق (روزنامه)|شرق]]|نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>، دورهای که با تشدید تهدیدات علیه آزادیخواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود. | ||
پاکپور، که دانشآموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهرههای کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیاتهای متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروههای تروریستی گره خورده است. پاکپور در طول سالها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیتهای قومی ایفا کرد، که این اقدامات او را به یکی از نمادهای خشونت رژیم تبدیل کرد. | |||
== | او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://www.tasnimnews.com/fa/keyword/1685/سردار-پاکپور |عنوان= معرفی سردار پاکپور| ناشر =[[خبرگزاری تسنیم]] |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>. در این دورهها، پاکپور مسئول مستقیم عملیاتهای سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچها بود، و همچنین در حمایت از شبهنظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشاندهنده ادامه سیاستهای سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید. | ||
پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته میشد، بلکه در سطح بینالمللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد<ref name=":0"/>. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، که بخشی از پاسخ به تهدیدات هستهای و تروریستی رژیم بود، پایان یکی از تاریکترین چهرههای نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cwy8vkl3j70o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. | |||
== زندگی == | |||
== | [[پرونده:Pakpour-2017 Tehran attacks.jpg|بندانگشتی|200px|پاکپور پس از [[حملات ۱۳۹۶ تهران|حمله داعش به مجلس]]]] | ||
محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست انقلاب، به عنوان یکی از جوانان رادیکال، به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورشهای کردستان در سالهای ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شدهاند؟|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/278207/نشان-فتح-چیست-و-کدام-فرماندهان-مفتخر-به-دریافت-آن-شده-اند|وبگاه=مشرق نیوز|تاریخ=2014-01-18|بازبینی=2023-12-11|کد زبان=fa}}</ref>. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیتهای قومی بود و او را به یکی از چهرههای بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد. | |||
== | در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیاتهای متعددی شرکت کرد. او در این جنگ مجروح شد، اما این مجروحیت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد تا نشاندهنده فداکاری واقعی. پس از جنگ، پاکپور به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایاننامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاستهای او منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استانهایی مانند سیستان و بلوچستان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت|نشانی=https://facesofcrime.org/fa/profile/106|وبگاه=چهره جنایت|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. | ||
در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت<ref name="Tasnim1">{{cite news|title=اقدام بهموقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریستها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/03/17/1430094/اقدام-به-موقع-نیروهای-ویژه-سپاه-در-مجلس-تروریست-ها-چگونه-در-عملیات-ضربتی-سپاه-کشته-شدند-تصاویر|accessdate=8 ژوئن 2017|work=خبرگزاری تسنیم}}</ref>. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشاندهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپسگیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد، جایی که نیروهای تحت فرمان او متهم به جنایات جنگی علیه سنیها شدند<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. | |||
در سالهای اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاستهای سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبهنظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/320962/1/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1|وبگاه=تابناک|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. مرگ او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که بخشی از پاسخ به برنامه هستهای و تروریستی رژیم بود، پایان دوران یکی از سرکوبگران اصلی را رقم زد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند|نشانی=https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/3844544|وبگاه=آنادولو|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. | |||
== سوابق نظامی == | |||
پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سالها سمتهای متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود: | |||
فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق، جایی که نیروهای تحت فرمان او متهم به جنایات جنگی بودند. | |||
فرمانده قرارگاه نصرت، که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت. | |||
معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دورهای که با برنامهریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود. | |||
فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیاتهای داخلی علیه مخالفان استفاده میشد. | |||
فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران. | |||
رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷)، جایی که سیاستهای سرکوبگرانه را تدوین کرد. | |||
فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانیترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset|نشانی=https://greydynamics.com/major-general-mohammad-pakpour-new-irgc-chief|وبگاه=Grey Dynamics|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. | |||
فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)، که با تهدیدات علیه آمریکا و اسرائیل و سرکوب داخلی همراه بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202506135218|وبگاه=Iran International|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. | |||
در این سوابق، پاکپور مسئول عملیاتهایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات ژانویه ۱۴۰۴<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رسانههای ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند|نشانی=https://www.instagram.com/p/DVVHzf8Fkx1|وبگاه=Instagram|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. | |||
== نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر == | |||
پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریمهای بینالمللی کشاند<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=اتحادیه اروپا فرماندهان سپاه، بسیج و پلیس را بهدلیل سرکوب اعتراضات ۹۸ تحریم کرد|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/31199688.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2021-04-13|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار دهها هزار ایرانی بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید|نشانی=https://x.com/farhad_mottaghi/status/2027699399405801810|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. | |||
در مناطق قومی، پاکپور سیاستهای سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچها را پیش برد و در درگیریهای غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمد پاکپور بە درک واصل شد|نشانی=https://x.com/Mardinabdollahi/status/2027707858507231430|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در حمایت از گروههای تروریستی مانند حزبالله و حوثیها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بینالمللی کشاند. | |||
== | == نقش در سیاست خارجی و تروریسم == | ||
به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبهنظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنیها واداشت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامهای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامهای به (آیتالله) خامنهای|نشانی=https://x.com/mhrezaa2c/status/1933538593131344248|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این سیاستها منجر به تشدید تنشهای منطقهای شد. | |||
== تحریمها == | |||
در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد<ref name=":0"/>. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations|نشانی=https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20190624.aspx|وبگاه=U.S. Department of the Treasury|تاریخ=2019-06-24|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. این تحریمها داراییهای او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد. | |||
در | == مرگ == | ||
محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/irans-judiciary-confirms-deaths-of-irgc-chief-pakpour-top-security-official-shamkhani|وبگاه=The Times of Israel|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2188765/%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند. | |||
== | == منابع == | ||
<ref name=":0"> | |||
نسخهٔ ۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۸
| محمد پاکپور محمد پاکپور | |
|---|---|
 محمد پاکپور | |
| زادروز | پارامتر اول اشتباه است! ۱۳۴۰ اراک، ایران |
| درگذشت | ۹ دسامبر ۱۴۰۴ تهران، ایران |
| محل زندگی | اراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸) |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | کارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی |
| از دانشگاه | دانشگاه تهران (کارشناسی ارشد)، دانشگاه تربیت مدرس (دکتری) |
| پیشه | نظامی |
| سالهای فعالیت | ۱۳۵۸ – ۱۴۰۴ |
| نهاد | سپاه پاسداران انقلاب اسلامی |
| شناختهشده برای | فرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیریهای مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی |
| نقشهای برجسته | فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۴۰۴)، فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا |
| شهر خانگی | اراک |
| لقب | سرلشکر پاسدار |
| مخالفان | اپوزیسیون ایران، سازمانهای حقوق بشری، اقلیتهای قومی، معترضان مردمی |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| آثار | پایاننامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان) |
| نشان فتح (درجه ۱) | |
محمد پاکپور (۱۳۴۰ – ۹ اسفند ۱۴۰۴)[۱][۲][۳] یکی از سرلشکران بدنام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبشهای مردمی، حمایت از تروریسم منطقهای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا میکرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بهعنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت[۴]، دورهای که با تشدید تهدیدات علیه آزادیخواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود.
پاکپور، که دانشآموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهرههای کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیاتهای متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروههای تروریستی گره خورده است. پاکپور در طول سالها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیتهای قومی ایفا کرد، که این اقدامات او را به یکی از نمادهای خشونت رژیم تبدیل کرد. او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران[۵]. در این دورهها، پاکپور مسئول مستقیم عملیاتهای سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچها بود، و همچنین در حمایت از شبهنظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشاندهنده ادامه سیاستهای سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید. پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته میشد، بلکه در سطح بینالمللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد[۲]. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، که بخشی از پاسخ به تهدیدات هستهای و تروریستی رژیم بود، پایان یکی از تاریکترین چهرههای نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد[۶].
زندگی
محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست انقلاب، به عنوان یکی از جوانان رادیکال، به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورشهای کردستان در سالهای ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد[۷]. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیتهای قومی بود و او را به یکی از چهرههای بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد. در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیاتهای متعددی شرکت کرد. او در این جنگ مجروح شد، اما این مجروحیت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد تا نشاندهنده فداکاری واقعی. پس از جنگ، پاکپور به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایاننامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاستهای او منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استانهایی مانند سیستان و بلوچستان شد[۸]. در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت[۹]. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشاندهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپسگیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد، جایی که نیروهای تحت فرمان او متهم به جنایات جنگی علیه سنیها شدند[۱۰]. در سالهای اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاستهای سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبهنظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود[۱۱]. مرگ او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که بخشی از پاسخ به برنامه هستهای و تروریستی رژیم بود، پایان دوران یکی از سرکوبگران اصلی را رقم زد[۱۲].
سوابق نظامی
پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سالها سمتهای متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود:
فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق، جایی که نیروهای تحت فرمان او متهم به جنایات جنگی بودند. فرمانده قرارگاه نصرت، که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت. معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دورهای که با برنامهریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود. فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیاتهای داخلی علیه مخالفان استفاده میشد. فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران. رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷)، جایی که سیاستهای سرکوبگرانه را تدوین کرد. فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانیترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود[۱۳]. فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)، که با تهدیدات علیه آمریکا و اسرائیل و سرکوب داخلی همراه بود[۱۴].
در این سوابق، پاکپور مسئول عملیاتهایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات ژانویه ۱۴۰۴[۱۵].
نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر
پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریمهای بینالمللی کشاند[۲]. او همچنین در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار دهها هزار ایرانی بود[۱۶]. در مناطق قومی، پاکپور سیاستهای سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچها را پیش برد و در درگیریهای غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد[۱۷]. او همچنین در حمایت از گروههای تروریستی مانند حزبالله و حوثیها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بینالمللی کشاند.
نقش در سیاست خارجی و تروریسم
به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبهنظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنیها واداشت[۱۸]. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامهای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد[۱۹]. این سیاستها منجر به تشدید تنشهای منطقهای شد.
تحریمها
در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد[۲]. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد[۲۰]. این تحریمها داراییهای او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد.
مرگ
محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت[۲۱][۲۲]. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند.
منابع
- ↑ "Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel". NDTV News Desk. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ الگو:Cite tweet خطای یادکرد: برچسب
<ref>نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است - ↑ خطای لوآ در package.lua در خط 80: module 'Module:Citation/CS1/en/Suggestions' not found.
- ↑ «با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد». شرق، ۲۳ خرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «معرفی سردار پاکپور». خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ «نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شدهاند؟». ۲۰۱۴-۰۱-۱۸. بازبینیشده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۱.
- ↑ «Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت». بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ "اقدام بهموقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریستها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر". خبرگزاری تسنیم. Retrieved 8 ژوئن 2017. Check date values in:
|access-date=(help) - ↑ “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید». بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ «علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ “Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset”. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ “Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed”. 2025-06-13. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «رسانههای ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ «سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ «محمد پاکپور بە درک واصل شد». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامهای به (آیتالله) خامنهای». ۲۰۲۵-۰۶-۱۳. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
- ↑ “Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations”. 2019-06-24. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ “Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani”. 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینیشده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.