کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جایگزینی صفحه با '{| class="wikitable sortable" !ردیف !نام !سن !توضیحات !وابستگی !زادگاه !محل شهادت !نحوه شهادت !تاریخ |- |۷۶۶ |علی نوری |۱۷ | | | |اراک | | |- |۷۶۷ |امیر رضا نوروزی | | | | |اراک | | |- |۷۶۸ |ابوالفضل حوضچی |۲۳ | | | |اراک | | |- |۸۷۹ |یاسر مجیدی |۲۱ | | | |اراک | | |- |۸۸۰ |رضا شریفی |۴۴ | | | |اراک | | |- |۹۴۲ |...'
برچسب: جایگزین شد
جزبدون خلاصۀ ویرایش
(۷۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{| class="wikitable sortable"
{{جعبه زندگینامه
!ردیف
| اندازه جعبه =
!نام
| عنوان = محمد پاکپور
!سن
| نام = محمد پاکپور
!توضیحات
| تصویر = محمد پاکپور.jpg
!وابستگی
| اندازه تصویر = ۲۴۰px
!زادگاه
| عنوان تصویر = محمد پاکپور
!محل شهادت
| زادروز = {{تاریخ تولد|۱۳۴۰|||گاه‌شمار=خورشیدی}}
!نحوه شهادت
| زادگاه = [[اراک]]، [[ایران]]
!تاریخ
| تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ|۱۴۰۴|۱۲|۹|گاه‌شمار=خورشیدی}}
|-
| مکان مرگ = [[تهران]]، [[ایران]]
|۷۶۶
| عرض جغرافیایی محل دفن =
|علی نوری
| طول جغرافیایی محل دفن =
|۱۷
| latd =
|
| latm =
|
| lats =
|
| latNS = N
|اراک
| longd =
|
| longm =
|
| longs =
|-
| longEW = E
|۷۶۷
| محل زندگی = اراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸)
|امیر رضا نوروزی
| ملیت = ایرانی
|
| نژاد =
|
| تابعیت =
|
| تحصیلات = کارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی
|
| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]] (کارشناسی ارشد)، [[دانشگاه تربیت مدرس]] (دکتری)
|اراک
| پیشه = نظامی
|
| سال‌های فعالیت = ۱۳۵۸ – ۱۴۰۴
|
| کارفرما =
|-
| نهاد = [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
|۷۶۸
| نماینده =
|ابوالفضل حوضچی
| شناخته‌شده برای = فرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیری‌های مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی
|۲۳
| نقش‌های برجسته = فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۴۰۴)، فرمانده [[نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا
|
| سبک =
|
| تأثیرگذاران =
|
| تأثیرپذیرفتگان =
|اراک
| شهر خانگی = اراک
|
| تلویزیون =
|
| لقب = سرلشکر پاسدار
|-
| حزب =
|۸۷۹
| جنبش =
|یاسر مجیدی
| مخالفان = اپوزیسیون ایران، سازمان‌های حقوق بشری، اقلیت‌های قومی، معترضان مردمی
|۲۱
| هیئت =
|
| دین = اسلام
|
| مذهب = شیعه
|
| منصب =
|اراک
| مکتب =
|
| آثار = پایان‌نامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان)
|
| خویشاوندان سرشناس =
|-
| فرزندان =
|۸۸۰
| جوایز = [[نشان فتح]] (درجه ۱)
|رضا شریفی
| امضا =
|۴۴
| اندازه امضا =
|
| وبگاه =
|
| پانویس =
|
}}
|اراک
 
|
 
|
 
|-
'''محمد پاکپور''' (زاده ۱۳۴۰ – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴)، یکی از سرلشکران  سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبش‌های مردمی، حمایت از تروریسم منطقه‌ای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا می‌کرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد|نشانی= https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1020944-با-حکم-رهبر-انقلاب-صورت-گرفت-سردار-محمد-پاکپور-فرمانده-کل-سپاه-پاسداران-شد|بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۲۳ خرداد ۱۴۰۴|ناشر= [[شرق (روزنامه)|شرق]]|نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>، دوره‌ای که با تشدید تهدیدات علیه آزادی‌خواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود.
|۹۴۲
 
|امید باقری
پاکپور، که دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهره‌های کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گره خورده است. پاکپور در طول سال‌ها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیت‌های قومی ایفا کرد.
|۳۴
 
|
او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://www.tasnimnews.com/fa/keyword/1685/سردار-پاکپور |عنوان= معرفی سردار پاکپور| ناشر =[[خبرگزاری تسنیم]] |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>. در این دوره‌ها، پاکپور مسئول مستقیم عملیات‌های سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچ‌ها بود، و همچنین در حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشان‌دهنده ادامه سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید.
|
 
|
پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته می‌شد، بلکه در سطح بین‌المللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد<ref name=":0">{{Cite tweet|number=2027690708522479871|user=ELINTNews|title=#BREAKING: @AmitSegal reports the assessments in Israel is that there is a “a good chance” that Ali Shamkhani, advisor to Khamenei and the official responsible for the nuclear program, has been killed in strikes.|author=ELINT News|access-date=28 February 2026|url-status=live}}</ref>. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، پایان یکی از تاریک‌ترین چهره‌های نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cwy8vkl3j70o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
|اراک
== زندگی ==
|اصابت گلوله جنگی به سر
[[پرونده:Pakpour-2017 Tehran attacks.jpg|بندانگشتی|200px|پاکپور پس از [[حملات ۱۳۹۶ تهران|حمله داعش به مجلس]]]]
|۱۸ دی
محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست به قدرت رسیدن نظام ولایت فقیه به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورش‌های کردستان در سال‌های ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شده‌اند؟|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/278207/نشان-فتح-چیست-و-کدام-فرماندهان-مفتخر-به-دریافت-آن-شده-اند|وبگاه=مشرق نیوز|تاریخ=2014-01-18|بازبینی=2023-12-11|کد زبان=fa}}</ref>. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیت‌های قومی بود و او را به یکی از چهره‌های بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد.
|-
 
|۹۸۲
در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعددی شرکت کرد. در این جنگ مجروح شد، اما این جراحت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد. پس از جنگ،  به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایان‌نامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاست‌هایش  منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت|نشانی=https://facesofcrime.org/fa/profile/106|وبگاه=چهره جنایت|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
|پرستو جراحیان
 
|۲۳
در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت<ref name="Tasnim1">{{cite news|title=اقدام به‌موقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریست‌ها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/03/17/1430094/اقدام-به-موقع-نیروهای-ویژه-سپاه-در-مجلس-تروریست-ها-چگونه-در-عملیات-ضربتی-سپاه-کشته-شدند-تصاویر|accessdate=8 ژوئن 2017|work=خبرگزاری تسنیم}}</ref>. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشان‌دهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپس‌گیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.
|
 
|
در سال‌های اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/320962/1/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1|وبگاه=تابناک|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به بیت [[علی خامنه‌ای]] کشته شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند|نشانی=https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/3844544|وبگاه=آنادولو|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
|
== سوابق نظامی ==
|اراک
پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سال‌ها سمت‌های متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود:
|
 
|
فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق
|-
 
|۱۰۰۹
فرمانده قرارگاه نصرت شد که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت.
|سالار بهداری
 
|
معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دوره‌ای که با برنامه‌ریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود.
|
 
|
فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیات‌های داخلی علیه مخالفان استفاده می‌شد.
|
 
|اراک
فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران.
|
 
|
رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷).
|-
 
|۸۹۵
فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانی‌ترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset|نشانی=https://greydynamics.com/major-general-mohammad-pakpour-new-irgc-chief|وبگاه=Grey Dynamics|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.
|مهدی اکرمی قدیرلی
 
|۲۵
فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202506135218|وبگاه=Iran International|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.
|
 
|
در این سوابق، پاکپور مسئول عملیات‌هایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند|نشانی=https://www.instagram.com/p/DVVHzf8Fkx1|وبگاه=Instagram|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
|
== نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر ==
|ساوه
پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریم‌های بین‌المللی کشاند<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=اتحادیه اروپا فرماندهان سپاه، بسیج و پلیس را به‌دلیل سرکوب اعتراضات ۹۸ تحریم کرد|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/31199688.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2021-04-13|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار ده‌ها هزار ایرانی بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید|نشانی=https://x.com/farhad_mottaghi/status/2027699399405801810|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
|
در مناطق قومی، پاکپور سیاست‌های سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچ‌ها را پیش برد و در درگیری‌های غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمد پاکپور بە درک واصل شد|نشانی=https://x.com/Mardinabdollahi/status/2027707858507231430|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در حمایت از گروه‌های تروریستی مانند حزب‌الله و حوثی‌ها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بین‌المللی کشاند.
|
== نقش در سیاست خارجی و تروریسم ==
|-
به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنی‌ها واداشت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامه‌ای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامه‌ای به (آیت‌الله) خامنه‌ای|نشانی=https://x.com/mhrezaa2c/status/1933538593131344248|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این سیاست‌ها منجر به تشدید تنش‌های منطقه‌ای شد.
|۸۹۶
== تحریم‌ها ==
|بشیر کریمی
در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد<ref name=":0"/>. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations|نشانی=https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20190624.aspx|وبگاه=U.S. Department of the Treasury|تاریخ=2019-06-24|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. این تحریم‌ها دارایی‌های او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد.
|۳۶
== مرگ ==
|
محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/irans-judiciary-confirms-deaths-of-irgc-chief-pakpour-top-security-official-shamkhani|وبگاه=The Times of Israel|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2188765/%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند.
|
== منابع ==
|
|ساوه
|
|
|-
|۸۹۷
|مهدی ذبیحی
|
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۸۹۸
|محمد جواد امینی
|۳۵-۴۰
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۸۹۹
|امیرعباس امینی
|۱۲
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۹۰۰
|محسن برجی
|
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۹۰۱
|امیرعلی برجی
|
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۹۸۴
|بهرام حسن‌پور
|
|
|
|
|ساوه
|
|
|-
|۷۷۸
|حسین قشقایی
|
|
|
|
|خمین
|
|
|-
|۱۰۲۰
|امیرعلی گودرزی
|
|
|
|
|نهاوند
|
|
|}

نسخهٔ ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۷

محمد پاکپور
محمد پاکپور
محمد پاکپور
زادروزپارامتر اول اشتباه است! ۱۳۴۰(۱۳۴۰-Missing required parameter 1=month!-00)
اراک، ایران
درگذشت۹ دسامبر ۱۴۰۴(۱۴۰۴-12-0۹)
تهران، ایران
محل زندگیاراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸)
ملیتایرانی
تحصیلاتکارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی
از دانشگاهدانشگاه تهران (کارشناسی ارشد)، دانشگاه تربیت مدرس (دکتری)
پیشهنظامی
سال‌های فعالیت۱۳۵۸ – ۱۴۰۴
نهادسپاه پاسداران انقلاب اسلامی
شناخته‌شده برایفرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیری‌های مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی
نقش‌های برجستهفرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۴۰۴)، فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا
شهر خانگیاراک
لقبسرلشکر پاسدار
مخالفاناپوزیسیون ایران، سازمان‌های حقوق بشری، اقلیت‌های قومی، معترضان مردمی
دیناسلام
مذهبشیعه
آثارپایان‌نامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان)
نشان فتح (درجه ۱)


محمد پاکپور (زاده ۱۳۴۰ – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴)، یکی از سرلشکران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبش‌های مردمی، حمایت از تروریسم منطقه‌ای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا می‌کرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت[۱]، دوره‌ای که با تشدید تهدیدات علیه آزادی‌خواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود.

پاکپور، که دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهره‌های کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گره خورده است. پاکپور در طول سال‌ها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیت‌های قومی ایفا کرد.

او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران[۲]. در این دوره‌ها، پاکپور مسئول مستقیم عملیات‌های سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچ‌ها بود، و همچنین در حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشان‌دهنده ادامه سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید.

پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته می‌شد، بلکه در سطح بین‌المللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد[۳]. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، پایان یکی از تاریک‌ترین چهره‌های نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد[۴].

زندگی

پرونده:Pakpour-2017 Tehran attacks.jpg
پاکپور پس از حمله داعش به مجلس

محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست به قدرت رسیدن نظام ولایت فقیه به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورش‌های کردستان در سال‌های ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد[۵]. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیت‌های قومی بود و او را به یکی از چهره‌های بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد.

در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعددی شرکت کرد. در این جنگ مجروح شد، اما این جراحت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد. پس از جنگ، به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایان‌نامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاست‌هایش منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان شد[۶].

در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت[۷]. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشان‌دهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپس‌گیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد.[۸].

در سال‌های اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود[۹]. او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به بیت علی خامنه‌ای کشته شد[۱۰].

سوابق نظامی

پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سال‌ها سمت‌های متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود:

فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق

فرمانده قرارگاه نصرت شد که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت.

معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دوره‌ای که با برنامه‌ریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود.

فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیات‌های داخلی علیه مخالفان استفاده می‌شد.

فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران.

رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷).

فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانی‌ترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود[۱۱].

فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)[۱۲].

در این سوابق، پاکپور مسئول عملیات‌هایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴[۱۳].

نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر

پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریم‌های بین‌المللی کشاند[۳]. او همچنین در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار ده‌ها هزار ایرانی بود[۱۴]. در مناطق قومی، پاکپور سیاست‌های سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچ‌ها را پیش برد و در درگیری‌های غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد[۱۵]. او همچنین در حمایت از گروه‌های تروریستی مانند حزب‌الله و حوثی‌ها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بین‌المللی کشاند.

نقش در سیاست خارجی و تروریسم

به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنی‌ها واداشت[۱۶]. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامه‌ای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد[۱۷]. این سیاست‌ها منجر به تشدید تنش‌های منطقه‌ای شد.

تحریم‌ها

در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد[۳]. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد[۱۸]. این تحریم‌ها دارایی‌های او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد.

مرگ

محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت[۱۹][۲۰]. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند.

منابع

  1. «با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد». شرق، ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. 
  2. «معرفی سردار پاکپور». خبرگزاری تسنیم. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ الگو:Cite tweet خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است
  4. «کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  5. «نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شده‌اند؟». ۲۰۱۴-۰۱-۱۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۱. 
  6. «Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت». بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  7. "اقدام به‌موقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریست‌ها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر". خبرگزاری تسنیم. Retrieved 8 ژوئن 2017.  Check date values in: |access-date= (help)
  8. “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01. 
  9. «در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید». بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  10. «علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  11. “Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset”. Retrieved 2026-03-01. 
  12. “Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed”. 2025-06-13. Retrieved 2026-03-01. 
  13. «رسانه‌های ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  14. «سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  15. «محمد پاکپور بە درک واصل شد». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  16. “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01. 
  17. «فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامه‌ای به (آیت‌الله) خامنه‌ای». ۲۰۲۵-۰۶-۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  18. “Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations”. 2019-06-24. Retrieved 2026-03-01. 
  19. “Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani”. 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01. 
  20. «فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.