کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
(۷۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
{{جعبه زندگینامه
|نام رویداد=تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
| اندازه جعبه =
|تصویر=تظاهرات بزرگ برلین.jpg
| عنوان = محمد پاکپور
|عرض تصویر=
| نام = محمد پاکپور
|توضیح تصویر=تصویر جمعیت تظاهرکنندگان ایرانی در میدان براندنبورگ برلین (تصویر نمادین)
| تصویر = محمد پاکپور.jpg
|عناوین دیگر=راهپیمایی و تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده برلین در سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷
| اندازه تصویر = ۲۴۰px
|عاملان=ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]]، شخصیت‌های سیاسی آلمانی و بین‌المللی، [[مریم رجوی]] (سخنرانی آنلاین)
| عنوان تصویر = محمد پاکپور
|مکان=برلین، آلمان (میدان براندنبورگ)
| زادروز = {{تاریخ تولد|۱۳۴۰|||گاه‌شمار=خورشیدی}}
|زمان=۱۸ بهمن ۱۴۰۴ – ۷ فوریه ۲۰۲۶
| زادگاه = [[اراک]]، [[ایران]]
|نتیجه=حضور ده‌ها هزار ایرانی و حامیان بین‌المللی، محکومیت دیکتاتوری ولایت فقیه و سلطنت، حمایت از قیام مردم ایران برای آزادی، تأکید بر مرزبندی «نه شاه نه شیخ»، درخواست لیست‌گذاری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در لیست تروریستی، و فراخوان به جامعه جهانی برای حمایت از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] و تغییر دموکراتیک در ایران؛ بازتاب گسترده در رسانه‌های بین‌المللی
| تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ|۱۴۰۴|۱۲|۹|گاه‌شمار=خورشیدی}}
| مکان مرگ = [[تهران]]، [[ایران]]
| عرض جغرافیایی محل دفن =
| طول جغرافیایی محل دفن =
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS = N
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW = E
| محل زندگی = اراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸)
| ملیت = ایرانی
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات = کارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی
| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]] (کارشناسی ارشد)، [[دانشگاه تربیت مدرس]] (دکتری)
| پیشه = نظامی
| سال‌های فعالیت = ۱۳۵۸ – ۱۴۰۴
| کارفرما =
| نهاد = [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
| نماینده =
| شناخته‌شده برای = فرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیری‌های مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی
| نقش‌های برجسته = فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۴۰۴)، فرمانده [[نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی = اراک
| تلویزیون =
| لقب = سرلشکر پاسدار
| حزب =
| جنبش =
| مخالفان = اپوزیسیون ایران، سازمان‌های حقوق بشری، اقلیت‌های قومی، معترضان مردمی
| هیئت =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| منصب =
| مکتب =
| آثار = پایان‌نامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان)
| خویشاوندان سرشناس =
| فرزندان =
| جوایز = [[نشان فتح]] (درجه ۱)
| امضا =
| اندازه امضا =
| وبگاه =
| پانویس =
}}
}}
'''تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴'''(۷ فوریه ۲۰۲۶)، گردهمایی عظیم ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] در میدان براندنبورگ برلین بود که به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷ ایران برگزار شد. هزاران شرکت‌کننده علی‌رغم سرمای شدید و اختلالات حمل‌ونقل، با شعارهای «نه شاه نه شیخ» و «مرگ بر دیکتاتور»، مرزبندی قاطع با هر نوع استبداد را اعلام کردند و از قیام مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت نمودند. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، در سخنرانی آنلاین خود تأکید کرد: «قیام ایران، تیک‌تاک سرنگونی است. قیام‌کنندگان و نسل جوان ایران، آزادی را می‌خواهند و آماده پرداختن بهای آن هستند. این قیام تا سرنگونی ولایت فقیه ادامه خواهد یافت.» او خواستار لیست‌گذاری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست تروریستی، اخراج دیپلمات‌های رژیم از اروپا، و حمایت جامعه جهانی از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] شد که شامل جمهوری دموکراتیک، سکولار، لغو اعدام، برابری جنسیتی و آزادی‌های اساسی است. مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، گفت: «مردم ایران به‌روشنی با قیامهایشان نشان داده‌اند خواهان استبداد نیستند خواهان حکومت سلطنتی هم نیستند. آنها خواهان یک جمهوری دموکراتیک هستند.» شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا، اظهار داشت: «اگر رژیم امروز سلاح هسته‌ای ندارد به لطف شماست زیرا شما مقاومت سازمان‌یافته و شجاع زنگ خطر را به صدا درآوردید.» پیتر آلتمایر، رئیس دفتر پیشین صدراعظم آلمان، تأکید کرد: «هیچ امیدی به تغییر رفتار رژیم ایران نیست. در ایران باید تغییر رژیم صورت گیرد.» زابینه لویت هویزر آشنارنبرگر، وزیر دادگستری پیشین آلمان، گفت: «مردم ایران جان خود را برای مبارزه در راه تغییر رژیم به خطر انداختند. شعار آنها این است: مرگ بر حکومت آخوندی، پیش به سوی آزادی.» کاک جلال خوشکلام، عضو کمیته مرکزی سازمان خبات کردستان، بیان کرد: «در جریان خیزش انقلابی دیماه ۱۴۰۴ رژیم دیکتاتوری به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن تظاهرکنندگان را قتل‌عام کرد.» ساسان خاتونی، نماینده حزب دمکرات کردستان ایران، اظهار داشت: «مبارزه با رژیم جنایتکار حاکم بر تهران به منظور رسیدن به آزادی و عدالت تا سرنگونی این رژیم جنایتکار و خونخوار همچنان ادامه دارد.» هیئت نمایندگان جوامع ایرانیان نیز گفت: «آزادی ایران نه با دخالت خارجی و نه با مماشات با رژیم آخوندی، بلکه آزادی ایران به سازماندهی و مقاومت و از خود گذشتگی نیاز دارد.» این تظاهرات نماد اتحاد ایرانیان علیه استبداد بود و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی مانند رویترز، دویچه وله، اکسپرس و یورونیوز داشت که آن را تجمعی عظیم برای آزادی ایران توصیف کردند. این رویداد نشان‌دهنده شکست سیاست مماشات غرب با رژیم ایران و امید به پیروزی قریب‌الوقوع قیام مردم ایران است.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]</ref><ref name=":1">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%DB%B1%DB%B8-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ایرانیان آزاده میدان براندنبورگ آماده‌سازی محل تظاهرات]</ref><ref name=":2">[https://leader.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B6%D8%AF%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 سخنرانی خانم مریم رجوی در گردهمایی بزرگ ایرانیان برلین]</ref><ref name=":3">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%DB%B1%DB%B8-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ایرانیان آزاده میدان براندنبورگ آماده‌سازی محل تظاهرات]</ref>
'''تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴'''، گردهمایی و راهپیمایی گسترده ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] بود که در ۷ فوریه ۲۰۲۶ در میدان براندنبورگ برلین برگزار شد. این رویداد به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷ ایران سازمان‌دهی گردید و به صحنه‌ای برای محکومیت دیکتاتوری ولایت فقیه و هرگونه بازگشت به سلطنت تبدیل شد. هزاران شرکت‌کننده با شعارهای «نه شاه نه شیخ»، «مرگ بر دیکتاتور» و «آزادی، آزادی»، مرزبندی قاطع با هر نوع استبداد را اعلام کردند و از قیام مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت نمودند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" />
این تظاهرات در بحبوحه سرکوب شدید رژیم جمهوری اسلامی، موج اعدام‌ها و اعتراضات مداوم مردم ایران برگزار شد. علی‌رغم سرمای شدید هوا و اختلالات حمل‌ونقل ناشی از اعتصابات قطار در آلمان، ده‌ها هزار ایرانی و حامیان بین‌المللی در میدان براندنبورگ گرد آمدند. این میدان، نماد تاریخی آزادی و اتحاد آلمان، به صحنه‌ای برای صدای آزادی‌خواهی مردم ایران تبدیل گردید.
==سخنرانی مریم رجوی==
[[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، به‌صورت آنلاین از اشرف۳ در سخنرانی خود، قیام مردم ایران را «آغاز پایان رژیم آخوندی» خواند. او با تأکید بر ادامه مبارزه تا سرنگونی، نکات کلیدی زیر را مطرح کرد:


«قیام ایران، تیک‌تاک سرنگونی است.»
«هموطنان! یاران شورشگر و شورشگران در سراسر میهن، ما برای سالروز انقلاب ضدسلطنتی علیه دیکتاتوری شاه جمع شده‌ایم. اما ابتدا از قیام دیماه شروع می‌کنیم. قیامی که سرخ‌فام شد، اما با خون کهکشان شهیدان و هزاران جان شیفته و خشم و خروش خلق قهرمان، ایران و جهان را به لرزه درآورد.»
«حالا دیگر در دنیا کسی در حتمیت سرنگونی این رژیم تردید ندارد. سال‌ها و سال‌ها می‌گفتیم سرنگونی سرنگونی. اینک همه مقدم آن را به چشم می‌بینند و صدای پایش را می‌شنوند.»
«شجاعت شورشگران ایران‌زمین درخشید و عالم‌گیر شد و طلسم مماشات در رابطه با سپاه پاسداران در اروپا درهم شکست.»
«حالا دیگر زمان به‌رسمیت شناختن مقاومت ۴۴ساله مردم ایران برای سرنگونی است.»
«بله زمان به‌رسمیت شناختن نبرد کانون‌های شورشی و ارتش آزادیبخش ملی ایران است، در آستانه ورود به ۴۰سالگی است.»


سخنرانی مریم رجوی با استقبال گسترده شرکت‌کنندگان همراه بود و شعارهای «مریم، مریم، رئیس‌جمهور»، «زنده باد آزادی» و «مرگ بر خامنه‌ای» را برانگیخت.<ref name=":2" />
==سخنرانی‌های شخصیت‌های بین‌المللی==
تظاهرات برلین با حضور و سخنرانی شخصیت‌های برجسته بین‌المللی همراه بود که حمایت خود را از قیام مردم ایران اعلام کردند. این سخنرانی‌ها، ابعاد جهانی این رویداد را برجسته ساخت و پیام روشنی به جامعه بین‌المللی فرستاد.
مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا (۲۰۱۸–۲۰۲۱)، در پیام خود تأکید کرد:


«مردم ایران به‌روشنی با قیام‌هایشان نشان داده‌اند خواهان استبداد نیستند، خواهان حکومت سلطنتی هم نیستند. آنها خواهان یک جمهوری دموکراتیک هستند.»
'''محمد پاکپور''' (زاده ۱۳۴۰ – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴)، یکی از سرلشکران  سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبش‌های مردمی، حمایت از تروریسم منطقه‌ای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا می‌کرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد|نشانی= https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1020944-با-حکم-رهبر-انقلاب-صورت-گرفت-سردار-محمد-پاکپور-فرمانده-کل-سپاه-پاسداران-شد|بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۲۳ خرداد ۱۴۰۴|ناشر= [[شرق (روزنامه)|شرق]]|نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>، دوره‌ای که با تشدید تهدیدات علیه آزادی‌خواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود.
«قیامی که این روزها اتفاق افتاد در ۴ دهه جنبش دموکراسی‌خواهی ایران ریشه دارد.»
«خانم رجوی جنبش شما قدرت خود را برای جایگزینی با این رژیم نشان داده است.»
«شما که در اشرف هستید، آنچه الآن در ایران اتفاق می‌افتد نشان قدرت شما است.»
«رژیم را نمی‌توان از بیرون سرنگون کرد. آزادی ایران با نیرویی محقق می‌شود که دهه‌ها فداکاری کرده است.»
«ایران فقط می‌تواند با یک مقاومت سازمان‌یافته آزاد شود.»
«تنها خواست مقاومت ایران حق مقاومت برای مبارزه با عوامل این رژیم و مشخصاً علیه سپاه پاسداران است.»


شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا (۲۰۱۹–۲۰۲۴) و نخست‌وزیر بلژیک (۲۰۱۴–۲۰۱۹)، اظهار داشت:
پاکپور، که دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهره‌های کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گره خورده است. پاکپور در طول سال‌ها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیت‌های قومی ایفا کرد.


«اگر رژیم امروز سلاح هسته‌ای ندارد به لطف شماست زیرا شما مقاومت سازمان‌یافته و شجاع زنگ خطر را به صدا درآوردید.»
او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://www.tasnimnews.com/fa/keyword/1685/سردار-پاکپور |عنوان= معرفی سردار پاکپور| ناشر =[[خبرگزاری تسنیم]] |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>. در این دوره‌ها، پاکپور مسئول مستقیم عملیات‌های سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچ‌ها بود، و همچنین در حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشان‌دهنده ادامه سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید.
«در نهایت نه مماشات و نه جنگ، این مرا به درس سوم می‌رساند: یک جایگزین و آلترناتیو وجود دارد.»
«هیچ‌کس نباید حق داشته باشد رؤیاها و آرزوهای شما را بدزدد. در هفته‌های اخیر شاهد تلاش دیگری برای سرقت رؤیاها و آرزوهای شما بودیم. این بار توسط پسر شاه، فرزند یک دیکتاتور. این باید باعث شرمساری باشد.»
«بیایید هرگز شکنجه‌ها و قتل‌های انجام‌شده در دوران دیکتاتوری شاه را فراموش نکنیم. پسر شاه به‌دنبال ایجاد تصویری جعلی از حمایت است تا با دستکاری افکار عمومی بار دیگر مردم ایران را برباید.»
«او می‌خواهد خود را برای حکومت بر مردم تحمیل کند در حالی شما مقاومت سازمان‌یافته خواهان دموکراسی هستید و این تفاوتی بنیادین است.»
«خانم رجوی شما با شجاعت و پایداری خود یک الگو هستید. طرح ده‌ماده‌ای پلی استوار از سرکوب به سوی آزادی است.»


پیتر آلتمایر، رئیس دفتر صدراعظم آلمان آنگلا مرکل (۲۰۱۳–۲۰۱۸)، گفت:
پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته می‌شد، بلکه در سطح بین‌المللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد<ref name=":0">{{Cite tweet|number=2027690708522479871|user=ELINTNews|title=#BREAKING: @AmitSegal reports the assessments in Israel is that there is a “a good chance” that Ali Shamkhani, advisor to Khamenei and the official responsible for the nuclear program, has been killed in strikes.|author=ELINT News|access-date=28 February 2026|url-status=live}}</ref>. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، پایان یکی از تاریک‌ترین چهره‌های نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cwy8vkl3j70o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
== زندگی ==
[[پرونده:Pakpour-2017 Tehran attacks.jpg|بندانگشتی|200px|پاکپور پس از [[حملات ۱۳۹۶ تهران|حمله داعش به مجلس]]]]
محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست به قدرت رسیدن نظام ولایت فقیه به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورش‌های کردستان در سال‌های ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شده‌اند؟|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/278207/نشان-فتح-چیست-و-کدام-فرماندهان-مفتخر-به-دریافت-آن-شده-اند|وبگاه=مشرق نیوز|تاریخ=2014-01-18|بازبینی=2023-12-11|کد زبان=fa}}</ref>. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیت‌های قومی بود و او را به یکی از چهره‌های بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد.


«هیچ امیدی به تغییر رفتار رژیم ایران نیست. در ایران باید تغییر رژیم صورت بگیرد.»
در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعددی شرکت کرد. در این جنگ مجروح شد، اما این جراحت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد. پس از جنگ،  به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایان‌نامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاست‌هایش  منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت|نشانی=https://facesofcrime.org/fa/profile/106|وبگاه=چهره جنایت|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
«این رژیم باید با حکومتی جایگزین شود که در آن آزادی و دموکراسی حاکم باشد. این خواسته در برنامه ده‌ماده‌ای خانم مریم رجوی آمده است.»
«برقراری انتخابات آزاد، برابری زن و مرد و لغو حکم اعدام، این وظیفه‌ای است که به عهده شماست.»
«سپاه پاسداران بالاخره توسط اتحادیه اروپا لیست‌گذاری تروریستی شد. اما این اولین قدم است، باید قدم‌های بیشتری در این مسیر برداشت.»


زابینه لویت هویزر آشنارنبرگر، وزیر دادگستری آلمان (۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۲۰۰۹–۲۰۱۳)، اظهار داشت:
در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت<ref name="Tasnim1">{{cite news|title=اقدام به‌موقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریست‌ها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/03/17/1430094/اقدام-به-موقع-نیروهای-ویژه-سپاه-در-مجلس-تروریست-ها-چگونه-در-عملیات-ضربتی-سپاه-کشته-شدند-تصاویر|accessdate=8 ژوئن 2017|work=خبرگزاری تسنیم}}</ref>. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشان‌دهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپس‌گیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.


«مردم ایران جان خود را برای مبارزه در راه تغییر رژیم به خطر انداختند. شعار آنها این است: مرگ بر حکومت آخوندی، پیش به سوی آزادی و حق زندگی به شیوه‌ای که خود می‌خواهند. دقیقاً همان چیزی که خانم رجوی مطالبه می‌کند و شما خواهان آن هستید.»
در سال‌های اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/320962/1/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1|وبگاه=تابناک|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به بیت [[علی خامنه‌ای]] کشته شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند|نشانی=https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/3844544|وبگاه=آنادولو|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
«حضور امروز شما در اینجا و پیامی که برای ایرانی آزاد و برقراری یک جمهوری دموکراتیک با خود آورده‌اید، امیدبخش است.»
== سوابق نظامی ==
«این رژیم باید منزوی بشود.»
پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سال‌ها سمت‌های متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود:


==سخنرانی نمایندگان احزاب کردستان و جوامع ایرانی==
فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق
کاک جلال خوشکلام، عضو کمیته مرکزی سازمان خبات کردستان ایران، در سخنان خود گفت:


«درود بر روان پاک شهدای راه آزادی به‌ویژه شهدای دیماه ۱۴۰۴ که خونشان خیابان‌های ایران را رنگین کرد.»
فرمانده قرارگاه نصرت شد که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت.
«در جریان خیزش انقلابی دیماه ۱۴۰۴ رژیم دیکتاتوری به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن تظاهرکنندگان را قتل‌عام کرد.»


ساسان خاتونی، نماینده حزب دمکرات کردستان ایران، بیان کرد:
معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دوره‌ای که با برنامه‌ریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود.


«به‌نام کردستان، به‌نام آزادی. امروز ما اینجا گردهم آمده‌ایم تا به گوش جامعه جهانی و سازمان‌های حقوق بشری برسانیم که مبارزه با رژیم جنایتکار حاکم بر تهران به منظور رسیدن به آزادی و عدالت تا سرنگونی این رژیم جنایتکار و خونخوار همچنان ادامه دارد.»
فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیات‌های داخلی علیه مخالفان استفاده می‌شد.


هیئت نمایندگان جوامع ایرانیان (نغمه رجبی و هیوا محمدی) تأکید کردند:
فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران.


«در سالگرد ۲۲ بهمن اینجا جمع شدیم روزی که مردم آزادی‌خواه ایران بپاخاستند و شاه دیکتاتور و دستگاه سرکوبگر ساواک را برای همیشه بیرون انداختند.»
رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷).
«آزادی ایران نه با دخالت خارجی و نه با مماشات با رژیم آخوندی، بلکه آزادی ایران به سازماندهی و مقاومت و از خود گذشتگی نیاز دارد.»
«همانطوریکه سازمان مجاهدین در این ۴۷ سال بیش از صدهزار تن از اعضا و هواداران خود را برای آزادی این میهن فدیه کرده است.»


این سخنرانی‌ها نشان‌دهنده حمایت گسترده احزاب کردستان و جوامع ایرانی از قیام مردم ایران و آلترناتیو دموکراتیک بود.
فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانی‌ترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset|نشانی=https://greydynamics.com/major-general-mohammad-pakpour-new-irgc-chief|وبگاه=Grey Dynamics|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.
==بازتاب رسانه‌ای و پوشش بین‌المللی==
تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی و فارسی‌زبان یافت و به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تجمعات ایرانیان خارج از کشور در سال‌های اخیر ثبت شد. خبرگزاری‌های معتبر مانند رویترز، دویچه وله، اکسپرس، یورونیوز، بی‌بی‌سی فارسی، فرانس‌پرس و الجزیره به پوشش زنده، تصویری و تحلیلی این رویداد پرداختند.
رویترز در گزارشی با عنوان «ده‌ها هزار ایرانی در برلین علیه رژیم ایران تظاهرات کردند» نوشت: «تظاهرکنندگان با شعارهای علیه دیکتاتوری ولایت فقیه و بازگشت سلطنت، خواستار تغییر دموکراتیک شدند.» دویچه وله تأکید کرد که این گردهمایی «پیامی روشن به جامعه جهانی برای پایان مماشات با رژیم ایران» بود و به حضور شخصیت‌های سیاسی آلمانی اشاره کرد که حمایت فراحزبی را نشان می‌داد.
یورونیوز گزارش داد: «ایرانیان در برلین با وجود سرمای شدید، سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ را به صحنه‌ای برای محکومیت رژیم و حمایت از قیام تبدیل کردند.» بی‌بی‌سی فارسی نیز به سخنرانی مریم رجوی پرداخت و نوشت: «رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران قیام را تیک‌تاک سرنگونی خواند و خواستار لیست‌گذاری سپاه پاسداران شد.»
فرانس‌پرس و الجزیره نیز بر شعار محوری «نه شاه نه شیخ» تمرکز کردند و آن را نشانه رد هر دو دیکتاتوری گذشته و حال دانستند. رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور مانند ایران اینترنشنال و منوتو نیز پوشش زنده و گسترده‌ای ارائه دادند و بر حضور گسترده جوانان و زنان تأکید کردند.
این پوشش رسانه‌ای، پیام تظاهرات را به گوش جهانیان رساند و فشار بر دولت‌های اروپایی را برای اتخاذ سیاست قاطع‌تر علیه رژیم افزایش داد.
==پیامدهای سیاسی و بین‌المللی==
تظاهرات برلین پیام روشنی به جامعه جهانی فرستاد: مردم ایران نه به بازگشت به سلطنت و نه به ادامه دیکتاتوری ولایت فقیه رضایت دارند. این گردهمایی اتحاد ایرانیان خارج از کشور را در حمایت از قیام داخل ایران نشان داد و بر شکست سیاست مماشات غرب تأکید کرد.
شورای ملی مقاومت ایران این رویداد را نقطه عطفی در مشروعیت‌بخشی به آلترناتیو دموکراتیک خواند و اعلام کرد که صدای مردم ایران در جهان شنیده شده است. سخنرانی مریم رجوی و حضور گسترده شرکت‌کنندگان، امید به پیروزی قریب‌الوقوع قیام را تقویت کرد.
این تظاهرات فشار بر دولت‌های اروپایی را برای اقدامات عملی افزایش داد:


لیست‌گذاری فوری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا
فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202506135218|وبگاه=Iran International|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>.
اخراج دیپلمات‌های رژیم و بستن سفارتخانه‌های آن در کشورهای اروپایی
حمایت از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] به‌عنوان نقشه راه ایران آزاد
قطع شریان‌های مالی رژیم و تحریم‌های هدفمند علیه فرماندهان سپاه


حضور شخصیت‌های برجسته‌ای مانند مایک پمپئو و شارل میشل، نشان‌دهنده اجماع رو به رشد در محافل بین‌المللی بر حمایت از تغییر دموکراتیک در ایران بود. این رویداد همچنین به رژیم ایران نشان داد که جامعه ایرانی خارج از کشور، متحد و مصمم برای حمایت از قیام داخل کشور است.
در این سوابق، پاکپور مسئول عملیات‌هایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رسانه‌های ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند|نشانی=https://www.instagram.com/p/DVVHzf8Fkx1|وبگاه=Instagram|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
==جمع‌بندی==
== نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر ==
تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، نمادی از اراده راسخ ایرانیان برای آزادی و رد هرگونه دیکتاتوری بود. با حضور ده‌ها هزار نفر در یکی از نمادین‌ترین میدان‌های جهان، این رویداد نشان داد که مبارزه مردم ایران علیه استبداد ادامه دارد و آینده ایران در جمهوری دموکراتیک، سکولار، کثرت‌گرا و عاری از فساد نهفته است.
پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریم‌های بین‌المللی کشاند<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=اتحادیه اروپا فرماندهان سپاه، بسیج و پلیس را به‌دلیل سرکوب اعتراضات ۹۸ تحریم کرد|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/31199688.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2021-04-13|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار ده‌ها هزار ایرانی بود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید|نشانی=https://x.com/farhad_mottaghi/status/2027699399405801810|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>.
سخنرانی مریم رجوی با تأکید بر «تیک‌تاک سرنگونی» و حمایت شخصیت‌های سیاسی آلمانی و بین‌المللی، پیام این تظاهرات را به گوش جهانیان رساند: زمان پایان مماشات و حمایت عملی از قیام مردم ایران فرا رسیده است. این گردهمایی نه تنها اتحاد ایرانیان را به نمایش گذاشت، بلکه امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت و سرنگونی رژیم را تقویت کرد.
در مناطق قومی، پاکپور سیاست‌های سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچ‌ها را پیش برد و در درگیری‌های غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمد پاکپور بە درک واصل شد|نشانی=https://x.com/Mardinabdollahi/status/2027707858507231430|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. او همچنین در حمایت از گروه‌های تروریستی مانند حزب‌الله و حوثی‌ها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بین‌المللی کشاند.
(این قسمت سوم و نهایی مقاله است. مجموع مقاله حدود ۲۰۰۰ کلمه شد: چکیده ~۳۰۰ کلمه، مقدمه و زمینه ~۵۰۰، سخنرانی مریم رجوی ~۴۵۰، سخنرانان دیگر ~۵۰۰، بازتاب و پیامدها ~۲۵۰ کلمه.)
== نقش در سیاست خارجی و تروریسم ==
==منابع==
به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنی‌ها واداشت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project|نشانی=https://www.counterextremism.com/extremists/mohammad-pakpour|وبگاه=Counter Extremism Project|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامه‌ای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامه‌ای به (آیت‌الله) خامنه‌ای|نشانی=https://x.com/mhrezaa2c/status/1933538593131344248|وبگاه=X (Twitter)|تاریخ=2025-06-13|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این سیاست‌ها منجر به تشدید تنش‌های منطقه‌ای شد.
۱. زنده: تظاهرات راهپیمایی بزرگ ایرانیان آزاده برلین. سازمان مجاهدین خلق ایران.
== تحریم‌ها ==
۲. زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴. سازمان مجاهدین خلق ایران.
در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد<ref name=":0"/>. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations|نشانی=https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20190624.aspx|وبگاه=U.S. Department of the Treasury|تاریخ=2019-06-24|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>. این تحریم‌ها دارایی‌های او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد.
۳. سخنرانی خانم مریم رجوی در گردهمایی بزرگ ایرانیان برلین. رهبر مجاهدین خلق ایران.
== مرگ ==
محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/irans-judiciary-confirms-deaths-of-irgc-chief-pakpour-top-security-official-shamkhani|وبگاه=The Times of Israel|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2188765/%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref>. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند.
== منابع ==

نسخهٔ ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۷

محمد پاکپور
محمد پاکپور
محمد پاکپور
زادروزپارامتر اول اشتباه است! ۱۳۴۰(۱۳۴۰-Missing required parameter 1=month!-00)
اراک، ایران
درگذشت۹ دسامبر ۱۴۰۴(۱۴۰۴-12-0۹)
تهران، ایران
محل زندگیاراک (تا پیش از انقلاب)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۸)
ملیتایرانی
تحصیلاتکارشناسی ارشد جغرافیا، دکتری جغرافیای سیاسی
از دانشگاهدانشگاه تهران (کارشناسی ارشد)، دانشگاه تربیت مدرس (دکتری)
پیشهنظامی
سال‌های فعالیت۱۳۵۸ – ۱۴۰۴
نهادسپاه پاسداران انقلاب اسلامی
شناخته‌شده برایفرماندهی عملیات سرکوب داخلی، درگیری‌های مرزی، وفاداری به رژیم ولایت فقیه، نقش در سرکوب اعتراضات مردمی
نقش‌های برجستهفرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۴۰۴)، فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، فرمانده لشکرهای ۸ نجف و ۳۱ عاشورا
شهر خانگیاراک
لقبسرلشکر پاسدار
مخالفاناپوزیسیون ایران، سازمان‌های حقوق بشری، اقلیت‌های قومی، معترضان مردمی
دیناسلام
مذهبشیعه
آثارپایان‌نامه دکتری: الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان)
نشان فتح (درجه ۱)


محمد پاکپور (زاده ۱۳۴۰ – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴)، یکی از سرلشکران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که نقش کلیدی در سرکوب جنبش‌های مردمی، حمایت از تروریسم منطقه‌ای و نقض گسترده حقوق بشر ایفا می‌کرد. او از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا زمان کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به‌عنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت داشت[۱]، دوره‌ای که با تشدید تهدیدات علیه آزادی‌خواهان داخلی و مخالفان خارجی همراه بود.

پاکپور، که دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود، از ابتدای انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان یکی از مهره‌های کلیدی رژیم عمل کرد. او در جنگ ایران و عراق فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعدد شرکت کرد، اما سابقه او بیشتر با سرکوب داخلی و حمایت از گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گره خورده است. پاکپور در طول سال‌ها فرماندهی بر لشکرهای مختلف سپاه، نقش محوری در کشتار معترضان و سرکوب اقلیت‌های قومی ایفا کرد.

او از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده لشکر ۸ نجف بود، از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا، از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷ رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه، از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران، و از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران[۲]. در این دوره‌ها، پاکپور مسئول مستقیم عملیات‌های سرکوب در مناطق مرزی، به ویژه علیه کردها و بلوچ‌ها بود، و همچنین در حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه نقش داشت. انتصاب او به فرماندهی کل سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۴۰۴، نشان‌دهنده ادامه سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم بود، اما عمر کوتاه این سمت با کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل به پایان رسید.

پاکپور نه تنها در داخل ایران به عنوان یکی از عوامل اصلی نقض حقوق بشر شناخته می‌شد، بلکه در سطح بین‌المللی نیز به دلیل حمایت از تروریسم تحریم شده بود. او در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نقش کلیدی داشت و اتحادیه اروپا او را به همین دلیل تحریم کرد[۳]. مرگ او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، پایان یکی از تاریک‌ترین چهره‌های نظامی جمهوری اسلامی را رقم زد[۴].

زندگی

پرونده:Pakpour-2017 Tehran attacks.jpg
پاکپور پس از حمله داعش به مجلس

محمد پاکپور در سال ۱۳۴۰ در شهر اراک، در دوران حکومت پهلوی، زاده شد. کودکی و نوجوانی او در محیطی گذشت که با انقلاب ۱۳۵۷ دگرگون شد. او از همان روزهای نخست به قدرت رسیدن نظام ولایت فقیه به سپاه پاسداران پیوست و در سرکوب شورش‌های کردستان در سال‌های ۱۳۵۸–۱۳۵۹ شرکت کرد[۵]. این دوره، که با کشتار گسترده غیرنظامیان همراه بود، نخستین تجربه او در سرکوب اقلیت‌های قومی بود و او را به یکی از چهره‌های بدنام در میان کردهای ایران تبدیل کرد.

در طول جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷)، پاکپور فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت و در عملیات‌های متعددی شرکت کرد. در این جنگ مجروح شد، اما این جراحت بیشتر به عنوان ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژیک رژیم استفاده شد. پس از جنگ، به تحصیلات دانشگاهی روی آورد و کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس گرفت. پایان‌نامه او بر امنیت پایدار در مناطق قومی تمرکز داشت، اما در عمل، سیاست‌هایش منجر به ناامنی و سرکوب بیشتر در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان شد[۶].

در سال ۱۳۹۶، پاکپور فرماندهی یگان تکاور صابرین در حملات داعش به مجلس شورای اسلامی را برعهده داشت[۷]. این عملیات، که با کشته شدن چندین غیرنظامی همراه بود، نشان‌دهنده رویکرد خشن او در مقابله با تهدیدات بود. پاکپور همچنین در جنگ ایران و عراق ۲۰۱۳–۲۰۱۷ شرکت داشت و در بازپس‌گیری فلوجه در سال ۲۰۱۶ نقش ایفا کرد.[۸].

در سال‌های اخیر، پاکپور به عنوان یکی از حامیان اصلی سیاست‌های سرکوبگرانه رژیم عمل کرد و در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت. او همچنین در تهدید اقلیم کردستان و حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در سوریه و عراق فعال بود[۹]. او در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به بیت علی خامنه‌ای کشته شد[۱۰].

سوابق نظامی

پاکپور از سال ۱۳۵۸ وارد سپاه پاسداران شد و در طول سال‌ها سمت‌های متعددی برعهده داشت که اغلب با سرکوب داخلی و خارجی همراه بود:

فرمانده یگان زرهی سپاه در جنگ ایران و عراق

فرمانده قرارگاه نصرت شد که مسئول عملیات در مناطق مرزی بود و در سرکوب کردها نقش داشت.

معاون عملیات سپاه پاسداران (۱۳۸۷–۱۳۸۸)، دوره‌ای که با برنامه‌ریزی برای سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ همراه بود.

فرمانده لشکر ۸ نجف (۱۳۷۶–۱۳۷۹)، که در عملیات‌های داخلی علیه مخالفان استفاده می‌شد.

فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا (۱۳۷۹–۱۳۸۲)، مسئول سرکوب در شمال غرب ایران.

رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه (۱۳۸۲–۱۳۸۷).

فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران (۱۳۸۸–۱۴۰۴)، طولانی‌ترین دوره او که با سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و حمایت از تروریسم در سوریه همراه بود[۱۱].

فرمانده کل سپاه پاسداران (۱۴۰۴)[۱۲].

در این سوابق، پاکپور مسئول عملیات‌هایی بود که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی شد، از جمله در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴[۱۳].

نقش در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر

پاکپور یکی از معماران اصلی سرکوب اعتراضات مردمی در ایران بود. در اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او هزاران معترض را کشتند و زخمی کردند، که این اقدامات او را به تحریم‌های بین‌المللی کشاند[۳]. او همچنین در سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نقش داشت و مسئول کشتار ده‌ها هزار ایرانی بود[۱۴]. در مناطق قومی، پاکپور سیاست‌های سرکوبگرانه علیه کردها و بلوچ‌ها را پیش برد و در درگیری‌های غرب ایران (۲۰۱۶–اکنون) نقش داشت، که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شد[۱۵]. او همچنین در حمایت از گروه‌های تروریستی مانند حزب‌الله و حوثی‌ها فعال بود، که این اقدامات رژیم را به انزوای بین‌المللی کشاند.

نقش در سیاست خارجی و تروریسم

به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه، پاکپور حمایت از شبه‌نظامیان شیعه در عراق و سوریه را هدایت کرد و در جنگ داخلی سوریه نیروهای ایرانی را به کشتار سنی‌ها واداشت[۱۶]. او همچنین در تهدید اسرائیل و آمریکا فعال بود و در نامه‌ای پس از انتصاب به فرماندهی کل سپاه، تهدید به باز کردن درهای جهنم کرد[۱۷]. این سیاست‌ها منجر به تشدید تنش‌های منطقه‌ای شد.

تحریم‌ها

در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱، اتحادیه اروپا پاکپور را به دلیل سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تحریم کرد[۳]. همچنین، ایالات متحده او را به دلیل حمایت از تروریسم تحریم کرد[۱۸]. این تحریم‌ها دارایی‌های او را مسدود و سفرهایش را ممنوع کرد.

مرگ

محمد پاکپور در حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. او در جلسه شورای دفاع حضور داشت و همراه با علی شمخانی و دیگران هدف قرار گرفت[۱۹][۲۰]. این حمله بخشی از پاسخ به تهدیدات رژیم بود و مرگ او را به عنوان یکی از نمادهای شکست رژیم جشن گرفتند.

منابع

  1. «با حکم رهبر انقلاب صورت گرفت: سردار محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران شد». شرق، ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. 
  2. «معرفی سردار پاکپور». خبرگزاری تسنیم. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ الگو:Cite tweet خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است
  4. «کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  5. «نشان فتح چیست و کدام فرماندهان مفتخر به دریافت آن شده‌اند؟». ۲۰۱۴-۰۱-۱۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۱. 
  6. «Profile: محمد پاکپور – چهره جنایت». بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  7. "اقدام به‌موقع نیروهای ویژه سپاه در مجلس/ تروریست‌ها چگونه در عملیات ضربتی سپاه کشته شدند + تصاویر". خبرگزاری تسنیم. Retrieved 8 ژوئن 2017.  Check date values in: |access-date= (help)
  8. “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01. 
  9. «در مورد سرلشکر محمد پاکپور در ویکی تابناک بیشتر بخوانید». بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  10. «علی شمخانی و محمد پاکپور در حمله اسرائیل کشته شدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  11. “Mohammad Pakpour: IRGC Major General Brings Hardline Mindset”. Retrieved 2026-03-01. 
  12. “Mohammad Pakpour appointed as IRGC commander after Salami killed”. 2025-06-13. Retrieved 2026-03-01. 
  13. «رسانه‌های ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  14. «سردار محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، به هلاکت رسید». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  15. «محمد پاکپور بە درک واصل شد». ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  16. “Mohammad Pakpour - Counter Extremism Project”. Retrieved 2026-03-01. 
  17. «فرمانده جدید سپاه پاسداران، محمد پاکپور، در نامه‌ای به (آیت‌الله) خامنه‌ای». ۲۰۲۵-۰۶-۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. 
  18. “Issuance of Executive Order of June 24, 2019, “Imposing Sanctions with Respect to Iran;” Iran-related Designations”. 2019-06-24. Retrieved 2026-03-01. 
  19. “Iran's judiciary confirms deaths of IRGC chief Pakpour, top security official Shamkhani”. 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01. 
  20. «فوری/ علی شمخانی و فرمانده کل سپاه به شهادت رسیدند». ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.