کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
افزودن لینک
جزبدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۲۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''بیانیه مشترک''' '''۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی،''' به بیانه‌ای گفته می‌شود که در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ (۶ سپتامبر ۲۰۲۵) در حمایت از تظاهرات بروکسل منتشر شد. امضاکنندگان این بیانیه – که شامل نخست‌وزیران پیشین، وزیران و مقامات ارشد دولتی، نمایندگان پارلمان‌های اروپا، انگلستان، ایرلند، اسکاتلند، ولز، آلمان، رومانی، مالت، لیتوانی، استونی و دیگر کشورها بودند – اقدامات رژیم ایران از جمله اعدام زندانیان سیاسی، تداوم سرکوب داخلی و سیاست‌های ضدحقوق‌بشری را محکوم کردند و خواستار توقف فوری اعدام‌ها، قرار گرفتن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] در لیست سازمان‌های تروریستی، و به‌رسمیت شناختن حق مشروع مقاومت مردم ایران شدند.
این بیانیه بر اهمیت [[برنامه ده ماده ای مریم رجوی|برنامه ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی]] به‌عنوان نقشه راه برای آینده ایران تأکید کرد؛ برنامه‌ای مبتنی بر دموکراسی، [[جدایی دین و دولت]]، برابری زن و مرد، لغو مجازات اعدام و همزیستی مسالمت‌آمیز با جهان. از میان امضاکنندگان می‌توان به گیر هیلمار هارده (نخست‌وزیر پیشین ایسلند)، پتره رومن (نخست‌وزیر پیشین رومانی)، آنلی یتنمکی (نخست‌وزیر پیشین فنلاند)، لرد هنری بلینگهام، ترزا ویلیرز، دیوید جونز، بارونس کاکس، لرد آلتون، زیگیمانتاس پاویلیونیس، جان سوینی و امانوئله پوتزولو اشاره کرد. افزون بر این، اتحادیه‌های کارگری و سازمان‌های مدنی همچون اتحادیه کارگری نانوایان انگلستان، سندیکای کارگری سی‌جی‌ال ایتالیا و شبکه سازمان‌های سیک انگلستان نیز در میان حامیان قرار داشتند.
== محکومیت اعدام‌های گسترده در ایران ==
بیانیه، اعدام‌های گسترده در ایران، از جمله اعدام اخیر [[مهدی حسنی]] و [[بهروز احسانی اسلاملو|بهروز احسانی]] به اتهام محاربه و عضویت در [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، و تهدید دست‌کم ۱۴ زندانی دیگر به اعدام را محکوم کرد. امضاکنندگان تأکید کردند که مردم ایران در اعتراضات خود، هم دیکتاتوری سلطنتی و هم دیکتاتوری مذهبی را رد کرده و خواستار جمهوری دموکراتیک مبتنی بر جدایی دین از دولت، برابری زن و مرد، لغو مجازات اعدام و همزیستی مسالمت‌آمیز با جهان هستند.
این بیانیه همچنین با اشاره به گزارش‌های بین‌المللی درباره جنایت‌های جمهوری اسلامی، به‌ویژه [[قتل عام ۶۷|قتل‌عام ۳۰هزار زندانی سیاسی]] در سال ۱۳۶۷ که از سوی [[جاوید رحمان]]، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد به‌عنوان «[[جنایت علیه بشریت]] و [[نسل‌کشی]]» شناخته شد، بر ضرورت محاکمه عاملان این جنایات تأکید نمود.
== مفاد بیانیه ==
امضاکنندگان بیانیه خواستار اقدامات مشخص جامعه جهانی در زمینه‌های زیر شدند:
* محکومیت نقض حقوق‌بشر در ایران و توقف فوری موج اعدام‌ها.
* قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی ممنوعه.
* توقف سیاست مماشات با جمهوری اسلامی.
* به‌رسمیت شناختن حق مشروع مردم ایران برای مقاومت و سرنگونی دیکتاتوری مذهبی.
* حمایت از طرح ده ماده‌ای مریم رجوی به‌عنوان چشم‌انداز جمهوری دموکراتیک آینده ایران.
== امضاکنندگان بیانیه ==
این بیانیه با حمایت گسترده بیش از ۳۰۰ گروه و نهاد پارلمانی، اتحادیه‌ها، شهرداران، شخصیت‌های سیاسی، قضات، حقوقدانان و دانشگاهیان منتشر شد.
=== گروه‌های پارلمانی ===
از جمله:
* کمیته بین‌المللی پارلمانترها برای یک ایران دموکراتیک
* کمیته بریتانیایی برای آزادی ایران
* گروه دوستان ایران آزاد در پارلمان اروپا
* کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد
* کمیته پارلمانترها و شهروندان برای ایران آزاد – ایتالیا
* کمیته شهرداران فرانسه برای یک ایران دموکراتیک
* کمیته کانادایی دوستان ایران دموکراتیک
* گروه هلندی دوستان ایران آزاد
=== اتحادیه‌ها و نهادهای مدنی ===
* اتحادیه کارگری نانوایان و مواد غذایی انگلستان
* سندیکای کارگری '''CGIL''' ایتالیا – منطقه اوربینو
* اتحادیه فلزکاران دانمارک – شرق یوتلاند
* اتحادیه ۳F ترابری و لجستیک دانمارک
* کارتل آلفا – کنفدراسیون ملی سندیکاهای رومانی
* انجمن حقوق‌بشر INCO اسپانیا
* شبکه سازمان‌های سیک انگلستان
* سازمان «یهودیان علیه حکم اعدام» – آمریکا
* فدراسیون ایتالیایی حقوق‌بشر
* کمیته بین‌المللی در جستجو برای عدالت – بلژیک
=== شخصیت‌های سیاسی برجسته ===
* '''گیر هیلمار هارده'''، نخست‌وزیر ایسلند (۲۰۰۶–۲۰۰۹)
* '''پتره رومن'''، نخست‌وزیر رومانی (۱۹۸۹–۱۹۹۱)
* '''آنلی یتنمکی'''، نخست‌وزیر فنلاند (۲۰۰۳)
* '''وین ایستر'''، دادستان کل پیشین کانادا
* '''ادوارد سولنس'''، وزیر محیط‌زیست ایسلند (۱۹۹۰–۱۹۹۱)
* '''ریکاردو سانتوس'''، وزیر امور دریایی پرتغال (۲۰۱۹–۲۰۲۲)
* '''استانیسلاو پاولووشی'''، وزیر دادگستری مولداوی (۲۰۱۹)
* '''کاترین نون'''، معاون رهبر سنای ایرلند (۲۰۱۶–۲۰۲۰)
* '''لرد هنری بلینگهام'''، عضو مجلس اعیان انگلستان و معاون پارلمانی وزیر خارجه (۲۰۱۰–۲۰۱۲)
* '''ترزا ویلیرز'''، وزیر محیط‌زیست انگلستان (۲۰۱۹–۲۰۲۰) و وزیر ایرلند شمالی (۲۰۱۲–۲۰۱۶)
* '''یان اریک انستام'''، وزیر دفاع فنلاند (۱۹۹۹–۲۰۰۳)، دبیرکل شورای نوردیک (۲۰۰۷–۲۰۱۳)
* '''لرد همیلتون'''، وزیر قوای مسلح بریتانیا (۱۹۸۸–۱۹۹۳)
* '''بارونس هیوز'''، وزیر ضدتروریسم انگلستان (۲۰۰۲–۲۰۰۴)
* '''دیوید جونز'''، وزیر برگزیت (۲۰۱۶–۲۰۱۷)، وزیر ولز (۲۰۱۲–۲۰۱۴)
=== نمایندگان پارلمان ===
* '''بارونس کاکس'''، مجلس اعیان انگلستان
* '''بارونس نوال اولون'''، رئیس مشترک کمیته بریتانیایی ایران آزاد
* '''جیم شنون'''، نماینده پارلمان انگلستان
* '''لرد آلتون'''، رئیس کمیته مشترک حقوق‌بشر پارلمان بریتانیا
* '''شان اوفارهل'''، رئیس پارلمان ایرلند (۲۰۱۶–۲۰۲۴)
* '''امانوئله پوتزولو'''، نماینده پارلمان ایتالیا
* '''زیگیمانتاس پاویلیونیس'''، نماینده پارلمان لیتوانی
* '''ایوان بارتلو''' و '''جنیس چتکوتی'''، نمایندگان پارلمان مالت
* '''هنا لاهه'''، نماینده پارلمان استونی
=== شخصیت‌های دانشگاهی و حقوقی ===
* '''دکتر روآن ویلیامز'''، اسقف اعظم کانتربری (۲۰۰۲–۲۰۱۲)
* '''پروفسور آلخو ویدال-کوادراس'''، نایب‌رئیس پارلمان اروپا (۱۹۹۹–۲۰۱۴)
* '''پروفسور ولفگانگ شومبورگ'''، قاضی دادگاه‌های کیفری بین‌المللی یوگسلاوی سابق و رواندا
* '''پروفسور سارا چندلر'''، رئیس فدراسیون کانون‌های وکلای اروپا (۲۰۱۷)
* '''کریستینا بلک‌لاز'''، رئیس کانون وکلای انگلستان و ولز (۲۰۱۸–۲۰۱۹)
* '''دیوید میتیس'''، وکیل بین‌المللی حقوق‌بشر – کانادا
* '''پروفسور دبورا دوورک'''، مدیر مرکز مطالعات هولوکاست و نسل‌کشی، دانشگاه شهر نیویورک
=== شهرداران و اعضای شوراهای شهر ===
ده‌ها شهردار و عضو شورا از ایتالیا، انگلستان، اسکاتلند، ولز، دانمارک و آلمان از این بیانیه حمایت کرده‌اند. از جمله:
* '''رمی پاگانی'''، شهردار پیشین ژنو – سوئیس
* '''عادله د ماریا'''، شهردار در ایتالیا
* '''بن مارتین'''، شهردار سوئیل – انگلستان
* '''دیانا اشتوکر'''، شهردار و عضو مجلس فدرال آلمان (۲۰۲۱–۲۰۲۴)
== اهمیت بیانیه ==
بیانیه مشترک بیش از ۳۰۰ گروه و شخصیت سیاسی و مدنی، یکی از گسترده‌ترین حمایت‌های بین‌المللی از '''جنبش مقاومت مردم ایران''' در سال‌های اخیر ارزیابی می‌شود. این بیانیه، همزمان با گسترش اعتراضات در ایران و موج تازه اعدام‌ها، بر ضرورت تغییر بنیادین و دستیابی به '''جمهوری دموکراتیک''' در ایران تأکید دارد.


{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه =
| عنوان =
| نام = امیر حاتمی
| تصویر = امیر حاتمی.jpg
| اندازه تصویر = ۲۴۰px
| عنوان تصویر = امیر حاتمی
| زادروز = ۱۳۴۵
| زادگاه = زنجان، ایران
| تاریخ مرگ = ۹ اسفند ۱۴۰۴
| مکان مرگ = تهران، ایران
| عرض جغرافیایی محل دفن =
| طول جغرافیایی محل دفن =
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS = N
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW = E
| محل زندگی = زنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹)
| ملیت = ایرانی
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات = کارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک
| دانشگاه = دانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی
| پیشه = نظامی، فرمانده ارشد ارتش
| سال‌های فعالیت = ۱۳۵۹ – ۱۴۰۴
| کارفرما =
| نهاد = ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
| نماینده =
| شناخته‌شده برای = فرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومی‌سازی تسلیحات
| نقش‌های برجسته = فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶)
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی = زنجان
| تلویزیون =
| لقب = سرلشکر
| حزب =
| جنبش =
| هیئت =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| منصب =
| مکتب =
| آثار = مقالات و کتاب‌هایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن
| خویشاوندان سرشناس =
| فرزندان =
| جوایز = نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از [[علی خامنه‌ای]] گرفته است
| امضا =
| اندازه امضا =
| وبگاه =
| پانویس =
}}
'''امیر حاتمی''' (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماه‌های عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref>
حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی  (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومی‌سازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]] در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد.
== زندگی ==
امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانواده‌ای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در [[عملیات فروغ جاویدان]] علیه [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران|ارتش آزادیبخش ملی ایران]] و رزمندگان  [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] شرکت فعال داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر دفاع ایران؛ امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-40992783|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ=۲۰ اوت ۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref> پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغ‌التحصیل گردید.
== تحصیلات و سوابق اولیه ==
حاتمی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه افسری، دوره‌های عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگان‌های زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمال‌غرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=زندگینامه امیر حاتمی|نشانی=https://www.jamaran.news/مؤلف-385-امیر-حاتمی|وبگاه=جماران|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref> از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمت‌ها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد.
== فرماندهی نیروی زمینی ارتش ==
حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانی‌ترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامه‌های نوسازی یگان‌های زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی؛ از فرمانده نیروی زمینی تا وزیر دفاع|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-41045678|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ=۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref>
== وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ==
در مرداد ۱۳۹۶، [[حسن روحانی]] او را به‌عنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومی‌سازی تسلیحات، توسعه موشک‌های بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچه‌ها و زیردریایی‌های بومی تمرکز کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی: ایران جزو ۵ قدرت برتر پهپادی دنیاست|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/12/10/1166097|وبگاه=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۱|کد زبان=fa}}</ref> او ادعا کرد که تحریم‌های آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت.
== انتصاب به فرماندهی کل ارتش ==
در خرداد ۱۴۰۴، با حکم [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنش‌های منطقه‌ای رخ داد. او به‌عنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref>
== مرگ ==
امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنه‌ای در تهران کشته شد. وی در جلسه‌ای در بیت خامنه‌ای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن امیر حاتمی در حمله به بیت رهبری|نشانی=https://www.iranintl.com/20260301-iran-military-commanders-killed|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref>
== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۲

امیر حاتمی
امیر حاتمی
زادروز۱۳۴۵
زنجان، ایران
درگذشت۹ اسفند ۱۴۰۴
تهران، ایران
محل زندگیزنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹)
ملیتایرانی
تحصیلاتکارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک
از دانشگاهدانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی
پیشهنظامی، فرمانده ارشد ارتش
سال‌های فعالیت۱۳۵۹ – ۱۴۰۴
نهادارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
شناخته‌شده برایفرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومی‌سازی تسلیحات
نقش‌های برجستهفرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶)
شهر خانگیزنجان
لقبسرلشکر
دیناسلام
مذهبشیعه
آثارمقالات و کتاب‌هایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن
نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از علی خامنه‌ای گرفته است

امیر حاتمی (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماه‌های عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.[۱] حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومی‌سازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت علی خامنه‌ای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد.

زندگی

امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانواده‌ای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در عملیات فروغ جاویدان علیه ارتش آزادیبخش ملی ایران و رزمندگان سازمان مجاهدین خلق ایران شرکت فعال داشت.[۲] پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغ‌التحصیل گردید.

تحصیلات و سوابق اولیه

حاتمی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه افسری، دوره‌های عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگان‌های زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمال‌غرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.[۳] از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمت‌ها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد.

فرماندهی نیروی زمینی ارتش

حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانی‌ترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامه‌های نوسازی یگان‌های زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.[۴]

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

در مرداد ۱۳۹۶، حسن روحانی او را به‌عنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومی‌سازی تسلیحات، توسعه موشک‌های بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچه‌ها و زیردریایی‌های بومی تمرکز کرد.[۵] او ادعا کرد که تحریم‌های آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت.

انتصاب به فرماندهی کل ارتش

در خرداد ۱۴۰۴، با حکم علی خامنه‌ای، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنش‌های منطقه‌ای رخ داد. او به‌عنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.[۶]

مرگ

امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنه‌ای در تهران کشته شد. وی در جلسه‌ای در بیت خامنه‌ای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.[۷]

منابع