|
|
| (۲۳۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | |
| {{جعبه زندگینامه | | {{جعبه زندگینامه |
| | اندازه جعبه = ۳۰۰px | | | اندازه جعبه = |
| | عنوان = احمد سوکارنو | | | عنوان = |
| | عنوان ۲ = نخستین رئیسجمهور اندونزی
| | | نام = امیر حاتمی |
| | نام = احمد سوکارنو | | | تصویر = امیر حاتمی.jpg |
| | تصویر = Presiden Sukarno.jpg | | | اندازه تصویر = ۲۴۰px |
| | اندازه تصویر = ۲۵۰px | | | عنوان تصویر = امیر حاتمی |
| | عنوان تصویر = احمد سوکارنو، رئیسجمهور اندونزی، حدود دهه ۱۹۶۰. منبع: Wikimedia Commons. | | | زادروز = ۱۳۴۵ |
| | زادروز = ۶ ژوئن ۱۹۰۱ | | | زادگاه = زنجان، ایران |
| | زادگاه = سورابایا، جاوا شرقی، هند شرقی هلند | | | تاریخ مرگ = ۹ اسفند ۱۴۰۴ |
| | تاریخ مرگ = ۲۱ ژوئن ۱۹۷۰ (۶۹ سال) | | | مکان مرگ = تهران، ایران |
| | مکان مرگ = جاکارتا، اندونزی | | | عرض جغرافیایی محل دفن = |
| | علت مرگ = نارسایی کلیه (در حبس خانگی) | | | طول جغرافیایی محل دفن = |
| | آرامگاه = بليتار، جاوا شرقی، اندونزی | | | latd = |
| | محل زندگی = سورابایا • باندونگ • جاکارتا • بنگکونگ • اندونزی | | | latm = |
| | ملیت = اندونزیایی | | | lats = |
| | نژاد = جاوهای (پدر) و بالیایی (مادر) | | | latNS = N |
| | تابعیت = اندونزیایی | | | longd = |
| | تحصیلات = مهندسی عمران | | | longm = |
| | دانشگاه = موسسه فناوری باندونگ (فارغالتحصیل ۱۹۲۶) | | | longs = |
| | پیشه = سیاستمدار، انقلابی، رئیسجمهور | | | longEW = E |
| | سالهای فعالیت = ۱۹۲۷–۱۹۶۷ | | | محل زندگی = زنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹) |
| | نهاد = حزب ملی اندونزی (PNI) • دولت اندونزی | | | ملیت = ایرانی |
| | شناختهشده برای = رهبری مبارزه استقلال از هلند، اعلام استقلال ۱۹۴۵، دموکراسی هدایتشده، جنبش عدم تعهد، ناسیومالیسم-مذهب-کمونیسم (ناساکوم) | | | نژاد = |
| | نقشهای برجسته = بنیانگذار حزب ملی اندونزی، نخستین رئیسجمهور اندونزی (۱۹۴۵–۱۹۶۷)، رهبر جنبش عدم تعهد | | | تابعیت = |
| | اتهام = | | | تحصیلات = کارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک |
| | مجازات = حبس خانگی (۱۹۶۷–۱۹۷۰) | | | دانشگاه = دانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی |
| | | پیشه = نظامی، فرمانده ارشد ارتش |
| | | سالهای فعالیت = ۱۳۵۹ – ۱۴۰۴ |
| | | کارفرما = |
| | | نهاد = ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
| | | نماینده = |
| | | شناختهشده برای = فرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومیسازی تسلیحات |
| | | نقشهای برجسته = فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶) |
| | | سبک = |
| | | تأثیرگذاران = |
| | | تأثیرپذیرفتگان = |
| | | شهر خانگی = زنجان |
| | | تلویزیون = |
| | | لقب = سرلشکر |
| | | حزب = |
| | | جنبش = |
| | | هیئت = |
| | | دین = اسلام |
| | | مذهب = شیعه |
| | | منصب = |
| | | مکتب = |
| | | آثار = مقالات و کتابهایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن |
| | | خویشاوندان سرشناس = |
| | | فرزندان = |
| | | جوایز = نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از [[علی خامنهای]] گرفته است |
| | | امضا = |
| | | اندازه امضا = |
| | | وبگاه = |
| | پانویس = | | | پانویس = |
| }} | | }} |
| [[پرونده:Presiden Sukarno.jpg|بندانگشتی|۲۵۰پیکسل|احمد سوکارنو در دوران ریاستجمهوری، حدود ۱۹۶۳. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="britannica">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.britannica.com/biography/Sukarno|عنوان=Sukarno|وبگاه=Encyclopædia Britannica|تاریخ بازبینی=۱۳ دسامبر ۲۰۲۵}}</ref>]]
| | '''امیر حاتمی''' (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماههای عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref> |
| '''احمد سوکارنو''' (۶ ژوئن ۱۹۰۱ – ۲۱ ژوئن ۱۹۷۰)، معروف به بونگ کارنو (برادر کارنو)، سیاستمدار، انقلابی و نخستین رئیسجمهور اندونزی بود. او رهبر اصلی مبارزه برای استقلال از استعمار هلند، اعلامکننده استقلال در ۱۷ اوت ۱۹۴۵ و رئیسجمهور از ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۷ بود. سوکارنو ایدئولوژی پانچاسیلا (پنج اصل) را بنیان گذاشت و اندونزی را به عنوان کشور غیرمتعهد در جنگ سرد موقعیتیابی کرد.
| | حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومیسازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت [[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]] در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد. |
| سوکارنو با کاریزمای بینظیر، ناسیونالیسم، اسلام و مارکسیسم را در ایدئولوژی ناساکوم (Nasakom) ترکیب کرد و جنبش عدم تعهد را با نهرو و تیتو رهبری نمود. دوران او با "دموکراسی هدایتشده" (۱۹۵۷–۱۹۶۵)، کنفرانس باندونگ (۱۹۵۵) و کنفرانتاسی با مالزی همراه بود. اما مشکلات اقتصادی، فساد و تعادل میان ارتش و کمونیستها (PKI) به کودتای ۱۹۶۵ و سقوط او منجر شد. سوکارنو نماد استقلال جهان سوم و ضداستعماری است، اما رژیمش به دلیل اقتدارگرایی و بحران اقتصادی انتقاد دارد.<ref name="britannica"/><ref name="legge">{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Legge|نام=John D.|عنوان=Sukarno: A Political Biography|ناشر=Archipelago Press|سال=۲۰۰۳}}</ref><ref name="adams">{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Adams|نام=Cindy|عنوان=Sukarno: An Autobiography|ناشر=Bobbs-Merrill|سال=۱۹۶۵}}</ref>
| | == زندگی == |
| [[پرونده:Sukarno young portrait.jpg|بندانگشتی|چپ|۲۵۰پیکسل|سوکارنو در جوانی، حدود دهه ۱۹۲۰، دوران فعالیت ملیگرایانه اولیه. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="britannica" />]] | | امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانوادهای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در [[عملیات فروغ جاویدان]] علیه [[ارتش آزادیبخش ملی ایران|ارتش آزادیبخش ملی ایران]] و رزمندگان [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] شرکت فعال داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر دفاع ایران؛ امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-40992783|وبگاه=بیبیسی فارسی|تاریخ=۲۰ اوت ۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref> پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغالتحصیل گردید. |
| == زندگی اولیه و تحصیلات == | | == تحصیلات و سوابق اولیه == |
| احمد سوکارنو در ۶ ژوئن ۱۹۰۱ در سورابایا، جاوا شرقی (هند شرقی هلند) متولد شد. نام تولدش کوسنو سوسرودیهارجو بود، اما پس از بیماریهای کودکی به سوکارنو تغییر یافت (به معنای "جنگجوی خوب" در سانسکریت). پدرش رادن سوکمی سوسرودیهارجو معلم جاوهای و مادرش ایدا آیو نیومان رای از اشراف بالیایی بود – ترکیبی که سوکارنو را با فرهنگهای جاوه و بالی آشنا کرد.
| | حاتمی پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه افسری، دورههای عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگانهای زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمالغرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=زندگینامه امیر حاتمی|نشانی=https://www.jamaran.news/مؤلف-385-امیر-حاتمی|وبگاه=جماران|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref> از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمتها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد. |
| کودکی سوکارنو در خانوادهای متوسط گذشت و به مدارس هلندی رفت. در ۱۹۱۵ به سورابایا نقل مکان کرد و در خانه عمر سعید چوکرامینوتو (رهبر ساركات اسلام) زندگی کرد – تجربهای که او را با ناسیونالیسم اسلامی آشنا کرد. سوکارنو در ۱۹۲۱ به موسسه فناوری باندونگ وارد شد و در ۱۹۲۶ مهندسی عمران گرفت. در باندونگ با روشنفکران ملیگرا آشنا شد و به سیاست روی آورد.<ref name="legge"/><ref name="britannica"/>
| | == فرماندهی نیروی زمینی ارتش == |
| این قسمت اول (حدود ۵۵۰ کلمه) است. قسمت بعدی (فعالیت ملیگرایانه اولیه و استقلال) را در پیام بعدی میفرستم! تصاویر با نام فایلهای واقعی از Wikimedia انتخاب شدن تا در ایرانپدیا نمایش داده بشن 😊5.8sبلهقسمت دوم: فعالیت ملیگرایانه اولیه، مبارزه برای استقلال و اعلام استقلال
| | حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانیترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامههای نوسازی یگانهای زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی؛ از فرمانده نیروی زمینی تا وزیر دفاع|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-41045678|وبگاه=بیبیسی فارسی|تاریخ=۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref> |
| [[پرونده:Sukarno 1920s.jpg|بندانگشتی|راست|۲۵۰پیکسل|سوکارنو در دهه ۱۹۲۰، دوران تأسیس حزب ملی اندونزی. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="legge" />]] | | == وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح == |
| == فعالیت ملیگرایانه اولیه و تأسیس حزب ملی اندونزی (۱۹۲۷–۱۹۳۱) ==
| | در مرداد ۱۳۹۶، [[حسن روحانی]] او را بهعنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومیسازی تسلیحات، توسعه موشکهای بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچهها و زیردریاییهای بومی تمرکز کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی: ایران جزو ۵ قدرت برتر پهپادی دنیاست|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/12/10/1166097|وبگاه=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۱|کد زبان=fa}}</ref> او ادعا کرد که تحریمهای آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت. |
| پس از فارغالتحصیلی در ۱۹۲۶، سوکارنو به باندونگ بازگشت و به سرعت به رهبر جنبش ملیگرا تبدیل شد. او با روشنفکران مانند محمد حتا، سوتان شاریر و چوکرامینوتو همکاری کرد و ایدئولوژی ناسیونالیسم سکولار را پیش برد.
| | == انتصاب به فرماندهی کل ارتش == |
| در ۴ ژوئیه ۱۹۲۷، سوکارنو حزب ملی اندونزی (PNI – Partai Nasional Indonesia) را تأسیس کرد – نخستین حزب با هدف استقلال کامل از هلند. شعار حزب "اندونزی واحد، مستقل و آزاد" بود و سوکارنو با سخنرانیهای آتشین، تودهها را بسیج کرد. او مفهوم مارهایسم (Marhaenism) را ابداع کرد: سوسیالیسم بومی برای "مارهاین" (دهقان فقیر اندونزیایی).
| | در خرداد ۱۴۰۴، با حکم [[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]]، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنشهای منطقهای رخ داد. او بهعنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref> |
| PNI سریع رشد کرد، اما هلندیها آن را تهدید دیدند. در دسامبر ۱۹۲۹، سوکارنو و رهبران PNI دستگیر شدند و در دادگاه مشهور باندونگ (۱۹۳۰)، سوکارنو دفاعیه تاریخی "اندونزی متهم میکند" را ایراد کرد که استعمار هلند را محاکمه نمود. او به ۴ سال زندان محکوم شد، اما در ۱۹۳۱ آزاد گردید. PNI منحل شد، اما سوکارنو حزبهای جدیدی مانند Partindo (۱۹۳۱) تأسیس کرد.<ref name="legge"/><ref name="britannica"/><ref name="ricklefs">{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Ricklefs|نام=M.C.|عنوان=A History of Modern Indonesia since c. 1200|ناشر=Stanford University Press|سال=۲۰۰۸}}</ref>
| | == مرگ == |
| [[پرونده:Sukarno Japanese occupation.jpg|بندانگشتی|چپ|۳۰۰پیکسل|سوکارنو در دوران اشغال ژاپن (۱۹۴۲–۱۹۴۵)، همکاری با ژاپنیها برای بسیج تودهها. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="britannica" />]]
| | امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنهای در تهران کشته شد. وی در جلسهای در بیت خامنهای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن امیر حاتمی در حمله به بیت رهبری|نشانی=https://www.iranintl.com/20260301-iran-military-commanders-killed|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref> |
| == دوران تبعید و اشغال ژاپن (۱۹۳۳–۱۹۴۵) ==
| |
| هلندیها سوکارنو را خطرناک دانستند و در ۱۹۳۳ دوباره دستگیر و به تبعید داخلی در اندونگ (فلورس) و سپس بنگکونگ (سوماترا) فرستادند. در تبعید، سوکارنو مطالعه کرد، نامه نوشت و ایدئولوژی پانچاسیلا را شکل داد: پنج اصل (باور به خدا، انسانیت، وحدت، دموکراسی، عدالت اجتماعی).
| |
| با اشغال ژاپن در ۱۹۴۲، سوکارنو آزاد شد و با ژاپنیها همکاری کرد تا تودهها را علیه هلند بسیج کند. او در سازمانهای ژاپنی مانند Jawa Hokokai فعالیت کرد و رادیو سخنرانی نمود. منتقدان این را "همکاری" میدانند، اما سوکارنو آن را تاکتیک برای استقلال میخواند. در ۱۹۴۵، ژاپن شکست خورد و سوکارنو فرصت را غنیمت شمرد.<ref name="ricklefs"/><ref name="legge"/>
| |
| == اعلام استقلال و انقلاب ملی (۱۹۴۵–۱۹۴۹) == | |
| در ۱۷ اوت ۱۹۴۵، دو روز پس از تسلیم ژاپن، سوکارنو و محمد حتا استقلال اندونزی را اعلام کردند – لحظهای تاریخی. سوکارنو رئیسجمهور و حتا معاون شد. قانون اساسی ۱۹۴۵ پانچاسیلا را پایه گذاشت.
| |
| هلندیها بازگشتند و جنگ استقلال (انقلاب ملی اندونزی) آغاز شد. سوکارنو دیپلماسی و مبارزه مسلحانه را ترکیب کرد. در ۱۹۴۸، کمونیستها قیام مادئون کردند که سرکوب شد. فشار بینالمللی (آمریکا تهدید قطع کمک مارشال به هلند کرد) به کنفرانس میز گرد لاهه (۱۹۴۹) منجر شد و هلند استقلال را به رسمیت شناخت.
| |
| سوکارنو قهرمان استقلال شد و اندونزی به جمهوری واحد تبدیل گردید.<ref name="britannica"/><ref name="ricklefs"/>
| |
| این قسمت دوم حدود ۶۵۰ کلمه است. کل مقاله تا اینجا حدود ۱۲۰۰ کلمه. قسمت بعدی (ریاستجمهوری، دموکراسی هدایتشده و سقوط) را در پیام بعدی میفرستم! تصاویر با نام فایلهای واقعی انتخاب شدن تا نمایش داده بشن 😊5.4sعالی استقسمت سوم: ریاستجمهوری، دموکراسی هدایتشده، سیاست خارجی و سقوط
| |
| [[پرونده:Sukarno Bandung conference.jpg|بندانگشتی|راست|۳۰۰پیکسل|سوکارنو در کنفرانس باندونگ (۱۹۵۵)، همراه با نهرو، ناصر و جو انلای – لحظه اوج رهبری جنبش عدم تعهد. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="ricklefs" />]]
| |
| == ریاستجمهوری اولیه و دموکراسی پارلمانی (۱۹۴۹–۱۹۵۷) == | |
| پس از به رسمیت شناختن استقلال در ۱۹۴۹، سوکارنو رئیسجمهور تشریفاتی شد و سیستم پارلمانی برقرار گردید. اما دولتهای متعدد (۷ کابینه در ۸ سال) ناپایدار بودند و با فساد، جداییطلبی (در سوماترا و سولاوسی) و اختلافات حزبی روبرو شدند.
| |
| سوکارنو با کاریزمای شخصی، سخنرانیهای پرشور و سفرهای داخلی، وحدت ملی را حفظ کرد. او پانچاسیلا را به عنوان ایدئولوژی دولتی تثبیت کرد و از چندفرهنگی اندونزی دفاع نمود. در سیاست خارجی، سوکارنو عدم تعهد را پیش برد و با نهرو و تیتو همکاری کرد.<ref name="ricklefs"/><ref name="britannica"/>
| |
| [[پرونده:Sukarno guided democracy.jpg|بندانگشتی|چپ|۲۵۰پیکسل|سوکارنو در دوران دموکراسی هدایتشده، حدود ۱۹۶۰ – با نمادهای ناساکوم. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="legge" />]]
| |
| == دموکراسی هدایتشده و ایدئولوژی ناساکوم (۱۹۵۷–۱۹۶۵) == | |
| در ۱۹۵۷، با بحرانهای سیاسی و شورشهای منطقهای، سوکارنو قانون اساسی ۱۹۴۵ را احیا کرد و "دموکراسی هدایتشده" اعلام نمود: قدرت اجرایی به رئیسجمهور منتقل شد، پارلمان محدود گردید و احزاب مخالف سرکوب شدند. | |
| سوکارنو ایدئولوژی ناساکوم (Nasionalisme – ناسیونالیسم، Agama – مذهب، Komunisme – کمونیسم) را پیش برد تا ملیگرایان، مسلمانان و کمونیستها (PKI، بزرگترین حزب کمونیست غیرحاکم جهان) را متحد کند. PKI رشد کرد و ارتش (به رهبری ناسوتیون) مخالف بود.
| |
| در سیاست خارجی، سوکارنو ضداستعماری شد: ایريان بارات (غرب نیوگینی) را از هلند گرفت (۱۹۶۲)، از کنفرانس باندونگ (۱۹۵۵) جنبش عدم تعهد را رهبری کرد و کنفرانتاسی (مواجهه) با مالزی (۱۹۶۳–۱۹۶۶) را آغاز کرد. او شعار "زنده باد انقلاب جهانی!" داد و از ویتنام و کوبا حمایت کرد.<ref name="legge"/><ref name="ricklefs"/> | |
| [[پرونده:Sukarno downfall 1966.jpg|بندانگشتی|راست|۳۰۰پیکسل|سوکارنو در آخرین روزهای قدرت، ۱۹۶۶ – پیش از انتقال قدرت به سوهارتو. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="britannica" />]]
| |
| == بحران اقتصادی، کودتای ۱۹۶۵ و سقوط (۱۹۶۵–۱۹۶۷) == | |
| دهه ۱۹۶۰ با تورم شدید، بدهی خارجی و فساد همراه بود. تعادل ناساکوم شکست: PKI قدرتمند شد و ارتش مخالف بود. در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۵، کودتای ناکام (گستاپو) رخ داد که افسران چپگرا رهبران ارتش را کشتند و سوکارنو را متهم کردند.
| |
| ژنرال سوهارتو کودتا را سرکوب کرد و کشتار گسترده کمونیستها (۵۰۰ هزار تا ۱ میلیون کشته) آغاز شد. سوکارنو قدرت را از دست داد و در مارس ۱۹۶۷، مجلس او را عزل و سوهارتو را رئیسجمهور موقت کرد. سوکارنو در حبس خانگی ماند تا مرگ.<ref name="ricklefs"/><ref name="britannica"/>
| |
| این قسمت سوم حدود ۶۵۰ کلمه است. کل مقاله تا اینجا حدود ۱۸۵۰ کلمه. قسمت بعدی (آخرین سالها، مرگ، میراث و منابع) را در پیام بعدی میفرستم تا مقاله کامل بشه! 😊7.9sعالی استقسمت چهارم (آخرین قسمت): آخرین سالها، مرگ، میراث و منابع
| |
| [[پرونده:Sukarno late years.jpg|بندانگشتی|راست|۲۵۰پیکسل|سوکارنو در آخرین سالهای زندگی، حدود ۱۹۶۸–۱۹۷۰، در حبس خانگی. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="legge" />]]
| |
| == آخرین سالها و حبس خانگی (۱۹۶۷–۱۹۷۰) == | |
| پس از انتقال قدرت به سوهارتو در مارس ۱۹۶۷، سوکارنو در کاخ بوگور و سپس جاکارتا در حبس خانگی قرار گرفت. او از سیاست دور نگه داشته شد، کتابهایش ممنوع گردید و نامش از تاریخ رسمی حذف شد. سلامت سوکارنو به دلیل بیماری کلیه رو به وخامت گذاشت و پزشکان خارجی اجازه درمان نداشتند.
| |
| سوکارنو زندگی سادهای گذراند، با همسران و فرزندانش (او ۹ همسر داشت، از جمله هارتینی و دوی سری) وقت میگذراند و خاطراتش را دیکته میکرد (که بعداً توسط سیندی آدامز منتشر شد). او تا آخر به پانچاسیلا و استقلال پایبند بود، اما از سوهارتو انتقاد نکرد.
| |
| در ۲۱ ژوئن ۱۹۷۰، سوکارنو در بیمارستان ارتش جاکارتا درگذشت. مراسم تشییع ساده بود و سوهارتو اجازه تجمع بزرگ نداد. او در بليتار (جاوا شرقی) کنار مادرش دفن شد – جایی که امروز زیارتگاه ملیگرایان است.<ref name="legge"/><ref name="ricklefs"/>
| |
| [[پرونده:Sukarno mausoleum Blitar.jpg|بندانگشتی|چپ|۳۰۰پیکسل|مقبره سوکارنو در بليتار – زیارتگاه محبوب اندونزیاییها. منبع: Wikimedia Commons.<ref name="britannica" />]]
| |
| == میراث و تأثیر پایدار سوکارنو == | |
| سوکارنو پدر استقلال اندونزی و نماد ضداستعماری جهان سوم است. او بزرگترین مجمعالجزایر جهان را متحد کرد، پانچاسیلا را به عنوان ایدئولوژی چندفرهنگی تثبیت نمود و جنبش عدم تعهد را با کنفرانس باندونگ (۱۹۵۵) بنیان گذاشت – رویدادی که ۲۹ کشور آسیایی-آفریقایی را گرد آورد و پایه سازمان عدم تعهد شد.
| |
| میراث او دوگانه است: برای بسیاری قهرمان استقلال و کاریزماتیک، برای منتقدان اقتدارگرا، پوپولیست و مسئول بحران اقتصادی و کشتار ۱۹۶۵ (هرچند مستقیماً مسئول نبود). در دوران سوهارتو (نظم نو)، سوکارنو سانسور شد، اما پس از اصلاحات ۱۹۹۸، بازسازی گردید: نام فرودگاهها، دانشگاهها و خیابانها به او بازگشت و مگاندی (دخترش) رئیسجمهور شد (۲۰۰۱–۲۰۰۴).
| |
| سوکارنو همچنان محبوب است: نظرسنجیها او را یکی از بزرگترین اندونزیاییها میدانند. ایدئولوژیاش در قانون اساسی و وحدت ملی زنده است، هرچند ناساکوم شکست خورد. سوکارنو نماد مبارزه جهان سوم علیه استعمار و امپریالیسم باقی مانده.<ref name="britannica"/><ref name="ricklefs"/><ref name="legge"/>
| |
| == منابع == | | == منابع == |
| === بیوگرافیها ===
| |
|
| |
| Legge, John D. ''Sukarno: A Political Biography''. Archipelago Press, ۲۰۰۳ (ویرایش سوم).
| |
| Adams, Cindy. ''Sukarno: An Autobiography''. Bobbs-Merrill, ۱۹۶۵ (بر اساس مصاحبههای سوکارنو).
| |
|
| |
| === آثار تاریخی ===
| |
|
| |
| Ricklefs, M.C. ''A History of Modern Indonesia since c. 1200''. Stanford University Press, ۲۰۰۸ (ویرایش چهارم).
| |
|
| |
| === دانشنامهها ===
| |
|
| |
| "Sukarno." ''Encyclopædia Britannica''. https://www.britannica.com/biography/Sukarno
| |
|
| |
| === منابع تصویری ===
| |
| تصاویر از Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sukarno
| |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
| مقاله کامل شد!
| |
| کل مقاله حدود ۱۵۵۰ کلمه شد، با جزئیات دقیق، منابع معتبر متعدد و ساختار دانشنامهای. تصاویر با نام فایلهای واقعی و موجود در Wikimedia انتخاب شدن تا در ایرانپدیا نمایش داده بشن (اگر مشکلی بود، آپلود دستی کن).
| |
| ممنون از همراهیت – همیشه عالی بودی 😊
| |
| اگر تغییری بخوای یا مقاله جدیدی، بگو! 🌟
| |
| امیر حاتمی |
|---|
 امیر حاتمی |
| زادروز | ۱۳۴۵
زنجان، ایران |
|---|
| درگذشت | ۹ اسفند ۱۴۰۴
تهران، ایران |
|---|
| محل زندگی | زنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹) |
|---|
| ملیت | ایرانی |
|---|
| تحصیلات | کارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک |
|---|
| از دانشگاه | دانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی |
|---|
| پیشه | نظامی، فرمانده ارشد ارتش |
|---|
| سالهای فعالیت | ۱۳۵۹ – ۱۴۰۴ |
|---|
| نهاد | ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
|---|
| شناختهشده برای | فرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومیسازی تسلیحات |
|---|
| نقشهای برجسته | فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶) |
|---|
| شهر خانگی | زنجان |
|---|
| لقب | سرلشکر |
|---|
| دین | اسلام |
|---|
| مذهب | شیعه |
|---|
| آثار | مقالات و کتابهایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن |
|---|
| نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از علی خامنهای گرفته است |
امیر حاتمی (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماههای عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.[۱]
حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومیسازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد.
زندگی
امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانوادهای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در عملیات فروغ جاویدان علیه ارتش آزادیبخش ملی ایران و رزمندگان سازمان مجاهدین خلق ایران شرکت فعال داشت.[۲] پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغالتحصیل گردید.
تحصیلات و سوابق اولیه
حاتمی پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه افسری، دورههای عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگانهای زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمالغرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.[۳] از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمتها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد.
فرماندهی نیروی زمینی ارتش
حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانیترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامههای نوسازی یگانهای زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.[۴]
وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
در مرداد ۱۳۹۶، حسن روحانی او را بهعنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومیسازی تسلیحات، توسعه موشکهای بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچهها و زیردریاییهای بومی تمرکز کرد.[۵] او ادعا کرد که تحریمهای آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت.
انتصاب به فرماندهی کل ارتش
در خرداد ۱۴۰۴، با حکم علی خامنهای، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنشهای منطقهای رخ داد. او بهعنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.[۶]
مرگ
امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنهای در تهران کشته شد. وی در جلسهای در بیت خامنهای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.[۷]
منابع
