|
|
| (۱۶۰ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox holiday
| |
| | holiday_name = کریسمس
| |
| | image = تولد عیسی.jpg
| |
| | imagesize = 300px
| |
| | caption = نقاشی کلاسیک از صحنه تولد عیسی مسیح
| |
| | alt = نقاشی تولد مسیح
| |
| | nickname = نوئل، میلاد مسیح، یول، جشن زمستانی
| |
| | observedby = مسیحیان در سراسر جهان، و بسیاری از غیرمسیحیان به عنوان جشن فرهنگی و سکولار<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/christmas-origin-history-jesus-gifts-santa-claus-af37867c2911d7368a9c835d6be138 |title=Everything you need to know about Christmas |publisher=AP News |date=2025-12-20 |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| | date =
| |
|
| |
|
| ۲۵ دسامبر (گاهشماری گریگوری) – اکثر کلیساهای غربی و شرقی
| | {{جعبه زندگینامه |
| ۷ ژانویه (معادل ۲۵ دسامبر ژولینی) – برخی کلیساهای ارتودوکس مانند روسیه و اوکراین
| | | اندازه جعبه = |
| ۶ ژانویه – کلیسای حواری ارمنی
| | | عنوان = |
| | significancedate = بزرگداشت تولد عیسی مسیح، نماد امید، نور و تجدید در زمستان | | | نام = امیر حاتمی |
| | observances = مراسم کلیسایی، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، تزیین درخت کریسمس، چراغانی خیابانها، سرودخوانی، غذاهای سنتی | | | تصویر = امیر حاتمی.jpg |
| | type = مذهبی (مسیحی)، فرهنگی و سکولار | | | اندازه تصویر = ۲۴۰px |
| | significance = گرامیداشت سنتی تولد عیسی مسیح، و جشن جهانی صلح، بخشش و شادی | | | عنوان تصویر = امیر حاتمی |
| | relatedto = فصل ظهور (Advent)، شب کریسمس، جشن خاجشویان (Epiphany)، سال نو میلادی | | | زادروز = ۱۳۴۵ |
| | frequency = سالانه | | | زادگاه = زنجان، ایران |
| | duration = ۱ روز اصلی، اما فصل کریسمس از اواخر نوامبر تا اوایل ژانویه | | | تاریخ مرگ = ۹ اسفند ۱۴۰۴ |
| | longtype = جشن جهانی با تأثیر اقتصادی عظیم | | | مکان مرگ = تهران، ایران |
| | | عرض جغرافیایی محل دفن = |
| | | طول جغرافیایی محل دفن = |
| | | latd = |
| | | latm = |
| | | lats = |
| | | latNS = N |
| | | longd = |
| | | longm = |
| | | longs = |
| | | longEW = E |
| | | محل زندگی = زنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹) |
| | | ملیت = ایرانی |
| | | نژاد = |
| | | تابعیت = |
| | | تحصیلات = کارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک |
| | | دانشگاه = دانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی |
| | | پیشه = نظامی، فرمانده ارشد ارتش |
| | | سالهای فعالیت = ۱۳۵۹ – ۱۴۰۴ |
| | | کارفرما = |
| | | نهاد = ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
| | | نماینده = |
| | | شناختهشده برای = فرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومیسازی تسلیحات |
| | | نقشهای برجسته = فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶) |
| | | سبک = |
| | | تأثیرگذاران = |
| | | تأثیرپذیرفتگان = |
| | | شهر خانگی = زنجان |
| | | تلویزیون = |
| | | لقب = سرلشکر |
| | | حزب = |
| | | جنبش = |
| | | هیئت = |
| | | دین = اسلام |
| | | مذهب = شیعه |
| | | منصب = |
| | | مکتب = |
| | | آثار = مقالات و کتابهایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن |
| | | خویشاوندان سرشناس = |
| | | فرزندان = |
| | | جوایز = نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از [[علی خامنهای]] گرفته است |
| | | امضا = |
| | | اندازه امضا = |
| | | وبگاه = |
| | | پانویس = |
| }} | | }} |
| | | '''امیر حاتمی''' (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماههای عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref> |
| '''کریسمس''' (به انگلیسی: Christmas) یا '''نوئل'''، جشنی سالانه است که اغلب به گرامیداشت تولد عیسی مسیح اختصاص دارد، اما در عصر مدرن به یک رویداد فرهنگی و سکولار جهانی تبدیل شده که توسط میلیاردها نفر، فارغ از باورهای مذهبی، جشن گرفته میشود. این جشن معمولاً در ۲۵ دسامبر برگزار میشود و با آیینهایی مانند تزیین درخت کریسمس، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، سرودخوانی و غذاهای ویژه همراه است. کریسمس نه تنها مهمترین عید مذهبی برای مسیحیان است، بلکه به عنوان نمادی از صلح، بخشش و شادی، در بسیاری از کشورهای غیرمسیحی نیز محبوبیت یافته و تأثیر اقتصادی قابل توجهی دارد.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas: Origin, Definition, Traditions |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> | | حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومیسازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت [[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]] در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد. |
| | | == زندگی == |
| کریسمس ریشه در سنتهای مذهبی مسیحیت دارد، اما عناصری از جشنهای باستانی زمستانی مانند یول (Yule) ژرمنی و ساتورنالیا رومی را جذب کرده است. در قرنهای اخیر، با گسترش تجاریسازی، شخصیتهایی مانند بابانوئل و تزیینات مدرن، آن را به یک پدیده جهانی تبدیل کردهاند. در سال ۲۰۲۵، کریسمس همزمان با چالشهای جهانی مانند درگیریها و مسائل اقتصادی جشن گرفته میشود، اما پیام امید و اتحاد آن همچنان برجسته است.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=AP photos of Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن در کشورهای مسیحینشین مانند ایالات متحده، اروپا و آمریکای لاتین با مراسم گسترده همراه است، در حالی که در آسیا و خاورمیانه، اغلب به صورت سکولار و تجاری برگزار میشود.
| | امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانوادهای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در [[عملیات فروغ جاویدان]] علیه [[ارتش آزادیبخش ملی ایران|ارتش آزادیبخش ملی ایران]] و رزمندگان [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] شرکت فعال داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر دفاع ایران؛ امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-40992783|وبگاه=بیبیسی فارسی|تاریخ=۲۰ اوت ۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref> پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغالتحصیل گردید. |
| == ریشه لغوی ==
| | == تحصیلات و سوابق اولیه == |
| واژه «کریسمس» از انگلیسی میانه «Christemasse» گرفته شده که به معنای «مراسم عشای ربانی مسیح» است و نخستین بار در حدود سال ۱۰۳۸ میلادی ثبت شده.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> شکل کوتاهتر «Xmas» از قرن ۱۶ میلادی رایج شد و از حرف یونانی «X» (Chi) به عنوان اختصار Christ گرفته شده است. در زبانهای دیگر، مانند «Noël» فرانسوی یا «Navidad» اسپانیایی، مستقیماً به معنای «تولد» یا «میلاد» اشاره دارد. واژه قدیمی «یول» (Yule) نیز که امروزه گاهی مترادف کریسمس است، از جشنهای زمستانی ژرمنی باستان مشتق شده و به انقلاب زمستانی اشاره دارد.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christmas |title=Christmas |publisher=Wikipedia |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| | حاتمی پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه افسری، دورههای عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگانهای زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمالغرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=زندگینامه امیر حاتمی|نشانی=https://www.jamaran.news/مؤلف-385-امیر-حاتمی|وبگاه=جماران|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref> از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمتها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد. |
| == ریشه تاریخی و انتخاب تاریخ == | | == فرماندهی نیروی زمینی ارتش == |
| تاریخ دقیق تولد عیسی مسیح در انجیلها ذکر نشده و محققان آن را احتمالاً در بهار یا پاییز تخمین میزنند. جشن کریسمس در ۲۵ دسامبر نخستین بار در سال ۳۳۶ میلادی در رم ثبت شد.<ref>{{cite web |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-topics/new-testament/how-december-25-became-christmas/ |title=How December 25 Became Christmas |publisher=Biblical Archaeology Society |accessdate=2025-12-25}}</ref> دلایل انتخاب این تاریخ شامل همزمانی با جشن رومی «سول اینویکتوس» (خورشید شکستناپذیر) و محاسبات نمادین بر پایه اعتدال بهاری (۲۵ مارس به عنوان روز لقاح مسیح) است. برخی محققان معتقدند این انتخاب برای جایگزینی جشنهای پاگان و تسهیل پذیرش مسیحیت بود، در حالی که دیگران آن را بر پایه محاسبات الهیاتی میدانند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| | حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانیترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامههای نوسازی یگانهای زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی؛ از فرمانده نیروی زمینی تا وزیر دفاع|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-41045678|وبگاه=بیبیسی فارسی|تاریخ=۲۰۱۷|کد زبان=fa}}</ref> |
| در قرنهای میانه، کریسمس با جشنهای پرشور و گاهی آشوببار همراه بود، اما در قرن ۱۹ با تأثیر نویسندگانی مانند چارلز دیکنز، به جشن خانوادگی و مذهبی آرامتر تبدیل شد.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| | == وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح == |
| == جشن کریسمس در جهان == | | در مرداد ۱۳۹۶، [[حسن روحانی]] او را بهعنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومیسازی تسلیحات، توسعه موشکهای بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچهها و زیردریاییهای بومی تمرکز کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امیر حاتمی: ایران جزو ۵ قدرت برتر پهپادی دنیاست|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/12/10/1166097|وبگاه=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۱|کد زبان=fa}}</ref> او ادعا کرد که تحریمهای آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت. |
| کریسمس در کشورهای مختلف با تنوع فرهنگی جشن گرفته میشود. در اروپا و آمریکای شمالی، تمرکز بر درخت کریسمس، هدایا و بابانوئل است. در فیلیپین، طولانیترین فصل کریسمس از سپتامبر آغاز میشود. در ژاپن، علیرغم جمعیت کم مسیحی، کریسمس سکولار با خوردن مرغ سوخاری KFC محبوب است.<ref>{{cite web |url=https://www.whychristmas.com/cultures/ |title=Christmas Around the World |publisher=WhyChristmas.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> در کشورهای مسلمان مانند اندونزی یا مالزی، مسیحیان آن را جشن میگیرند، اما عمومی نیست. در چین، به عنوان «جشن بهاری غربی» شناخته میشود و بیشتر تجاری است.در سال ۲۰۲۵، جشنها در بیتلحم، واتیکان و شهرهای بزرگ جهان با چراغانی و مراسم برگزار شد، حتی در میان چالشهای جهانی.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24}}</ref>
| | == انتصاب به فرماندهی کل ارتش == |
| == بابانوئل ==
| | در خرداد ۱۴۰۴، با حکم [[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]]، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنشهای منطقهای رخ داد. او بهعنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سرلشکر امیر حاتمی کیست؟|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/1021071-سرلشکر-امیر-حاتمی-بیوگرافی-سوابق|وبگاه=شرق|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۵|کد زبان=fa}}</ref> |
| بابانوئل شخصیت افسانهای مدرن کریسمس است که هدایا میآورد. ریشه آن به سنت نیکولاس، اسقف قرن چهارم ترکیه، بازمیگردد که به خاطر بخشندگی معروف بود.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/santa-claus |title=Santa Claus: Real Origins & Legend |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> تصویر مدرن او با ریش سفید، لباس قرمز و سورتمه توسط کاریکاتوریست توماس نست در قرن ۱۹ و تبلیغات کوکاکولا در دهه ۱۹۳۰ شکل گرفت.
| | == مرگ == |
| == درخت کریسمس == | | امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنهای در تهران کشته شد. وی در جلسهای در بیت خامنهای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کشته شدن امیر حاتمی در حمله به بیت رهبری|نشانی=https://www.iranintl.com/20260301-iran-military-commanders-killed|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|کد زبان=fa}}</ref> |
| درخت کریسمس از سنتهای ژرمنی قرن ۱۶ میلادی ریشه میگیرد، جایی که درختان همیشهسبز نماد زندگی در زمستان بودند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas-trees |title=History of Christmas Trees |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> مارتین لوتر نخستین کسی بود که آن را با شمع تزیین کرد. این سنت در قرن ۱۹ به بریتانیا و آمریکا گسترش یافت.
| |
| == تأثیر اقتصادی و فرهنگی مدرن ==
| |
| کریسمس یکی از بزرگترین محرکهای اقتصادی است. در ۲۰۲۴، فروش تعطیلات در ایالات متحده حدود ۹۸۰ میلیارد دلار پیشبینی شد.<ref>{{cite web |url=https://www.statista.com/topics/991/us-christmas-season/ |title=U.S. Christmas season shopping |publisher=Statista |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن شغلهای فصلی ایجاد میکند و مصرف را افزایش میدهد، اما انتقادهایی به تجاریسازی بیش از حد آن وارد است.
| |
| ==کریسمس در ایران==
| |
| در ایران، که کشوری با اکثریت مسلمان است، کریسمس عمدتاً توسط جامعه مسیحی، به ویژه ارمنیان که بزرگترین گروه مسیحی کشور را تشکیل میدهند، گرامی داشته میشود. ارمنیان ایران طبق سنت کلیسای حواری ارمنی، میلاد مسیح را همزمان با جشن خاجشویان در ۶ ژانویه جشن میگیرند، در حالی که سایر مسیحیان مانند آشوریان و کاتولیکها آن را در ۲۵ دسامبر برگزار میکنند. جشنها شامل مراسم مذهبی در کلیساها (مانند کلیسای وانک در اصفهان، سرکیس مقدس و سنت مریم در تهران)، گردهمایی خانوادگی، غذاهای سنتی مانند سبزیپلو با ماهی و شیرینیهای خاص (مانند گاتا و پیروک)، و تزیین درخت کاج است. در سالهای اخیر، جنبه فرهنگی و سکولار کریسمس نیز میان جوانان غیرمسیحی محبوب شده و محلههای ارمنینشین تهران (مانند میرزای شیرازی و مجیدیه) و جلفای اصفهان با چراغانی، بازارهای فصلی و حالوهوای جشن، نمادی از همزیستی مسالمتآمیز ادیان در ایران را نشان میدهند.<ref>{{cite web |url=https://surfiran.com/mag/christmas-in-iran/ |title=Christmas In Iran – How Iranians Celebrate Christmas Eve |publisher=Surfiran |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://livingintehran.com/2025/12/24/how-christians-celebrate-christmas-in-tehran-iran/ |title=How Christians Celebrate Christmas in Tehran |publisher=Living in Tehran |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tehrantimes.com/news/480554/Iranian-Armenians-celebrate-Christmas |title=Iranian Armenians celebrate Christmas |publisher=Tehran Times |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tappersia.com/blog/christmas-in-iran/ |title=Is Christmas Celebrated in Iran? |publisher=TAPPersia |accessdate=2025-12-25}}</ref> | |
| محدودیتهای برگزاری کریسمس برای ارامنه در دوران جمهوری اسلامی
| |
| در دوران جمهوری اسلامی ایران، جامعه ارامنه به عنوان یکی از اقلیتهای مذهبی رسمی شناختهشده، از آزادی نسبی برای برگزاری مراسم مذهبی از جمله کریسمس برخوردار است و میتواند آیینهای خود را در کلیساهای ثبتشده و در چارچوب خصوصی خانوادگی و جامعهای برگزار کند. با این حال، محدودیتهایی وجود دارد: کریسمس تعطیلی عمومی نیست، جشنهای عمومی گسترده محدود یا ممنوع است، و مراسم عمدتاً درونجامعهای باقی میماند تا از گسترش به جامعه مسلمان جلوگیری شود. تبلیغ مسیحیت برای مسلمانان ممنوع است و کلیساهای ارمنی مجاز به برگزاری مراسم به زبان فارسی نیستند، که دسترسی غیرارمنیها را محدود میکند. در سالهای اخیر، مواردی مانند ممنوعیت واردات رسمی لوازم کریسمس یا محدودیتهای گاهبهگاه در مراسم عمومی گزارش شده، هرچند این لوازم در بازار موجود است و جشنها بدون اختلال عمده ادامه دارد. این محدودیتها بیشتر برای حفظ هویت اسلامی جامعه اعمال میشود، اما نسبت به نوکیشان مسیحی، وضعیت ارامنه بهتر است و آزادی عبادت در کلیساها حفظ شده.<ref>{{cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202412264640 |title=Christmas gains traction in Iran despite official disfavor |publisher=Iran International |date=2024-12-27 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://rouydad24.ir/fa/news/440984/ |title=برگزاری کریسمس در چه کشورهایی ممنوع است؟ |publisher=رویداد24 |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tappersia.com/blog/christmas-in-iran/ |title=Is Christmas Celebrated in Iran? |publisher=TAPPersia |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://gulfif.org/beyond-tradition-iranians-celebrate-christmas-to-defy-the-regime/ |title=Beyond Tradition: Iranians Celebrate Christmas to Defy the Regime |publisher=Gulf International Forum |date=2024-01-16 |accessdate=2025-12-25}}</ref> | |
| | |
| == آلبوم ==
| |
| [[پرونده:درخت کریسمس.jpg|جایگزین=درخت کریسمس|راست|بندانگشتی|درخت کریسمس]]
| |
| [[پرونده:بابا نوئل.jpg|جایگزین=بابا نوئل|وسط|بندانگشتی|بابا نوئل]]
| |
| == منابع == | | == منابع == |
|
| |
| Britannica.com - Christmas
| |
| History.com - History of Christmas
| |
| AP News - Christmas 2025 celebrations
| |
| Surfiran.com - Christmas In Iran (2025)
| |
| Living in Tehran - How Christians Celebrate Christmas in Tehran (2025)
| |
| Tehran Times - Iranian Armenians celebrate Christmas
| |
| TAPPersia - Is Christmas Celebrated in Iran?
| |
| Iran International - Christmas gains traction in Iran despite official disfavor (2024)
| |
| Rouydad24 - برگزاری کریسمس در چه کشورهایی ممنوع است؟
| |
| Gulf International Forum - Beyond Tradition: Iranians Celebrate Christmas to Defy the Regime (2024)
| |
| امیر حاتمی |
|---|
 امیر حاتمی |
| زادروز | ۱۳۴۵
زنجان، ایران |
|---|
| درگذشت | ۹ اسفند ۱۴۰۴
تهران، ایران |
|---|
| محل زندگی | زنجان (تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷)، تهران و مناطق عملیاتی (از ۱۳۵۹) |
|---|
| ملیت | ایرانی |
|---|
| تحصیلات | کارشناسی مدیریت علوم دفاعی، دکتری مدیریت استراتژیک |
|---|
| از دانشگاه | دانشگاه افسری امام علی (ع)، دانشگاه عالی دفاع ملی |
|---|
| پیشه | نظامی، فرمانده ارشد ارتش |
|---|
| سالهای فعالیت | ۱۳۵۹ – ۱۴۰۴ |
|---|
| نهاد | ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
|---|
| شناختهشده برای | فرماندهی نیروی زمینی ارتش، وزارت دفاع در دولت روحانی، بازسازی توان رزمی ارتش پس از جنگ، بومیسازی تسلیحات |
|---|
| نقشهای برجسته | فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴)، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، فرمانده نیروی زمینی ارتش (۱۳۸۴–۱۳۹۶) |
|---|
| شهر خانگی | زنجان |
|---|
| لقب | سرلشکر |
|---|
| دین | اسلام |
|---|
| مذهب | شیعه |
|---|
| آثار | مقالات و کتابهایی در مدیریت استراتژیک دفاعی و جنگ نامتقارن |
|---|
| نشان فتح (درجه ۱ و ۲)، نشان شجاعت از علی خامنهای گرفته است |
امیر حاتمی (زاده ۱۳۴۵ در زنجان – درگذشته ۹ اسفند ۱۴۰۴ در تهران)، سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در آخرین ماههای عمر خود به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. او پیش از آن، از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ فرمانده نیروی زمینی ارتش بود.[۱]
حاتمی از معدود فرماندهان ارتش بود که سابقه طولانی فرماندهی عملیاتی در جنگ ایران و عراق داشت و همزمان دارای تحصیلات دانشگاهی (دکتری مدیریت استراتژیک) بود. او در دوره وزارت دفاع بر بومیسازی تسلیحات، افزایش توان موشکی و پهپادی و تقویت همکاری ارتش با سپاه تأکید داشت. انتصاب او به فرماندهی کل ارتش در خرداد ۱۴۰۴، پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی رژیم رخ داد، اما عمر این سمت بسیار کوتاه بود و او در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد.
زندگی
امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان در خانوادهای مذهبی و سنتی زاده شد. دوران کودکی و نوجوانی او در زنجان سپری گردید. او از ۱۴ سالگی (۱۳۵۹) به عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق حضور فعال داشت. حاتمی در عملیات فروغ جاویدان علیه ارتش آزادیبخش ملی ایران و رزمندگان سازمان مجاهدین خلق ایران شرکت فعال داشت.[۲] پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری موسوم به امام علی شد و در رشته مدیریت علوم دفاعی فارغالتحصیل گردید.
تحصیلات و سوابق اولیه
حاتمی پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه افسری، دورههای عالی تخصصی دفاعی، نظامی و امنیتی را گذراند. وی مدرک دکتری مدیریت استراتژیک را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. سوابق اولیه او شامل فرماندهی یگانهای زرهی و مکانیزه در مناطق عملیاتی شمالغرب و غرب کشور (۱۳۷۷–۱۳۸۴) است. در سال ۱۳۷۷ به دلیل سرسپردگی به حاکمیت ولایت فقیه دو درجه ارتقا یافت و به سمت معاون اطلاعات فرماندهی کل ارتش منصوب شد.[۳] از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح بود. این سمتها او را به شبکه فرماندهی ارشد ارتش نزدیک کرد و پایه صعود او به بالاترین سطوح نظامی را فراهم کرد.
فرماندهی نیروی زمینی ارتش
حاتمی از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ (۱۲ سال) فرمانده نیروی زمینی ارتش بود؛ طولانیترین دوره فرماندهی این نیرو پس از انقلاب. در این دوره، او برنامههای نوسازی یگانهای زرهی، افزایش آمادگی رزمی و ادغام تجهیزات بومی را اجرا کرد. او چندین رزمایش بزرگ را هدایت کرد و بر «دکترین دفاع فعال و جنگ نامتقارن» تأکید داشت.[۴]
وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
در مرداد ۱۳۹۶، حسن روحانی او را بهعنوان وزیر دفاع به مجلس معرفی کرد. حاتمی با کسب رأی اعتماد، اولین فرمانده ارتش بود که پس از بیش از دو دهه به این سمت رسید. در دوره وزارت (۱۳۹۶–۱۴۰۰)، او بر بومیسازی تسلیحات، توسعه موشکهای بالستیک و کروز، پهپادهای رزمی و ساخت ناوچهها و زیردریاییهای بومی تمرکز کرد.[۵] او ادعا کرد که تحریمهای آمریکا باعث پیشرفت صنعت دفاعی ایران شده است. حاتمی همچنین بر افزایش صادرات تسلیحاتی به کشورهای متحد رژیم تأکید داشت.
انتصاب به فرماندهی کل ارتش
در خرداد ۱۴۰۴، با حکم علی خامنهای، حاتمی به فرماندهی کل ارتش منصوب شد. این انتصاب پس از تغییرات گسترده در ساختار نظامی و در شرایط تنشهای منطقهای رخ داد. او بهعنوان مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور ارتش نیز فعالیت کرد.[۶]
مرگ
امیر حاتمی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در جریان حملات گسترده مشترک آمریکا و اسرائیل به مراکز فرماندهی و بیت علی خامنهای در تهران کشته شد. وی در جلسهای در بیت خامنهای حضور داشت که هدف حمله دقیق قرار گرفت. مرگ او ضربه سنگینی به ساختار فرماندهی ارتش تحت امر ولایت فقیه وارد کرد.[۷]
منابع
