[[پرونده:برای صفحه تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148px]]'''ابراهیم دولتآبادینژاد'''، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]] در شهر مشهد بود. قوه قضائیه وی را به عنوان یکی از لیدرهای اصلی اعتراضات منطقه طبرسی مشهد معرفی کرد. او در جریان ناآرامیهای این منطقه بازداشت شد و بر اساس گزارشها نقش محوری در سازماندهی و هدایت تجمعات اعتراضی داشته است.
{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = جرجی زیدان
| تصویر = جرجی زیدان؛2.jpg
| توضیح تصویر =جرجی زیدان، نویسنده مسیحی لبنانی
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = رماننویسی تاریخی، تاریخنگاری، روزنامهنگاری
| ملیت = لبنانی
| تاریخ تولد = ۱۴ دسامبر ۱۸۶۱ م
| محل تولد = بیروت، لبنان
| والدین =
| تاریخ مرگ = ۲۱ ژوئیه ۱۹۱۴ م
| محل مرگ = قاهره، مصر
| علت مرگ = بیماری
| محل زندگی =
| مختصات محل زندگی =
| مدفن = قاهره
|مذهب = مسیحی ارتدوکس
|در زمان حکومت = عثمانی
|اتفاقات مهم =
| نام دیگر =
|لقب =
|بنیانگذار = مجله الهلال
| پیشه = ادیب، مورخ، روزنامهنگار
| سالهای نویسندگی =
|سبک نوشتاری = رمانتیک تاریخی، علمی-آموزشی
|کتابها = تاریخ التمدن الإسلامی (۵ جلد)، تاریخ آداب اللغة العربیة (۴ جلد)، بیش از ۲۳ رمان تاریخی مانند المملوک الشارد، الامین و المأمون، عذراء کعبة
|مقالهها = مقالات متعدد در مجله الهلال
|نمایشنامهها =
|فیلمنامهها =
|دیوان اشعار =
|تخلص =
|فیلم ساخته بر اساس اثر=
| همسر =
| شریک زندگی =
| فرزندان =
|تحصیلات =
|دانشگاه =
|حوزه =
|شاگرد =
|استاد =
|علت شهرت = پایهگذاری رمان تاریخی عرب، تاریخنگاری تمدن اسلامی
| تأثیرگذاشته بر = نویسندگان نهضت عربی، مورخان عرب
| تأثیرپذیرفته از =
| وبگاه =
|گفتاورد =
|امضا =
}}
'''جرجی زیدان'''، (متولد سال ۱۸۶۱ م، بیروت، لبنان – درگذشته ۱۹۱۴ م، قاهره، مصر) ادیب، مورخ، روزنامهنگار و رماننویس لبنانی مسیحی ارتدوکس، از پیشگامان نهضت احیای ادبی و تاریخی عرب در قرن نوزدهم بود. او در ۱۴ دسامبر ۱۸۶۱ م، در بیروت متولد شد و در خانوادهای فقیر رشد یافت. پدرش، جورجیوس زیدان، صاحب رستورانی کوچک بود و جرجی تحصیلات ابتدایی را در مدارس محلی گذراند. در سال ۱۸۷۶، به مدرسه پروتستان وارد شد و زبان انگلیسی آموخت، اما به دلیل مشکلات مالی ترک تحصیل کرد. او در سال ۱۸۸۱، به مصر مهاجرت کرد و در قاهره ساکن شد، جایی که با جنبشهای فکری آشنا گردید.
جرجی زیدان در سال ۱۸۸۳، به لبنان بازگشت و در جنگ داخلی سال ۱۸۶۰، شرکت کرد، اما شکست خورد و دوباره به مصر رفت. او در سال ۱۸۸۴، در دارالعلوم قاهره به تحصیل پرداخت و در سال ۱۸۸۶، به عنوان مترجم در لشکر انگلیسی به سودان اعزام شد. پس از بازگشت، در روزنامهنگاری فعال شد و در سال ۱۸۹۲، مجله «الهلال» را تأسیس کرد که تا امروز ادامه دارد. او بیش از ۲۳ رمان تاریخی نوشت، از جمله «الامین و المأمون»، «عذراء کعبة»، و «شارلمانی»، که تاریخ اسلام را با سبک رمانتیک روایت میکرد. اثر برجستهاش «تاریخ تمدن اسلامی» در پنج جلد منتشر شد و به روششناسی علمی در تاریخنگاری عرب کمک کرد.
== اتهامات و روند قضایی ==
قوه قضائیه نظام جمهوری اسلامی، ابراهیم دولتآبادینژاد را به لیدری اعتراضات، دعوت مردم به حضور خیابانی، سازماندهی تجمعات اعتراضی، هدایت گروهی معترضان به سمت مراکز دولتی از جمله استانداری و صدا و سیما، همراه داشتن سلاح سرد، تحریک به خشونت، تخریب اموال عمومی و خصوصی و نقش داشتن در حوادثی که به کشته شدن تعدادی از نیروهای حکومتی انجامید، متهم کرد. قوه قضاییه مدعی شد که او سابقه کیفری داشته و نقش محوری در هدایت معترضان و ایجاد درگیری با نیروهای امنیتی ایفا کرده است.
زیدان بر احیای زبان عربی و تاریخ عرب تأکید داشت و از روشهای اروپایی در تاریخنگاری الهام گرفت. او در سال ۱۹۱۴، در قاهره درگذشت و میراثش در ترویج آگاهی تاریخی و ادبی عرب ماندگار است.<ref name=":0">[https://ketabrah.com/author/67351-%D8%AC%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86 زندگینامه جرجی زیدان - کتابراه]</ref><ref name=":1">[https://rch.ac.ir/article/Details/9657?%D8%AC%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86 جرجی زیدان - دانشنامه جهان اسلام]</ref><ref name=":2">[https://tahoor.com/FA/Article/View/27273?term=%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B3 جرجی زیدان - دائرةالمعارف طهور]</ref><ref name=":3">[https://ensani.ir/fa/article/46586/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%89-%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D9%89-%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%89 روششناسی جرجی زیدان در نگارش تاریخ تمدن اسلامی - پرتال جامع علوم انسانی]</ref><ref name=":4">[https://www.ibna.ir/news/308643/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA نویسنده و روزنامهنگار مسیحی که «تاریخ تمدن اسلام» را نوشت - ایبنا]</ref><ref name=":5">[https://olama-orafa.ir/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D9%89-%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86/ زندگینامه جرجی زیدان«ادیب، مورخ و روزنامهنگار لبنانی» - علما و عرفا]</ref>
اتهامات منتسب به این زندانی سیاسی شامل اقدام علیه امنیت کشور، ایجاد رعب و وحشت عمومی و مشارکت در حوادث منجر به کشته شدن نیروهای انتظامی بود. دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول او را به اعدام محکوم کرد و حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. گزارشها حاکی است که ادعاهای قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و روند دادرسی فاقد شفافیت کافی، همراه با محدودیتهای جدی در دسترسی به وکلای مستقل و احتمال استفاده از اعترافات تحت فشار بوده است.
== زندگینامه اولیه و تحصیلات ==
اعدام ابراهیم دولتآبادینژاد همزمان با دو زندانی دیگر (مهدی رسولی و محمدرضا میری) انجام گرفت و بخشی از همین موج اعدامهای جدید بود.
جرجی زیدان در ۱۴ دسامبر ۱۸۶۱ م در بیروت، در خانوادهای مسیحی ارتدوکس متولد شد. پدرش، جورجیوس زیدان، صاحب رستورانی کوچک بود و خانواده در شرایط مالی ضعیف زندگی میکردند. جرجی از کودکی به مطالعه علاقه نشان داد و در محیط فرهنگی بیروت رشد یافت.
=== تحصیلات ابتدایی و ترک تحصیل ===
== اجرای حکم اعدام ==
جرجی زیدان تحصیلات ابتدایی را در مدارس محلی بیروت گذراند و در سال ۱۸۷۶، به مدرسه پروتستان وارد شد، جایی که زبان انگلیسی آموخت. اما به دلیل مشکلات مالی خانواده، در سال ۱۸۸۱، ترک تحصیل کرد و به کار پرداخت.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
حکم اعدام ابراهیم دولتآبادینژاد بامداد دوشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در [[زندان مرکزی مشهد|زندان وکیلآباد مشهد]] اجرا شد. خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه اعلام کرد که حکم پس از طی تشریفات قانونی اجرا شده است. این اعدام همزمان با اجرای احکام مهدی رسولی و محمدرضا میری بود و خبر آن بامداد دوشنبه منتشر گردید.
== مهاجرت به مصر و فعالیتهای اولیه ==
این سه اعدام در ادامه موج تازه اعدامهای زندانیان سیاسی و معترضان پس از آغاز جنگ اخیر انجام گرفت که تاکنون به اعدام دستکم ۳۰ نفر انجامیده است. اجرای احکام در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنشهای منطقهای صورت پذیرفت. نهادهای حقوق بشری این روند را تلاش برای ایجاد رعب عمومی و سرکوب اعتراضات دیماه توصیف کردهاند. ادعاهای مطرحشده توسط قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و بر محرومیت متهمان از حقوق دفاعی و نبود شفافیت در پروندهها تأکید شده است.<ref>[https://ir.voanews.com/a/8146291.html جمهوری اسلامی سه زندانی مرتبط با اعتراضات دیماه مشهد را اعدام کرد - صدای آمریکا]</ref><ref>[https://bciran.org/mahamadrezam/ خبر تکمیلی، اعدام سه زندانی سیاسی از بازداشت شدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ مشهد - نفس در قفس]</ref> '''(صدای آمریکا) (نفس در قفس)'''
در سال ۱۸۸۱، جرجی زیدان به مصر مهاجرت کرد و در قاهره ساکن شد. او در این دوره با جنبشهای فکری و سیاسی مصر آشنا گردید و به مطالعه زبانهای خارجی پرداخت. در سال ۱۸۸۳، به لبنان بازگشت و در جنگ داخلی سال ۱۸۶۰، شرکت کرد، اما با شکست نیروهایش، دوباره به مصر گریخت. این تجربیات سیاسی، دیدگاه او را نسبت به مسائل اجتماعی شکل داد.
=== تحصیل در دارالعلوم و اعزام به سودان ===
== منابع: ==
جرجی زیدان در سال ۱۸۸۴، در دارالعلوم قاهره به تحصیل پرداخت و دانش خود را در علوم انسانی گسترش داد. در سال ۱۸۸۶، به عنوان مترجم در لشکر انگلیسی به سودان اعزام شد و در این سفر با فرهنگهای مختلف آشنا گردید. پس از بازگشت به قاهره، به روزنامهنگاری روی آورد و در نشریات محلی مقاله نوشت.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
جرجی زیدان در سال ۱۸۹۲، مجله «الهلال» را در قاهره تأسیس کرد که به موضوعات علمی، ادبی و تاریخی میپرداخت. این مجله تا امروز ادامه دارد و نقش مهمی در احیای ادبیات عرب ایفا کرد. زیدان در الهلال مقالات متعددی دربارهٔ تاریخ اسلام و تمدن عرب نوشت و نویسندگان جوان را تشویق کرد.<ref name=":4" />
=== آغاز رماننویسی تاریخی ===
جرجی زیدان از سال ۱۸۹۱، رماننویسی را آغاز کرد و بیش از ۲۳ رمان تاریخی نوشت. رمانهای او، مانند «الامین و المأمون» (۱۸۹۲ م)، «عذراء کعبة» (۱۸۹۳ م)، «استبداد الممالیک» (۱۸۹۴ م)، و «شارلمانی» (۱۹۰۵ م)، تاریخ اسلام را با سبک رمانتیک و آموزشی روایت میکردند. او در رمانها از منابع تاریخی معتبر استفاده میکرد و هدفش آموزش تاریخ به عموم بود.<ref name=":0" />
==== روششناسی در رمانها ====
جرجی زیدان در رماننویسی، روشی علمی اتخاذ کرد و از منابع عربی و اروپایی بهره برد. او تاریخ را با عناصر دراماتیک ترکیب میکرد تا خواننده را جذب کند، اما به دقت تاریخی پایبند بود. این روش، رمان تاریخی عرب را پایهگذاری کرد.<ref name=":3" />
جرجی زیدان اثر اصلی خود، «تاریخ التمدن الإسلامی» را در پنج جلد بین سالهای ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۶ م در قاهره منتشر کرد. این کتاب تاریخ تمدن اسلامی را از صدر اسلام تا عصر عثمانی پوشش میدهد و به موضوعاتی چون علوم، ادبیات، هنر، و نهادهای اجتماعی میپردازد.
زیدان این اثر را بر اساس منابع عربی، اروپایی، و مشاهدات شخصی نوشت و هدفش احیای آگاهی تاریخی عرب بود.<ref name=":3" />
=== روششناسی تاریخی ===
جرجی زیدان در این کتاب از روش علمی اروپایی الهام گرفت و تاریخ را به صورت موضوعی (نه گاهشمارانه صرف) سازماندهی کرد. او تمدن اسلامی را به عنوان بخشی از تمدن جهانی دید و بر دستاوردهای علمی مسلمانان تأکید داشت. زیدان منابع را نقد میکرد و از آمار و نقشهها استفاده نمود، که این روش نوین در تاریخنگاری عرب بود.<ref name=":2" />
==== تأثیر بر خوانندگان ====
این کتاب به زبانهای متعدد ترجمه شد و در احیای نهضت عربی نقش داشت. زیدان با زبان ساده، تاریخ را برای عموم قابل دسترس کرد و بر وحدت فرهنگی عرب تأکید نمود.<ref name=":4" />
زیدان زیدان از پیشگامان نهضت احیای ادبی عرب (النهضة) بود و در مجله الهلال، مقالات دربارهٔ زبان عربی فصیح منتشر کرد. او بر ضرورت آموزش زبان عربی و حفظ میراث ادبی تأکید داشت و کتابهایی مانند «تاریخ آداب اللغة العربیة» (چهار جلد، ۱۹۱۱–۱۹۱۴ م) نوشت که تاریخ زبان عربی را بررسی میکند.
==== فعالیتهای آموزشی و ترجمه ====
جرجی زیدان در مدارس قاهره تدریس کرد و آثار اروپایی را به عربی ترجمه نمود. او بر آموزش زنان و مدرنسازی نظام آموزشی عرب تأکید داشت و در انجمنهای فرهنگی شرکت کرد.<ref name=":5" /><ref name=":1" />
== مرگ و میراث ==
جرجی زیدان در ۲۱ ژوئیه ۱۹۱۴ م در قاهره، در سن ۵۳ سالگی، بر اثر بیماری درگذشت. او تا آخرین لحظات به نوشتن ادامه داد و خانوادهاش مجله الهلال را ادامه دادند.<ref name=":0" />
میراث جرجی زیدان در پایهگذاری رمان تاریخی عرب، تاریخنگاری علمی، و احیای تمدن اسلامی ماندگار است. آثار او منبع مهمی برای مطالعات عربی هستند و بر نویسندگان نسل بعد تأثیر گذاشت. زیدان به عنوان مسیحی که تاریخ اسلام را نوشت، نماد همزیستی فرهنگی است.<ref name=":3" /><ref name=":3" />
== منابع ==
نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۹
ابراهیم دولتآبادینژاد، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ در شهر مشهد بود. قوه قضائیه وی را به عنوان یکی از لیدرهای اصلی اعتراضات منطقه طبرسی مشهد معرفی کرد. او در جریان ناآرامیهای این منطقه بازداشت شد و بر اساس گزارشها نقش محوری در سازماندهی و هدایت تجمعات اعتراضی داشته است.
اتهامات و روند قضایی
قوه قضائیه نظام جمهوری اسلامی، ابراهیم دولتآبادینژاد را به لیدری اعتراضات، دعوت مردم به حضور خیابانی، سازماندهی تجمعات اعتراضی، هدایت گروهی معترضان به سمت مراکز دولتی از جمله استانداری و صدا و سیما، همراه داشتن سلاح سرد، تحریک به خشونت، تخریب اموال عمومی و خصوصی و نقش داشتن در حوادثی که به کشته شدن تعدادی از نیروهای حکومتی انجامید، متهم کرد. قوه قضاییه مدعی شد که او سابقه کیفری داشته و نقش محوری در هدایت معترضان و ایجاد درگیری با نیروهای امنیتی ایفا کرده است.
اتهامات منتسب به این زندانی سیاسی شامل اقدام علیه امنیت کشور، ایجاد رعب و وحشت عمومی و مشارکت در حوادث منجر به کشته شدن نیروهای انتظامی بود. دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول او را به اعدام محکوم کرد و حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. گزارشها حاکی است که ادعاهای قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و روند دادرسی فاقد شفافیت کافی، همراه با محدودیتهای جدی در دسترسی به وکلای مستقل و احتمال استفاده از اعترافات تحت فشار بوده است.
اعدام ابراهیم دولتآبادینژاد همزمان با دو زندانی دیگر (مهدی رسولی و محمدرضا میری) انجام گرفت و بخشی از همین موج اعدامهای جدید بود.
اجرای حکم اعدام
حکم اعدام ابراهیم دولتآبادینژاد بامداد دوشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در زندان وکیلآباد مشهد اجرا شد. خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه اعلام کرد که حکم پس از طی تشریفات قانونی اجرا شده است. این اعدام همزمان با اجرای احکام مهدی رسولی و محمدرضا میری بود و خبر آن بامداد دوشنبه منتشر گردید.
این سه اعدام در ادامه موج تازه اعدامهای زندانیان سیاسی و معترضان پس از آغاز جنگ اخیر انجام گرفت که تاکنون به اعدام دستکم ۳۰ نفر انجامیده است. اجرای احکام در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنشهای منطقهای صورت پذیرفت. نهادهای حقوق بشری این روند را تلاش برای ایجاد رعب عمومی و سرکوب اعتراضات دیماه توصیف کردهاند. ادعاهای مطرحشده توسط قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و بر محرومیت متهمان از حقوق دفاعی و نبود شفافیت در پروندهها تأکید شده است.[۱][۲](صدای آمریکا) (نفس در قفس)
